장음표시 사용
221쪽
Ventura mox luee, viae de rebus habendum . Ergo ubi jam roseo praefulsit crastinus ortu Titan, atque duces reliqui venere voeati Concilium in magnum, solio tum Consul eburno Considas, vultu facilis, facundus &Ore. At reliqui ei reum teneant subsellia Patres . Inde via super, &qua sit ratione tenenda, Discessuque roga, quae sit sententia cuique rouae primae properent turmae, quae deinde sequantur. Quae media inee datae te: solertia quaeque, Inter ut hostiles gradiens exercitus oras, Tutus eat, tutoque illi frumenta ferantur .
Ut quae visa sibi. Rectores verba dedere Re super in medio posita, tum e allidus ipse Singula sub tacito perpendens pectore te eum , Quae potior multis sedit sententia menti, Amplectenda tibi: sie omnes ea utior ibis In casus, quoscumque ferat Fortuna. sequentur Nam mox bellorum si prospera, laude de eo raCum dueibus simul ipse tuis ornabere; contra Si forsan rerum venient adversa, vacabis Crimine, & ipsa tibi dabitur prudentia laudi. Arbitrio res nulla tuo tractetur: & uni Ne tibi eonfidas . nam prudenti stimus ille e st , Qui delectorum sequitur consulta virorum, Non quae visa sibi. Ducibus tentoria missis, Castra diem posita qua sint ratione movenda , Indi eat toti praeeonis voce juventa . At prius, hosti les armis quam rumpi mus agros , Est opus, ut vires, & robora cuncta Magister, Quae sua perpendar, memorique in mente reponat Et juvenum, quae certa Scythae sit eo pia, discat . Per quae procedens loca moverit, aut quibus ille
Sedibus insidat: vel si qua valle latentes
222쪽
Stru xerit insidias, vel lueos inter opaeos. Id vero , ut e erto teneat, sine eriis in hostes Explorator eat sibi plurimus: omnia cautus Qui loca rimetur, latebras speculetur & omnes:
Quaeque acies, quae signa, quibus vel subdola sylvis
Oeeultentur, agant & quos in bella paratus. Qui populos inter rumor, quae iam a seratur Crebrior, & trepidi quae fit sententia vulgi', Centum oculis vigil aeeipiat, centum auribus: & quae Explorata duci referat si dissimus. ille Concilio accito, in medium pensanda reponet . Quin etiam, varii quae vestigata tulere Exploratores missi, conferre juvabit. Observata magis quae consentire videntur, Certa magis ducenda Duet, eunctoque senatur Illa & eonsilio pariter potiore tenenda. Verum quippe, refert quod plurimus author ad aures. Praeterea fidos inimi ea ἡ gente ministros, Conductos auri magna mercede supremus Dux habeat, qui cuncta sibi secreta recludant. Quae sint eonsilia, & fraudes Ductoris operta: Adversi retegant, sty talis transcripta Lacaenis. Quae non posterior solertia habendar se eundi Saepe hine sue eessus e epere exordiar multo
Et sine conatu, sine sanguine, palma sagaci Est dueis ingenio parta, & spolia ampla relata. Verum quanta sibi commissae robora gentis , Explorare, duei labor est non multus. in albo Si primum numeros legionum,& nomina signet Cuncta ducum, & iunctae quot sunt legionibus alae tQuot simul & legio bellantum quaeque cohortes
Complectatur: equum turmas quot & ala sonantum.
