Everardi Ottonis ... De tutela viarum publicarum liber singularis; cujus Pars 1. est de Diis Vialibus, 2. de Magistratibus Viocuris, & 3. de Legibus ad viarum securitatem pertinentibus

311쪽

284 P. r. CAP XIII. DE NEPTUNO .

GNAE M. Contumeliae, Impudentiae , Malae Fortunae & spurciorum fana Sel-denus dabit de diis Syr. proleg. c. 3. Pr dentius scabiem addit, Hamartigenia: Par furor illorum, quos tradit fama diacatis

Consecrasse Trias , Febrem Masiemque sacellis. Ceterum per mare iter facturi Neptuno taurum, Thetidi juvencam, bovem Gla co immolare solebant. Sic Homerus ALpheo & Xantho tauris factum est, Iliad. XI. Vs. 727. & XXL Q. I 3I. Alexander tauros, Neptuno caesos, in mare projecit, apud Indos, Arrian. lib. VI. pag. i s. Lucullus Eupbrati taurum immol vit , gratias ei pro transitu agens, ut iuvita ejus scribit Plutarchus pag. sor. Du

χ ροιαν si ita evi si Virgilius lib. III. Vs II 8. Sic fatus , meritos aris mactavit honores , . Taurum Neptuno, taurum tibi, pulcher

Apolis, Nigram Hiemi pecudem, Zephdiris felicim

bus albam.

Hoc ipsum quoque Servius multis locis ese plicavit ad aeneid. ΙΙ. 2O2. ΙΙΙ. 2I. 8s. &118. IX. 627. nisi quod Paula Leopardo lib.

312쪽

DIosCURIS ET CETERIS DIIS MARINIS. as lib. XX. Emendat. cap. 23. justo concissior videtur. Cur vero tauros mari & sumunibus immolarint, ejus rei causam Eust inius pag. Iz37. a mugitu Petit, quem mare & fluvii imitantur: ηυτε ταύρω, de Xantho fluvio cecinit vatum pater Iliad. o. Eadem ratione taurina cornua fluviis pingi, notant veteres Critici ad Euripia dem, Orest. Vs. 138O. ubi Oceanus fluminum Pater Vocatur, Inde & Neptunus Eoοσθαιγ, Taurinus Neptunus Hesiodo audit Scut. Herc. vers Io .. De

Eridano Virgilius, taurino cornua ltu. De Tiberi Claudianus, taurina levantur cornua. V. Spanhem de praesit. diis VII. P 39 Niger Vero taurus Nepesino immolabatur, quod maris agitati sustus ejus coloris esse viderentur, uti ex Homero, Virgilio aliisque probat Rad. Fornerius lib. I. Rer. quod c. I s.& I6. ut nobis persuaderet in l. I. I 6. D. deaq. 'N aq. pluv. pro aqua increscit, legendum esse via grescit. Plane ratio vistimarum fiebat pro qualitate numinum, & ad similitudinem quandam: nam inseris nigras pecudes, si peris albas, serenitati candidas, ad pro-- cellosis ventis atrisque tempestatibus, quas Typhonas vocant, nigrum agnum imm labant; uti ex Aristophane in Ranis vf. 87I.& ex Graecorum commentariis reseruiae

313쪽

186 . p. r. CAp. XIlI. DE, NEPTUNO,

Gyraldus de Navigiis cap . P. & Leopar diis d. l. Inter Latinos vero Servius moinnuit ad diei. vs Ι Ι 8. Horatius Epod. X. . Libidino os immolabitur caper; . I Et agna Tempestatibus. Tenii quidam nautae, tempestatem passi, 'cum vix quinto die Athenas appississent, diis vota reddunt lὶaedo parvo & macilen to , quod qui ex hac causa sacra faciebant, quam minimo poterant sumtu pietatis os ficio defungi. Athenaeus lib. IX. c. 6.

lato sacra die faciebant Tenii ,

Senes cani, quod longa Gient defuncti na vigationes Gracilemque sis parvum haedum immolobant, pelle detracta. tibi perpero viri docti pro λεπτὸν scribi voluerunt, quod Casiaubono displicuit, & ex superioribus refellitur: naim marinis miminibus atras vidiimas immo-Jandas tradit Porphyrius apud Luseb. Pro . LVang. lib. IV. cap. 9. &spanhem. ad Aristoph. pag. 3II. In testina autem in marejaciebantur. Virgilius V. AEneid. 77Ι .

Tris Emei vitulos S Tempestatibus a

Caedere

314쪽

Caedere deinde jubet, solvique ex ordine

funem.

