장음표시 사용
31쪽
4 Isber x caput Lili, quam novi testamenti, qui in manibus hominum versabantur tsed nondum erat determinate ab Ecclesia definitum , quinam ex illis pro Canonicis habendi essent, qui non essent. Primus , qui hoc legitime definivit, fuit Innocentius Papa. Eius definitionem secutus est Augustinus cum aliis Episcopis Africae in Conc. Carthaginiensio Exuperius cum Episcopis Gallia et Gelasius in Conc. Rom. : totus deniq; orbis Christianus usque ad haec nostra tempora . Soli sere Lutherani , Sc Calvinistae sine causa tergiversantur, S a consensu tot Patrum , & Conciliorum, ad paucos Patres, qui ante definitionem Innocentii de hac re scripserunt, importune provocant. Sed frustra . Nam Patres illi, cum res nondum esset legitime per Ecclesiam declarata, poterant de quibusdam libris vel dubitare , vel aliter sentire. At nunc facta, & approbata legia tima declaratione , dubitationi , vel contrariae opinioni locus
non est. De hoc plura scripsi in libro de titulis Calvinistarum .
Q a ' legitima vero Scripturae. . NTOS CatholicI utImur veteri, ac vulgata versione, quae I ri iam multis saeculis in Eceselia viguit, & eommuni Christianorum consensu recepta est. Hanc repudiant nostri adversarii, R in eius locum non unam, aut duas, sed prope infinitas suis auditoribus obtrudunt. Nam alia est versio Lutheri, alia oecolampadii, alia Theodori Bibliandri, alia Castalionis, alia Iunii, &TremelliI, alia Munsteri, alia Belae, aliae aliorum: quae omnes inter se dissident, &ab ipsis adversariis merito reprehenduntur. 2. Certe Lutherus in commentario de novissimis verbis Davidis in praefatione : Omnino , inquit, melius esset retinere illam hactenus receptam , ct usitatam versionem Bibliorum , quam tot novas versiones cumniari, qunus nihil profitur , nisi quod dissimilitudo , ct d*crepantia techonum memoriam legentium rurbat , ct sudium Memoratur , ae in multis iacis incertiorem , quam fuerat, dimittit. Et in libro Prophetiarum suarum, quia Gregorio Uvaltero Hallense Praedicante collectus est i Tam mulιae, inquit, nostro rempore sunt versiones Bibliorum , ut paulaιim tam multa futura
sint Biblia, quam mtibi scioli in Hebraidia lingua Magistros esse profitebuntur . Et Rauelinus alias Capnion in Hebraeas
concordantias Rabbi Nathan : Multae tranaelationes Bibliorum Imrucem prodeunt , quas melius fuisset non natas esse , veι statim
32쪽
De GHptura . s3. Quanto sella lores Catholici, qui unam, eertam, constantem,ae uniformem sequuntur Editionem. Et tametsi toto orbe dissu si sint, una tamen loquuntur lingua , Riisdem Spiritus Sancti verbis, ac sermulis asiueti sunt. His recte accommodari potest il
lud Gen. ii. i. Eraι autem terra labii unius,'sermonum eorundem.
Et ibidem o Mee unus est populus , ct unum labium omnibus. Adversariis vero , quod sequitur .' Confundamus linguam eorum , reo nomaudiat unusquisque vocem proximi sui . Et rursum: Vocatum es nomen ejus Baἷel, quia ibi confusum es labium universa terrae . Un
verbo, Catholici, & Adversarii repraesentant duas familias, in quarum altera Pater, & Mater, Filii, & filiae, servi, & ancillae eodem loquuntur idiomate, & singuli singulos probe intelligunt in altera tot idiomata sunt, quot capita; ubi Pater gallice, Mater uispanice , Filii latine , Filiae belgice, Servi italice , Ancillae ger manice loquunturi ubi poscenti panem porrigitur lapis , volen ti bibere miscetur pharmacum , & sic deinceps.
