Prolegomena ad Aristophanem

271쪽

Ds rebularum Aristophanis textu tradito.

273쪽

L De elluonthus antiquissimis.

Fabulas quadraginta quatuor Ariatophanea scripalaa dicitur in Vita sive plurea non fecit, alvo pretae quaedam alias veo causa pridem interierunt. Additur illic: quatuor Poesin Naufragum dimis Niobum a quibusdam Archippo uiuae tributas. V Quae opinio P demum vel IF post Chriatum natum aaeculo est orta', causa autem videtur uiam male lecta inacriptio editionis, cuius ingula volumina quatuor comoedia complecte rentur, o pro Aris i. Quadraginta quatuor fabularum nomina revera habemus tr dita. Tria tamen de hac summa utique uni demenda, quoniam Nubes mae lutua vera commemorantur quidem hic illic, sed nullae fuerunt j itaque etiam de Aeologiconia editione altera,

274쪽

262 DE TEXTU TRADITO.quam fabulam non lal e fragmontia quibusdam cognitam habemus, dissidenter loqui nos par est: quidem hoc quoque nomen errori alicui deberi arbitror, cum praesertim unam tantum Aeolosiconem cognovisse videantur qui Vitam comici et Prologomena de in moedia acripserunt in. Restant quadramnia fabularum nomina Aut igitur quatuor nomina latent, aut plures fabulae Alexandriam non pervene runt et qui quadraginta quatuor fabula comico tribuebant duplice numerabant Nubes acem lutum Aeologiconem. Fabulae quin ab ipso poeta in lucem fuerint editae non est quod dubitemus. Ne id quidem dubium videtur quin brevi post

quam in certamine publico primum essent actae apud bibliopola prostiterint. Id quod et ratio fert, iam tum praeaertim, cum novae fabulae servet gratia, multi sunt qui cognoscere eam cupianh, - tum X anarum quodam loco emcitur, ubi quod exercitati iam esse' dicuntur spectatores, quippe qui suo singuli libello iam sint muniti , miserrime langueret ille iocua si artis sive litterariae sive strategicae nescio quae enchi ridia illic Asent intellegenda. Versibus illis, quos postmodo additos arbitror, comicus ait fabulam tum, cum primum in certamine Dionysiaco spectaretur, dissiciliorem intellectu quibusdam certe auditoribus esse visam, propter crebro loco ex Aeschyli Euripidisque dramatis allatos iam vero, postquam tiam per legere eam potuerint et Sedata mente secum perpendere, non posse etiam molestam esse cuiquam festivo autem nngit posta singulos spectatores exemplar apud bibliopolam emtum manu iam tenere 3. Fortasse ex comici his verbia praeterea aecere licet anarum editionem principem in margine habuisa - et quidni habuerit - adscripta talia: Aισχυλος Μυρμιδόσιν, πιριπίδης Μελεαγρω' Similia.

275쪽

Csterum cuiusmodi fuerit ratio qua tunc temporia dramata in chartia exarabantur, haud ita dissiculter nobi fingimus.

Di verbiorum ceterarumque partium κατα στίχον compoSitarum

singuli versus a nova linea incipiebant, perinde atque carmina epica lyricae vero parte haud aliter perscribebantur quam alproSa oratione essent conceptae. Sic Timothel carmen lyricum

in papyro V vel III ante Christum saeculi extat exaratum, item Paean quem Ιsyllus in Aeaculapii honorem ineunte saeculo IV ante Christum composuit in lapido Epidauri et Ariphronia Sicyonii in Hygisam hymnus in lapide Attico '. Et e cenica poesi ut addatur exemplum, in fragmento papyri III ante Christum natum saeculi sic acripti sunt anapaeati dimetri, quibus dramata nonnulla Euripidi clauduntur:

θεος -οιον απεβη δε πραγμα I. Neque hinc alieni sunt pentametri trochaici a Callimacho compositi j, quorum primus hic eat: ἔρχεται πολυς μὲν Αἰγαῖον διατμήξας ἀά οἰνηρης πιου. Nam inde apparet Callimachum pro uno vera habuisse dimetrum cum Monometro alteroque dimetro catalectico, quibus numeris apud comicum clauduntur nonnullam orationem lon

εστιασθαι, κοτταβίζειν, -υδαρίζειν, Gos, ἰου κεκραγεναι Inde ab ipsorum poetarum scenicorum tempore, ut postea,paragrapho indicatae eas Videntur personarum ViceS, quae versuum fiunt initio, duplici autem puncto : ταῖς δυο στιγμαῖς qua in mediis versibus certe iam circa annum 300 ante Chr.

