장음표시 사용
11쪽
ea Grorem. O cohum 2 .a' m. De saeramentis in communi LXII. De vocatione Ministrorum Ecclesiae. α3I XIII. De Coelibatu Minittrorum Eeclesiae.. XIV. De Peceato Originali, Mortali, & veniali. 73 ινα 'De Libero Arbitrὶo. 3αν XVI. De Iustificatione. XVII. De Observatione Legis XVIII. De Merito Bonorum operum . De Fide justificante. VH. in Appendice. De jejunio , S Abstinentia . Vid'. in Appendice .
centroversia De aer gemmis, In quU- μι Miseram a nobis. d dent, sum νυν se'menre . p. r. De iniquitate. e iniquitate. 397II. De Fide Infantium in Baptimo . III. De Impanatione, ut vocant . Vel, an corpus C mi in Eucharistia fit in pam, tum pane, re suo θ'
IV. De Gratia. V. De Austore meeati . VI. De reali praesentia eorporis Chrisu in Eucharistia Aquam negant Calvinita . . e . VII. De Baptismo Inuntium, an sit necessarius y . VIII. De Exorcismo, quem execrantur . 13 De Imaetine Christi. Ud. in Appendice. De Circula Calvinistico . VN. in Appendice. 687
12쪽
II. An Infantes Baptismi capaces sint Negant. 13s III. An Magilitatus politicus apud Christianos sit heitus e
.. IV. An Christiani possint bellum gerere Negant. φες V. An possint in aliquo eata jurare, vel iuramento se o stringere' Negant. ssu VI. An Polygamia sit licio' rmant. 4s . Se in Adipendice . 68s VII. An Matrimonium dissolvi possit propter diversitatem religionis λ Afirmant. s61. S in Appendice. Sci. VIII. An animae iustorum post hanc vitam dormiant risjunt. P
coneroversia quiniI generis, quar dixi esse Poniaeorum, plinImat tum , q- hae rempore vi epramur, sed hae potissimum . P. I. An quilibet in sua Fide calvari possit ξ σεν II. An aliquando liceat negare Fidem Christi, praesertini ad vitandam mortems 16sIII. An liceat taccre, vel dissimulare Fidem Christi propter eandem causam Z 1 ro IV. An liceat simulare alienam fidem , ac religionem . Et speciatim I 73V. An liceat cum gentilibus idola colere s s VI. cum haereticis publice orare' VII. An conciones illorum audire t . 3 7 VIII. An Sacramenta eum illis participare e 1 gu. An illos ad sepulturam comitari s sX. An carnes cum illis comedere diebus ab Ecclesia prohibitis e s8o XI. Αn eum illis de Fide disputare 38x XII. M libros illorum legere e 1 a s XIII.
13쪽
Ddox inrorum , in raphum. xIII. An Matrimonia cum illis eontrahere XIV. An in allis rebus eum illis pacisti
XV. An si paciscaris cum illis, fides servanda siti 1si XVI. An Princeps Catholicus possit tolerare haereticos: in sua provineta 6o III. An possit illos pinna capitis afficere propter haer sim ν XVIII. An possit Judaeos tolerare e L . 6 Is XIX. An Reges , di Principes habeant Primatum Ecclesiae
XX. An in aliquo eam liceat mentirit 1 An licear aequivocatione uti e Ii. An qui iuravit se eermansurum in ianderarisino, teneatur praestare e 673
14쪽
De eis rus dispositione Admersariorum , sisequomodo cum fingulis agendum .