sivis sit sensus Scripturae litteratis , o quis mysticus . I. Oolet distingui duplex Scripturae sensus . Alter litteratis , seu historicus: alter spiritualis , seu mysticus . Littera lis est, qui proxime, seu immediate significatur per ipsa verba a sive sine verba propria, sive Metaphorica . Muesticus est, qui non signi
catur proxime per ipsa verba, sed per rem significatam ipss verbis. Ita D. Th. i. p. q. l. a. IO. ubi notat duplicem esse significationem in Scriptura Sacrat Unam verborum, quae pertinet adsensum litteralem .' Alteram rerum, quae pertinet ad sensum mysticum, seu spiritualem. Nam & verba significant rem aliquam secundum litteram , & res significata per verba iterum significat rem aliquam secundum mysterium. a. Utrumque sensum Insinuat Apostolus T. Corinth. IO. I. cum ait: Patres nostri omnes b nube fuerunt, cer omnes mare transie runt, π omnes in Mors baριἰηati sunt in nube , ct in mari, o ο-
mnes eandem eseamoiritalem manducaverunt, edi omnes eundem pa
rum spisitatam biberunt. Nam in his sequentibus verbIs latet duplex sensus. Unus litteratis , quI proxime, & immediate significatur per verba citata, nempe filios Israel, quando ex AEgypto e gressi sunt, transivisse mare rubrum, ambulasse sub nube, comedis-le Manna In deserto, bibisse aquam de petra. Alter Mysticus , qui non significatur proxime per verba citata, sed per res significatas verbis citatis. Nam per exitum filiorum Israel ex AEgypto per
33쪽
ὸ Liber I. cap. I. Moysen significatur exitus noster ex servitute peccatI per Christum : Et per mare rubrum significatur Baptismus t Per Manna Corpus Christi In Eucharistia : per aquam , sanguis Christit per petram Cristus . 3. Mysticus a Teologis subdividitur in allegoricum , anagogicum, & moralem , seu tropologicum . Sicut enim tres simi virtutes Theologicae, Fides, Spes, Charitas; ita tres sensus mystici. Allegoricus respondet fidei, anagogicus spei, moralis charitati. Nam allegoricus est, quando verba Scripturae, praeter sensum literalem , quem habent, significant aliquid pertinens ad fidem , vel Ecclesiam militantem.' quo pacto Abraham, qui secundum sensum literalem habuit duos filios; unum ex ancilla, & alterum ex libera ; allegorice signiscat Deum , qui habet duos populos 3 unum Judaeorum ex Synagoga ; alterum Christia
tiorum ex Ecclesia . Hunc sub libertate gratiae Christi ; illum sub servitute legit Mosaicae ad Galat. 4. 22.
6. Anagogicus est, quando verba scripturae, praeter sensum luter alem, significant aliquid pertinens ad vitam aeternam, vel Ecclesiam triumphantem, quam speramus.' quo pacto illud Ps. s . D. Vtissu, jhra,i in ira mea , si introibunt in requiem meam I secundum literalem intelligitur de terra pro inissionis in Palaestina tAnagogice de vita aeterna, ubi est vera requies Heb. q. 3. s. Moralis est, quando verba scripturae, praeter sensum literalem , significant aliquid pertinens ad instructionem morum, vel officia charitatis : quo pacto illud Deut. 26. q. alligabis ot bovi trittiranti: secundum literam intelligendum est de veris bobus ; at moraliter de Concionatoribus, qui non debent impediri, quominus petant sustentationem a populo , I. Cor. 9. 6. Est ergo quadruplex scripturae sensus. l. Litteratis, a. Allegoricus, 3. Anagogicus, Φ. Moralis . Qui omnes ostendi solent in voce Hierusalem . Nam illa vox significat litteraliter urbem Pa laestinae; allegorice Ecclesiam militantem ; anagogice Ecclesiam triumphantem I moraliter animam hominis in hac vita . Omnes item notari solent in Ep. ad Gal. e. q. Nam litteratis est in illis verbis et Abraham duos silios habuit, unum de ancilla , ct unum de libera. Allegoricus in illis : Haec sunt duo ι samenta , m. Anagogicus in illis : Illa autem , sursu/n es Hierusalem . M
ratis in illis: Quomodo tune is qui secundum carnem natus fue- νας , perseguebatur eum , secundum spiritum , ita ct nunc . 7. Notatum est a viris doctis, iuxta hos quatuor sensus scripturae , quatuor esse Doctores Ecclesiae , Hieronymum , Ambrosium ,
Augustinum, Gregorium, & singulos in singulis sentibus explicandis
34쪽
De Scriptura. pdis excellu Isie r Hieronymum in Litterali, Ambrosum In Alle. Iorico, Augustinum in Anagogico, Gregorium in Morali.
