장음표시 사용
261쪽
H4 De Metallicis, eu mediis Mineralibus.
nere sunt olea butyra,saeva,adipes,aliaeque consimiles mistiones pingues. , naturamque sulphuris aemi inveniuntur in duobus aliis generibus, ut metallorum,in vegetantibus & animalibus nec vegetanti uir in metallis & animalibus , nec animalium in illis Sulphuris vero metallici principalis proprietas etl am in vegetantibus & animalibus cognoscitur, sin gula enim pari modo flagrant, & ignis flamma dis, lolvuntur. Verum nec abortus jure dici poterunt
seminis progigni quodammodo , quatenus virtut spirituali consimili gignantur. At virtus haec semina lis ignis est, qui cum sit universale agens, dispost, Vum , & praeparator cujuscunque seminis specifici cum materiam subjectam ad semen recipiendundisponit.illam vel in sulphuream,vel in mei curialem vel in salinosam speciem redigit juxta elementi prae dominantis talonem in misto formando vel corru pti dissolutione. Quod ut clarius explicetur, &subphuris vulgaris natura & generatio intelligatur, operae pretium erit modum enucleare preecise , quomodo id contingat , unde&quamplurima fossili intelligi poterunt.
262쪽
iber Ouartus.' ais semina specierum in subsectam materiam' suas proprias figuras , & speciales proprietates imprimere possint, eousque in elementa operatur, quousque inmistionem aliquam illa ducat, uti superius declaratum est . ubi de generatione metallorum in universali. Cum vero elementa sic praeparata sint, ut ad semen introducendum reddita uiat idonea, tunc semen ipsum suas functiones exercere incipit, &ignis non ut principato agens, sed ut seminis minister&famulus mistum inchoatum perficit', quamobrem usque ad punctum quo semen suo nutu materiam dirigere potest, mistum nomine principiorum secundariorum indigitatur : est enim vel sulphur, vel mercurius,vel sal, pro diversitate proportionis elementi, ut dicturnest,& tunc meteorum est,& facile dissolubile,quodsi hoc contingat in aere,tunc necesse est ut ordine quodam procadat. Primo enim fit sulphur, deinde mercurius, & postea sal: nam in aere diversa ratio est, quam sit in sub - terraneis,ibi enim nec tanta copia terrae,iatque aquae inveniri potest ut sumere possit ad principia haec se, cundaria inordinate gignenda. Sicut in terrae specii bus ideoque inae resulpitur densum solidum &com- pactum prodaci nequit,sicut nec etiam in aquis; re- . quiritur enim major rerrae abundantia,quam possit in aere libero reperiri,& in aqua.
In terrae vero cavernis, cum ignis mistionem prae-
paraverit, ut jam spiritus feminalis debeat successi vὰ mistionis residuum adimplere si non inveniat mi- stum suis necessitatibus opportunum juxta propor Gionem sibi naturaliter injunctam,ulterius progredi nequit,ignis tamen actio ab incepto itinere digestio- nis mistionis non cessat , sed eo usque procedit,
263쪽
Metallicis stu mediis Mineresibui, quouique mistum sit ita ligatum , terminatum &plausum , ut igni interiori oper titi potestas prohi-
beatur, tunc mistum illud non erit mete0rum, cum
non sit in viamistionis, sed sit jam finaliter comple am juxta subjecti naturam, G circumstar' as,quare nec prineipium erit secundarium , neque minus erit in aliqua regulari specie a virtute seminali proceden-xe, nec iure dicetur abortus, cum sit in terimino mi- stionis sic possibilis; neque minus monstrum, hoc enim fit i specifico sen me a fine sihi naturae lege,prae scripto devi niς, neque spurius ςonceptus, eo quod non sit a seminalibus spiritibus specie disserentibus diroctus. Erit ergo productum quoddam ignis universale,& hujus generis sitiat salphur vulgare,& pleraque alia snlphurea,mercurialia,& salinea; sic innumera qooque generantur fossilia , in quibus nil prohiberi quaedam inesse seminum specialium rudimenta , atquς nonnulla eorum specimina praebuere, quia spiritus: seminalis materiam quantum potes diripit , cum vero desectu alicujus necessariae conditionis terminum *ttingere praedestinatum nequeat
