장음표시 사용
201쪽
Τet tibilis foret aspectus: fractosque pavore vie et opprimerent armis victite ibus. Afri Id ei reo pariter depicta pelle eo lubri Induti, in pugnam, & magno et amore, ruebant. At salvis galeam exuviis feeisse luporum , Volseosque, Rutulosque ferunt, Marsosque vetustos Horrida sed Scythiae gens cultu, & barbara ritu , Hostili ornabat sese cute: quadrupedumque ,
Ceu phaleris, illa collumque, armosque tegebat. Et quamquam Epirotae equites, & l aeva juventus, Illyrici quae regna tenent , & signa sequuntur Othonianum, Hircanos gestent pro eallide rictus , Et sese Libyei praecingant pelle Leonis :Attamen haud nostro tales e milite cultus Expostam . immanes habeat gens barbara mores , Humanos Romana eo lat. nam protinus ille E visu illatus vanescit terror: & hostis Contemptus sequitur, viresque in praelia erescunt. Non igitur tonsus, sed quem natura capillum
Cuique dedit, gestare gia vel & depectere nulli .
Ast altam nutrire eomam, atque aspergere nimbo
Pulveris id alii, ea veat qui eumque Gradivi
Castra tenet, palmam que eupit cum laude referre . Sed neque barbari eo luxu, cultuque profano Asellam eapiti externo de vertice pompam Admoveat, niteatue suo non crine juventus a
Hie animos sensim emollit, Venerique ministrat Cultus opem, validis & viribus ossi eit: aeris Quo virtus paulatim , ardorque ad bella tepescat. Sit rigidus e ultu bellator, ut aeer in armis. Idcirco Parres veteri de more, senatus Consulto caveant, ne plebs ventura Quiritum AE mula barbari eos luxus, cultusque sequatur . Romanum quippe est, aliis imponere morem , Non
202쪽
Non vero accipere:& populis dat jura. neque unquam Roma petit. faxit qui se eius, ille parentum
Degenerat ritu , & soboles aliena putanda est. Atque hine insignes vestes, auroque nitentes, Et tunieas jubeo mani eatas, more vetust Persarum, ε castris removeri: quaeque virile Nil referunt: potiusque animis muliebribus aptae . Indumenta, sagum, tunieaeque E vellere textae ,
Sint pubi eo ne essa. quibus non textilis ulla icta, nec ex imo dependens fimbria limbo . E panno fiant se moralia: longaque crurum Tegmina gossypio, vel lino intexta retorto. Quod si pellie eis sagulis vestire iuventam , Et thorace levi eorio, & feminalibus; ictus
Hostiles eontra placeat, non ipse teneri Hunc morem renuo: poterunt sie frigora serre , Atque aestus tolerare. simulque e more parentum Pellie eis eontra ea ligis, imbresque, lutumque, Atque nives munire. Sed intingenda colore , Quo vestis, sequitur: morem, Romane, Lycurgi sectatus, sae puniceo iacet uri ut olim
Ipsi etiam suevere Libes, pristique Latini rQueis vestis russata fuit pugnantibus usu . Nam color hie fusum valet occultare eruorem et Atque virum eo lor est: animosque ad vulnera reddit A fluetos tinctura . sagum, tunicamque colore , Qui cineri similis, nonnulli intingere malunt. Namque insecta tegit, maculasque, imitatus: abundat Plurima que is passim in eastris ignava iuventus .
Threicii pullas : niveas, mirabile dictu l. Ethiopes: varias Samnites,& simul aureas: Virgatas vero Galli fecisse feruntur.
His super, in ei octa, & ea ligata ad munia semper sit pu bes: sit munda habitu, temperque nitescat.
203쪽
Cui contra immundae tunicae , laceraeque dehiseunt ,
Plectito: sordescunt animi, cum sordida vestis.
