장음표시 사용
243쪽
Non tibi, Poene, favens Sors defuit, ipse virentem Passus mollitie deses mare escere laurum .
At si gentis honos, serva udaque gloria regni , Et famae gestis partae, & felicibus armis,
Consulere est opust irritat Mavortia quando Aetior hie stimulus bellantum pectora , Martem Magnanimo tenta reduei, pubique licebit. Namque cadant quamvis adverso numine, vine erit Talia quandoquidem volventes facta minore S , Virtuti pugnasse dabunt, sed eae tera Fato . O vos in lignes animae, praees araque Romae Lumina, quae sancto Patriae pro nomine, Pyrrho Non terga ignavi, sed pectora dura dedistis, Vincere securi quoniam Victoria vobis Fama erat, aetates victrs x victura per omnes . Sunt alii rerum ea sus, quibus ire patenti Certatum campo praestat, illisque eatervis :Qui qua Consulibus fuerint ratione notandi , Interdum res ipsa , atque observata docebunt. Atqui eumque sibi ea sus deposcat aperta Praelia, eonsilio numquam miseenda Magistro Illa repentino: verum sunt mente sub alta Mature volvenda diu, peragendaque caute .
Αe veluti, ludo indulget qui plurimus, auri Captus amore, sibi coneessas sorte, figuras Sedulus inspectat, quae sint, quae commoda serre Possint: quas primo iaciat, quas deinde se eundo rNee prius exponit mensa, quam singula penset Nomenta, & casus qui sunt post inde futuri. Et legit, & relegit: nam si semel alea jacta est ;Haud iterum nobis illam re voeare potestas . Non aliter minimis si fas eonferre suprema Qui ludit varia Martis bellator arena, Rςgnaque, & insignes sunt pro mercede triumphi : Omnia
244쪽
Omnia perpendat rerum momenta: sutura:
Certa manet palmae si spes: si militis ardor Sit responsurus voto: si commoda pugnae Visa sibi sed σs: si tempus, εt aura secundet Fortunam belli;fuerit fraus si qua timenda; Et tandem damno fi sit victoria major. Namque instructus ubi descenderit, haud potis inde
Detrectare aciem, & tuta eum laude reverti.
At si de summa rerum decernere visum est, Prae tibi quae cura multa, studioque videnda Sint prius , horrisono quam pulses tympana cantu , Expediam. Summo quo uiam Victoria munus Ab Jove demissiim coelo mortalibus aegris ;Idcirco preeibus multis, supplice voto Cone iliandus erit Superum favor: inque cruent In primis Agno Patri de more litato ,
Praesentem tibi opem, tota quem crebere pubi. Ineceptum si rite, operas pars altera facta est. Nec rite incoeptum ni sint exordia ab alto.
βrgo sacerdotes patrio de more Latini V est ibus induti nitidis, ostroque decori , Inque habitu, gressuque, & maiestate verendi Procedant: illosque pii comitentur ephebi, Infigo es albis; Phrygio queis fimbria textu, Atque auro niteat; bini simul ordine: & ipsi Incedant gressis, palmia, vultuque modesti.
Mox populo eo ram sacris operentur ad aras , Votaque pro Re concipiant, gentisque salute . AE terno Patri, Gnatoque, Auraeque Supernae , Omnibus atque sui Superis dicantur honores.
Inque deinde genu flexi, divosque, deasque Au ilio properare pios, & adesse se eundos Rite petant, ipsi primum, plebs tota sequatur duo a omnes humili repetentes carmina voce .ci '' I
245쪽
Inde tibi, reliquis quae eura impensior, omnis Antiquo de more Patrum lustranda juventus. Sie etiam nobis Di eo ne iliantur amico Foedere, si e faciles venient ad vota voeati.
Numina qui bello praesentia flagitat, ille More piet patrio pietatem, & erimina fletu
Diluat, atque animum divino earmine purget.
Et quoniam exemplo trahitur gens tota Magistri , Illius & eunctis mos est lex unica: & ipsa
Facta magis suevere animos, quam verba movere
Ide irco prior ipse palam, spectante senatu,
Atque una populo, saeram prostratus ad aram , Quae tristant animum, turpa atque piamine noxas , Numen & aversum faciunt, purgare studeto . Corpora mox, animos, & mentem purus, & ora , Accumbens mensis, Agno vescere sacrato . Hoe & rite duces omnes, hoe caetera pubes Continuo faciet, Rectorum exempla secuta.