Fx quot quaeq;cohors peditum, quot turma equitania Corpora habeti. sic notus erit numerusque,duce Rust
223쪽
Pugnaeesque viri, totusque exercitus: omnem Rite tibi summam si docta essee erit arte Subductor. multam, dux, hie impendere euram
Imprimis conare. virum nam cognita turba
Cuncta tibi, in eertas si sit divisa cohortes, ordine quo miles sit dedueendus in hostem , Noveris , & primo quot sortes agmine turmae, Agmine quot medio, quot posteriore loeandae: Instruere in eampis aetem, & eommittere pugnam. H is super ineinctos equites levioribus armis
Praemitte, ut colles, aditusque,& euneta viarum Explorent: montes nimirum, abruptaque saxa Si superanda, ea vae seu valles, sive repostae Sint sylvae, aut raucus torrens, vel flumina lata ,
Sive lacus veniant pigri, effusaeque paludes: In quibus insidias struere, & eomprendere turmas Ille et erumpens valeat subitaneus hostis . Vel si planities eampis felicibus aequa Oeeurset, faeilesque aditus, tutique re eessus . His super,illa prius, studioque impensior omni Cura adhibenda, viae quam se eommittar, & arma undique in hostiles agros, le praelia portet, Solertem legisse virum, qui semper ab urbe Supplementa novis mittat delectibus, & qui Continuo castris alimenta, aurumque ministret . Quae si sors desint, servari tempore longo Integer haud equidem, validisque exere itus alis , Inque hostem nee bella geri selieia possunt. Milite sed veteri sensim morboque, fameque, Et erebro simul amisso certamine, totus Labetur sato tandem. tibi maxima cura Id ei reo, dux, semper erit servare iuventam, Annona assidue, tutoque in castra relata a Atque novo semper delectu ad signa vocato , Attri
224쪽
LIBE R IX. . Is IAttritam reparare lue,& certamine pubem. His animadversis, ubi jam statione movendum Castra duei, in q. hostes bellum deducere eertum est AEree avo aeeiri totam ad Praetoria gentem Imperet. utque suis omnes e sedibus una Convenere, thoro tune ipse exorsus ab alto, Talibus aceendat bellantum pectora dictis ro pubes generosa, piis quae nomina signis, Sub duee Romano, saerata in bella dedistis
Nam non ambitio regnorum, aurique cupido Torquet, agens animos in praelia: sola Latini.
Relligio patris, & superi tutela Tonantis Nos qrmat ) toties optatum supplice voto Tempus adest, quo saera Scythae sunt arma ferenda,
Numine divino monuerunt Numina quando Auspie e sed tanto gerimus si bella, secundas
Res sperate, viri, certumque ex hoste triumphum.
Quid non praesenti sperandum Numine rab illo Insignes uno veniunt post praelia palmae. Praeterea, si laudis amor laude inelyta servent Pectora magnanimis tangit praecordia curis, Hine vobis ventura seges largissima laudis,
Quae merito nomen plausu, famamque perennet. Nam qui partus honor virtute, & sortibus ausis , Immortale parit, magnumque in secula nomen . Insuper, egregio quia munera semper opima Victori debentur, erunt amplissima vestrae
Praemia virtuti, iuvenes, opulenta tyranni Armaque, divitiaeque, auroque nitentia vasa ,
Et torques gemmis destincti, & divite pulebri Penna, & lucifero insignes adamante galeri Et scuta, & galeae, stellisque ardentibus ense S. Praemia quin etiam vobis stant fertilis Hebri Florentes campi, & felices Stai monil agri,
225쪽
Ruraque Maee donum laeta, & viridantia Tempe aEmon iae: Vobis quae jam Victoria donat. Quare agite, o juvenes, Latii fortissima regni Robora, spes patri merito firmillima vestrae , Ite alacres, audete animis, praesumite magnam Spem belli, memores regni, x virtutis avitae . Spondeo laeta: dabunt nobis Di laeta secundi. Haud equidem vobis longum ex poctare: futura Lux tempus dabit optatum, quo castra movenda . Omine nune laeto, jam certis eorpora rebus Pro eurate viri, & splendentia tela parate. Haec postquam magna eum majestate profatus, Et nitida ornatus es amyde, & fulgentibus armis,
Concilium dimittat, & in regalia sese Magnifico incedens gressu tentoria dueat. Majestas veneranda dueis, gressusque decori, Et nitidi simul ornatus, & regia vestis, Conciliant animos, atque addunt pondera dictis . Ast ubi et ara dies roseo prae tu uit Eoo, Et matutinus jam Lucifer oeeulit astra , In sua signae iti pedites, equitesque recurrant, Vestibus ornati nitidis, armisque eoru scis; Instructor qua quisque suum vagus explicat agmen Centurio hine, facto in eceptet procedere, signo, Praetor ubi totam legionem sta e jubebit
Instructam lato in eampo, quo eastra movenda.