Sed nunc qui Ducibus, lummo qui Consule dignus
Sit cultus, Vati dicendum: pulsibus aera Iam me rauca vocant: jam pectus & aegide Pallas Muniit. Auratis tunicis vestirier illos, Textilibusque sagis, gemmaque nitente coruscis, Ductile & argento, & multo fulgentibus auro: Ine ingique simul fulvo velamine Serum iEt elamyde exornari humeros, quam laeta Tarenti Purpureo tinxere suo cone hylia succo, Sive suo imbutam misit Sidonius ostro, Haud equidem abnuerim. supremos quippe Magistros Ornatus decet ille: Dueumque excelsa decOIO Majestas cultu sese comendat: & illo Cone iliat vulgi obsequium, meritos & honores. ιNempe ipsum, teneo, fama, factisque per Omnes Terra tum fines, perque omnia secula notum , Si e regem in medios solitum procedere campos , Inque suas hostem Pellaeum urgere phalanges. Bucephalo sublimis erat pulcherrimus omnea, Rex Vel ut; inter equos, pugnax, generosus, di acer
F aena cui, & phalerae gemmis, auroque nitebant: Plurima & ex auro, argentoque, & vellere texta , Taenia Seria dum latis pendebat ab armis. Et cui aeu Phrygia variatum, & nobile gemmis , Impositum lato dorso fulgebat ephippium . Aurea quo pendens radiabat sta pes utrimque,
Eneausto picta, & nitidis distincta lapillis. Ipse renidenti galea, cui plumeus, ingens
Conus erat, tuniciique nitens squalentibus auro: Et multo thoraca gerens adamante coruscum ἔTotus & in gemmis praesul gens, totus in ostro , Ibat in adversas acies, pugnamque serebat.
204쪽
Ipse & Romano magnus de sanguine Consul, Robora qui primus Ponti, regemque superbum , Dux idem primum, & miles superavit: & egit
Egregium ex illo, Roma plaudente, triumphum , Lucullus, veste aurata, & fulgentibus armis, Ceu nitidum flamma fulmen, tendebat in hostem. Quae quamquam nostris laudarim versibus, ipse
Vulgarem tamen ornatum Praetoris amabo.
Sit simplex thorax, nullis & penula gemmis Praesulgensa medius quam nee transivissus Oeellos Ex auro globus adjungat, sed Serica tam umTaenia connectat nodo . si e simpliee eultu Conciliare animos poterit, plebisque favorem . Nunquam majori dux majestate refulget, Quam eum dimittit sese, similemque videri Affectat reliquis,& fastus odit inane S.
Ceu Sol e mediis cum nubibus emi eat, S eum E pluvia emergit victor, erassoque vapore. Atque hinc non auro, argentoque nitentia tela, Ditia nee multis laudarim eingula gemmis. Sit ferrum, ferrique aetes mucrone curusca.
Sint hastae solidae, longaeque, & cuspis aeuta. Sint calybe efficta e nitido, sintque aere polito, Fistulaque, inopi que,&glandiferae catapultae. Sit valida & nitri vis ignea . nobilis hoste His etenim victo victoria contigit: illa Cuncta sed hostili servantur praeda furori . Praecipies igitur, meliora secutus, ut enses Sint semper nitidi,& Samiati cuspide aeuta,
Fulmineaeque vaeent nigra rubigine eannae.
Sit siceus pulvis, sit fomes & aridus, illo
Admoto, ut subitus, cum res petit, emi e et ignis. At vero ut tetra purgent rubigine seoplos,
illiniant olea assidue, smyrioque lapillo
205쪽
Saepe trigent: ite illa novo sulgore corusea Semper erunt; Martisque feris aptissima pugnis . Magna sed insequitur jam lex die enda juventae, Se ille et ut surto abstineat, turpique rapina. Et quamvis, ut fama refert, mandante Lycurgo, Sparta suis quondam permisit furta; fetoei Prima rudimenta ut pubi , & tentamina belli Prima forent, stimulique aeres ad maxima rerum . Nam fures noctu vigilent, & frigora, & imbres Est opus assidue durent: aestusque noeentes Sole ferant medio, & multo sudore madescant. Nune ea uti insidias ponant, atque invia lustrent: Explorentque viarum aditus, saltusque fugaei Transmittant eursu ,& nudo pede flumina tranent Atque sami, & duro consuescant membra labori. Si e & per similes ea sus, similemque per artem , Paulatim docti veniunt ad munera belli. Τheutones hune etiam morem , Franeique secuti, Eque impaeati venientes tergore Iberi. Quem tamen haud equidem pristi tenuere Latini et Invictam nee, Roma, tuam dee et ille juventam, Neve Patrum mores: quorum virtute paratum , Tot stetit imperium sectis, stabitque per aevum . Iure igitur seripto, Proeonsul, praecipe, nequis Seu elam, sive palam quidquam furetur ab agro, Urbe vel e inelai nullique injurius unquam Vim propter furtum violentis inferat armis . Quisquis erit, qui jus eontra temerarius ausit,
Plectatur Poena sed qua, dicamus: a b agro Si foeto leve subripuit, et to reddere raptum , Aut par praeeipies: virgisque e more vetusto Vapulet ab lictore tot ictibus, ipsa reposeit Quot surti moles. verum si plurima rapta
Res fuerit, laetisque illata iniuria, poena
206쪽
LIBER VIII. I IPlecte gravi. rigidus nonnunquam Consul, ab horto
Sublegit quia miles olus, vel vite racemum Decerpsit, dextram praecidi iussita, ut omnes Tam rigido moniti documento. surta caverem . Et Ite et interdum expediant exempla severa; Ut lapsi mores, & multa licentia castris, Ex vitio, vel desidia Praetoris oborta . Protinus expellatur: obest mora rebus in i stis . I nque dies sensim crestit gravis alea: tandem Non ordo poterit, non disciplina teneri. Non crudum tamen ingenium, non serre a jura
Laudaram semper: sensus Natura benignos Est homini largita: virorum &pectora flectent Blanditiae potius, quam dura, & tristia jussa .