si sensus Seripturae sit obscurus . I. A Dversarii solem dicere , Scripturam quoad legitImum L , se illum facilem , ac perspicuam esse , & ab omni intelligi posie. Nos asserim us, in multis quidem locis facIlem esse , se ii in multis etiam obscuram , & intellectu dissicilem . Quod testatur Petrus Apostolus in sua posteriori Epistola c. 3.16. ubit quens de Epistolis S. Pauli sic ait: In quibus sunt quaedam dis edia intellectu , qua indocti , ct instabiles depramant, sicut eremeras Scrippuras , ad suam Uriorum perditionem.
a. Et variis modis eonfirmari potest. Primo Exemplo discipu-Iorum euntium in Emaus, qui non intelligebant scripturam, nisi Christus interpretaretur. Lucae 22.27.) Secundo Exemplo Eunuchi Reginae AEthiopum, qui rogatus a Philippo, an intelligeret Isaiam Prophetam , quem lesebat, respondit: Quomodo possium, si non aliquis ostenderi; mihi t c Actor. 8. 3 r. Tertio Exemplo Apostolorum, qui multa eorum, quae a Cristo dicebantur, non intelligebant, Matth. I 3.36. . oeesterunr ad eum diri Utili ejus, dicentes et Edilsere nobis parabolam Odraniorum agri. Et Matth. I 6. II. Quare non intelligitis, quia non ae pane dixi vokis 3 Et Luc. I 8. 3 . Ipsi nihil
horum inteluxerunt . Quarto consensu omnium Interpretum. Nam
si Scriptura esset facilis, quid opus esset tot interpretibus, tot commentariis, tot quaestionibus , & controversiis circa fidem , ac religionem 3 Quinto inductione . Constat obscurissimam esse Prophetiam Ezechielis de visione quatuor animalium. Constat Prophetiam Danielis de Io. hebdomadibus, &de abominatione desolationis multorum ingenia exercuisse , & adhuc exercere. De qua Christus Matth. 24. I s. qui legit, intelligat. Constat totam loannis Apocalypsin plenam esse reconditis mysteriis rut loquitur D. Hieron. in epist. ad Paulin. tot habere sacramenta, quot verba. Constat in reliquo Bibliorum codice multa e iam obscura esse, ac intricata, ut norunt illi, qui legerunt. 3. Ac, ut alios omittam , testes sunt ipsi Adversarii, qui In explicando Scripturae sensu saepe, ac graviter inter se disientiunt. Nam aliter Lutherani , aliter Calvinissae interpretantur illud Christi: me est corpus meum . Et sexcenta alia loca. Unde itae dissenso Certe, si Scriptura, ut utrique volunt, est clara , per spicua, & obvia, unde ergo lites, & contentiones inter ipsos t-int et . Α' 4 - Qua
35쪽
8 Liber I. Caput I. Quare claram , perspicuam , & obviam interpretatIonem eommuni consensu non arrIpiunt Hic necesse est, ut vel utrique sateantur saepe obscuram esse, vel certe, si facilis est, ut Luth rani accusent Calvinistas , aut hi illoS, quod non velint a plecti facilem, & perspicuam interpretationem. q. Multa objiciunt. Primo illud Deut. 3o. II. Mandatum bac , Tuod εgορrvicipio tibi hodie , non supra re est, neque procul positum . Ergo, inquiunt, Scriptura est facilis. Nec opus est, ait Brentius, montes superare, &ire Romam pro interpretatione Scripturarum. Respondeo. Aliud est quaerere, an mandatum legis Mosaicae quatenus complectitur legem Decalogi , & legem ceremonialem, ac iudicialem in sit facile intellectu : Aliud, an tota Scriptura sit talis. De priori non est quaestio, sed de post 1iori. Nec ex priori potest inferri posterius. Non enim sequitur : Mandatum, quod ego praecipio tibi hodie, clarum,&pe spicuum est: ergo tota Scriptura clara , & perspicua est . Et tamen sic argumentantur Adversa G, inepte sine dubio. s. Quod vero ad locum citatum attinet, sic habeti Mandrirum hoe , quod ego praecipio tibi hodie , non supra re est , neque proeulpositum , nec in caelo situm , ut possis dicere et quis nostrum valet ad coelum astendere , tit deferat Illud ad no3 , ct audiamur, atque ops e compleamisty Neque trans mare positum , ut causeris, o dicaa: suis ex nobispoterit transfretare mare , ct illud ad nos usq; defer-τe , ως possimus audire, o facere, quod praeceptum es ' Sed juviare est sermo valde in ore tuo , ct in corde tuo , ut facias illum . Ubi per mandatum, ut dixi, intelligit totam legem Mosaicam, quae continetur praeceptῖs Decalogi ceremonialibus , &judicialibus,