ritur Adversarii sive IIII Lutherans sint , sive CalvinIstae , Q
ve alterius sectae, non eodem modo omnes assecti , ac dispositi sunt. Nam primo aliqui in suo errore sunt pertinaces . a. Alii
2elos .,Alii frigidi. 4. Alii dubii, ae fluctuantes . De singulis
I . Pertinaees lane, qui quidem agnoscunt , se recedere a eoinmuni sensu Ecclesiae , sc antiquorum Patrum; sed tamen ex in perbia , & obduratione mentis , ne videantur a veritate eonvsctis obstinate persistunt in sua opinione . Hi proprie dicuntur Haeret ei, teste Augustino, epIst. i 61. &l. 18. de Civitate DeI, ea. 1 r. Sunt autem similes Phahisaeis, & propter duritiam eo dis ratissime convertuntur, iuxta illud Matth. a 3. Is . Incνagasum est cor populi hujur, O auribui raviter audierunt , ct octilos suos clause--nν s ne quando videant ocolis , is auribias audiant, O eorde in telistant, O conveνramur, ct canem eos. 3. Zelosi sunt, qui non exsisterbIa, & obstinatione, sed ex quadam ignorantia falso persuasi sunt, suam sectam veritati, de Euan*elio consentaneam esse, ideoque tanto studio, ac ardorceam defendunt, ut videantur parati vitam potius , quam sectam deserere . Hi similes sunt Paulo ante conversionem , qui de seipsisseribit ad Gal. c. I. v. II. ME Bae , inquit, commercataoncm mcam aliquando in Iudaismo , quoniam supra modum pexsequebar Eces. siam Des, er expugnabam illam , ct proficiebam νn udaismo Der
multos coaetaneos meor in genere meo, abundantitat aemulαιον existens
paternarum mearum Traditionum . Huius nodi gelosi , quia non peccant ex malitia, sed ex ignorantia , saepe a Deo nassericordiam consequuntur, ut idem Paulus de seIpso testatur. i. Tilma. Ivicordiam Dei consecutus sim , qua Ignorans feci ia incredulitate . . A Idi sunt, qui neque ex superbia, neque ex ignorantias sed ex aliis causis, quas frigide prΛtendunt, manent in suo erro re t Et 'uando monentur de Catholiea side capessenda, solent cunctari, tergiversars, & DIvolas excusatIones afferre . Et alliquidem praetendunt, se sit ea religsone , quam praetendunt, naveos , & educatos esse. AIIi, iuramento se obstrinxisse , quod V
lint in ea persistere . Alii, non audere psam prosteri fidem
15쪽
tholicam, propter amIcos, & eonsanguIn os, quI omnes altorius sectae sint. Alli, non posse se id facere, ne offendant suum Principem, qui a Catholica alienus est . Alii denique tamets nihil horum aperte dicant, revera tamen ex una parte manent inhaeresi propter allatas praetensiones: ex altera, simulant, se pr Pendere ad nostram religionem , ut hae ratione vel Imperatoris, vel alterius Principis CatholicI favorem aucupentur, aut certe ad officia, & dignitates apud Catholicos promoveantur et vel, si Illa iam antea obtinuerunt, ne amittant. Nec desunt, qui ex eventu , & rerum successit statuant de fide sua r nempe, mansuros se in Lutherana, aut Calviniana, si videbunt Catholicos asisgi, aut bello succumbere: SIn contra , Otho IIcam amplexuros . Hi omnes similes sunt illis, de quibus Helias Propheta, 3. Reg. v. 2I. Usquequo elandiearia in duas partes Si Dominisa est Deus,θ-quimini eum; Si antem Baal, sequimini illum . Et optime in eos uadrat, quod seriptum est Ecclesiastici eap. 3. v. 18. cor ingre-iens daar viatnon habebit Inecessas. s. Dubii sunt, qui simplici, ac recto eorde quaerunt verIt
tem . Et quia per se , seu suopte Ingenio, ae industr a non potant eam invenire; petunt ab aliis se doctioribus iuvarI, ae instruI. Hi similes sunt N eodemola Euanaelio, & Eunucho in Actibus Apostolorum. Nicodemus petivit instrui a Christo circa regenerationem spiritalem , quae fit per Baptismum , Ioan. 3 V. modo, inquit, potest homo nasci, cum sis senex Nunquid potest Inventrem malas sua introire , ct renasei Similiter Eunuchus lepens Isaiam Prophetam, eum rogaretur a Phil pno, Puronesistelligis, quae leth responditi Et quomodo possum, si non aliqMis ostenderiι russi φ Quasi dicat ἐν Non intelligo sensum Isaῖae, sed obsecro, ut mihi interpreteris, ut me iuves, ut me doceas. Huiusmodi homines, si incidant In vἰros bonos, a quibus instruantur , facile iuvari solent di Quo pacto Nicodemus a Christo, &Eunuchus a Philippo instructus, & adiutus est.