Irae eaput tonsae foliis evinctus olivae ' - . Stans procul in prora pateram tenet , em laqueDibos Foreicit insuctus, ac vina liquentia fundit. Apud Livium lib. XXIX. c. 27. Scipio, e Sicilia in Africam trajecturus: Secundum eas preces, cruda exta, caesa Cictima, uti mos, in mare porricit , tubaque signum dedit prosciscendi. Silius lib. XVII. vf. 68. Ipse alacer Sicula discedens Scipio terra bscondit late propul s puppibus aequor, Cui numen pelagi placaverat hostia taurus, Pactaque caeruleis innabant auctibus exta. Statius lib. II. Achilleidos 299.

Caeruleum regem tauro venerotur, avumque

stea, vittata genitrix placata juvenca est. Hic spumante salo iaciens tumida exta profatur. Una cum extis simul etiam vina sundebam tur in fluctus. Virgilius lib. V. Is 238.& 7 6. & Statius lib. III. Silv. a. in Pro- penatico Metii Celeris us. 23. de classe civgyptiaca, quae Palladi in Surrentino litore Positae fecerat:

. Trima sistavit Capreas , margine

. dextro

Starsi Tyrrhenae Mareotica vina MD

315쪽

288 P. t. CAP. XIII. DE NEPTUNO .

Navibus 2lutis , cum litorales Dii is conspectu fugissent, ad ea, quae secum in navibus habebant, Deorum simulacra, in amaris ponti periculis, confugiebant. Neque enim domus illae fluctu antes Diis custodibus vacuae esse. debebant, Unde veterum mos, etiam pueris notus, sculpendi vel pingendi Deos in puppi, quorum tutelae navigium erat consecraetum. Dii illi Tutela navis vocantur apud Senecam epist. 76. & Petronium cap. Ios. Virgilius lib. X. AEneid. I7 I. aurato fulgebat Apolline puppis. Horatius lib. I. Ode I . NUplictis tumidas navita puppibus Fidit. Lucanus lib. ΙΙΙ. vs. y IO. non robore puto Ornatas deeuit fulgens Tutela cariηas. Papinius lib. VIII. Theb. vf. 269. Solus stat pone magister Pervigil, inscriptaque Deus, qui navigat, alvo. PersiuS sat. VI. Vs. 29. Iaret ipse in litore uva Ingentes de puppe Dii. Sed Ovidius lib. I. Trist. Ll. IO. pr. Praeterea , quod in Prora erat, es nomen navi dabat, a tutela in puppi

distinguit: - 't mihi , sitque precor flavae tutela Min

nervae

Navis; S ὼ icta casside nomen habet. Valerius Flaccus lib. I. Argon. ys. 3OI- Visa coronatae o ens tutela carinae, dicibus his insare duci. .

316쪽

DIosCURIS ET CETERIS DIIs MARINIS. 1 Tutela autem Palladis erat simulacrum. Idem lib. VIII. Vs. 2O3.

procul summa , vigilis Eos terga

magistria .

Haeserat auratae genibus Medea Minervae. Silius lib. XIII. Punic. Vs. 78. Trojanam osentat tresidis vi suppe Mi

nervam.

andoque Deorum effgies in prora positae, tanquam es insigne, a quo nomen navigio imponebatur. Sic verbi gratia in Actis Apostol. XXVIII. Vs. II. navis Alexandrina, qua D. Paulus Syracusas

a Melita vectus, erat παρασήλω Διο αἰροις, Cum insigni Castorum. Ammonis in Graecia culti sacram triremem narrat Dinarchus apud Harpocrationem : Aμιμωνὰ η ἔ- εροὶ

Ρraetoria navis, ab Iliuis signo, ISIS IlI. vocatur in inscript. Vetere apud Pighium Herc. Prod. pag 367. & alia id, genuS eXempla congessit Clarissimus Stadi ius in notis ad Aschyl. Sept coni. Theb. vs.

Tutelam unum idemque fuisse. Optime haec distinxerunt Viri Cl. Josephus Scaliger in Eusebianis ad A. 63 . ueusi ad Lyco ron. n. I 299 Salmasius Exercit. Plin. pag. Og Daniel Heinsius ad Silium lib. I . vf s 3 Selden. de Diis Syr. synt. a. c. I 6. BΟ-ei p. lib. II. Gς0gr. c. l. Tabreti. de

