장음표시 사용
231쪽
ilicet obiecto ripae se margine vallent. Atque hie Lepe malum latos tranantibus amnes Ingruit illud, agens nocitura pericula; primae Ne fors adversam cum jam tenuere cohortes Transmissae ripam, eonfestim plurimos hostis In eum bat super , & magnam ferat undique stragem Nam cum ponte uno nequeant transducier Omnes Continuo turmae, sociis di ser imi ne in illo Laturae auxillum, non aequo Marte priores Pugnat tes, eladem ae ei pient. dux talibus ergo , Cutato studiis instanti oecurrere pesti: Pluribus instratis primo superare fluenta Pontibus, atque amplis adnitere: plurimus illis Miles in objectas ripas, atque Ocyus ibit. Praeterea multis etiam pontonibus uti,
Et lembis poteris, patiens si rivus: & illos Saxobolis, ses opisque jube majoribus, alta
Praefixis prora, munuier : intus & aerem , Imponique omni desectam e pube juventam . Nam si e fulmineis, erebroque tonantibus, hostes Tormentis poterunt pulsi de margine ripae Distaudi, tutoque exponi in litore miles. Confest i m texto qui vimine, quique ligone Plurimus effossa tellure, & cespite multo Extruat attollens vallum e munimine quo se Protegat objecto, re Ii quae dum flum na turmae Traiicient. Validus sed ripas occupet hostis, Et stricto ferus ense, cavo tuletur & aere ,
A sit due exploso, e hytrisque in flumina jactis ,
virtute ut nulla fluvium superare iuventus, Arte queat nullat tum fraudes eallidus ipse Instructas adhibe . quae vis non obtinet, astus Saepe dabit. Variis in partibus amnis aquosi Confinges te velle vadum transite sono Ium.
232쪽
Sie distractus ubi diversa re eurrer, ibi ipse ,
Qua via visa tibi facilis, ellus ingrue totis Viribus, objectaeque potire crepidine ripae. Sed tuit interea nox humi da, clarus & alto Lueifer Oeeano surgens, lucemque, laboremque Advehit, & somnos mortalibus excutit aegris. Itur in hostiles agros: loca cuncta bipenni Vastantur: praedatque ferunt e ruribus alae Emissorum equitum, & terroribus omnia complent. At si forte velis, vallo eircumdare castra , Instantem opperiens hostem, ratione loeanda
oua sint, quoque loco, posituque gravissima quando Haec sunt in non paucis, atares adverte, docebo. Imprimis ratio ires tota hoe pendet ab uno ὶ Captandi tibi multa loci sit semper habenda.
Ergo age, qui melior metandis accipe: clivo Est locus in faei Ii, vel aprico colle legendus, Temperieque poli laetus, terraeque benigna Ne noeeat pubi gravis aer, & mala tellus . At non vieinus consurgens altior alter Immineat e ollis, raueis ferus unde metallis,
In tua eastra frequens, & pubem fulminet hostis. Vitreus& juxta de eurrat rivus; aquari Ut tua gens omni valeat secura periclo. At putres, glaueique lacus, & inertia longe Se per erunt tibi stagna; quibus gravis humor ad auras Expirat, nebulisque obfuscat sydera densis . . Commoda praeterea statio, si flumina propter
Magna fluant, que is euncta ea vis alimenta earinis Convectentur. erit tamen illud rite cavendum ,
Imbribus ε e celo ne forsan flumina lapsis ,
Ructa ruant ripam supra, eamposque patentes undique fusa tegant, & eastra furentibus undis Invadant, unaque viris tentoria vertant.
233쪽
Ht quia tolle valet tutari castra juventus Et secura magis, & sortius, illa supino Idcirco figenda duei sunt colle; patentes
Cui campi sub sint. plae eat si ponere est vo
Illa in demisso, summum custodia montem Desecta e primis juvenum defendat: ahena Sint summo tormenta iugo vallata profundis Aggeribus, texto factis de vimine. propter Caeduus assurgat lucus, lignarier illo Ut facile e valeant lixae, castrisque locandis Materiem vectent. propius ne plurimus adsit,
Impense ea veas; ne circumtectus Opacis
Instruat insidias sylvis inimicus . aperti Undique sint campi ei reum, & florentia rura . Non minor interea victu stravisse ferendo
Securam sub castra viam, manet allera cura.
Nam secus ex illis cogeris abire; propinquus H ostis ubi jam terga premit: vel cuncta nee esse Agmina dispereant tristi morboque, fameque .
Idcirco tanti cum sit res ista, sagaci Ingenio studeas lectis angusta viarum Praesidiis firmare, ferant qua tuta catervae Belligerae frumenta, boves, & dulcia Bacchi Dona. simul longo conjunges flumina ponte. Turris & impositae firma munimine poni em . Sint quoque non longe praecinctae moenibus arces intus ubi e viti: s, agrisque hostilibus omnis Servetur collecta Ceres, laticesque Lyaei. His animadversis, actutum figere castra Solicitus labor insequitur: valla te, Magistri, Pugnaces confesti in acies munimine longo Castrorum, sub ilis pateant ne sorte periclis . Ergo age, qua forma potius metabere, disce .
