Titi Livii Patavini Historiarum ab urbe condita libri qui supersunt XXXV.

391쪽

vnti Felix minus bellicis rebus , pestile isse inuria gravis . prodigiisque sollicitus : nam, V ς 4 Pieriam multatariam pluisse,' in exe

ritu Appii Claudii plerosque fulminibus

'os, nuntiatum est, librique ob haec aduri. Eo anno Q. Fabius Gurges, consulis filius, aliquot matronas ad populum sta-pri damnatas pecunia multarit ex quo multam aere V eneris aedem, quae Propeiarcum est , faciendam curavit. Supersunt Hamiam nunc Samnitium bella, quae conti- a zzm .per Marium jam ol ne annumque sextum ει quain agesiarum , a M. ValerIO, 3. A. Comasio conrulibus, qui primi Samo arma intulerunt, agimus in ne totam rum clades utriusque gentis laboreolae actos nunc referam, quibus nequis

rint tamen dura illa pesiora vineia r rimo anno Samnites in Seminati agro P lanis, ad Tisomum, Stellaribus campis, in ipsi laminibus, mixti alienis, ad quain uor exercuisus, quatuor ducibus Roma-- eaesi fuerant imperatorem clarissimum 'mis sum mi rant meis belli Etrus--, Umbros Gallos in eadem ortuna idebant, qua ipsi erant nec suis, nee ' remis viribus 1- stare poterant tamen Milo non abstinebant: adeo ne inselleura quidem defensa libertatis taedebat αmmi, quia non tentara victoriam, ab M aint. Quinam sit ille , quem non P ν--sequitatis bellorum in thendo lege

392쪽

i πα- doque , me gerentes non fatigaverum ε

L. Pon tumius Megellus, M. Atilius Remora Au consules secuti sunt Samnium ambobis su decreta provincia est , cinia tres scriptos hostium exercitus , uno Etruriam, altera populationes Campaniae repeti , tertium tuendis parari sininus , fama erat post mium valetudo adversa Romae tenuit: M, Ilus extemplo profectias, ut in Samnio hos res ita enim placuerat Patribus nondum egres os opprimeret. Velut ex composito ibi obvium habuere hostem, ubi & inre Te, nedum Vastare , ipsi Samnitium at prohiberentur in egredi inde in laeam doctorumque populi Romani fines Samm-samni a tem prohiberent. Quum castra castris G, α'. lata essent, quod vix Romanus toties v Σ c. to auderet, ausi Samnites sunt tantum desperatio ultima temeritatis facit castra Romana oppugnare quamquam non venit ad nnem tam audax inceptum , t me haud omnino vanum fuit me aerat ad multum diei, densa adeo , ut is cis usum eriperet , non prospeetia modis extra vallum adempto, sed propinquo etiam confredientium inter se conspectu Hac dilut latebra insidiarum freti Damites Vi dum satis certa luce, Meam ipsam re mente caligine, ad stationem Romanam in porta segniter agentem vi lias perveniunt.

4 roris oppressis nec animi satis ad ret

393쪽

ostendum , ne virium filii Ab tergo cas---αtrorum decumana porta impetus tactus de uitaque captum quaeuorium, quaestorque ibi

optimus Pansa occisus conclamatum inde ad arma. XXXIII. Consul, tumultu mirus, hortes duas sociorum, Lucanam Sues namque , quae Proximae sorte erant, tuerὲ praetorium iubet manipulos legionum primcipali via inducit. Vixdum satis aptatis a mis, in ordines eunt clamore magis, quam oculis , hostem noscunt; nec qua tus numerus sis, aestimari potest. Cedunt prim incerti fortunae suae, hostem imvorsiim in media castra accipiunt inde in consul vociferarerur, expulsine extra vallum , castra deinde sua oppugnaturi inent, et tanc clamore sublato comatri prim resinunt deinde inserunt pedem , ingentque, impulsos semel terrore e dem tant, ciuo coeperunt. Expellunt e m portam vallumaue inde pergere ac per- vivia turbida lux metum circa Insedimam inciebat non ausi, liberatis castris ς tenti , receperunt se intra vallum tr centis ferme hostium occisis Romanorum

stationis primam vigilumque in eorum, qui circa quaestorium oppressi, periere ad uueentos triginta. Animos inde Samnitibus non infelix audacia auxit, non modis Ioserre inde castra Romanum, sed nes Ruri quidem per agros suos patiebantur

394쪽

--m retro in pacatum Soranum agrum panis retae tores ibant Q rum rerum ama, tus ob tuosior etiam com res erimi, perlata RQ mam,etoem L. Postumhun conualam, vi dum validum, proficisci ex urbe Prius me quis exiret, militibus odicto Soram Iussis conve- , ipse adstri Victoriae, Quam aedilis curulis ex multatilia marinlaciendam curaverat, dedicavit. Ita ad exedicitum prosectus, ab Sora in Samnrum ad castra collegae perrexit rando post aes Samnites, yssis duobus exercitibus ἀει Posse , recesserunt diver eonisis, Vastandos agros urbesque oppugnanti discedunt.

