Titi Livii Patavini Historiarum ab urbe condita libri qui supersunt XXXV.

321쪽

mie eoma victoria incipiato inquit, O dem -- num omu, divisoris aries, limam M. c. πν am sequetur, non artem maximam νι -- rearis p Concitat milites nec peditum virtuti equites, aut legatorum studia d cibus cedunt M. Valerius a dextro, P. D. eius ab laevo comu, ambo consulares, adequites in cornibus positos evehuntur; ashortatique eos, ut partem secum capess rem decoris, in transversa latera hostium ineui rent. Is novus additus terror quum ex ineum parte utraque circumvasisset aciem Madterrorem hostium legiones Romanae, redimtegrato clamore, intulissent gradum tum sis ab Samnitibus coepta. Iam strage hominum , armorumque insignium campi repleri. Ac prim pavidos Samnites castra λua accepereri deinde ne ea quidem rete in captis direptisque ante noctem iniectus ignis Di or ex senatustonsillio triumphavitri cuius triumpho long maximam speciem captiva arma praebuere tantum magnificentiae visum in iis , ut aurata scuta dominis argentariarum ad forum ornandum dividerentur cinde natum initium dicitur seri ornandi ab aedilibus, quum thensae dueerentur. Et Romani quidem ad honorem

desim insignibus armis hostium usi sunt Campani, ab superbia Modio Samnitium, ingstudiatores quod spectaculum inter pu It 'Ms erat,e omat armarunt, Saninitiumve nomine compellarunt. Eodem anno

322쪽

-- cum reliquis Etruscorum ad Perusiam,ssiva. c. ,a ipsa induciarum fidem aperat, Fabis consul nec dubia ne dissicili victoria semicat ipsum oppidum nam ad minata Victor accessit cepisset, ni legati dia

res urbem exissem. Praesidio Perusiae imposito, legationibus Etruriae amicitiam γε tentibus prae se Romam ad senatum mim, consul praestantiore etiam, quam dictitor, victoria triumphans urbem est invectus. Quin etiam devictorum Samnitium decus magna ex parte ad legatos, P. Decium &M. Valerium est verium quos populis proximis comitiis ingenti consensu confin

. Iem alterum, alterum praetorem declaravit.

U. e. s. XLI. Fabio ob egregiesperdomitam Brin' Ur iam continuatur con1ulatus iecius ob, o A leg datur. Valerius praetor quartum crea- Iicor.' tus. Consules parriti provincias atruria Decio Samnium Fabio evenit. Is prosec tus ad Nuceriam Altatemam, tum pacem petentes, qubdime. , quum daretur, retinruissent , spemarus, oppugnando ad do

ditionem subegit. Cum Munnitibus acie di

fra Sani micatum haud magno certamine mi

victi ; neque ejus pugnae memoria tradita foret, ni Marsi eo primis proelio cum Romanis bellassent. Secuti Mariorum de sectionem Peligni, eamdem fortunam habuerunt. Decio quoque alteri , consuli dicontra cunda belli fortuna erat. arquiniensem metu subegerat frumentum exercitui

323쪽

,ere, atque inducias in quadraginta annos i ,

petere. Volsiniensium castella aliquot videoς

erit quaedam ex iis diruit, ne recept eulo hostibus essent; circumserendoque pas ta bello, tantum terrorem a secit, ut nomen omne Etrusnim foedus ab consule peteret. Ac de eo quidem nihil impetr tum induciae annuae datae stipendium exercitui Romano ab hoste in eum annum pensum, Sc binae tunicae in militem exa - ea merces induciarum fuit. Tranqui las res iam Etruscis turbavit repentinata sectio Umbrorum , gentis integrae a clad bus belli, nisi ub transitum exercitus ager senseraticli, concitata omni iuventutesia, & magna parte Etruscorum ad rebellionem compulsat, tantum exercitum se-eerant, ut, relicto post se in Etruria D eio, ad oppugnandam inde Romam ituros, magnific de se, ac contemptim dein manis loquentes, jactarent. Quod inceptum eorum ubi ad Decium cunsulem perlatum est, ad urbem ex Etruria magnis itineriabus pergit, Win agro Pupiniensi ad , mim intentus hostium con1edit. Nec Romae spernebatur Umbrorum bellum

psae minae metiun secerant expertis a Gaulica clade, quis intutam urbem incolerent.