Et primum quadrata loca, si commoda sedes Qua
234쪽
LIBER IX. 2ox' Quadrato sit visa loci. qui longior una Exeurrat si parte, oblonga attollere, Tecton,
Ne pigeat: nunquam vero metare rotunda ;Quamvis arva petant; neve illa triangula fiant a
Antiquis quamquam ducibus hae se: pe figura
Pro campi metata situ. non aggere vallum Attollas recto, veterum de more: sed illum Dentato faeies, sua per discrimina, ductu. Ut latere e gemino, objectaque a fronte petatur Missilibus erebris inimicus, ut agmine castra Aggreditur denso veniens. sae, angulus instar Sit propugna est: eui frons extenta, duoque Sint latera, & medio facies sit plana et propingui Aggeris inque latus tantum producta, canoro Quantum ex aere fugit protrusum missile plumbum. Quin etiam, nimium si frons hae e longa, frequente a Turriculas medio faei et attollere quadris Prosuit aggeribus, raucisque armare metallis. Praeterea, positis quadruplex sit janua castris: Aurorae in roseos spectet Praetoria vultus, Sive hostem contra, vel qua ear penda per aequor Est via: praetento firmetur & aggere porta. E faeie adversa pateat decumana: seruntur Qua miseri ad paenam sontes. sitque una sinistro In latere, in dextro sit & altera: largaque tantum Porta sit, armato quantum satis esse mamplo Ducitur. Adverso si non sit terror ab hoste Plurimus, e ea: sis viridi tellure bipenni Agger cesp itibus, ceu murus tollitur, altus Qui pedibus surgat term s: sitque ante recisus
Cespes ubi, faelli, subitoque insti ucta labore Fossa, pedes tibi lata novem, septemque profunda . Aerior at magni si vis super imminet hostis, Legitima vallum tum lassa ambire necesse est.
235쪽
Fiat & ampla pedes bis senosi altaque subter
Sit murum illa novem: quatuor sed murus in altum Surgat: ab aggesto, eeu se pes, cespite factus . Margine in extremo fossae defigere ei reum Praecipies alios , & aeuta e uspide palos: Qui venientem hostem objecto munimine tardent. At vero ut subini calones castra reponant , Instrumenta serant agrestia, rastra, ligones, Atque uncum, & palam, textosque e vimine qualos . At non difficili vallari castra labore ,
Cum prope nemo premit nos adversarius: at eum Iam ruit incumbens, res ardua. tum citus ipse Dux equitum turmas omnes, peditumque valentes
Instiuat, hostilem vim propulsurus aperto AEquorei sed e et tam vitet committere pugnam . Interea reliqui pedites, moderante Magistro Castrorum, faetant congesto heespite vallum. Itque opus est tandem completum, protinus omnes Sese in castra acies inducant, ordine quo tum Paulatim, signo facto, concedere Praetor Iusserit. ast illud eaveant, ne forte sequendo Hostis terga premat, mixtusque ruentibus intret
Castra, acie': omnes actutum impune trucidat. Nune age, vallatis longo munimine eastris , ordinibus figenda quibus tentoria campo , Expediam . medio castrorum pone supremi Praetoris sedem: circumque astare cohortem ,
Cui commissa dueis custodia praeeipe. euncti Dispositi & sint papiliones ordine quadro . Sitque Forum hine dextra, at q. illine Praetoria laeva. Ordine quo reliqui pariter tollantur: & aequis Inter se spatiis distent, diserimine recto. Sint & structa equites juxta praesepia equorum ἶPrompta ministeria ut sint quadrupedantibus: illig
236쪽
Pabula seu dantur, seu de dueuntur aquari. An te suas etiam turmas stent fixa Tribunorum Α ita taberna ela: atque duet vieta a supremo Legati teneant, data jussa ea pessere prompti.
Umus in medio lateris tentoria lixae, Et sua ea lones ponant. currusque locentur Juxta omnes; alimenta quibus, nitrumque repostum, Plumbataeque graves , atque omnis eo pia Martis .