ut patet ex verbis immediate praecedentibus. Si tamen audieriae vocem Domini Dei tui, ct ei. Adierti praecepta ejus , ct ceremonias , quae 3n hac lege conscripta sunt. Et clarius c. p. v. II. custodi ergo princepta, ceremonias, atque judicia, quae ego mando tibi hodie, Mi facias ea. Igitur sensus est: Lex Mosaica, quam volo vos cu-
sodire, non est vobIs incognita, neque ex remotiS regionibus ad vos deserenda alioqui possetis vos excusare ab ejus obser atione, dicendo, vos nescire, quam legem velim a vobis custodiri sedes in ore,estis, O in corde vestro , ur faciatis illam . In corde, quia audistis illam a me proponi , & explicari ; in ore, quia professi estis vos eam servare velle. F. Hoc constat ex pacto , quod Deus iniit cum Israelitis, Exod. I9. s. Si audieritis , inquit, vocem meam , ct en udieritistasium meum, eritis mihi in pecBlitim de etinctis populit. Eritis hi in regni cerdotale, ct gens sancta . Et respondit omnis
36쪽
De Scripthra. spopulus simul: Cuncta, quae locutut es Deus , faciamus . Hinc non licet argumentari, sicut Adversarii argumentantur : Lex Mosaica fuit populo propolita , & populus promisit se illam servaturum δErgo tota Scriptura est clara, & perspicua . Sic tamen licebit et Lex Mosaica est clara et Ergo aliqua pars Scripturae est clara , quod non negamus. Quomodo autem sit clara, patebit ex se quenti objectione. Igitur 7. Secundo, objiciunt illud Psalm. I 8. 9. Praeceptum Dominι
Iucidum , ii minans oculos . Et Psalm. II 8. Ios. Lucerna pedibus meis verbum tuum , o lumen semitis meis. Et infra v. IIo. Declavatio sermonum tuorum illuminax, ct intellectum dat pa ulti . Em
go Scriptura est clara . Respondeo : Idem David, qui haec dixit,
dixit etiam sequentia, Psal. II 8.is. Revela oculos meos , ct considerabo mirabilia de lege tua . Et infra v. 3 . Da mihi intellectum , ct scrutaborlegem tuam . Et ibidem v. i 31. Faciem tuam illumina
super servum tuum , ct doce me sese caιiones tuar . Ergo Scriptura non est clara . An igitur David sibi ipsi contrarius est Absit . Ut hoc constet, haec tria distinguenda sunt. t. Lex Mosaica est clara, quoad sensum litteralem, quem verba expresse significant . r. Lex Mosaica non est clara, quoad sensum litteralem , quem verba non expresse, sed tantum implicite sipnificant: Nec etiam quoad sensum mysticum, quem verba nullo modo significant. 3. Lex Mosaica, quando bene intellecta , &perspecta est quoad omnem sensum , dirigit hominem in suis actionibus, instar lucerianae, vel luminis, ut clare videre possit, quid ex Dei voluntate agendum sit, & quid omittendum. 8. Exemplo rem declarabo. Haec lex Decalogi , Non occides, est quidem clara quoad sensum litteralem, quem verba expresse
significant. Nam expresse prohibet externum homicidium, ut mnes fatentur . Non tamen est clara, quoad sensum litteralem, quem verba non expresse , sed tantum implicite significant. Nam per illam legem non tantum expresse prohibetur homicidium, sed etiam implicite prohibetur ira, quod non omnes norunt, S ideo Christus hoc explicat, Mati. s. M. Cudsis, inquit, yuia diactum est antiquis, Non occides , yui autem Occiderit, reus erit judi-eio . Ego autem dico vobis nempe expresse, quod ante dictum est
implicite) quia omnis, qui irascitur fratri suo, reus erit judicio . Quando igitur haec lex semel hoc modo percepta & intellecta est , tunc instar luminis dirigit hominem in actionibus suis, ut dixi .