276쪽

264 DE TETTU TRADITO.sa signa ita uni adhibita in papyro comicum aliquod drama complexa '. Brevi post medium saeculum IIUR ante Chr. singularem curam et aliorum poetarum si comicorum operibus impendit vir in pauci doctua et prudens Aristophanea Byzantius, qui Biblio thecas Alexandrinae aliquantiapor fuit praepoaltua, discipulus Callimachi, Zenodoti, Eratoathonia, Machonia poetae comici, Euphronii, Dionysii Iambi. Qui poetarum lyricorum et scenicorum editiones paravit aliquanto quam quae antea circumsere bantur utiliores et gratiore legentibus. Nam et textum quam poterat optime recensuit ' et carmina in versiculos concinnos ita diremit sive ἐκωλισεν ut etiamnunc in codicibus leguntur perscripta di uiua studii insigne monumentum praebet Bacchylidis papyrua aeculo ante Christum P acripta. Carminum dividendorum ossicio quomodo functu esset Aristo phanes P post Chr. saeculo narravit Heliodorus in Colometria, qui liber aetatem non tulit, sed saepius laudatur in scholiis; qui bus autem rationibus Aristophanea Byzantius esset ductus, saeculo sequenti docuit Hephaestio in libro de Carminibus. Etiam signa quantitatis, accentuum, Spiritu ad Aristophanem grammaticum referuntur in Cruce τ χ χιαζειν notabat Aristophanea Versu8 molesti suspective vel omnino notabile aliquid habentes' Scriptone mandavit quaedam Aristophanea ex ita quae dodramatum textu et metria auditorea viva voce docere solebat ΤSi fecit, ad nos non pervenit rei memoria poetarum opera recensuit, commentarios de iis nullo videtur acripsisse Ari starcho potissimum, discipulo eius longe praestantissimo, debe mus quae de eius studiis Homericis novimus, alteri autem

277쪽

discipulo Callistrato, qui Artatarcho haud sane suppar fulteruditione aut acumine, quae de scenicia. Sic Euripidia Oreat. 108 loctio Aristophania Byganti affertur ex auctoritate Callistrati ' Idem in comico obtinet j. Sed ex Aristophanis

Λέξεσιν et Παροιμίαις et περὶ Προσωπων, operibus praestantissimis, aliisque minoria ambitu leviorisque argumenti, qualis sui liber περὶ τctu θήνησιν λαιρίδων ' multa ut ad alio poetas sic et ad comicum interpretandum utilia petiverunt grammatio recentiores, . . ad Eq. 796: ἐαθαπυγέων τὸ σι ι τῶ ποδὶ τον 1osτον παίειν' 'eat fragmento arisino Φν έξεων exiguo, quod edidit Boiasonae ' nec non e commentario, quo complexus est quas addenda et corrigonda habebat ad Callimachi catalogos Bibliothecas Alexandrinae τα πρὸς τους Καλλιμάχου Πινακας illum librum inacripait . Exemplo ait quod in actolita ad Nub. 67 legimus: verba m λέπορον τι βόαμα vetusti alicuius carminia eas initium, sed poetam ignorari, ἐν γαρ ἀποσπάσματι ἐν τη βιβλιοθηκη εὐρειν χριστοφάνη' '. Vsri sat simillimum Aristophanem Byzantium inguli dra malis rasmiaisa notitia didascalicaa, qua praebebat Aristotelis opus αἱ Λιδασκαλίαι, quaecunque de certaminibus poeticia monumentis publicia ciri poterant complexum 3 etiam opera Theophrasti περὶ Κωμωδίας , Hieronymi Rhodii περὶ Ποιητῶν , Herodici Κωμωδου κεναὶ, Dicaearchi, Eratosthenia quaedam praebere potuerunt, nec dubium quin praebuerint. Sic Dicaearchus nominatim commemoratur in Argumento anarum, Eratosthenes in acta 73. Fortasse etiam summaria brevia addidit Aristophanes grammaticus, quam argumenti expositionem, locum, personarum