Hi e pariter, si visa tibi sit commoda sedes,
Turriculam vice stellarum, turri ve quad Iatae. Attolli a ctutum jubeas: tormenta locari AE ne a qua possint, ser vari & milite multo. In primum qua versa patet Plaetoria Solem Porta, sit extentus late aequore campus aperto ἔPossit ut omnis eo, insti uctis exercitus alis , Stare hostem contra, si sint tibi dura gerenda Praelia, vel sit iter spatiosa per arva secandum . Nune age, quae ne ilis hae tempestate locandis Sit eastris latio, si sint mox illa movenda , Dicamus. tripli ei disponas ordine totas , Dux, acies: primo quadrato tramite turmae Considant, acie instructa quae frontis honorem Acciperent, meritum palmis, & fortibus ausis. Ouique aete in media propugnant, stare secundo Ordine fae, Praetor: post hos qui Marte calente ,
Suppetias scietis laturi extrema tenerent. Hae sint lege tamen tentoria fixa, cohortes Stent mediae peditum, geminaque equitatus in ala o At inrmas inter peditum tormenta reponi Praecipio: pulvis dextra Vulcanius, inter Postremam, mediamque aetem plumbumque locetur, A t eurrus, victusque omnis, laxaeque sinistra . IIaee iuga lata inter recto via tramite currens
Biscent una sit quaeque patens amplissima passus. Tec
238쪽
HActenus in levibus pugnae praelusimus armis rViribus at totis, toto nunc Marte ciendum Hostem in praetentum campo certamen aperto , Et quoniam suprema dies jam cominus instat, Tentanda ineerti conmtus alea summa est. At tibi non, Flos AusTRIADura, regnoque paterno, Subdubio trepidans nutu, Victoria pendet: Certa manet, quamvis interdum sera moretur . Namque tui, & patrii coelo custodia regni. Quare age, disce, statu quo rerum pugna serenda, Tempore quo, quibus in eampis, quaq; arte magistra illi certam valeas palmam, laudemque referre. Et quonia AusTRI AC u M in bellu comitabere Retem , In partem ut plausus veniat partemque triumphi, Huc age, AMINIADE, mentem converte sagacem rQuaeque notanda super pugna, jam suseipe nostro Carmine,victrici niteas uti tempora frond=a Majores qua saepe tui micuere superbi , In saera dum patrios sociarunt prael ia Reges . At vos, bellorum praesentia Numina, Vati Ferte, precor, vires, dubiisque in rebus adeste: Tu,qui Romulidum primus diis additus, alme Flavi ad e, e celique inter felicior astra,
Latius imperio Romano, S latius Orbe
239쪽
Terrarum toto regnas: Tu Carole, tanto
Non impar genitore: pares virtutibus ambo , Atque armis, gestisque pares ingentibus ambo et Di similes, ipsoque aequales nomine MagnI. Discordes quamvis uno nempe ille sub ortum Transtulit imperii sedem, soliumque loeavit Aurorae in gremio periturum: victor at ipse Rursus in oeci duas, Fatis melioribus, oras Uexisti: coepere novi, te Consule, fasti. o agite, & Vati eo ne ordi numine earmen Inspirate animis; pariterque horrenda futuri Praesenti regite auspieio celamina Martis :Et generi palmas vestro, laurosque parate. Quandoquidem vestro juvenis de sanguine e retus, Vos animo, vultuque refert: vos fortibus ausis , Et magnis reseret factis: primusque sub ortum Romanas Aquilas victricibus inferet armis: Atque redux Augusta domus sua tecta reviset Flavia r mutato quae nunc cognomine fertur ΑusTRIA, Caesaribus centum, eentumque superba Consulibus, totoque domus es arissima Mundo. Ite duces igitur belli, nutuque favete unanimi, generique dii succurrite vestro . Principio, ante aetem quam latis instruis arvis, Quae cauisae, rerumque status, . qui praelia poscat ,
Aeeipe: Regna petis si barbara, se eptraque gemmis
Affectas ornare novis, & plurima lectae Robora sint pubis, eertam committere aperi
Ne dubites campo pugnam, & te fidere borti . Pro spe quaesiti jaetenda est alea regni: Cunctaque Fortunae ab nutu pendere lie ebit. Una dabit tini pugna, dabit victoria regnum
una; triumphales de eernet & una curules.
Tra nitidis devem totis Victoria ab alto
240쪽
Pelleo totum Regi concessit habendum Asidis imperium magnae: dedit illa Latinis , βῆ milio ductore, semel de lapsa nitenti Si here, res Mace dum: Libyaeque ingentia regna , Ritaque Carthago, classesque, atque aequoris omne Α ibi trium, unius Romae data praemia pugnae . Solus Pharsaliae campus: solique Philippi Caesaribus Mundi imperium peperere duobus e Una etiam pugna Romanum Flavius Orbem Promeruit. quid plura sequori quando varians sors Momento reges, & regna potentia vel sat. At sit ab externo si vis illata tyranno, Quem tibi, quem populo, & regno defendis avito :Ne praeceps jactu ex uno pendere salutem Rusis communem,& regni irreparabile damnum .
Longas necte moras: nimirum saepe morando Vine itur: & vires quos non domuere, neque arma,
Prudenti durata duei patientia fregit . Sic tantis olim pugnis cone ita sinistiis , Cunctatore stetit Fabio, Romana; sed ingens , Cunctante actutum nullo, tes Persica lapsa est; Mille supra steterat, quae clara, immobili Sannos. At vero imperii si propugnacula prima , Munimen populi quibus,& spes nititur omnis , Ripietes dura circum obsidione teneri; Atque laborantem jam jam discrimine pubem
Extremo; dubfae pugnam committere Sorti Ne renuas. Dubiae interdum se credere Sortis Arbitrio juvat :& spe animosa saepe merendum est. Non secus & ferro stat decertare, paratam In manibus laurum dum prospicis, ipsaque dat res. Re semper caveas eo ne essa segnius uti. Momento quoniam rerum momenta feruntur ranque alia 1 mutata vices Fortuna recuIrit.