'. Eodem modo haec lex ceremonialis Exod .ia. 3. Decima dis
mensis hujus rollat unusiquisque agnum per familias , ct domos fura zeris avrem unus absque mamia m. est clara quoad sensum lit-
37쪽
o Ligeν I. caput Lieralem, quem verba expresse significant; non tamen est elara quoad sensum mysticum , quem verba non significant. Non enim clare ex ver his illius legis colligi potest, quod agnus ille fuerit figura Christi, qui tanquam agnus innocens pro nobis oblatuS, Roccisus est. Quando igitur lex illa, quoad utrumque sensum, cognita, & perspecta est, tunc dirigit hominem in sua devoti ne, & cultu erra Deum. 1 o. Ex dictis facile explicantur verba David Is. Quando enim
dicit: Revela oculos meos, ct considerabo mirabilia de lege tua , t
quitur de lege Mosaica, non quidem quoad sensum litteralem, . quem verba expresse signiscant; sed partim quoad sensum litteralem, quem implicite significant ; partim quoad Mysticum , quem nullo modo significant. Petit igitur revelari sibi oculos mentis, ut consideret mirabilia mysteria Passionis , mortis, &resurrectionis Christi, quae latent in lege Mosaica iuxta sensum mysticum . Eodem spectat, cum ait ; Da mihi intellectum , ct scri
labor legem tuam. Item, Faciem suam illumina super servum tuum . Contra quando dicit: Lucerna pedibus meis verbum tuum , ct lumen semitis meis, loquitur de eadem lege Mosaica , quatenus iam cognita, & perspecta est. Sic enim est quasi lucerna, seti Iumen, quod nos dirigit, ut sine offensa ambulemus in semitis mandatorum Dei. Quod clare insinuatur illis verbis r Declaratio sermonum tuorum it minat. Non dicit absolute, sermones tui illuminant , sed declaratio sermonum tuorum . Indigent enim sermones Dei aliqua declaratione , tum quoad sensum litteralem , quem verba implicite tantum significant ; tum quoad mysticum , quem nullo modo signfficant. ii. Igitur Adversarii nihil aliud possunt colligere ex verbis Davidis, quam quod lex Mosaica, quando declarata, & explicata , & bene intellecta est , illu minet nos in nostris actionibus . Ex quo non sequitur, totam Scripturam claram esse, sed potiuS, par. tem Scripturae, tum quoad sensum litteralem implicitum, tum quoad mysticum , obscuram esse , &indigere deci aratione. Et ideo cum Davide dicendum : Da mihi inteiaeetam, o scrurabor legem tuam . Scrutabor, inquam, Mysteria Christi Salvatoris, quae in lege Mosaica, tanquam in figura adumbrata, & praenuntiata sunt.12. Tertio objicitur illud 2. Petrii. I9. Habemus sirmiorem propheticum sermonem , cui benefacitis attendentes, quasi lucernα centi in caliginoso loco. Ecce, inquiunt, Verbum Dei vocatur Lucerna lucens. Rei pondeo. Miror Adversarios ex hoc loco ar- umentari. Vis argumenti debet esse haec: Prophetiae veteris
Testamenti de Christo sunt clam, & perspicuae : ergo tota Scri
38쪽
De Scriptura. 14ptura est esar T, & perspicua . Nec consequent Ia valet, nec ant cedens verum est. Non enim sequitur : Prophetia veteris Testamenti est clara: Ergo etiam Prophetia Apocalyptica est clara. Deinde falsum est antecedens, ut ex dictis patet. Nam Ilajas pro phetavit de Christo e. s. I. Et tamen Eunuchus interrogatus a