ubjectum insicit quodammodo, non perficit deo mistum fit quodammodo abortivum, seu mon uosum, visi quod ignis reliquum. mistionis com et,usque ad stabilem ligaturam,seu connexionem, upd in homogenei tantummodo met ilici' acciit in instrum ntariis vero dc organicis non similitereri potest , eo quod nunquam ignis qst principale Nnerationis dire ivum. , sed in ipso statim exordi minales virtutes generationςm inclinant, inspermatibus & ovis, ac proinde si fiant abortus, veli non st ra, sic rem anent, nec ignis supplere valet, quadaΠ'
264쪽
Liber cu/rtus. ph Minc proveni v ot sint genera sulphurum , de
sulphure0rum : cum enim inchoatur mistio per ignem in subterrantis,si fuerit in aer praedomi nans,
sulphur quippe fiet, sod hic assψci ri poterit ve laqu* abundan ori, vel terr e, & huic vel alteri semisti ,&hoc in pluxibus diversisque dinoaxim gradibus; sic
fiunt hilphura diverserum colorum,& proprietatum plus minusve solida, vel fluida, & hac ratione senerantur olea ,bitumina cardiqnes fossiles,ariabaria pin guedinesque consimiles quam plui imae, eo quod in iis sit terra: defectus, & nequeant ad sulphuris vulpi compactionem & soliditatem provexi ire. N ia dissimiliter evenit in plantis, 'uarum patres
non tantum pro necessitate seminis naturaliter,
quam disgregatione partium artificialiter soluta- rum; nonnullae enim naturam & proprie tem salis, aliae mercurii , aliae staphuris liquido repraestriatant. Sulphureae sunt olea, resinae, vel liquidiores v. solidiores,aliaeque consimiles succi pingum plus minus- e concreti pro ratione subdominantis elementi: uti declaratum est, quinitiab & universa pene stirpium corpora sulphurea liquido cςrnuntur, cum facillime
ignem concipiant, alterum tamen altero magis ob eandem r*tionζm ; sicuti animalia mercurialero potius aemulantur compositionem, & metallica salineam, ut in Orthpphysicissitis estςnarratu*- In animalibus quoque idem porro accidit,ut tam ex natura, quam ex arte ellar salphura, vel sulphuris mistionem aemulantia reped niux, quemadmodum sunt oleosa quamplurima, pinginta, ut adeps,sevum, cera,excrementa nonnulla, sqqcique plures tum flui' di,tum concreti,uti notum est.
265쪽
xit De Metallicis seu mediis Mineralibus,
addere visum est. quod ad naturam non tantum metallorum, sed omnium in universum compositorum corporum intelligentiam plene comprehendendam mirum in modum conferre crediderim , tota nam
que metallica respublica non divisim in partes disiecta considerari debet, sicut idem fieti nequit in fingulis individuis stirpium & animalium,quorum cog nitio non ex partibus invicem separatis habenda rit,sed ex omnibus simul junctis ex quibus singulate
individuum constat , cum tamen partes nonnullae
sulphur,aliae mercurium, vel sal prae se ferant, & pleraeque aliae quandam ex his mediocrem temperiem; sic pariter in universa natura metallica succedit: haec enim uti unica individualis compositio intelligi debet , quae pluribus constet partibus similaribus sulphureis mercurialibus salineis vel ex his plus minusve commistis. Ubi quoque cernantur stirpium radices, trunci,stipites,rami folia, & flores cum suis corticibus, succis & excrementis cujuscunque generis metallicorum proportione respondentibus , quod idem dicendum erit de animalium partibus tam utilibusquam inutilibus. Tota ergo metallica congeries unicum erit indi viduum,in quo necesse est pat-tes reperiri quam plurimas, ut in individuis duorum reliquorum generum i nulla enim ratio est, cur de uno diversimode disputetur, quam de alio. Ex hac ve-rd proportione cognoscetur, quam in omnibus natura similis, imo eadem esse velit juxta Pythagorae monitum in aureis carminibus, sic enim ait : atque cognosces qua fas est naturam in omni re similem. Quod autem diximus de corporea compositiove,
idem quoque dicere oportet de interiori seminali Virtute a qua corporea mistura, dirigitur, & quam-
266쪽