2I XXXIV. Postumius Miliomam oppinatum gnare a m , vi prim atque impetu, ' dein, postquam ea parum Proesd m, opere ac vineis demum iniunm muro edipit. Ibi, apta iam vi , ab hora quartansque ad octivam ser horam omni-

fibus urbis diu ineerto eventu prinatimestri postrem potitur oppido nommum Samnitium aes tria nullia dueenti; capri quatuor millia dueen i praeter praedam aliam. Inde Ferentinum ducta legiones; unde oppidani eum omnibus rotis sim, suae ferri agimae potuerunt, nocte per Ver iam portam 1 lentio Messenine. Im semul advenit eonsiit, primbit eomptam instruinisque moen hos Meessit, tamquasiadem, quod ad Milioniam fimat , errar

395쪽

minis foret deinde, ut silentium vastum m in urbe , nec arma, nec viros in turribus de αae muris vidit, avidum invadendi deserta moenia militem detinet, ne Mam Gultam in fraudem ineantus ruereti Duas tu mas sociorum Latini nominis circumequitare moenia, atque explorare onmia jubet. Equites portam unam alteramque eadem regione in propinquo patentes conspicium, itineribusque iis vestigia nominae hostium ae adequitiis deinde sensim portis bemque ex tuto rectis itineribus perariam eonspiciunt. Ad consulem reserim excessem urbes solitudine haud dubia id perspia

enum esse , reeentibus vestivis fugae, ac stam rerum in trepidatione noεharna papse rininuum. His auditis, consul ad eampinem urbis, qua adierant equites, cir- eumducit amem; constitutisque haud pr qui porta signis, quinque equites jubet i trare urbem, , modicum spatium progresisis, tres manere eodem loco, si tuta V Humae; duos explorata ad se referre Qur redierunt, re eruntque e se progre se , unde in onmes paries circumme serit, long ismuellentium ac solitudia Rem vidive extemplo consul cohortes expeditas in urbem induxit ceteros interim stra communire iussit Ingressi milit- , stactis Atthus, paucos graves aetate aut invados inveniunt, relictaque, quae miFam

cita essent. Ea direpta di cognuum

396쪽

-- ex captivis est, communi consilio allipotri ne circi, urbes conscisse sagamri suos primamma profectos aeredere, eamdem in aliis urbibus solitudinem inventuros.Dictis captivorum fides exstitit deseris oppidisco sui potitur.

iste V. Alteri consuli M. Atilio net

allis quam tam iacile bellum filii Quum adlaceriam duceret legiones, auam oppugnana Samnitibus audierat, ad finem Lucer, num ei hostis obvius sitit cibi ira vires aequavit Proelium varium Wanceps fuit: tristius tamen eventu Romanis ' quis insueti erant vinci, ripita disrectentes magis, quam in ipso certamine, lenseruae, ouantum in sua parte plus vulnerum ac cinciis fuisset. Itaque is terror in castris γtus , qui si pugnantes cepisset, infiniis a Cepta clades seret. Tum quoque sollicita nox filii jam invasurum castia Samnitem credentibus, aut prima luce cum victor hus conserendas manus. Minus cladis editerum non plus animorum , ad hostes erat: ubi primum illuxit, abire sine certamine cupiunt. Sed via una, Mea ipsa praeter hostes , erat; quam ingressi, praebuere sp ςiem recta tendentium ad castra opPugnas da Consul arma capere milites unet, Asequi se extra vallum legatis , tributis, praesectis sociorum imperat , quod apud quemque iacto opus est omnes a nant,

Se qui omnia facturos , sed militum jan

397쪽

inu moriensium vigilatum esse. Si ante M de. 2

ad castra ventum foret, tantum pavoris isse, ut elutari sigma fuerim nunc P V a fuga comineri, alioqvin uno victis e. Quae ubi consul accepit, sinime ipsi reumeundos alloquendolque milites is , ut ad Mostiue venerat, cunctantes a capere increpabat Quid cessarent, mersarenturque 'mostem in astra ven- imm nisi j extra astra exissentu pro:moriis suis pugnaturos , si pro valla οἰ--nc Armatis ac dimisantibus inam in striam esse : qui nudus atque inerimis hostem -βι, ei aut mortem, aut servitutem patiendam. Haec iurganti increpantique responiebant, confectos se pusn hestem esse a