Singula sub propriis postquam digesta Tribunis
Agmina, calones & iam tentoria cuncta Convellere, et ii lixae & sua vasa ligarunt:
Tardigradisiae uncta simul eomposta quadrigis
Tormenta, & nitrum, cistaeque, & plurimus uncus Castrorum summus tum dux, eui facta potestas Α Praetore, manus e eu eollaturus, apertis Explicet in eampis acies. Fiducia nunquam VOS
226쪽
Vos teneat quaecumque, Duces; semperque ea vendum Neglecto incedat ne pubes Ordine, quamquam Per tutos sociorum agros decurrat, ubi omnis Est hostis formido procul; tamen ordine Marti Agmen eat; semper consuescat ut ordine pubes . Sed tandem , jubare exorto, cunctisque paratis, Carpere ductor iter, sua per divortia, turmas Imperet: ordinibus velo quibus agmina in armis Procedant, paucis, animos adverte, docebo. Si vobis extensa agris, & aperta secanda Planities, hae lege phalanx iter Omnis in ibit: In medio binae peditum stent agmine partes, Instructae in turmas, bellatricesque cohortes rri dextra, laevaque suis tormenta ferantur Curribus, & cuncti propter tormenta ministri
Incedant; quos lecta manu S comitetur eu Ctes.
At geminas alas hine illinc occupet,aequas In partes divisus eques tibi totus. & ille Sit pariter geminas utrinque in it ructus in alas. Tertia pars peditum postremum terminet agmen rTotaque turmatim longis terat arva mani piis. Frae nigeras inter turmas, aciesque pedestres , Materies belli, victus castrensia vasa , Atque minora rotas simul aera imposta serantur. At vero, ut facilis via sit tendentibus, ante Quam eastra e prima moveat statione juventus, Praeeipe, fossor uti eum lignatore recurrat
Plurimus: & truncos hic ab radice securi Caedat, humum rigidis ast ille ligonibus aequet.
Nequa virum, currumque citis mora cursibus obstet.
Ast age, si eampum eoi lectis viribus hostis Occupet, incoeptum tibi vi, vel subdolus astu
Turbaturus iter, denso magis agmine, Praetor,
Praecipe tum gentem procedere ἰ perque quadratasN Ire
227쪽
Ire manus peditem. medioque sub agmine : & omnis Igni vomi hae illae stet machina Martis, & ipsa Im pedimenta: latus quorum stipentur utrum que Une, atque hine, gemino versu, fori issima pubes . Ast equitum numerum quatuor partitus in alas , Fae gemina bine geminae tutentur cornua frontis :Hine totidem fit ment tergus. sed jam via campo Corripienda, tubaeque inclamant aere canoro .
At Solis nimii quoniam gradientibus aestus Saepe nocent, generamque lues, febresque malignas; Id ei reo juvenes sub iniquo fasce, Magi iter , Non multum jubeas spatii persolverei aperti Bis sex mille tibi palliis sint aequoris aequa Intervalla, die quae pubes hauriat uno. At vero obsessis fuerint si forte serenda Aurilia, aut sociis eomprensis valle sub alta: Sive ut perveniens non expectatus ad hollem , Ilicet incautum, dux, aggrediare, sub uno Viginti lapides bellator currere Sole Non durus renuat. labor improbus omnia vineit, Cum patriae, cum laudis amor, vel sancta reposcunt Foedera. Sed major sequitur cura, inter opacum
Cum nemus, aut montes, vel erebrae eoncava vallis
Angustum metiris iter, saltusque repostos, Et labiryntheis erroribus abdita lustras . Si via per montes tibi sit carpenda malignos , Seu per declives, & praecipites convalles , Tum juga cursores iubeas suprema subire: Ut vigiles alto prospectent culmine, circum Quae loea, qui pateant aditus, coecive ree essus rQuique homines habeant; & si quis delitet inter Confraga, vel nemorum saltus inimicus opaeos :Sollieitique oculis simul omnia cireum spectent .
Quique situs pariter reserant, positusque locorum.
228쪽
LIBER . IX. Is Densa sed arboribus si sylva oeeurrat, acuto Fae lignatores ferro rescindere lucos :Atque aditus aperire; suis instructa maniplis
Per quos tota cohors tuto proe edat. & illos Ante dies quam, dux, moveas, praemittito ternos Ut tempestive valeant absolvere coeptum ;Αgminis arreptos cursus mora ne qua retardet.
