장음표시 사용
381쪽
rum, tuin ex tabulis itinerariis, in quibus linearum duci ius de manlione ad mansionem sere sunt recti; tum . denique ex Ulpiano, qui viam definit solum publicum , relictam ad directum certis snibus latit
dinis, in L 2. g. 21. D. ne quid in De. pGL cti directum est rectum ad amussim, uti Lucretius lib. IV. Vs. 6I3. dixit, sim Iacra viis directis tendere, id est, lineis xectis. Latitudo viarum Italiae Vix egrediebatur pedes quatuordecim: cum enim illae ab annis circiter bis mille stratae sint,
quando currus minus erant frequentes,
id spatium sincere tum videbatur, ut duo' vehicula adversa transire possint. In provinciis antem viae exaggeratae fuerunt latiores pedum triginta, quadraginta, aliquando etiam sexaginta, quam latitudinem Viis quoque castrentibus dederunt Gromatici. Hyginus de limit. Pag. Is 2. Actuarios limites, per viam publicam Dctos, latiores, ait, fuisse XII. pedibus: habent enim latitudines Viae publicae. Adeoque ad Vias privatas referre malim, quod Varro lib. VI. de LL. & Cajus in L 8. f. de S. P. R ajunt: Viae latitudo ex Legei XU. labb. in porrectum odio. pedes habet
in anfractum, id est, ubi flexuin est, sede
cim: nam via publica i majorem sine d bio requirit latitudinem, ne alterum V i . ' hic
382쪽
SECUND. LEG. VIAR. GRACCHI TRIBUNI.
hiculuin obvio alteri sit impedimento; at si via per servitutem constituta, praedio servienti plus decedere non debebat, quam opus fuerit uni Vehiculo per ea dem orbitam ducendo & reducendo. ALde quod Cajus lib. VII. ad Edictum pro- .vinc. de servitutibus egit, pariter ac J Volenus In I. I S. I. a. fe 3. D. eod. ubi hanc latitudinem legitimam appellavit ' Ad materiam quod attinet, olim Viae in urbe tantum Silice sternebantur, extra vero Glarea; sed Gracchus pro disserentia locorum, alias rusticas, lapide quadrato, alias Vero glareae aggeribus advectis munivit. His vero tertium viae genus addit Ulpianus in I. I. g. I. D. de Cia pubi. illa. quam terre=h m Vocat, cui nec glarea injecta, nec stratum ex silice impositum, forte quod aridum solum imbribus emolliri non posset, vel pingue soli& ventis satis expositum esset; sed de hoc silet Plutarchus. Modum & formam communem Vias muniendi pulchre nobis descripsit eruditissimus Bergierius lib. II seci. II. Aperiebantur duo sulci, aequali distantia, ad funiculum, per medios campos tensum; inter sulcos, evacuata ter xa molli, longior solsa arena aliave mate
xia firmiore implebatur, ne si minus soli da hujusmodi biais esset, tota structura i
383쪽
befactaretur. In humidis locis vel inter eoules dejectis aggeres struebantur, altitudia ne quinque, Vel decem, immo &viginti pedum, ut dorsum Viae aequo itinere procederet. Huic denique pro loci genio, nunc glarea injecta, nunc lapides duriores ad hoo dolati impositi, artificio tam
Concinno, Vix ut tenuissimam cultri aciem
inter juncturas figere possis. De collibus excisis & cavitatibus sumtu incredibili complanatis, evidenter scribit Strabo l. v. pag. 23 s. Fossam optime depinxit Statius, in via Domitiana lib. IV. Sylv. 3. Vs. His primus labor inchoare sulco,' Et rescindere limites , S alto
Mox haustas aliter replere fossas Et si mino gremium purare dorso , Ne nutent sola , ne maligna sedes Et pressis dubium cubile saxis.
Tunc umbonibus hinc sis hinc eoaetis, . Et crebris iter alligare gomphis. &c. Praecipua itaque viarum firmitas. non modo ex silicum apte junctorum magnit
dine & duritie, sed etiam ex strue supposita proficiscitur; cujus rationem in viis
Publjcis, quae Remis conveniunt, Q. Be gierius lib. II. seel. 18, in parte autem
384쪽
investigarunt. In ima enim viae parte hic impolitos lapides, caemento firmissime coά mentatos ; tunc aliud stratum superpolutum, glarea, minuto lapide & caemento constans; & huic demum sima, unius vel duorum pedum, imposita superius constu
meris licet viatoribus, jumetitis, taedis& vehiculis, per annos circiter bis mille, tritum, non Obstantibus etiam caeli lium dioris , incommodis, prope Fundos, iii Campania, 'stentat ' ParteS sui integerrimas, & glaciei instar adeo pe*olita', ut
ingruente pluvia equi fallente' vestigio labantur. Nonnullis in locis praeterea co spici, ait, limbos, ab utroque latere peditibus destinatos, latitudine non pro sus bipedali, & altitudine pedis unius ac dimidii. Andreas vero Palladius lib. I ΙΙ. de Archit. c. 3. Vias quasdam Observavit, in triplex spatium partitas; cujus medium , leni acclivitate surgens , & silico munitum viatori pedibus innae fuerit destinatum, a reliqua autem, fabulo aut glarea operta, equis & jumentis. Agger
ille ab aggesta terrae dictus, Graecis&-αἔ- agger viae , Virgil.