Itaque legati ad Fabium consulem missi sunt, ut, si quid laxamenti a bello Samnitium esset, in Umbriam propere exercitum duceret. Dicto paruit contes, magnisquQ

324쪽

-mmae itineribus ad Mevaniam, ubi tum copae .lc' b Umbrorum erant, perrexit. Repens adve tu consulis, quem procul Umtiria in Samsciarnio bello alio occupatum crediderant, is exterruit Umbros, ut alii recedendum Murbes munitas, quidam omittendum istum censerenti Plaga una Materinam Happellant non continuit mod ceteros armis , sed confestim ad certamen egit: castra vallantem Fabium adorti sunt. Quos

tibi emisos ruere in munimenta consulis,dit, revocatos milites ab opere, prout locinatura tempusque patiebatur, ita instruxit; cohortatusque praedicatione vera qua in Tuscis, qua in Samnio partorum decorum, exiguam appendicem Etrusci belli conscere jubet 6 vocis impiae poenas expetere, qua se urbem Romanam oppugna viros minati sunt. Haec tanta sunt alacritate milirum audita , ut clamor, sua pomis ortus , loquentem interpellaverit ducem: ante imperium deinde , ante eo centum tubarum ac comuum, cursu effaso in hostem feruntur. Νon tamquam in V, To aut armatos incurrunt mirabilia

dictura signa prim,eripi coepta s1gesseris; deinde ipsi signiferi trahi ad consulem, ar

marique milites ex acie in aciem transselari δε sicubi est certamen, scutis magis quam gladiis geritur res. Umbonibus incussaque ala stemuntur hostes plus capitur hominum, quam caeditur ' mque a

325쪽

X ponere arma iubentium per totam ser- - . tur aciem. Itaque inter ipsum certamen ac de II

ta deditio est a primis auctoribus belli postero insequentibusque diebus & ceteri

Umbrorum populi deduntur. Ocriculani sponsione in amicitiam accepti. XLV. Fabius , alienae sortis victor belli, in suam provinciam exercitum reduxit: itaque ei, ob res tam feliciter gestas, Geut priore anno populus continuaverat co

silaiam , ita senatus in insequentem an T TRum, quo Ap. Claudius , L. Volumnius a. C εμ consules fuerunt, prorogarit, moim Ap cu la, pio adversante, imperium Appium censo hia.d rem petisse consulatum , comitiaque eius Cossi ab L. Furio tribuno plebic interpellata, donec se censera abdicavit, in quinus damaimalibus invenio Creatus consul, quum qi 'μωllegae novum bellum mallentini hostes decemerentur, Romae mansit, ut urbanis artibus opes augeret, quando belli decus penes alios esset. Volumnium provinciae naud poenituit multa secunda proeliari est; siquot urbes hostium vi cepit praedae erat largitor, benignitatem per se gratam comitate adjuvabat, militemque iis artibus fecerat periculi, laboris avia dum Q. Fabius proconsul ad urbem Alli Samnitassis cum Samnitium exereitu signis collatis 'confligit minim ambigua res fuit. Fusi hostes, atque in castra compulsi me eastra forent retenta, ni exiguum superiuise

326쪽

- se diei ante noctem tamen sunt circum..cent. - nocte custodita, ne quis elabi

sit. Postero die, vixdum luce cena dis

ditio fieri coepta; iacti, qui Samniti

forent, ut cum singulis emmentis, terentur : hi omnes sub iugum missi. ciis Samnitium nihil aurum ad septin millia sub corona veniere. Qui se cisae Hernicum dixerat, seorsum in custodia hinhitus Deos omnes Fabius Romam ad sena tum misit &, quum quaesitum esset, do ieini, an voluntarii pro Samnitibus adveν sit Romanos bellasient, per Latinos 'U pulos custodiendi dantur; iussique eam in

..C. Os tegram rem novi consules , P. Cornelias..ii et Arvina, .marcius Tremulus bii erum2 ' jam creati erant' ad senatum reterre uaegre passi Hermesci concilium populorum omnium habentibus Anagninis in circo, quem Maritimum Vocant, praeter Alatra natem Ferentinatemque AEL Verulam , omnes Hemici nominis popula Romaeo bellum indixerunt. XLIII. In Sinutio quoque , quia decesserat inde Fabius, novi motus exorti. latia & Sora, praesidiaque, quae in iis D mana erant, expugnata.& in captivorum corpora militum foede saevitum : itaque eb,4 P. Cornelius cum exercitu missus Marcis m. OV hostes iam enim Anagninis Hera, eisque aliis bellum iussum erat) decernuo

tur Prim,ua,nuua opportuna loca hostra

327쪽

mer consulum castra interceperimi, ut per εα tam vadere expeditus nuntius non posset. J- - - ter aliquot dies incerti rerum omnium , pensique de statu alterius , uterque con

m ageret, Romamque is metus manaret; de ut onmes juniores sacramento adigerentur, atque ad subita rerum duo inhi riberentur exercitus Ceterum Hernicum sellum nequaquam pro praesenti terr

re ac vetustate gentis gloriae fuit: nihil usquam dictu dignum ausi, trinis castris intra paucos dies exsuli, triginta dierum inducias , ita ut ad senarum Romam legatos mitterent, pacti sunt bimestri stipendio Himentoque , singulis in militem tunis eis. Ab senatu ad Marcium ejecti, cui senatusconsulto permissum de Hernicis erat; isque eam gentem in deditionem accepit. Et in Saninio alter consul superior viriabus , locis impeditior erat omnia itinera obsepserant hostes, saltusque pervios

perant, ne qua subvehi commeatus positent; neque eos, quum auotidie signa in aciem consul proserret, elicere ad cert men poterat; satisque apparebat neque Samnitem certamen praesens, nec Romanum

dilationem belli laturum. AdVentus in cit, qui Hernicis subactis, maturavit collegae venire auxilio , moram certaminis

hosti exemit : nam , ut qui ne alter qu, dem exercitui se ad certamen credidissent

