장음표시 사용
361쪽
Inter omnes autem Italiae vias eminuit inprimis Appia, sive ejus antiquitatem; sive longitudinem, operas, & stimius in minitionem stupendos, sive oppida ejus& diversoria, sive deinceps sostae per paludes Pomptinas navigabilis eique propi . quae utilitatem spectes. Accurate & ele ter eam describit tum Horatius lib. I. at. V. tum Strabo lib. V. Geo . ubi. Pag. 237. primas huic viae dedit : D.
Nobilissimae Ciarum flant Appia
Latina se Valeria. Antea Vero pag. 223- fossae illius naturam commoditatemque de claravit, Appiae viae ipsam multis in locis appositam, tradens, implerique & palustri bus & fluvialibus aquis; navigari plerum que noctu, ut qui navim vesperi .intrant mane egressi via Appia pergant; luce vero
trahi etiam navim, tanquam remulco, a mulabus. Propter tot igitur et tantas do res singulares non sine causa Statius lib. 2. SylV. 2. Vs. II. cecinit s
insecterejam cupidum gressus, qua limate
Appia imgarum teritur regina viarum. ' Metor ejus sine dubio est nobilissiimus ille Appius Claudius, . cui postea Caeco fuit cognomen, qui M. Valerio Maximo et P. Decio Mure Coss. A. U. ccccxLII. a Porta
362쪽
PRIMIS PRAEFECTIS vIARUM ROMANARUM. 33r porta Capena jusque ad urbem Capuam,' eam muniendam curavit, in Censura, uti praeter Livium Festus & Frontinus testa 'tur. Nomen ejus felicioris memoriae ad posteros fuit, quod primus rem tantam &
nus perfecit; licet alii Censores plura postea adjecerint, ad utilitatem & firmitatem via arum, uti Fulvius Flaccus & Postumiu Albinus extra urbem glarea subir endas ad aggerem, marginandasque, id est , ad latera lapidibus grandioris notae stri gendas, primi omnium locarunt. Liv. lib.
XLI. c. 27. Appii nostri 'memoria servatur in inscriptione Gruteriana Pag. 389- n. l. sed quam Gudius in corp. Inscripta
Pag. 373. inter spurias retulit; ejus verba sunt ista: APPIUS. CLAUDIUS.
C. F. CAECUS.CENSOR. COS. BIS. DICT. 'sNTEM REX. II. PR. II. AED. CUR. II. Qi TR MILIT . III. COMPLURA. OPPIDA.DE. SAΜNITIBUS. CEPIT. SABINORUM. ET. TUSCORUM. EXERCITUM. FUDIT. PACEM. FIERI. CUM PYRRHO. REGE. PROHIBUIT. IN. CENSURA. VIAM. APPIAM. STRA
363쪽
Postiae ad nos pergere incarptat viam , qua servit aggerem Iex, Cui manitor inpius nomen dedit. Appius scilicet viam stravit, quousque potuit, alii Vero, ut GraccJHis, Caesi x Vel Augustus, propagatis reip. finibus, eam produxerunt Brundisium usque, auctore 'Horat. lib. r. Epist. 18. vs zo. & Tacito lib. a. Antiat 3O. ubi Lipsius videatur in notis & lib. 3. de magnit. Rom. cap. IO. ubi Procopii elegantem hujus viae descri- ptionem illustrat, de Bello Goth. lib. I. Ressarius Via Latina exercitor duxit ,
cinia ad Moam dimissis. Hanc Apyius,
struxerat, F a se dederat nomen. Longitudinem' ejus quinque dierum spatio Cir peditus possit enretiri. - Urbe Roma Capuam pertinet , ea latiturive , ut duo currus ex is Cerso oboli libere quea, per- Undere , recommeare. Et es ane haec Cia, praeter ceteras spes tabilis: siquidem Appius ex alia, F longinqua tunc , ut reor, regiove excisos lapides , F bos quidem siliceos, ac suopte ingenio durissimos, in hanc Ciam vehendos creaOit. Duos planos dein de ac uora redditos, ee qaadratos incisione
364쪽
pRIMIS PRAEFECTIS VIARUMROMANARUM. 33
Dictos junxit , se in ordine lo Uit, metaL. li nihil, vel ulterius rei inserendo. Sunt tamen ita connexi se valide inter se haerent, ut fperiem Cisentibus praebeant, non conjunctos ita, sed comenitos esse. Et quamvis tot iam seculis atterantur assiliis piau-sris jumentisque, tamen neque serie sua
pel minimum exeunt, , dimozelitur, neques Aguntur , aut levorem sium amittunt. Eodem fere tempore , quo llaec Procopiudus scribebat, Theodoricus, Gothorum
Rex, Ciae Appiae a Trib. usque Terraceva iter est loca, quae coiisuentibus ab utraque parte paludum per omΠes retro trilicipum inundaverant, usui publico securitate Ciantium, admiranda propitio Deo selicum te restituit, , teste inscriptione apud Gr
Ceterum etsi florente Republica Censura fuerit summae auctori tatis, & honorum
quasi apeX, sensim tamen quaedam ejus pamtes magistratibus accreverunt, aliae privatis exercendae delatae sunt, postquam Augustus, arrepto imperio, nomen Censurae abolevit, potestatem Vero, ut alia magistratuum munia, in se traxit, nullo adve sante, 'Tacit. lib. I. Annal. c. 2. Ubicunque ergo in Imperatorum monumentis VOX Censoris occurrit, fere Praesectum morum noxat, quo titulo Caesar usus fuit, Sueton.