6. Igitur eum his omnibus non eodem modo aperidum est . Aerrimo peninaees non saeile admittendi sunt ad disputationem de fide , ac religione; quia , cum sint superbi, ac contumaces, non volunt resipiscere, etiamsi manifeste convincantur 3 ut patet ex
empto Pharisaeorum, qui seps a Christo convicti, nihilominus
ῆn errore persistebant ..sI tamen eum illis agendum est propter utilitatem aliorum, tria servari debent. Primo, coereendi sunt intra limites certae materis , ne ex una in alIam dilabantur. Hoc
.Eenim fit sine fructu . Secundo, restrIngendi ad formam syllogi- aicata, ut vis 3rguineati appareat. Nec permittendum, ut sine
16쪽
L P LUDIUM. ordine, sne methodo, sine connexione, quasi conesonabundi multa estutiant, quod ipsis familiare est . Tertio, palam confundendi, & increpandi sunt; sicut Sadducaei , Scribae, & Pharisaei a Christo fuerunt confusi, & increpati. Matth. I 2. vers. 29.
Erratis nescientes Scripturas , neque virιurem Dei. Et c. 23. V. 16.
Hae vobis duces eaeci , qui dicitis : Quicumque iuraverti per temρlum, ni sil est: qui autem juraverit in auro templi, debet. Stulιi, e ei r Quid enim majus est , aurum , an templum , quod μnctificat ammum' similiter a Stephano, Actor. 7. I. Dura cervice, o tacDeumcisis cordibus , ct auribus , vos semper Spiritui Sancto resistitis . Denique a Paulo Apostolo, Act. 9. v. 22. S.rulus autem multo magis convalescebat , ct confundebat Iudaeos. Haec confusio dupliciter prodest. Primo , quia per eam minuitur authoritas haereticorum . Deinde illorum assectae minori in pretio eos habent, atque ita facilius ad nos redeunt. Debet tamen esse confusio rationabilis , quae non sat per convitia , N maledicta , sed per justam reprehensionem, aut apertam vi storiam . 7. Cum Zelosis , qui pertinaces non sunt, chntrario modo, Id est modeste , ac benevole agendum est. Nee tam rationibus, Scargumentis obruendi , quam Deo per orationem commendandi
sunt. Sic Stephanus orabat pro Saulo, qui ex praepostero Zelo Ecelesiam Chri hi persequebatur, Act. 7. 19. De quo August. ser. I. de Sanctis r Si sanetur Stephanus non orasset, Ecclesia Paulum non haberes. Sic S. Monica cum lacrymis orabat pro filIo suo Augustino, qui Manichaeorum erroribus erat infectus. De quo ipsi Monicae in somno dictum est r Fieri non potest, uisibus i , Am lacrymarum pereat. Quanti porro viri, Paulus , & Augustinus 'Hic Lumen Theologorum , ille Vas electionis appellatus. 8. Frigidi propter suas praetensiones, a quibus aegre abstrahuntur, raro ad frugem perveniunt . Cum illis serio , ac severe agendum est. Quod dupliciter fieri potest. Primo ostendendo , praetensiones , & excusationes ipsorum esse Divolas . Secundo ident dem inculcando, ut saluti suae consulant f neque propter humanos respectus, favores , & Lecularia negotia patiantur se ab aeterna,& coelesti gloria excludi. Meminerint illius parabolae Euangelicae, Luc. I . r6. Homo quidam fecit laenam magnam, o voeavis multor , ct misit servum suum hora erenae dicere invitatis , Mi veni renr , quia iam sta rara sunt omnia . Eι emperΜnt omnes finiui excusare . Primus disit ei : Villam emi , ct necessie habeo exire , ct videre iIlam e rogo te, habe me excusatum . Et alter iaxit: Iuga botim emi' inqne, er eo probare illa : rogo te , habe me excusatum . Et alias