lib. v. ΑΕneid. vs. 273. & itinerarius a gera Ammiano vocatur lib. XIX. cap. 6. Isidorus lib. xv. Orig. c. ult. ejuS sormam
385쪽
materiam recte describit: Agger es media stratae emiventia, coaggeratis lapidibus, vel glarea, aut ficibus stram: ab aggere, id est, coacclxvatione dicta, quam
Bistorici viam militarem dicant. vlane Imperatores aggerem publicum, pro Via publica, in l. s. C. Th.. itin. min. S vonius antiquum' aggerem, pro via diutrita; & Rutilius Aurebum aggerem pro Aurelia via dixere. Vid. Bergier. lib. I I. se l. 17.& notas Varior. ad Rutili l. I. Q. 39. . Pontium praeterea rationem habuit Gracchus, qui nobilem Viarum partem constituunt, immo viae sunt super aquas ; unde Pontes, per quos itinera celebram cur, vari oportere, dicitur in I. 36. C. I b. de oper. pubi. Et sane pontes tot commoda viatoribus adserunt, ut Romani summae religionis duxerint eos in fluminibus facere, & Varro eXistimarit, Pon tifices a ponte sublicio faeto & restituto nomen tulisse. Omnes quoque Harum curatores antiqui & recentiores id studiose egerunt, ut Pontes, fluminibus rapidis& profundis impositi, firma materia con solidarentur. Inter praeψipua antiquitatis 'dumenta computatur pons Narniensis , ii ira magnitii idinis , & arcubus celsissi mis, db Augusto, ut serunt, eXstrμctus,
386쪽
quemque Aug. Ma tinellus libello: sing
lari Italica. lingua descripsit. Inter Cali gulae opera plurima, Plinius tot pontestantis impendiis factos miratur lib. xxxvΙ. c. Iy. . Trajanum Tiplulinus scribit sthais
ἀναγκαιοταπα καὶ ἐν υδοῖς κατασκευασαι ,
plurima necessaria tam in viis , qllam pomtubus ins urasse: haec inter flumina pomtibus junxit plurimis, quos Alexander Severus deinde, paene in Omnibus locis, instauravit, auctore Lampridio cap. 6. Magnificentiam pontis Trajani supra D nubium, Mysiae ac Daciae ripas copulantis, Dio Cassius lib. . 68. depinxit ; sed Lud. Ferd. Marsilius, in epistola ad Montiau
conium, tom. II. Thes. Sallengr. Pag. 99O. Dionem aut rei veritatem non ed.-ctum, aut . adulationi inserviisse judicat, cum inter minima populi opera Pons ille. reserendus sit . Hic ergo cum Bergierio conserendus est, qui lib. IV. seel. 38. sisdem Dioni habuit, aliosque pontes admirandos, in Urbe, Per Italiam ,& per Provincias factos, facunde explicavit. V re Arittides tom. I. Orat. Ιε. ait: Roma- vos terram omnem disessos povtibus Um-riis fluvios jussaeisse. Non minorem viantibus utilitatem &Joluptatem praestitit Gracchus, quod primus Romanorum singula milliaria dime
387쪽
se lapideis coliumnis diligenter distinxit quae vulgo lapides, aliquando lapides mi
narra, Graecis πλημεῖα appellantur, quia
singuli mille passus. erecto lapide, vetuesigno, erant distincti. Inde primus , se cundus, tertius lapis pro milliario, apud
Veteres crebro usurpatur. Octa re mamimor vocat Martialis lib. Ix. ep. Alit ursus, suppresta lapidis nomine, solum numerale ponunt: ad duodecimum a Creia lib. II. Hist. c. et . ait Tacitus. Usiis earum est antiquissimus: apud Indos enim iupra ex Strabonis lib. xv. vidimus, fuisse certos. magistratuS Viocuros, qui per de 'na stadia lapideas columnas posuerint, diu, verticula distantiasque indicantes. Matu re etiam ex Italia lapides illi in provincia as perlati ; qui, Polybius vias a Columnis'& Carthagine nova usque ad Rhodanum sua aetate, a Rcimanis per octona stadia descripta, & milliaria lapidibus distincta' refert lib. Ii I. c. 39. Idem Strabo lib. VII. pag. 223, de Egnatia Macedoniae via scribit:
cita secundum Milliaris , ad singula ere tylapide inque ad Cypselum Hebrum ' 'Urum. Forma harum columnarum sui: rotunda, Vel quadrata, vix ultra pedes octo,impositae stylobatis minoribus, i strib
