장음표시 사용
351쪽
isse vulgaribus publicis, S a militibus ipsis stratas, ne otiosi essent L C. Th.
de eum. pubi. explicata. Numerus vi rem Romanarum , earu que divisio inurbanas se rusticas. Utraeque inter monumenta magni entissima magnitudinis
Romanae, is icio Strabonis N Dioni m. Censores Vim utriusque generis praesebi duplici ratione eas straverunt, glarea Ouflice: unde 'ata viarum, S glarea
pro via. Appiam viam, ceterarum reginam , Appius Claudius Cessor inchoa- Cit, Caesar aliique absolverunt. Erus laus ex Procopio m. Inscriptio 'uria Gola lux. Rata Censurae de munerum
G nsoriorum. Unc ad Romanos, terrarum dominos , accedamuS proPiuS, quo- rum in viis publicis communiendis. aggerumque molibus exstruendis peritia fuit et . diligentia lingularis. Quamvis enim primis Reip. temporibus,
cum ad deducendos exercitus, ad usum commerciorum, et ad annonam advehendam, Viis non indigerent, earum strat ra ignorata fuerit, postea tamen rem ad tantum fastigium evexerunt, .ut cum PTO- pertio exclamare liceat: Omia Romanae cedunt miracula ter . Nat -
352쪽
Ut rem ab oviro a Cebendo appellatam, et prius --
ham suisse dictam, scribit, propter Veet ' ras, lib. I. de R. R. c. 2. et lib. I v. deLL Via es, qua potest ire Cebiculum, dicita avehiculorum incursu, ait) Ιlidoro lib. XV. c. I 6. nisi quis cum Julio Caesare Sc ligero, vocem hanc ab σω, eo, vado, Vel cum Josepho Scaligero ab Ota, id est, vicus, agus derivare malit , Vid. Menagii Amoenit. cap. 36. Via describi potest cum Ulpi no, quod sit portio territorii, ad diro istum certis finibus latitudinis, relicta ab eo, qui jus publicandi habuit, ut ea publice iretur, commearetur , 2.2I. Le
ne quid is loc. pubi. Dividitur in pubi
cana , privatam & vicinalem. Publica est, cujus solum est publicum, quaeque publice munitur, & qua publice commeatus est: haec sub libera Republica Praetoria vel Cossularis, sub Augustis, more Gra corum , etiam bastica vel regalis, aliqua do agger publicus appellatitar in I. a. Io ne quis in palat. I. Q TB de itis. mun. Privata est , quam quisque infindo suo, vel in agro vicini jure servitutis habet , eaque alias agraria dicitur. Vicinalis via, quae in vicis est, vel a vico in vicum d cit, publica est, si ex collatione publicae X com
353쪽
sis P. tr. CAP. II. DE CENSORIBUS,
constituta est; privata vero si ex agris pruvatoriun collatis facta , in usum viciniae ;ut unusquisque possit ad particulas suas jure pervenire: horum tamen memoria si non extat, publicarum Viarum numero habetur l. 3. pr. D. deloc. Nitin. l. 2. g. 22. D. ne quid in loc. Siculus Flaccus de comdit. agror. pag. 9. Vicinales vias, ait, de publicis divertere in agros, & saepe ad alteras publicas pervenire: plerumque viu
cinorum erant communes, tanquam ex
mutua collatione ad usum vicinalem factae , utque omnis, qui in Vicum abit, per illas transiret: hinc etiam apud Aggenum comment. in Frontin. pag. 62, a lignariis &privatis, distinguuntur. Seneca lib. V. de benes cap. 26. Caesar agellos, in quLibus vicinalis via, militi suo donavit. Publicas vias, de quibus solis nobis hie agendum est, alias dici, ait Theophilus ad s. In t. de lege Aquil. Publica
tur Ulpianus discrimen agnoscere, quum in L uiat. D de locis N itis. pubi. inter via cinales vias, quae publiςarum numero sunt, ct ceteras vias militares hoc interesse ait quod viae militares exitum ad mare, aud
354쪽
pRIMIs PRAEFECTIS VIARUM ROMANARUM. iis
sine ullo exitu intermoriatur. Ita etiam via militaris pro qumis publica &prcet ria capienda videtur apud Livium lib. XLIV. c. 3. Curtium lib. V. c. I 3. Sueton. Aug. c. 4 9. Rei agran scriptoreS pag. Il6. as .& Eumenium in Gratiar. act. c. 7. Ape te Dagobertus Viam publicam appellat, qua Dux egreditur, t. I. Capitular. Bal Σii pag. I 22. n. I 3. Salmanus tamen ad Solin. pag. 77. ViaS regales a militaribus distinguere videtur: Ex Ciis publicis quaedam Cel regales, quae consulares, ac praetoriae dia ae , vel militares. Mendose opinor; quia Praetoriae viae, &consulares eaedem sunt, quae militares; miles enim& annona ad usum militiae eo tendebat.