dixis: uxorem duxi , in ideo non postum venire. Ecce vocantur fria
17쪽
allegant praetensiones . Quo eventu , sequituri Ndmo v ommἰllorum , qui vocationi , gustabit eaenam meam . Dura sententia ,
sed iusta . QuIa enim ad voeatIonem Dei evnctabundi , & friagidi sunt, merito ab omni spe vitae aeternae excluduntur. s. Dubii denique, qui sincere quaerunt veritatem , fraterne sdi ad euiusq; eaptum accommodate tractandi sunt. Et aliter docti, &IngenIosi, aliter rudes , & idiotae instruendi. Sumamus exinemplum a Christo. Is simplIeem Judaeorum turbam instruebat per parabolas,&similitudInes , quas facile eapIebant . Discipulis In Emaus euntibus Moysen, & Prophetas Interpretabatur . NMeodemo baptismi necessitatem ex analosia humanae generati nIs explIcabat. Mulieri famaritanae Messiam esse ex eo persua debat, quod ostenderet se omnia scire , quae circa illam essent. Unde Ipsar I enite, inquit, O videte hominem, qui dixit mihi
omnia, quaecnnque fecῖ. Nunguid ipse est Chri Mir
a me dicta sint. Et quamvis cupiam omnibus prodesse , omnes'; ad viam vetitatis reducere: nihilominus in eorum potissimum gratiam has controversias conscripsi , qui simplIci, ae sincero pectore optant InstruI, ac iuvari. Hi enim facilius convertuntur dupisci de causa . Primo, quia, cum cupiant iuvari, libenter admittunt instructionem . Secundo, quia Deus, propter rectam eorum intentionem , paratns est illis assistere. Nam, ut verissime scripsit Apollo-liis , Dens superbis resistit, humiluus antem dat gratiam . Duo siquis dem requiruntur in soc negotio . Alterum , praedicatio Euangelii, seu Instructio human ad Doeete omnes gentes. Alterum, gratia Dei, sine qua instructio non prodest: sine me nihil ροrest faeeste . Unde frustra laborant, qui sua eloquentia, & arsumentandi sublIlItate consili, putant se posse errantes ad fidem remicere. Illi, post longos labores, & disputandi aerimonIam , merseo usurpent illud Petri tu
Quare uia humana industria sine Dei adjutorio nihil e scitis, hoe
opere. Itaq; mutato consilio resipiscant cum eodem Petro : & dia eant : In nomἱne autem tuo laxabo rete, Idest, implorato Dei auxilio hoc opus Inehoabo , ne frustra laboraverim . Quo etiam sensu dIxie alter Apostolus, I.Cor. 3. 6. Egσ plantavi, O to rigavit, sed vetis inerementum dedis . Itaque neqBe θῖ ἰσασαι, es aliquid , ne Ae qui
rigui, sed qui ine ementum dat, Deus. Et alibi : Gratia Dei sum id, Aod flum . Haec grat a assidue petenda est, non solum ab Iis , qui allos Instruunt in fide, ut eseaciter instruant, sed etiam ab iis, quI Instruuntur, ut efficaciter convellantur. Amen.