Si e Superum favor, & belli se eura petuntur Auxilia. Haud equidem poterit ductoribus istis, Non pro per ε e summo Iabi Victoria Coelo . Vie isti geminos repli eata clade tyrannos , Flavi ad e, & toto victor simul Oibe potitus et Sed pia signa sequens, labaris victricibus PGher Praefulsit, primumque intorsit fulmen in hostem. Vicisti, numero pariter tu, Carole, divum Additus, & palmas retulisti, Henriee, superbas , Divus & ipse: polo sed tum Uictoria ab alto Pro merita insigni pietate allapsa resedit Vestra super signa: ipsique in eertamina divi E caelo venere pii, pia castra secuti . Sie animis igitur verbo lustrale piatis ,
Arbitriumque Dei meritus, se eurior aerem Venturae mentem converte ad caetera pugnae .
246쪽
Et primus labor est, quid de eertamine miles
Sentiat, eΣplorarer manus conferre paratus Si sit, sive aliquis pertentet pectora terror . Non opus & multis hoe internoscere ; tristis λFormido quoniam verbo se prodit, α ore: Et patet ex ipso pariter fiducia vultu. Si miles faeie pallet, si frigidus ore
Verba sonat, timor invasit trepidantia eorda. Ignea si faeies ardet, si provocat hostem , Increpitatque minax, verbisque audacibus urget, Nulla timet, Martisque fero ei a bella reposcit. Sed ne tironis vultu capiare sereno. Duleis in experto tironi pugna; sed instat Hostis ubi propior, stridetque volatile plumbum, Territus extemplo dat terga fugacia: dolium Noo jussu, monituque queunt retinere magistri, Nee trahere exemplo socii in eertamina possunt. Si metuant igitur veterani, praelia, Consul, Matur ε differre iuvat, si vine ere eordi est. Atque hic te ea ut ε admoneo, monitusque mementor Intempestive ea veas eommittere pugnam zNee eeler assectes victri eis praemia lauri. Festinate Due es lente e Victoria seris . . Serta optata serens descendit ab aethere bigis . Insuper his, quoniam mortalibus indita eunetis Formido, in campo dum stant e ertare parati et Atque ipsi in primo trepidant e ertamine sortes . Hine, illine aetes instructae, horrorque tubarum , AElis & explosi stridor, fremitusque pilarum Grandinis in morem supra ea pita ipsa volantum , Nimbiferique ignes, δc terrifiei reboatus, Magnanimas etiam pulsant formidine mentes. Idcirco primum te tanto opponere morbo Nitere sic: alto prius ipse in vertiee colli 4 ,
247쪽
Unde tui possint juvenes dignoscere vultus Hostiles, illisque simul eonsuescere discant,
Belligeras certo dispones ordine turmas. Et levia interdum miscentes praelia, dedant Corpora multa neci, cogantque capessere turpem Multa sugam: sie arma, viros, moresque tenebunt: Sie veniet tiro h primis audacior ausis. Nee trepidabit, ubi iam Mavors fulminat, & iam Conflictu in medio fervent stragesque, ne eesque . Horrida namque minus, veniant si ei ebra sub usum , Perturbant terrore animum, mentemque fatigant. Praeterea sermone dueis, velut humor ab igne , Fervet amor pugnae, iuvenumque accenditur ardor, Et virtus, animique,& fiducia plurima crescit; Praesertim palmae si spem praesumere certam Audebunt alae res: ideirco Praetor ab alto Reeendat dictis animos & pectora firmet .
Sed quae eommemoret, sint haec: ignavia, & error. Si e & in expertos belli contemnere miles Audeat; ignavos petat & fidentior hostes . At si aete quondam victi, domitique fuere ,
Faeundo canat eloquio: generosaque corda Irritare novi stimulo conetur honori S. Fortis bonor stimulus, cum primum quaeritur: at cum Possessus servandus erit, fortissimus ille est. Quin etiam dicenda, valent quae protinus ira Inflammare animos, odiisque urgere calentes. Aerior ardenti ruit inflammatus ab ira Miles in adversos hostes: odiisque furorem Concipit: atque animis robur furor efferus addit. Quin curn praeci prei fertur, mense Ceca furore , Nil timer, atque ultro Martem, mortemque lacessit. Et quoscumque odio nos insectamur acerbo ,
Acrius aggredimur. Pervescat plurimus ira:
248쪽