Sed quia Constantinus in I. l. C. Th. decum. pubi. ait: a publico itinere aliquando aliqua militari Cia devertendum esse, ideo Jac. Gothosredus , tom. a. C. Th. pag. si '& si s. militarem viam putat suille transversam ,& Obliquam, sive , ch min de traverses publicam autem & b silicam, quae a civitate in civitatem insi gniorem recta tendit. Casparus Zieglerus lib. a. de regat. c. I 7. g. s. conjicit, Viam consularem litisse, quae in diree m procedit ab Oriente in Occidentem, aut a M ridie in Septentrionem: militarem Vero, quae ex quacunque civitate in aliam, GL
355쪽
33. i P. H. CAP. II. DE CENSORIBUs.
cunque illa itea esset, viatores duxerit. Mihi autem probabilius videtur, Omnem quidem viath militarem esse Publicam , sed contra omnem publicam non esse miliut em: potuit enim esse discrimen in latitudine, vel in genere munitionis, quia viae angustae & scruposae magnum msum in agmine properante. Hyginus de limit. Constit . pag. IN. 'r altuarios limites iter populo, sicut per viam publicam, d hetaer: ita enim cautum est lege Sempronia, D' Cornelia, N Julia. Quidam ex
his datiores sunt xi I. pedibus, ut bi, qui sint per viam publicam militarem acti: habent enim latitudines viae publicae. FO san etiam illae praecipue militares dictae, quae, alio nomine proprio deficiente , in
usum exercitus consularis, a militibus stratae essent; nam inter militiae labores plus semel resertur instructio viarum. Livius lib. XXXIX. cap. a. Flaminius Cos. ne iu otio militem haberet, viam a Bononia pem duxit Arretium. Quintil. lib. 2. CRP. 3-
Stratum militari labore iter saepe de)eri- mus Icompendio ducti. Tacitus lib. I. Ann. P. zo. Manipuli ante coeptam sieritionem Ris portua miss , ob itinera spontes. Praecipuas sane & nobiliores vias non alibunde militares dictas, ex his collegit FDbretius de col. Traj. c. a. ejusque strRturae
356쪽
imaginem plus semel in columna ista repeririri testatur. Addit duas inscriptiones pubi cherrrimas, alteram Aquilejensem, alteram Spalatensem; in priore apud Gruter.
Pag. Is a. n. haec leguntur: - - VIΑΜ. QUOQUE. GEMINAM. Α: PORTA. USQUE. AD. PONTEM. PER. TIRONES. JUVENTUT. NOVAE. ITALICAE. SUAE. . . DILECTUS. POSTERIORIS. LONGI. TEMPORIS. LABE. CORRUPTAM. MUNIVIT. ΑC. RESTITUIT. Viae regiae,ut Isaacus Vossius tradit, erant xxx I. e quibus Flaminia, Praenestina, L .
Vicana, Campana , Appia & Ardeatina in ipsa Urbe initium capiebant. Ceterae erant Latina, Tiburtina, Collatina, Nomentana, Salaria, AE.milia, Claudia, V leria nova & vetus, Ostiensis, Laurentia. na, Setina, Quinctia, Gallicana,. Triunia Ilialis, Patinaria, Cimina, Cornelia, Tis erina, Aurelia, Cassia, Portuensis, L . ticutensis, Flavia & Trajana. Praeter has vero aliarum fit mentio, ut , Α
niae, Asinariae, Gabinae , Juniae, Min ciae, Pomptae, Postumiae, & Vitelliae;
sed illae aut rami Viarum Consularium, aut pars earum diversi nominis suisse vis
357쪽
dentur. Addeiidae quoque sunt viae, quae intra Urbis moenia initium & finem capiebant, ut Via Sacra, Suburana, NO-va, Fornicata, Recta, Lata, Alia semita&c. Atque has urbanas appellare possi mus , sicut Praetor, in materia interdictorum, vias publicas in rusticas & urbanas divisit, quarum illae cum itineribus publicis lunguntur l. I. D. de locis de uis.
I. a. s. 2 . D. quid in lac. Utraeque autem inter decora magnitudinis Romanae, quae in sui admiratioqem totum rapiebot orbem, primas facile tenuerunt, judicio Strabonis lib. V. Geograph. Pag. ag s. inter tria enim, quae a 'Graecis neglecta, apud Romanos autem magnifica fuerunt, primo loco possit curam Πωoως οἰδῶν, sernendarum viarum, deinde aquaed eius & cloacas subjungit. Idem fere sedit Dionysio Halicarnassensi lib. III. ca'.