18쪽
De eausis, qua impediunt multos Adversarios , ne ad mlam convertantur.
i. UX dictis eoil l possent 4. eausae, quae multorum eonve C. sionem impediunt: quarum duae ex culpa adversariorum; totidem ex nostra incuria ortum habent. Nam Sc Perrinaces propter suam superbiam , quae Deo inimica est; & Frigidi ob inanei excusationes , quas obtendunt , sibi ipsis praeeludunt aditum , ut ad veram Christi Ecclesiam venire neoueant. E contrario, Zetiis si, er Dubii, si non veniant, nostrae socordiae quodammodo tribuendum est. Utrique a nobis iuvari debent c Zelosi quidem, nostris ad Deum oratIonibus: Dubii vero, doctrina, de instructione. Saepe in utroque deficimus . In priori, quia vel raro , vel languide, δέ cum taedio oramus pro Illorum conversione . Orandum saepius, servent Ius, δέ majori cum spe, ac fiducia. In posteriori, quia ad instruendos dubios in fide praesertim qui simpluci, ac sineero corde quaerunt veritatem ) opui est magius talentis. Primo, excellenti doctrina, ut recte instruas . a. Spiritu mansuetudinis, longanimitatis , δέ patientiae , ut ab opere non desistas.
commodare . His talentis usus est Christus , ut supra insinuavi. Nos aut singula non habemus, aut non semper utimur. Hic desectus corrigendua est. Prima causi ex parte Praedicantium. i. DRaeter has causas sunt allae plures, quarum tres tantum insinuabo. Unam ex improbitate Praedicantium , quoa Verbi Ministros vocant. Alteram ex subtractione calicis . Temtiam , ex onere Consessionis. Igstur prima est, quod Predicantes soliti sint odiose , ac mendaciter tradueere doctrinam Cath licorum , ut populum ab ea absterreant. Solent enim haec , & si milia et amare In cathedris , compitis, hospitiis . Primo, nos pluris facere Traditiones hciminum, quam Verbum Dei. ι. Verbum a nobIs corrumpi, 8c adulterari. 3. Fidem apud nos negligio sola opera commendari. q. Nos docere, peccatorem suis operibus mereri gratiam , 8 remissionem peccatorum. s. Non minus Sa
ωs,quam Christum a nobis eoii. 6. Imo sanctos pro Diis apud nos haberi in
19쪽
haberi, & adorari . 7. Et solenne apud nos esse , ut In sestIs Sanctorum nulla suscipiatur cogitatio de Christo, sed eo tantisper excluso , soli Mariae , vel Petro , vel Nicolao cultus ,
ac reverentia deferatur. 8. Cum moriendum est, nos non con
sidere in meritis, & passione Christi, sed partim in nostris operibus , partim in patrocinio Sainctorum . 9. Nos in consecratione uti magicis incantationibus c Sie impie vocant verba illa Christi, me est Comu, meum. Io. Nos asserere, Pontia ficem dispensare posse contra vetus, & novum Testamentum . Et alia ejusdem generis sexcenta mendacia. 3. Quorsiun haec, obseero Nimirum, ut populo persuadeant, nostram doctrinam esse fallam, absurdam , Christo, R Euangelio repugnantem , quod facile obtinent a simplicioribus . At qui cordati sunt, quique rem totam prudenter discutiunt, & examinant, statini advertunt fraudem , & Imposturam . Dicam , quid anno superiori eont Igerit. Quidam Baro, cum essemus in itinere Cellensi eum S.C. M. bona fide mihi recensuit, se ante com-Plures annos , eum adhue a nostra religione esset alienus, haec , &Mmilia figmenta, quae iam commemoravi, non semel audivisse a suis Praedieantibus . Et teneriori quidem aetate fidem adhibuisse, at postea, cum maturo iam esset iudicio, nullo modo potuisse adduci , ut erederet, adeo stolidos esse Catholieos Doctores, qui hujusmodi portenta profiterentur . Itaque, coemptis eorum libris, in quibus de fide disputant, diligenter se eos volvisse, & re tota aeeurate perpensa, &examinata, manifeste comperisse, omnia secus habere, ac Ministri commenti essent. Et hae occasione ex Lutherano Catholicum factum esse. Lubens hoc intellexi , dc Viennam reversus In multorum consessu narravi quae audiveram . Nec sine fructu . Aderant enim ex Lutheranis Viri , ac Μatronae illustres, & protestati sunt, idem se facturos, quod Baronem secIsse commemoraveram . Utinam & alii saetant . Videbunt a Praedicantibus delusos se esse. uera causa ex subtractione calicis. 