Liber Quartus. 2I9vis in unico metallo unicum sufficiens sit semen ab unico Pla neta profxum , in tota nihilominus missione subterranea omnes operatas esse spirituales iitutes dicere rationi consonum est, sicut in uno etiam speciali individuo stirpium. & animalium, in quo tot complicantur spiritualia semina, quot sunt effectus necessarii a seminibus procedentes,qui omnes in tota me tali inpuniversitate dignosci poterunt. Quod si posset idem in individuo Plantarum &animalium perfici,quod in metallicis ex iisdem effodi
possent omnia seorsim, ac π cmbratim, aurum nempe, argentum , ferrum, sulphur, lapides & reliqua cuncta etiam excrementitia, abortiva, & monstiuosa suo modo illis respondentia. Non tamen in his Par operatio permittitur,tum quia sine alimento degere nequeunt, nec simili generatione inchoantur, tum quia stabilim corporis ligaturam compactam, ct solidam non obtinuerunt. Ex praedictis omnibus suis buris definitionem elicere non erit incongruum. Est ergo sulphur universale naturae mistum homogeneiam , ab igne vice sc- minis cum acte dominam e productum,fer terram
in ultima sua densitate stabiliter constrictam, unde maxime ponderat,& facile flagratam Mercurio o mercurialibus, ut arsenico, auripi
' g Ercurii nomen nimis aequi vocum apud aucto a V res inveniri jam alibi in hoc tractatu sussicienter a nobis demonstratum esse credimus,achemistis potissi-
267쪽
rio De Metallicis situ mediis Mineralibus,
potissimum latissime extensum observari licet, ne occultationis tantum gratia plura hoc nomine indigitare illos voluisse quis putet; sed potius econtra, per merςurii proprietates descriptarum rerum nataras doctioribus clarius insinuarent, eode inque a ignaris arcani operis mysteria Occuli rent, cum nliceat ea promiscu , ac indistincte omnibus offerre, hinc triplicem saepe dixere merci am, duin quamlibet pr*dicti operis paxiem , licet valde diversam mercurium nunςupant, quanquam non lya proprie cum uni convenientius aptetur, quam aliis, hoc tmen iis tantum innotescit , qui praxis ordinem spexere caeteris dissicillimum , ne dican3 absurduexistimari. Pi imam enim partem non mercuriit vocabulo sed sulphuris explicare deceret,cum materiae tunc pharis potius , quam mercurii proprietatibus iduatuci,etenim facile inflamm tur,undς &difficili redditur opus, quod innuere voluit Bernardos Trvirensis in parabola, cum interroganti senex u sponderit plus in principio laboris,quam in fines in ineri ςx eo quod fons inflammeti . Secundam vero partem cum post regeneratione& purit tem inperfectiorem gr dum produc itur mercurium appellare 'Veniti ob sui facilem stilitatem, & aqueam, quam ostenset, speciem . qtanta est , ut persectum, etiam corpus secum it igam trahere cφgnoscatur. Tertiam denique salia appellationem potius a meretur, quam Morcurii , cum in igne stabiliter i unpermanere materia cernatur. At cum subjectun inum ubique, idemque mercuriale sit, quis non. jM-ueat, opus universum in singulis glad ib
268쪽
Liber quartus. 22t vocari mercurium ξ Hoc verb totum non ita vulgo per vivum existimetur , sed iis duntaxat cognitum, qui universae praxis ordinem experimento tetigerunt, qui nimis,& primam etiam praedictam intres alias diversas particulas dissecant auctores, quas ottines mercurii nomine indigitare solent , cum addi, iione tamen aliqua, ut unam ab aliis distinguant. Quod ideo hic nos recensete voluimus, ut manifestum apertumque fiat,quam saepe nominibus abuti soleatu Scriptores rerum metallicarum, ut non mirum sit, quam facile quisque hallucinari possit, nisi
prius ab hujusce voei frequi vocatione caveriti Nos igitur hic Physicam primario non Chemiani agentes distinctiori processu opus esse opinamur, ut metallicorum doctrina clarior studiosis omnibus habeatur, quare dicimus hoc Mercurii nomine, non argentum vivum vulgi uti communiter alet)nosin. telligere; hoc enim inter metalla superiori libro recensuimus, quamvis mercurii titulo ob sui proprietates non immeritὁ appellatum fuerit. Non ergo poterit imperfectioribus mediis adnumerari , quanquam non est ad integrum complementum per naturam adactum , a metallorum tamen numero immerito seiungi putamus ob rationes superius allatas,