Plus, Consul, leni vel bo, quam fascibus ipsis
Extorquere potes. tamen est tibi semper habenda Temporis oblati ratio, ingeniique virorum. Quandoquidem nunc verba malu blandillima possunt Propuliare: gravi nune poena, & fascibus uti Expedit: hune blandi monitus Plaetoris, at illum Terrificae cohibere minae, lictorque valebunt. Idcirco facies medica ceu nobilis arte Olim Amythaonius fertur ne isse Melampus. Caustica nune adhibet,durumque ad vulnera serrum, Norbus ubi validus furit, immissumque venenum Pestiferum late in venas, visque effera servet. Nunc contracta lues fuerit eum mitior, illam Blanda per unguenta, & per mollia balsama curat . At non hostiles late praedarier agros, Atque armenta rapi simul, & frumenta Velabo . Attamen illi abeant praedatum rura, supremo Ab Due e qui lecti; nimirum ut eastra paratu
Ao nouae omnigeno, & proventu vitis ab uudent.
At gravis hostiles presset penuria campos .
207쪽
Plurimus & gentes timor oecupet: omnia crebris Dum sata frae nigerae vastant excursibus alae. Nam non ingenio praedae, vel amore rapinae, Sanguinis aut sitiens, prorumpat miles, & igni, Atque ferox ferro eorrumpat euncta. nefandum Ut praedas abigas, & vastes omnia flammis, Bella movere: Seythae veluti, gens effera, Ponti Quae deserta tenet, Tanaimque epotat aquosum.
Id ei reo injussus si quis perrupit in agrum Hostilem, furti damnatum crimine plecte Et lie et interdum praedae insaturata libido Audentem saeiat quaeeumque pericula pubem et
At virtutis amor, meritaeque in secula laudis, Unus sit nostrae stimulus, dos una iuventae .
Nam sortes facit hie animos, & pectus alienum . At qui dives erit gemmarum, & fulserit auro, Possessas ne perdat opes, non ibit in hostem Promptus, habens animum superare pericula eertum Verum Martis ubi, gravis ingruit alea, retro Vertet terga; timens auro etto subtrahet & se . Dis uti, qui Divum quoniam ditissimus, omnes Sie etiam divos inter timidissimus ille est. At quem pauperies, & dura in rebus egestas Armat, & in pugnam nihil est, quod tardet euntem, Ille audax, animosus init certamen, & ille Seeurus reseret prostrato ex hoste triumphum a Non magis egregii factis, palmisque superbi, Nee sortes magis, infractique fuere Quirites , Quam eum pauperie miseebant praelia tuti. Nee plus Roma potens visa est, orbique timenda , Quam cum non auro , sed serro armata resulsit. Has ubi jam tiro leges edoctus , in illam Intendat virtutem animos, mentemque colendam , Maaima quae virtus, socialis & unica vitae. Haec
208쪽
Hae e & amieitia est, qua non praestantius ullum, Utile neve magis, Dii eo ne essere benigni,
Dona lie et nobis largiti plurima : solum
Vine it a mi eitae munus, quaecumque dederunt. Quandoquidem hoe uno munimine tota beatae Fulcitur vitae ratio, ceu cardine nixa .