'ec virium quidquam, nee sanguinis superisses majorem multitudinem hostium πο- ' quam pridie Derit. Inter haec appro- privabat agmen ;- iam breviore inter-yalo certiora intuentes, vallum secum pori ' samnitem assirmant, nec dubium esse , castra circumvallaturi sint. Tunc enim-y'ro consul Indignum facinus esse , Vocis ' Mi tantam eontumeliam ignominiamque abi avissimo aeeipi osse. Etiamne circumse- Mimur, inquit, in eastris, ut fiam potius yς ignominiam , quam ferro , si necesse est, P vitru tem ρriamur ii bene verterent , μ sentque, quod se dignum quisque duce-

mi consulem M. Atilium vel solum , A

398쪽

-- nemo a s sequatur, i m advemus M srdi furumque inter Area Samnitium Poriis, aviam imum Ean astra Romano videant icta consulis legati, tritimique ,

ne turmae mimum,4 centurione μαμ Tum ordinum, approbavere Tunn --HEhis mitis segniter arma capit, v x erae castris egreditur: longo agmine, nec οὐ tinenti, moesti ae proph victi procedime adVersiis hostem, nec 1pe, nec animo in ratiorem Itaque simul conspecta sunt Romana signa, extemst a fimo inmitium armine in novi num nemitus persemr,nire , id quod merint, ad impadiandum iter Romanos. tiliam indu ne fum sudem patere viam tuo dico uis eadendam esse, aut, 'aricho bus, per corPMa eorum min

dendum.

XXXVI. In inedio sarcinas conjictum: armati suis visque ordinibus instrarum aciem Iam exiguum inter duas acies erat spatium, radant exspectantes dum ab hostibus pinis impetua, tritis clamor ita peret. Νeutris animus est ad pugnandum: diversique integri atque intam abissent, sucedem instarurum alterum timuicini,sia sponte inter inritos tergiversantesque si

Dis pugna clamore incerto atque a Fri coepit nec estigio quisquam move batur. Tum consei Ronranus, ut rem exclatarer equitum paucas turma extra orsi

nem immisit quorum quum plerique ὀμ

399쪽

si Ox equis ess- 8Galli turbati; ab isse, in inmitium acie ad opprimendos eos, qui Vς: 'ecideram, S ad Sos tuendos ab Roma 'Hiis procursim est. Inde paullatum irritata in est sed adimant 8 impigro se,in plures Procurrerant Samnites urbanis eques sua ipse subfidia territis equis

pro cavit hine ruga erepta totam Verit aciem Romanam. Funque in terga fise βω- Samnites pugnabant, quum com iri, equo praevectus ad portam castrorum,

aestatione equitum ibi opposita, edicto- 'e, ut, quicumque ad vallum tenderet, Me ille Romanus, sive Samnis esset, pro in haberent; hae ipsa minitans, obst, fit protis reniantibus is in castra. Quo

petria, me et miles ' oras anma O L Ἀ--ec; nec vivo consile tu , nisu, r.ea a insta is Proinae elim, cum aa hoste, pumare malis. Haec dicente

onsule, equites insessis cuspidibus circum' --tur, ac peditem in pugnam redire 'bent. Non virtus sollit consulem, sed - etiam adiuvit, qud non institerunt Sammtes spatiumque circumagendi signa, mendetque aciem a castris in hostem truit. Tum alii alios hortari, ut repeterenti P in centuriones ab sisniferis rapta signa erre ει ostendere sus , paucos &--

tisibus ineompositis inlisi venire hostes.

Inter haec conlul, manus ad costam attoru 'R . Voce elara, ira ut exaudiretur, tei i

400쪽

--melum Iovi Statori vovet , si constitisset alite te ruga Romana acies, redintegiratoque l lio cecidisset vicissetque temones Salman

tium omnes undique adniti ad restitae gdam pugnam, duces , milites pedi equitumque vis : numem etiam deum' re exisse nomen Romanum visum; ati lacli inclinata res, repulsique a casta Ff tes , mox etiam redis ad eum locum, inouo commissa pugna erat. Di , objacent sarcinarum cumao, quas coniecerim a medium, haesere impediti deinde, ne friperentur res, orbem armatorum fariam circumdant. Tum ver eos a fronte urg epedites, ab tergo circumvecti equites: ita in medio caesi captique Captivorum s.' merus fisit septem millium ac ducentorim, qui omnes nudi sub iugum missici aetaretulere ad quatuor millia octingentos. Ne Romanis quidem laeta victoria fisit reces sente consule biduo acceptam cladem, amissorum militum numerus relatus in em millium ac ducentorum Dum haec in Minlia gerebantur , altero exercitu Samiae Interamnam, coloniam Romanam, quae MLatina est, occupare conati, urbem matenuerunt agros depopulati, quum

dam aliam inde mixtam hominum

pecudum, colonosque captos agerest, mulctorem incidunt consulem , hautem redeuntem nec praedam solum amitiust,

sed ipsi lota atque impedito agmine in