Pres, conjungi utique passi duos consul

328쪽

a es exercitus nihil crederent superesse spei, 2ε ς' advenientem incomposito agmine a cium aggrediuntur Raptim collatae sarcinae in medium 4, prout tempus patiebator, instructa acies. Clamor primhm in aerea perlatus, dein conspectus procul Pisas, tumultum apud alterum consulem in eas tris fecit cisque confestim arma capere iussis, raptimque dum in aciem militi,

ius , transversam hostium aciem , atque alio certamine occupatam invadit, clam,

tans, Summum flagitium fore , s alterum exercitum utriusque victoriae compotem sis rent fieri, nec ad se sui belli vindiearentia mai ius Qu impetum dederat, Perrumpit; ε' aciemque per mediam in castra hostium tendit,in vacua defensoribus capit atque incendit. Quae ubi flagrantia Marcianus , Ies con exit,' hostes respexere , tum

passim fuga coepta Samnitium fieri ; sed

omnia obtinet caedes, nec in ullam partem tutum perfiagium est. Iam triginta millibus hostium caelis, signum receptui consules dederant, colligebantque in unum copias, in vicem inter se gratantes; quum repenthvisa procul hostium noVae cohortes, quae in supplementum scriptae fuerant, integmvere caedem in quas, nec jussu com lum, nec signo accepto, victores vadum, malo tirocinio imbuendum Samnitem clamitantes Indulgent consules legionum a

dori, ut qui prob scirent, novum El,

329쪽

tem hostium inter perculsos fuga vetera ae-ium ne tentando quidem satis certamini ε -τ sere. Nec eos opinio sesellit omnes Sam- V 'ridum copiae, veteres noVaeque, montes

proximos fuga capiunt ebin Romana erugitur acies me quidquam satis tuti loci victis est, ει de iugis, quae ceperant, sumtanna Liamque una Voce omnes pacem petebant. Tum, trium mensium frumento

imperato , annuo stipendio, ac singulis in militem tunicis, ad senatum pacis Or tores missi. Cornelius in Samnio rellinis. Marcius de Hernicis triumphans in urbem rediit istatuaque equestris in foro decreta est, quae ante templum Castoris p sita est Hernicorum tribus populis, At trinati, Verulano , Ferentinati , quia, luerunt, quam civitatem suae leges re ditae; connubiumque inter ipsos, quod es quamdiu soli Hernicorum habuerunt, permissum Anagninis, quique arma Romanis intulerant, civitas sine suffragii latione d

ia; concilia connubiaque adempta &gistratibus, praeterquam sacrorum curatione, interdicium. Eodem anno aede Sal

tis a C. Iunio Bubulco censore locata est, quam consul bello Samnitium voverat ab eodem collegaque ejus . Valerio Maximo Viae per et gros publicet impensa factae.

Et cum Carthaginiensibus eodem anno sce cartha.dus terti renovatum legatisque eorum, et: TIF ad id venerant, comiter munera missa.

330쪽

-XLIV . Dictatorem idem annus hact. ας P. Cornelium Scipionem , cum magistro te. '' equitum P. Decio Μur ab iis, propis

insator. quae creati erant, comitia consularia n 'a quia neuter consultini potuerat in

.. .:z abesse Creati consules L. Postumius,n

il minucius Hos eonsules Piso Q. Fabio a

TLVi P. Decio suggerit, biennio exempto,

cat Claudium Volumniumque, ε Cometaneum Marcio consules factos tradidimus memoriane fugerit in annalibus digerendis an consuli binos consules Hallos rata cos in transscenderit, incertum est. Eodem ana - campum Stellatem agri Campani Marhitium incursiones fa . Itaque ambo eo

sules in Samnium missi, quum diversas msiones, Tifernum Postumius, Bovianum Mnucius, petissent Postumii prilis ducta ad Tifemum pugnatum. Alii haud dubis

Samnites Victos, ac viginti missi Min, num capta tradunt alii arte aequo discessum, Postumium , metum similamem noctum itinere , clam in montes copias abduxisseri hostes secutos duo millia inde locis munitis mimos consedisse. Consul, ut stativa tuta copiosaque Qita erant)petisse videretur, postquam di munimen'tis castra firmavit,in omni apparatu re rum utilium instruxit, relicto rmo prae

sdio, de vigilia tertia, qu duci proxim, potest, expeditas esiones ad collegam,oc ipsum adver- dos sedemem, aurat