Philippo , an intelligeret Isaiae Prophetiam , respondit: sλιο modo possum , si non aliquis ostenderit mihi ' Et similiter duo Discipuli euntes in Emaus non intellexerunt Prophetias de Christo, ideoque necesse suit, ut ipsemet Christus eas interpretaretur. Et ratio sumitur ex Apostolo 2. Corinth. 3. q. Quia Prophetae non loquebantur clare de Christo, sed sub velamine. Non enim proponebant Christum, ut in se est, sed quatenus sub externis lignis , seu ceremoniis, tanquam sub umbris occultabatur. Ac pr inde Iudaei non poterant intelligere Prophetias de Christo ex ipsis Prophetarum verbis, sed debebant Inquirere , &Icrutarisen tum mysticum, qui Interius latebat. Et hoc sensu dicebat illis Christus, Ioan . s. 39. Scrutamini Scripturas. 33. Nec obstat, quod prophetia, seu propheticus sermo vocetur Lucerna lucens . Non ideo vocatur Lucerna lucens, quia facile Intelligitur; sed quia intellecta illuminat, ut in praecedenti objectione explicatum est . Sicut enim lucerna lucens in caligin se loco exhibet nobis sum ciens lumen, ut possimus caute ambularire, ne impingamus in lapidem , aut foveam: Sic etiam prophe tia de Christo, quando lucet in caliginoso nostro corde, id est, quando a nobis intelligitur, exhibet lassiciens lumen , ut possimus credere de Christo, quae per Prophetas credenda proponuntur . An autem illi, ad quos scribebat Apost. Petrus, Intellexerint Prophetias de Cristo, disputari potest. Probabile est. aliquos non intellexisse. I. Quia Apostolus vult illos attendere seriamoni Prophetarum, id est, scru tari sensum prophetiae , non qui immediate significatur per verba, sed qui intus latet sub velam
ne occultatus. 2. Uult eos tamdiu scrutari, donec intelligant sensum i Donec , inquit, Lucifer oriatur in cordibus vestris. 3. Addit,
non posse hoc illos assequi per propriam industriam, sed per inspirationem Spiritus Sancti, seu per orientem Luciferum in eorum cordibus: Hoc primum, inquit, intelligentes, quod omni prophetia Scripturae propria interpretatione non sit. 7 6n enim νο-luntate humana allata es aliquando prophetia e sed Spiritu San Ioinspirati locuti sunx fancti Dei homines. Quasi dicat: Prophetiae non sunt inspiratae ab homine, sed a Spiritu Sancto : Ergo sensus illarum non debet peti ab homine, vel ab humana industria, sed a Spiritu Sancto, cor nostrum illuminante. situs enim cognovit ε
39쪽
sensam Damini aut quis consiliarius ejus fuit Rom. II. 34. 3Neque tamen necesse est, ut singuli immediate illuminentur a Deo, sed sussicit, Apostolos, & Doctores per illuminationem Spiritus Sancti cognoscere sensum Scripturae, reliquos ab iis diis scere . Nunquid omnes Doctores ' inquit Aposto's, Nunquid Omnes interpretantuν Non, Sed divisiones gratiarum sunt. Alii datum sermo sapiensia r alii interpreratio sermonum . I. Coririnth. Iz. o . I4. Quarto, Objieiunt Illud 2. Corintli. . 3. έuod si etiam ope xum es Euangelium nostrum ; in iis, gni pereunx est operium: in quibus Deus hujns saeculi exeaecavit mentes infidelium , ni non Diageat illis illuminatio Evangelii gloriae Christi. Si, inquiunt, Scruptura novi Τestamenti Infidelibus est operta: Ergo fidelibus non est operta , sed elara . Respondeo. Apostolus nomine Euangelii non intelligit Scripturam novi Testamenti, ut falso supponunt Adversarii, sed praedicationem Adventus, Passionis, &Resurrectionis Christi, quae ab ipso fiebat. Non igitur sensus est, Scrupturam novi Τestamenti claram, & perspicuam esse fidelibus, obscuram, & opertam infidelibus: sed potius , fideles , audita Pauli praedicat ne, credere Christum venisse in hunc mundum ,