6. A I tera eausa, quae sum Itur ex subtractione eatlcIs, mulinax tos impedit a conversione. Multi enim Lutherani, NHus4tae asserunt, non aliam ob causam abhorrere se a nostra fi-Me , &religione, quam quod Laicos excludamus a eommunione sub utraque specie. Reliqua , Quae apud nos sunt, tolerari posse et hoc unum non posse. Extra noe Catholicos se esse: in hoc a
Catholicis dissentire. Unde haee persuasio ' Ex plausibili quidem, sed
20쪽
3 tamen salso sundamento . solent enIm ratiocinari hoe modo Christus in ultima coena, eum lciret se morti proximum esse , condidit solenne Τestamentum , quo omnibus fidelibus, tanquam ialiis Dei adoptivis, legavit suam earnem, &sanguinem sub spe cie panis, & vini, per modum haereditatis, Lucae A. 29 Iam vero Catholici privant laicos altera parte hujus hqreditatis , quia sunsurantur illis sanguinem , & iubent, sola carne contentos esse. Et sic facIunt magnam iniuriam, non modo laicis , quos priVant, sed etiam Christo, cuius violant Testamentum. Sie illi . Sed ex salso, ut dixi, fundamento. Quod sic ostendo. . Nomen Testamenti proprie sumitur duobus modis in Scripti Ta . Primo generatim pro quovIs foedere , pacto , vel promissione. Secundo speciatim pro foedere, pacto, vel promissone Testamentaria , seu pro ultima Testatoris voluntate, ac dispositione. Via de Hieronymum In cap. 1. Malachiae Prophetae, & Augustinum in Ps. 81. Priori modo sumitur Psal. 88. 29. In ae:ernum semabo.illi misericordiaeis meam , ct testamentum meum sidete ipsi. Ubi per i flamentum intelligitur promissio , qua Deus per Nathan Prophetam promisit David posteritatem, & firmItatem regni, 2. Reg. 7. I 2. Et Psal. Ios. 6s. Memor fias restamenii sta, id est, pr missionis suae. Et Pal. I 3I. I a. Si eustodierint siliἰ testameniarum meum , id est pactum meum. Ρosteriori sumitur Hebr. s. Ubi enim testamen um est, mori neeuse est intercedas Testare L. 6. Et hoe sensu distingui solet duplex Τestamentum solenne, Vetus,& Novum. Deus enim secit duo pacta testamentaria: Unum cum Hebraeis, alterum cum Christianis. In utroque spectari possitnt haec quinque. Primo , promissio ex parte Dei ia 2. Hae reditas, quae a Deo promittitur . 3. Condῖtio, sub qua promittitur . 4. In quo sancitur, & roboratur promissio. s. Instrume tum authenticum , in quo scribitur, & con natur . . Et quidem in veteri Testamento Deus promisit Hebraeis ter ram Chanaan per modum haereditatis, Ps. io . II. Tib; dabo rem ram Chanaan , funiculum haereditatis vestra. Et Levit. 2O. 2 . Dabo vobiι in haereditatem toram siuentem iacte, o melle . Plomisit at tem sub hae conditione , ut servarent legem Mosaicam , Excidi 23.22. Quod si audieris vocem ejus , o feceris omnia, quae loΤuor,pracs-
det te ingetur meus, o introducet re ad . Amorrhaeum , Omιhaeum ,
o Phere' in , o Chananaeum, ct Hevaeum , ct Iebuseum', id est, introducet te in terram Chanaan, in qua habitant populi iam recensiti. Et quia ex omnibus Hebraeis , qui educti erant ex AEgypto ail possidendatu illam terram, nemo servavit condisionem ,
nisi Caleb, & Iosue: ideo nemo , Praeter illot duos, potuit eam