365쪽
o' P. I r. CAP. II. DE CENSORIBU8,
lib. I. cap. 76. Posterioris autem aevi scriptores Censuram pro graVitate Vultus cum dignitate conjuncta, usurparunt, Uti Salmasius ad Capitolini Antonin. c. 2 2. Spa hemius de praesit. & usu diis. XII. & Phulippus a Turre in monumentis vet. Antii de inscript. M. Aquilii cap. 3. notarunt. Memorabilis ceteroquin est inscriptio Graeca simul & Latina Thyatirenorum in L . dia, apud Sponium Itin. tom. 3. pag. I 23. in qua VespasianuS, qua Cevir, V1aScmrasIe dicitur:
366쪽
T P. rr. CAP. xrr. DE AEDILIBUS CURULIBUS &α
DE AEDILIBUS CURULIBUS ET MUNIcΙPALDBUS. IARUM URB ARUM CURATORIBUS.
AEdilas Curules plateas Urbis stratas resci, s rutosas pomarijusserunt, eo numque exemplo AEdiles municipiorum s coloniarum. L. un D. de via publica N si quid aliter, quam a Dc. Gotbinredo explicatur. mi Graecis fuerunt αςυνομοι, Latinis sunt Aecilles, contra C acium aliosque. Muneris AEdilitii erat curare, ut plateae exaequentur , re sumtibus eorum , qui proximas aedes possident, resciavtur, tumne aedimia ventrem faciant in publicum, neve morticina projiciantur, aut serocia animalia molestasint, qua publice iter si Iidem aliquando extra ordinem,ex mulcta- titia pecunia, vel privatis sumtibus vias straverunt ; scut Collegio Duaestorum clarum fratῆra est mandata. AEdiles. inter magis tus, qui quatuordecim Vrbis ruiones bortito tuebantur. Vico- magistri d plebe cujusque viciniae eletilia
Ensores merito excipiunties, qui, tanquam illorum sub- adjuVae, magnam Partem politicarum curarum in se susceperunt.
367쪽
342 P. II. CAP. III. DE AEDILIBUS CURULIws
cebanti ir Plebeji, Tribunorum ministri; alii Cereales, Annonae curatores; alii denuque Curule a sella curuli, cui honoris causa insidebant, appellati. Atque hi posteriores es uti munere, dignitate & potestate prae ceteris eminebant, & AEdiles priores, majores, vel nobilissmi saepe nu- inero audiunt, ita soli quoque proposueriint' edicta, & inter Viocuros sunt reserendi. Munera eorum potiora Cicero lib. IiΙ. de LL. c. 3. tribus Verbi S complexus est: Sunto AEdios curatores Vrbis, A vv0 nae, Ludorumque solavvjuM. Cura urbis latissime patebat, sed circa tria rursus maxime versabatur, circa aedes, balnea &vias publicas. Paulus urbanas viis ad mpertinere scribit, in I. 2.D. ne quid in Dc. pubi. & anteriores Oh-lius atqued rebatius, apud Venulejum in I. vlt. D. de cloac. novam cloacam facere, eum Con Cedere debere, ajunt, cui publica in Ciarum cura sit. Sed quinam illithimirum praeter Censores, quos Vidimus, tales erant Qtiati torviri viarum & AEdiles. Illorum munus erat Vias urbanas & rusticas 'consulares sternere, hi Vero, exemplo Astynomorum apud Atlaenienses, plateas urbanas & suburbanas non modo sterni jubebant, &stratas refici, sed etiam pum
menta, sordes, stercora, & quicquid. vi-
368쪽
ΕΤ MUNICIPALIBUS VIAM URBANAR. CURAT 3 3
arum usui ossiceret removebant. . Auctorem hujus rei locupletem habeo Plautum Sticho Act. ΙΙ. sic. 2. Vs. 27. ubi Dinacio
servulo, comice imperanti: Cape illas scopus , tu hoc converte ,
Gelasimus parasitus, apud se, vel ad auditores conversus, belle subjicit , quod nunc in adagio est:
Sine su=ragio populi bic quidem et miti
Cicero quidem vias Urbis , , in montibus politae, non optimas fuisse ait, II. Agrar. c. nimis etiam caenosas & lutglentas, ob multitudinem hominum, jumentorum &. Vehiculorum eas experti sunt juvenalis fat.