388쪽
scriptum habebant numeriun milliariues,.V. C. M. P. V1 M. quibus aut Roma aut alia urbe distabant: quaedam etiam in bali praeserebant nomen Imperatoris aut illius, oui eas vel secit vel resecit, uti ex augmstis inscriptionum operibus . Gruteri pag. Is . Reinelii ip 29s Sponii pag. I 86. Fabretti pas I3. A Gudii pag. 7I. tum etiam ex Simond. notis ad Sidon. carm. 26. Bergierio lib. I v. sest. 39. Historia Acad. reg. ti in. 379. & 383. &Mon
fauconio I V. lib. videre licet δέ erat, ut eX cuiusque numero iser uacientibus
constaret, quo illibi is irent, ab U rbe, vel ab initi, is ibissent,
simul etiam viae mensurie velut animare, tur, columnis instar continuae porticus h paethrae ornarentur, & denique taedium ex itineris longitudine levaretur. BelleQuintia linus lib. 1 v. Inst. orat. c. s. Partitio rem cit audientem, non aliter, q*m facientibus iter multum detrabant fatigationis v
tata inscriptis lapidibus spatia . nam exhausti laboris nosse mensuram voluptatis, is hortatur ad reliqua 1ortius era quenda scire, quantumsuperst: nihil enim longum Oideri necesse est, in quo quid ultimum sit, certum est. Rutilius itinerar. li
389쪽
stui notat insicriptus millia crebra lapis. Quod autem Plutarchus milliarium paulo minus octo stadia Graecorum capere ait, ex aliis quidem haud certum esse uti detur, sed firmant Polybius lib. 3. c. 3β. Strabo lib. vΙΙ.' pag. 223. & Isidorus lib. XV. Orig. c. I 6. Stadrum octava pars mi Barii est, constans passibus cxxv. De V riis aliarum gentium mensuris viarum purucher imiexonymi locus est in Joes II r . 8Q. aquaeque gens certa viarumspatia
suis appellat nominibus: quum Latini miliale passem vocant. N Galli leugas, sae parasareis, se rastas universa Gemmania. Romanos certum est per milliaria mensos, quibus a mille palsitas est nomen. Passiis autem pedes quinos continet Rο-manos; qui nostro Vulgari paullo erant ma jores. De mille passibus . illis obvia sunt veterum loca, Cicero autem lib. VIII. ad Attic. epist. 9. & Valerius Maximus lib. I C. 8. n. l. uno Verbo milliarium dixerunt Leugas , leucas, leuvas Gallorum Peri nus Z λευχος, albus, derivat, quod locorum intervalla lapidibus candidis designarentur. Bochardus a Phoenicibus eas repetit ; sed quia ex actis martyrii S. GenOvevae discimus , leugas veteri Gallorum lingva nuncupari, verisimilior est Spe,
390쪽
manni & Barthii sententia , cum Brita , n0rum isad, vel Dacb lapis Vel cumi Germanorum ut est in AElfrici glosIario, Celticum hoc Vocabulum condi, Venire , quo mille & quingentorum pasi suum quantitas finiebatur, , teste Jorna
de de reb. Get. c. 36. Vid. . VOS. de : it. sem. lib. II. c. XI. & III. c. I9. Persa' rum Parasareae Variarunt pro diversis locis , alii eas sexaginta stadiorum esse dLixerunt, alii. triginta , alii quadraginta, apud Strabonem lib. 3I. pag. AI7. sed in medio numero acquiescunt Eruditorum plurimi, Herodoti auctoritate, De Rasia Germanorum plura scriptorum loca dediedu Frene in Glossario; nos contenti er, mus ejus spatium ex Vetere Agrimensore indicasse apud Goes. in rei agris. Auet.i Pag. 322. Sunt mensurae , quae ad viatores , seu ad cursores pertinent. Misima
pars Stadium est, habens passus cxxv. Octosaria, Milliarium reddunt , mille passus habentem. Militarius se dimidius ud Gallos Leuvam i facit , habeatem passu
mille quingentos. Duae leuvae, Me miL. tiarii. irra, apud Germanos unam Rasam inciunt. Nos per leucas fere comput mus, in quas tria hodierna milliaria It lica , sed quatuor vetera Romana ventiunt ; uti ex itinorario Antonini, Nitham