317쪽

col. Traj. P. II 2. Gud. ad Phaedrisb. IV. fab. et . Schesferus lib. III. de milit. nav. cap. I. & recentiores alii. Quanquam enim unum ejusdem Dei simulacrum nonnunquam in Prora & puppi, Plerumque tamen παράσημιον animalis sigura erat, aut herois , aut alterius rei; ut aerata tigris , immanis Triton , Phrygii leones,& centaurus apud Virgilium; capricornus in vetere inscriptione Gruteri pag. IO3O.& pegasus in trierarchi nave, cujus filius ex liis ae par emo nomen accepit, ait Scholiastes Iuvenalis Sat. IV. Vers. II. Quamvis etiam Lactantiust lib. I. cap. XI. scholiastes Lucani d. l. & Glolsae Graeco Latinae tutelam vocarint, id tamen errori magis tribuendum videtur : sane bruta, Deorum vialium symbola, jam via dimus supra pag. I . & seqq. quodque hisce temporibus multa navigia aves, Vel quodrupedes in summo malo vel ejus veX- illo pro signo gerunt, id a proris Veterum fluxisse Puto. Denique, ut omnem nautarum cultum absolvamus, naufragium deprecaturi ungues & capillos resecabant, eosque iratis diis marinis, ceu ultimum Votum offerebant , & naufragio liberati solvebant. Hinc naufragus quidam AnthOl. lib. VI. cap. 21.

318쪽

Glauco , S Nereo , S Inoi , atque Mesia

certae

Et Saturnio marino , Is Cabiris Samothraciα , Salvus ex nause agis Lucillius, sic detondi Crines capitis , aliud enim nihilhabeo: Idem tradit Lucian. in Hermotimo in fin.& Artemidorus Onelaocrit. lib. I. cap. 23.

ται οἈνθρωποι, navistagi Oel e gravi morbo liberati tondentur Ex eodem more Casellius Durantius lib. II. Var. cap. IO. lucem affundit Lucae in Actis. Ρetronina cap. 63. r suram ultimum naufragorum Wium appe lat, & cap. Audio enim mn licere cunquam mortalium in nave, neque ungues

neque capillos deponere nis quam pelago ventus irascitur. Nonius: sivi liberi s bant ea causa calvi erant, quod tempes tem servitutis videbantor emugere, ut naufragio liberatisolentdui penaltis fat. VII.Vs. 8I. Tum stagna te sinu gaudent Isbi vertice

rasios Garrula securi narrare pericula πautae.

Qui ex undis & tempestate servati in templo Neptinu vel Isidis, una cum vestibus,

319쪽

in quibus evaser l, tabellas dicabant, in quibus casus & naufragii pericula depicta. Multis hunc morem illustrat Ezech Span-he'. ad Plutum Aristoph. vs 938. nobis sussicient Horatius lib. I. Ode s.' - - - - me tabula sacer

Votiva paries indicat , uvida Suspendisses potenti Vestimenta maris Deo. Juvenalis XII. vs 27 Et quam votiva testantur fana tabella Plurima , pictores quis nescit ab Iside ' pasci tCieero lib. III. de Nat. Deor. c. 37. Tu, qui Deos putas humana negligere, noline animadCertis ex tot tabulupictis, quam multi votis vim tempestatis Agerint in pomtumque salvi pervenerint ' In arboribus etiam antiquis ac ob vetustatem aridis Diuis littoralibus dona votiva ac tabulas sus pendebant. Virgilius lib. XII. AEneid. ys. 766. Forte facer Fauno foliis oleaster amaris Hic steterat, nautis olim venerabile Iignum :Servati ex undis ubi Agere dona solebant Laurenti divo, Θ votasses fere vestiis.

320쪽

DE FATIS DEORUM VIALIOR

DE FATIS DEORUM VIALIUM.

mum , etiam Driscoissulti; sed vulgus ex operationibus ejus innumeros sibi deos effecit. Horum smulacra priscis invisis,' N a Poetis irrisa. Cur aliquando Dii

omnes, confessus se concilia deorum i Cocareotur. Quid sic ex visu votum sm' cere. meu , cujus sexus. ignotas, Si deus , si dea, alloquebantur. Deus igno- tus Atheniensium Actor. XVI L. Os 23. Dii locales tutelares generaliter iv-Uocati. Dii municipes extra regi, em hoc Calebant. Lares 9 Penates domestica potestate tractati, pignerando Npermutan- do. Tertullianus is l. 6. 3. 3. D. de rem divi illustrata. Cultus lucorum ae deorum, vialium duravit ultra Caroli M., tempora; licet Oariis Principum edictis e Canonidius conciliorum ei obviam Dium esset. I. Iz. C. Th. de paganis C pitularia laudata. Sanctorum statuas iuviis quibusdam hodiernis videri rudera deorum vialium, S nunc minus, quam is

primis Christianis excusanda. Duo buperi sitionis exempla lepida. Conclusio cum

monito.