III. vf. 24. . & MartialiS lib. V. ep. 23. Vs6. lib. VII. EP. G. Vs 6. Verum tanto in
jor cura fuit adhibenda, ut viae, vallibus ComplanatiS, eXaequarentur, & a lato purgarentur, maxime Postquam plateae non silice modo, sed & pretiosi generis lapidibus caeruleis vel alterius coloris sir tae suerunt. De monstro illo hominis Et gabalo scribit Lampridius: Stravit exsaris Lacedaemoniis ac Porpi reticis plateas ni palatio , quas AntoninianaS vocant. Sed diu ante huc pertinet memorabilis historia, quam resert Dio Cassius lib. s9. ad A. U. C. DccxcI l. Caligula enim, quum in foro pro tribunali sedens, sorte multum V ε, caeni
369쪽
344 P. G. CAP. III. DE AEDILIBUS CURULIBUs
caeni in angiportu quodam vidisset, jussit id in vestem Flavii Vespasiani, cui tuu AEdili purgandorum angiportuum cura in- cumbebat, conjici. Brevius eandem rem narrat Suetonius in Vespasiano cap. V. Edilem, ait, cum C. Caesar succensiens, curam verrendis Clis non ese adhibitam, lutojussit oppleri comesoper milites in prae- Iextae sinum. Atque ita eveniebat, Ut Uere dici pollet cum Horatio lib. 2. Epist. 2.us 7 I. Purae sint plateae, nibit ut meditantibus obstet. Num eodem munere usi diles in municipiis & coloniis functi sint, non opus est testimoniis anxie quaesitis firmemus, in reliquida, cujusque tam ampla descriptio reperitur in titulo Pandectarum, De Cia
publica , ses quid in ea factum esse dicatur,
ex libro singulari Papisiani , Te osse o
Edilium, desumtus est. Is enim JCtorum coryphaeus, sorte in gratiam municipiorum, & coloniarum quarundam, per provincias sparsarum, quae Graecas magis, quam Latinas literas callebant, librum
sitit, ut AEdiles ibi munus suum viarium discerent, & ad exemplum AEdilium Curulium Urbis matri a jiissa sua compone-
370쪽
ET MUNICIPALIBUS VIAR.URBANAR CURAT. 3M
rent, cuius illae quasi inora parvae
Dcraque esse quaedam videbantur ut ait iGellius lib. HI. c. I 3. Neque enim acce- , do Jacobo Gothostedo, qui ad L 2. C. de itin. mun. fragmentum illud ad AEdiles urbanos pertinere existimavit: jubet enim . Papinianus Astynomos suos . studere, ut secundum cisitatem qua que sunt viae exaequentur , utque multent eos, qui vias estodiant vel subruant, νοαον , secundum legem municipalem cujusque
Non etiam placet, quod summus Cu- jacius, tum ad hanc I. M. tum lib. XXI I. Obf. c. 3I. alium fecit AE dilem , alium, Astynomum; cujus Vestigia legentes, Be trandus & Guil. Grotius minus proprie librum liunc Astynomicum, de inclassilium Latine transferri putarunt. Quod ii enim nomina rebus consentanea esta, Oportet, quale nomen, quaeso, AEdilibus magis conveniet, quam AstynOm0rum ξ, quia urbis erant curatores , & Cicero sibi AEdili deii nato totam Urbem tuendam esse commissum profitetur, lib. v. in Verri cap. Iφ. Praeterea Optimae Glossac 'A νο- AEdilatum exponunt, AEdilatus a tem, Festo interprete, AEdilium dignitas est. Et quamvis Athenis viginti νομοι VUS marime, autem soro s r