Utque fabri densas securi eaedere sylWasEvaleant, illos equitum tutarier alas Delectas, hostemque iube depellere saltu . Sed postquamvra facta, leves praecedere turmae Ineipiant equitum: celeres quas pone sequantur Bellae es peditum, juga per stipata, cohortes. Inde suis laetata ruant tormenta ministris , Currusque, & totum succedat protinus agmen: At postrema sequens equitatus caetera claudat . Exuperanda iugis loca si praerupta rigescant , Inter & exigustas pateat vix semira valles: At tibi si fasces tamen, & tormenta necesse Devehere; in longum tum ei reum flectere eursum qua per &spatia,&non dissiciles convalles , Stat, Praetor: multum nec te perferre laborem Paeniteat, longasque moras tolerare viarum. Atque illud vellem te, commemimsse frequenter.
Illa brevis, facilisque magis via semper habenda, Qua securus eas, Ie viasque ad moenia tandem , Quae petis, & tuto valeas offendere in hostem . His & syl varum spatiis digressus iniquis, Non melior via per Valles, & culmina montium Alipede est magnis stimulis superandae itato :Quaeque inimicus habet, servatque angusta viarum. Cura igitur sit prima, equites praemittere fortes Sub duee delecto, qui primi expellere ab ipso Contendant hostes adi Lu, saltusque recludant. N , 1 Mox
229쪽
Mox ubi, vi facta, secura est semita, miles 'Protinus incipiat densis properare maniplis rPaulatim dextra veniens distractus ab ala . Interea It vallis per confraga tuta iuventus Incedat, validae teneant fastigia summa Centuriae, & eircum selopis stipentur alienis tInque imis aliae densentur vallibus, alto Ne forte armatus de culmine fulminet hostis, Missilibus erebris, sternatque in valle catervas . Rut improvisus veniens e faueibus arctis , Occupet, & medio comprensos funere plectat: Sive ignominias, & tristia jussa subire , Non bene depositis cogat violentior armis .
Ut quondam culpa fama est notissima facti
Incauti Praetoris, inexpertique locorum , Hanc ignominiam vitare Latina juventus Caudinas nequit ad Furcas. ubi sub iuga missa, Romanum jubar aeterna caligine tinxit. Vos igitur cauti, per sylvas ire, cavete, Implexas, vallesque: & per praerupta jugorum tNi prius in summis densatus miles in armis Vettieibus sidat, vel valles occupet arctas: Tutaturus iter sociis, hostemque ruentem Culmine de summo, seu depulsurus ab ima Valle, to ei fretus munimine, atque sua vi. Sed quae planitie in lata, post in via lustra , Duraque disse ili saltu eonscensa locorum , Occurrunt, nectuntque moram properantibus' alta , Nosco equidem, coeptos remorantur flumina cursus. Qua largos igitur valeas trasmittere rivo S , Rr te canam' facilis nee eura est ista Magistro. Piaecipies pontem primum compingier. illum Pluribus e ratibus pueri componere certent. Atque rates suo det gravis anchora. strataque cymbas Mox
230쪽
Mox tabulata super faeient longissima pontem. Qui tibi sit latus, solidoque e robore ; totus Ut tuto valeat transire exercitus illo . Fae & latescat tanto discrimine, quantum Est sat, ut instructis bis deni incedere possint Ordinibus, junctique adversam invadere ripam . Ponte igitur vasto fluvii super aequore strato , Per sua signa, manusque, omnis transmissa juventus, Ingrediatur agrum, & villa exeipiatur amica . Vespere nam facto, piae idae ruit hora quieti Commoda r fessa gravi curandum & membra labor Et victu vires fas instaurare labantes . Hare si Romani sit foederis, aerior hostis Nullus & incursu subito vicinia vastet, Membra fatigatae pubi, dux, parcer coruscis Attamen assidue villam cireum data telis , Vestibulo vigil in primo custodia servet. Ast inimi ea colat si gens confinia, vallo Tune aditus pagi cunctos munire memento. Atque ipsi in medio currus, & cuncta reposta Martia vasa, dabunt subitum pro tempore vallum is At vero adversam fluvii si plurimus oram Hostis habet, pueros interclusurus ab alveo rTum pontem instruere, & latum superare fluentum
Di mellis res est, & magni plena pericli;
ut tamen e vineas, quae sint tentanda, doeebo . Quippe nihil quod vi, quod non vincamus&arte. Praecipies igitur, disploso saepius aere, Hostes adferso depelli ε margine e turmae Interea lectorum equitum, mora nulla, patentem Mittere se in fluvium, subitoque tenere natatu Conentur ripam adversam, stantemque sub illa Confietant hostem: & tota vi fonte potiti, Insternant tuto ponte miriuoque remenso ,