των υπονόμων εργασιας. Ego sane in tribus inm
miscentissimis urbis Romae structuris, ex quibas maxime apparet amplitudo imperii, pono aquaeductus, viarum straturam, ferioacarum fabricam. Non sine causa DLonysius, de sola Urbe loquens , aquaeductus
358쪽
pRIMIs PRAEFECTIS VIARO R ANARUM.ctus mirabiles praeponit: Roma enim, quia in montibus posita, & convallibus sublata, ac caenaculis suspensa erat, nouoptimis Qiis , est angustissimis semitis utebatur, ut Cicero ait II. Agrar. c. 3s. At Strabo laudaturus prudentiam & splendorem Populi Romani, merim primum locum dedit viis publicis: nam aquaeductus Romae tantum & in magnis urbibus It liae, cloacae vero in sola urbe erant, at viae Praetoriae ab Oriente in Occidentem,& a columnis Herculis ad meridionales a gypti fines protendebantur. Sic enim visuin fuit reipublicae sapientissimae, auctoritatem & majestatem imperii sui propagatum, & metum experis injectum iri, quorum principes & legati, Romam commeantes , non sine stupore cultum & potentiam intueri poterant. Tenebant ipsos
ad viarum crepidines tot templa, praetoria, arcus triumphales, cenotaphia, atque innumera alia monumenta elegantissima, quorum vel sola rudera deformata nunc temporis advenas viatores delectant a
Si quaeras eX quo tempore Romani ad vias muniendas animum adjecerint, Str bo rursus, dicto lib. v. respondebit, priLcos Quirites, majoribus ac mage necessariis rebus occupatos, pulchritudinis
359쪽
334 P. H. CAP. Π. DE CENSORIBUs,
bi conciliandae, quae ex infimo nata, diuque occupatae magis, quam divisae suntlis fuit nullam suscepisse cogitationem; posteriores vero, ac minime sibi aequales, regnante Augusto & Tiberio, eam donariis multis ac elegantibus implevisse. Prima a tem initia munitionis ab A. V. CCCX. repetenda existimo, quo creati sunt Censores , publicorum jus privatorumque locorum habentes, Liv. lib. I v. c. 8. Unde Cicero lib. III. de I L. c. 3. Censores populi aev tates, soboles, familias, pecuniasque censento: Urbis templa, VIAS, aquas, aer rium, vectigalia tuento. Exemplorum quantum fatis est ex unico Livio depromere licebit. Appii enim Claudii cens ram claram iuisse ait, quod viam munivit, lib. IX. c. 29. Sic C. Flaminius Censor viam Flaminiam munivit, epit. XX. M. Livius & C. Claudius Censores viam e soro Boario ad Veneris, & circa soros publicos faciendam locaverunt, lib. XXIX. c.
3 . Rursus Fulvius Flaccus & A. Po
stumius Albinus Censores vias sternendas silice in Urbe, glarea extra urbem, substernendas, marginandasque primi omnium locaverunt, pontesque multis locis facien-. dos , & clivum Capitolinum silice sternen-' dum curaverunt, lib. XLI. c. 27. ΕΠ duplicem rationem sternendi vias, glarea Vel silice s
360쪽
silice, de qua perite dilutat Nie. Bersi rius lib. a. de Viis sect- 3C. qui que 'i liter conjungit Ulpian. in L I. s. a. D. Cia publ. N itis. & Tibullus Iib. I. iam.
Namque opibus congesta tuis, Vc glarea dura Sternitur , hic apta jungitur arte flux. Pro via silicibus stracta, Lucretius & Vi .gilius strata Ciarum , inseriorum autem temporum scriptores Aratam simpliciter, dixerunt. Procop. lib. II. de Bello Pers.
du Frene in Gl stario attulit, quibuS acmb. cedat l. 6. C. Th. de itin. mo. ubi fratarum opera inter sordida munera num Irari vetatur. Inde Italorum , &.' Germanorum Strasse, Sirmbuta , Str da Montana &c. Ab altero muniendi ge- nere, quod fiebat terra scruposa, e littOxibus & ripis depromta, vias militares Maggeres glaream appellari, conjecit Scalia liger lib. 2. Auson leta. c. 27. ex Augustino de Civ. Dei lib. xxi I. c. 8. Seu gion militer innotescunt: neque ut non excidantovimo, quasi glarea, memoriae crebrat ctione teruntur. Ausonius adPaulum M. IO. Aut iteraturum qua glarea trita viarum Fert militarem ad Euriam.