Et pro nobis passum , ae mortuum esse: infideles, propter exca Cationem mentis , non credere. Igitur, opertum esse infidelibus
Euangelium, nihil aliud est, quam Infideles non velle credero Euangelio . Hoc sensu opertum erat illis, de quibus idem Apost Ius , I. Corinth. I. 23. 2 os praedicamus christum crucifixum , Iudais quidem scandalum , Gentibus autem stultitiam . Certe praediacatio Pauli, qua palam dicebat, Christnm pro nobis erucifixum
esse, non erat obscura, sed clara . Nihilominus nee omnes Iudaei volebant credere, nec omnes Gentiles. lline patet, non valere hanc consequentiam : Fideles credunt Christum erucifixum esse s insideles non credunt: Ergo Seriptura fidelibus elara, infidelibus obscura est. Imo fieri potest, ut aliqui fideles, qui credunt in Christum, non intelligant ScrIpturam, & lateantur sibi difficilem , ae obscuram esse: &ulcissim aliqui infideles I telligant quidem Euangelium, sed non credant vera esse, quae In eo scribuntur': Sicut nos intelligimus fabulas Asopi, sed non credimus vera esse, quae in iis scripta sunt. μου '
40쪽
uuae sit eansa obsinritatis Scriptura. x TN venio duas potissimum causas. Unam, ex parte rerum, x quae tractantur in Scriptura . Alteram , ex parte modi, quo tractantur . Res, quae tractantur, sunt sere quadruplices. Primo,
Historiae , ut patet in Genes , Exodo , Numeris, Deuteronomio , Iosue, Lib.Iudicum, Regum, Paralipomenon, Esdrae, Judith, Τ biae, Esther, Iob, Machabaeorum , itemque in Evangelio, & Actiabus Apostolorum. Secundo, Vaticinia , seu Prophetiae, quae ira Psalmis , in majoribus, & minoribus Prophetis, & In Apocalypsi Ioannis majori ex parte consignatae sunt. Tertio, mysteria fidei , gaesertim de Trinitato , Incarnatione, Praedestinatione, fide ju-ificante, de praesentia Christi in Eueharistia, & de similibus .
Quarto, praecepta, Sc documenta moralia de virtutibus, ac viatiis. Τametsi ergo neque in his, neque in Historiis sit fortasse magna Obscuritas ex parte rerum; summa tamen est in Prophetiis , & Mysteriis fidei. Haec en Im superant humanum captum, &intelligentiam : neque percipiuntur a nobis, nisi In aenigmate,
ut loquitur Apostolus I. r. II. I a. cum ait: Videmus nunc per speculum in aenigmate, runc au:em facie ad faciem.
a. Iam vero modus tractandi saepe obscurus est propter has causas. Primo, quia In Scriptura multae sunt Iocutiones figuratae . Sunt enim frequenter tropi, schemata, hyperbolae , metaphorae, allegoriar, parabolae, quibus , tanquam involucris, multae veritates occultantur, quae lectori non statim innotescunt. A et hanc obscuritatem, quod aliquando unum, Idemque voca-uIum nunc proprie, nunc figurate usurpetur In eadem sente hiar v. g. Ioann. 4. 13. qui bibit ex aqua hae , sitiet iterum ; qui autem biberit ex aqua , quam ego dabo ei , non sitiet in aeternum et Ubi bibere, & sitire, In priori parte sententiae sumitur eorporaliter s in posteriori spiritualiter. Item in eodem cap. v.' Honnavos dicitis, quod actue quatuor menses sunt , ct messis venis ' Eece dico vobis : Levate octilos vestros , or videte regiones , quia aiabae jam sunt ad messem . Hic etiam nomen messis primo pro prie , deInde figurate accipitur. Item cap. 9. 39. Et dixit ImSUS: In judietum ego in hunc mundum veni, ut qui non videnr,
videant: ct qui mdenr , eaeci fiant. Prior pars intelligitur de visu corporali ; posterior de spirituali. Item a. Corinth. s. 2I. ma qui non no eras peccatum, pro nobis peecatum fecit. Ubi '