neque minus intelligi vψlumus principium secundarium hic in primolibro& alibi declaratum , at de
mercurialibus caeteris, quae finalem cursum absolverunt, atque ita per terram coaluere, ut per naturam
ulterius progredi nequeant , scuti de sulphure diximus ac de sale dicemus: cujusmodi plurima sunt, vel ab igne ut principali rectore producta. vel per seminales etiam virtutes erecto tramite aberrantes,&abortivos,monstruosos, aut quomodolibet extraneos,
269쪽
& excrementitios partus edentes, imo & artilicialia nonnulla, ut sal armoniacum , quod mercurius dic potius quam sal debuisset. Tunc vero cum mei curiali eorpore ac natura nonnihil etiam seminalis vis, undem istum procesiit,illucescet. Ita sunt arsenicum,
auri pigmentum & id genus alia,quae in metallorum purificatione ab igne fugiunt, ut cadmia, tutia, spodium pompholix. Valde autem hic demiror Gebe tum & Alberium,qui eum sectatus est, cum scribant haec duo sulphuris species esse ac inter sulphura con- numerent ; a sulphure tamen non parum distant, quamvis utrumque ab igne recedat , at sulphur flagrat& comburitur, Arsenicum& auripigmentum nequaquam; sulphur oleo dissolvitur non aqua, at arsenicum econtra aqua non oleo. QSamobrem ratio ιibilius est inter mercurialia sine combustione ab igne fugientia , quam inter sulphurea arsenicum recensere: sicut&auripigmentum , ex quo aurum excoxit Cajus Plinio testante, quod non credatur id ex transmutatione aliqua processisse, sed extractione, ideoq; discrimentum sensit ut idem lubdit, eo quod ex multo auripigmenti pondere parum auri collegerit, tantum scilicet, quantum ibi delitescens in particulis & atomis insensibilibus dispersum occludebatur. Non me tamen latet saepissime Chemistas vocabulis communibus abutentes hoc nomine aliud quid occultius innuere voluisse, quam vulgare arsenicum,tametsi uti pluries aperuimus non absq; ratione sic fecerint, quod & Sibillam Chimicam nun- palam isimiliter egisse poterit observari in carmi-,quod ex Graeco Cardanus attulit.& interpretatus C lallia Sibilla sub aenigmate protulerit eum
ae ipsius sapientiae futurum participena qui quod in
270쪽
Liber quar:us. 223 inde retrahi posse videtur, quam arsenicon 'quod ad sapientiam possidendam minimum conferre, nemo non cognoscit, quoniam Sibilia usum & morem sophorum veterum sequuta,arsenici nomen sub aenigmate occultavit, & aliud quid eo nomine significare praesumpsit, quod is passim inveniet, qui in Chemistarum libris evolvendis versatus fuerit. Nos vero in hoc tractatu, quem ad Orthophysicorum libros adnectere volumus, sincera fide scribe- re protestamur,existimantes Chemicas obscuritates inter Physicas discussiones inserere minime decere. Arsenicum ergo idem est inter mercurialia, sicut vulgare sulphur inter sulphurea , per ignem scilicet tanquam per principale agens in condensationem ultimam ductum, & proportione quadam sublima-to,quod vocant, vulgari respondet, nisi quod illud attificiale hoc naturale compositum est,utrumq; tamen venenum est, non ob aliam rationem, nisi quia plurimum ignis contineat,qui cum in subjecto sit tenuissimo,ac humiditate dissolubili. facile ad ingeni- um redit , & libet juxta naturam suam comburit; ideoque si praesertim per os animalis assumatur, Ventriculum&intestina rodendo corrumpit, &mor-
Ex' quibus liquet alsenicuna nonnihil satis natu'ὶ ram participare ita , ut dici jure queat mercurius si linosus, quemadmodum vulgare compositum exarm gento vi vo, di quibusdam salibus, nitro videlicet,sale communi &Chalchanto,quod sublimatum vocant, quamvis hoc in vulgare hidrargyron non dissicultet possit redigi:at non lic evenit de arsenico, in quo mamjori connexione ligamur elementa. Inter mercurios verb dissicile est invenire missu