Nam quisquis eupit in terris, ubi mille periel a , AElumnae, & morbi mille, & variabile Fatum ,
Tranquillam facili cursu tradueere vitam , ille sibi fidum, eo memque exquirat amicum Aurei e ui mores, cui mens sit candida, mite Ingenium, prudens animus, praeeordia nullos Nectere nata dolos, nullique obnoxia fraudi:
Et sit temperie similis, genioque, animoque, Conditione simul vitae, sit moribus j isdem . Si e sanctum ambobus semper, firmumque manebit Foedus: erit semper sie & mens una duobus. Ille tibi vitae eustos erit: ille futurus ,
Si doleas, euras qui eon soletur amaras:
Si plores, vultu lacrymas qui tergeat: & qui Sublevet, oppressus multo si fasce labores. Qui tibi in dubio versanti, protinus acri Consilio oecurrat, brevibusque educat iniquis. Cumque gravis duro super imminet alea ab hoste, Ille et auxilium qui deserat, atque pericli In partem veniat: redeas si vidior arena, Qui tibi gratetur palmam, exornetque triumphum , Laetitiam, & laeto eum utet. 5 si mihi talem Quis bonus E e celo demittat divus amicum lΗate igitur eum sie habeant, vi nitere summa
Omnem, dux, operam, simul omnem impendere cura Ut sancta in mediis vigeat eo ne ordia castris . Sit so ei a lis amor , sit pubem mutuus inter Nexus amicitiae, quo latis agmina campis
209쪽
Pulchrius effulgent instructa, hostique tremenda. Hoe & tuta magis munimine eastra, profundo Quam cireum vallo praecincta, atque aggere longo, Hoe are es nexu, sunt hoe firmissima vineio Moenia, praevalido quamvis de marmore surgant , Et praetenturis munita , & milite multo .
Hoe est ipsa simul pubes sortissima nexu . Nam conjuncta magis quo pectora, eo magis horrida Aerius unanimi, & sociali praelia dextra
Miseebunt, eontra luctantem,& tutius hostem Prosternent, una obnixi, palmamque merebunt. Non se eus ae gemini, si junctis fluctibus amnes Destendant, socioque tumescant agmine aquarum et Non agger, sepesque valent, objectaque eontra Saxa, trabesque altae, venientum avertere vim vi . Sed sepes, seopulosque trahunt divulsat refusis Perrumpunt & cuncta vadis,euncta undique perdunt. Praeterea quamquam sociis coneordia vinetis omnem opus adnectat gentem, ite et ipse paratus Diversis fuerit terrarum exere itus oris: Quaeque tamen legio bellantum, quique maniplus Praecipuos servet nexus, & sedera: eunctis Unus amor, lex una, sit & mos unus, de idem Sit genius: victus ratio sitque omnibus una . In medium eoi Iecta serant: serventque fideles, Est quibus a Praetore datum . mox venit ubi usus Illorum, nullo eunctis diserimine eurent Per ea pita aequali partiri lane ede cani . Quin etiam totam, dux, per tentoria gentem
Distribues denos pet singula: Praestes & illis
Unus erit, qui lege data moderabitur omnes. Hos inter nexus vigeat strictissimus; inter ut sie centurias omnes, omnesque cohortes, Atque inter totam regnet concordia pubem .
210쪽
LIBER VIII. sAt quoniam res nulla magis laetalia solvit Vincula, quam ludi. pariunt & iurgia, rixasque,
Atque odia,at q. iras: nonnunquam & funera portant Idei reo tota ludos depelle juventa. Sie etiam mala furta, & sie per juria castris Defendes: quae damna unis naseuntur ab illis . Si e socialis amor, nexusque fovebitur. Omnes Non tamen hic ludos ausim damnare, se vera Lege, nimis rigidus: ne fors pejora sequantur :Nimirum deses labatur in otia pubes . Quae molles faciunt animos, Venerique ministrant Nutrimentar malum removendum nequius illo . Non igitur pubi lusus permittere honestos, Proe Onsul, renuo: reliqui, velut alea, tali Areentur: non fraude vaeant, rixisque cruentis. Et decoctorem faeiunt, divisque nefastum Qui sine more illis, e laudus ceu sutor inhaeret,
Vel genii vitio, impulsusve cupidine tueri: Seu spe lactatus redimendi perdit a. lusit
Quae mala spes multos, & mercede exuit omni . Hos igitur permitte, quibus longa otia fallant In eastris juvenes: latronum praelia primo Ludere fas: lusus nam bellatoribus iste Convenit: ipsa etiam sie aeres otia pugnae Semper erunt: faeientque animos, Martemq; fovebui. Bis senis etiam sit honestum ludere scrupis et Nam spe etem levioris habet certaminis: aptus Et rudibus magis est: pariterque pilaris honestus Malleus, & trudes. quibus & motamus inertes Corpora , uti erudum vitalis deeoquat humorem Ignis, & accrescant vires. pariterque licebit Ludere par, impar, digitisque mi eare: duobus
Verum his abstineant, humiles sunt quippe, Magistri Quos graviora decet sectari, & seria semper.