PIurimus atque odiis ruat in eertamina miles . Insuper, ingenti quoniam mortalia eorda Auri sacra fames vi torquet, & ardor habendi Sopitos potis est animos accendere; Consul Plurimus id ei reo bellanti praemia pubi Spondeat, & laetos campos, & pinguia rura rEt sua quae quisquis pugnando effecerit armis. His aecensi animi, jam jam feralia poscunt Praelia; quadrupedumque una micat aemula virtus. Haud mora. dux acies in campis explicet. aequum Sed primum legisse locum, quo pugna serenda est , Sedulus insudet. sperati magna triumphi Pars locus. idcirco eolles, clivique supini Captandi: quoniam vehementius acta volabunt Tela in subiectos, & vulnera certa reponent 4 Impete quin etiam nixi majore repellent Hostes in summa elivi statione locati . At clivo adverso veniens qui nititur, idem Cumque loco, fortique simul eonfligere pube Cogitur:& frustra nonnumquam spieula torquet. At si te pedites multi eo mitentur, & hostis Reer equis instet; pete semper summa locorum , Asperaque, lateque jugo discissa frequenti . Contra si pedites inimici vincere gestis , Editiora quidem, sed quaerere plana memento. Non syl vae ei reum, ea ligantesque re eessus , Neve laeus sparsi fuerint, mollesque paludes . Cretosique tibi vitanda est glarea ruris . His super, editior si sit locus, aera locato Illi e flammigera, & glandes emittere in hostem Assidue jubeas tota hine Victoria pendet Interdum ) firmaque loeum tutare cohorte . At si praeveniens festinus vertie e sedit
Hostis, & invectis stat maehina firma metallis:
249쪽
Est lueenum virtute jugo pellendus ab alto A nte tibi; tuto si vis decernere Marte . Si se eus haud aetem tentes producere. Numquam , Praetor, inaequali pugnae discrimine sortem Ct edere se pubem, vel iniquo Marte jubebis . Perge, nigri saltus si sint, & flumina, lata Flumina habere, fugae Fatis ne forte sinistris,
Opponant sese, ea utus vitare memento .
Λt poterunt firmare latus ; ne fortior hostis In latus irrumpat: pariter tutetur utrumque Sylva latus, primo verum custodia luco Firma sit; insidiae latebris ne subter opaei sOeeultentur: erit semper via tuta receptu , si eampi pateanr, & propugnacula retIO. Sed jam rauei sono strepitantia tympana eantu ,
Stridulus & fracti fragor aeris, & horrida Martem Cornua pulsa sonant, hostemque, & praelia poscunt. Quare age, bellator Iuvenis, generosa propago Magnanimum heroum, & bella ad victricia natus, Parthenopaeus adest quando, fraenumque remordet ornatu insigni sonipes, & ephippio aureo ,
Jamque ferox saltu te bellatoris in armos Mitte agili: me eumque aciem dux instrue eampis . Sed prius, armatas quam jusseris ire eo hortes, Praenostenda tibi sun r haec , quae plurima possunt Conferre ad palmas pugna ei ex hoste ferendas e Conversa ad Solem ne sit frons agminis; igneo
Lumina ne radio transverberet Annibal astu Romanos tali deceptos vicit acerba Ad Cannas pugna . maduistis sanguine Cannae Romuleo; quoniam perstrincti luce maligna In Poenos juvenes telum torquere nequibant. At Cimbros astu Marius devicit eodem .
Infesti quoniam Cimbris lux Solis, & aestus
250쪽
LIBER X. 2Is Praesidio, & palmae aut hores venere Latio is . Est etiam ille malus cautε bellantibus euor
Evitandus, in ora ruat ne ventus, & una
Pulvis in adversos oculos, ictuque fatiget. Aut nebulae, pluviisque effusis in ei dat imber. Quid quod Romuleo defluxit sanguine eampus Claudius, & Cimbri primum vicere, domandi
Consule mox illo, quo primum, Marte secundo, Signa potiti, iterum magno reddenda triumpho e Se ille et in Latios inopiao turbine Cimber , Ventosum nactus Solem, nebulamque nigrantem , Irruiti inque plagas acies instruxit Eoas . Continuo ventus, ventoque impulsus in ora Pulvis, & obductus terra caligine turbo De ei dite & roseo radii fulgore , eorusco Ere repercussi, caelum succendere visi. Territa quo pubes casu, nimboque laborans Pulvereo, solitis non viribus ire feroees In Cimbros potuit: e essit Victoria & hosti. Quin etiam adverso propulsae flamine glandes , Vim perdunt, & tela: secundis Ocyus auris Icta volant eontra; penetratque potentior ictus . At si nocte sedet, vel res confligere poscat , Imprimis Lunae rationem semper habendam Praecipio, Magni exemplo, qui Ponti ea fregit Agmina, nocturnis inimicum aggressus in umbris. Nam sie ille aciem campo direxit, ut hosti Ignibus adversis splenderet lucida Phoebe, At contra radiis pulsaret terga suorum . Hi ne illa e pelago niveis surgente quadrigis , Romani anticas spargebant eorporis umbras: Ponti eus umbrarum falsa sub imagine captuI, In spectra in eassum mittebat inania tela .