278쪽

DE TEXTU TRADITO.chorique nomina, alia elusmodi praebsrent. Si fecit, soluta utique oratione sat usus; nam argumenta metrica, quae eius nomen ementiuntur j, multis asculis sunt recentiora et toto caelo distant a grammatici vetusti docta brevitate. Uno fere post Christum natum asculo, eadem igitur aetate qua de Colometria scripsit Heliodorus, comici editionem scholiis marginalibus adornavit Symmachus grammaticus, cum Didymi commentarii usus prolixia, tum libris antiquiorum multoque prudentiorum interpretum Alexandrinorum. Ex Symmachi opere fluxere cholia quae ad nos pervenerunt, minime tamen intacta pervenerunt; cuius damni caua partim fuit librariorum socordia, partim angustiae membranarum priacae eruditionis thesauros non capientium, partim segnities magistellorum, qui in usum discipulorum ex priacia commentariis ea sola excerperent quae ad poetae verba intellegenda au'cor Viderentur Admixtae sunt observatione metricae ex opere Heliodori. raeterea notulae aliquot debentur haIno cuidam, qui sero natu videtur fuisse ludi magister', et multae aliorum hominum anonymorum annotatione verbosas magis quam utile infertae sunt inacholia fabularum aevo Byzantino prae ceteria lectarum: luti, Nubium, Ranarum j. Hodiernis lectoribus ea sola prosunt quae ex Alexandrinorum interpretum commentarii sunt ducta. Quadraginta quatuor aut quadraginta comici fabulas ediderunt olim grammatici Alexandrini: tres huius thsaauri parte8

279쪽

DR TEXTU TRADITO. 267

non misi e saucia et exiguis diagmentis hodie cognoscuntur. Dicimus fabula quarum haec sunt nomina: Asoloslcon. HoraΘ. Agricolae. Insulae. Amphiaraus Lemniae. Anagyrus Onerariae. Babylonii Phoenissae. Ciconiae. OeaeS.Cocalus. olyidua. Daedalus. Proagon. Daetalenses. Seu rectus. Danaedes Tabernas occupantes muliΘres. Dionysua' naufragus. Tagenistae. Dramata sive Centaurus Telmessenses.

Dramata vive Niobus Thesmophoriagusae alteras . Gerylades. Triphales.

De quarum fabularum argumentis et virtutibus non nisi pauciasima aut sciri possunt aut probabiliter conici, nec multo plura de singularum tempors. Qua constant haec sunt comicum nomine Callistrati anno 2 in cenam commisias Daetalenses ' et mense Martio anni 26 Babylonios i nomine Philonidia menas Februario anni 422 Proayonem si si menas Februario anni 14 Amphiaraum' anno 387 Cocalo victorem evastase Ararotem Aristophanis stlium ' poate datam saas Aeolosi nem 3. De ceteris incerta sunt omnia 3.

280쪽

268 DB TEXTU TRADITO.

Supersunt fabulae undecim; quae quando cenae fuerint commissae singulae novimus hia septem praesertim, ut septena Aeschyli Sophocli Euripidis dramata, olim in scholis sedulo sunt lectitatae Plutus, Nubes, Ranas, Equuω Τωγε, mae, ves. Ceteras antecedebat fabula omnium longe facillima, quippe quae choro tantum non prorsus careret, Plutus Seque bantur quae ob dorlao Socratem et Euripidem prae aliis incla ruerunt Nubes et Ranae dein ordine chronologico ae excipiebant Equum Vespae, mae, Aves . Cuiusmodi rationem etiam in aliorum poetarum comicorum fabuli ordinandis esse initam testatur ordo, quo Andronicua disposuit fabulas la tonia , nam optem harum prius commemoravit secundum nominum littera initialsa se excipientea, dein cetera iviginti duas eadem ratione ordinatas Adonidem ceti. . Itaque non possumus non auspicari etiam Cratini fabula olim ita fuisse dispositas, et fortasse confirmatur ea suspicio argument Dio nysalexandri fabulas, in quo eius illa fabula dicitur 3. Nam fabularum viginti trium Cratini cognita sunt nomina quae si

ordine alphabetico collocata recenseantur, Dionysalexander erit fabula aeria ergone duarum nomina nos latent Veri hoc est dissimile, quoniam nominum traditorum vel maior est summa quam fabularum quas scripsisse fertur Cratinus, unam enim et viginti si tribuunt veterea. Itaque septem, quae ceteri essent nobiliores, praemissae eas videntur, dein octava sive ordinis