장음표시 사용
231쪽
Iiber rertius. I9 valde dixerim, ideoque sulphureum; quia terra potestas aquae subj icitur facillimae lique tactionis,at sine
praecedenti ignitione videtur. Ex hac eadem causa provenit ut pro examine aris
genti & auri in cineritio adhibeatur; cum enim sit facilis liquefactionis, resolutionis, volatilitatis, dum per ignem evolat , ac secum cuprum & stannum, quamvis hoc dissicilius ducit, auro, argento, quo ram mistionem interiorem pervadere nequit intactsi reiadentibus. Calcinatur autem multipliciter nec dissiculter, eo quod facillime aperiatur ob terrae paucitatem, quo niam aer sine sum cienti portione . terrae disIolventi caute resistere nequit, &hinc sulphure velat senico, cum quibus non parum convenit, calcinatum sublimatur in calorem rubicundum non nimis clarum, quinimo solum etiam in furno re verberationis continuo agitatum, in minium sic vulgo dictum vertitur, quod in vitriariorum furno horis duodecim decoctum in vitrum vertitur , at valde fluidum, nec o- peribus omnibus opportunum, si tamen tribus partibus minii, una Silicis vitrarii superaddita fuerit, ex qao innumera conficiuntur amausa diversorum co-Iorum, quae nihilominus in plumbum, ut prius facili artificio redeunt , quia nisi lam malis vis interior penitus evicta moriatur, prompte sibi corpus prius alteratum recudit, amissamque formam priorem induit. Sunt enim calcinationum modi non plumbi tantum,sed reliquorum omnium calcinabili9m mul, tiplices, quibus alter altero magis in penitiora mistorum penetrat,& leminales lpiritus necat,qui si quando superstites non ex toto pereant, prorumpunt iterum in priores effect us,cui eis circumstantiarum OP-
232쪽
portunitas exhibita fuerit, iant enim caleinatione lnonnullae, quae plumbi exteriora duntaxat occupant
unde illud levius quoque alterant, sicuti cum super a- lceti vapores locatum ab iisdem penetratur, calcina. ltur& in cerussam commutatur. Hinc est ut percal- cinationem etiam multiplicem nitidius minime reddatur , quod in stanno non accidit, hoc enim etiam per argentum vivum pluries calcinatum nitidius aetolidius evadit, nihilominus in hoc stanno praevalet, quod leviori artificio propter causas superius allatas
in calcem transeat. Hoc tandem de plumbo reticendum non est, quod nonnullis non levis admirationis existit , quod in quibusdam suis calcinationibus augeatur sensibiliter in pondere , ut cum ex ipso minium conficitur, non solum per ignem non imminuitur, verum notabiliter augetur, quod inde contingit , quia per halitus igneos ex lignorum combustione suscitatos corpus ejusdem penetratur &cal- cinando seu partes corporeas dividendo sic aperitur, ut praedicti vapores cum illo commisceri, cohaerere,& amissam cinpore itatem rursus asthmere queant, unde & ponderis augmentum exurgit. Ex combustis luero fuligines corporis adhaesione condensabiles, li- quido cognoscere est inornnibus, quae in domesticis focis uruntur in dies. Ex quibus non tantum aquei lVapore . sulphum, mercurialesque halitus ; sed sali noli quoque ac terrestres elevantur, qui postmodum in superioribus camini conclavibus exsiccati, coagu latique reperiuntur. Hoc idem sub dio existens accidit , per diuturn s siquidem evaporationes quandam calcinationem suscipit, & cum iisdem sibi eounitis majorem corporeitatem acquirit, & hinc pon'
233쪽
Li ιν Tertius. y92. Ex plumbi sua sic declarata temperie sulphure
provenit, ut pro varia alteratione di versos praeferat sapores,ad quandam dulcedinem vergentes omnes
quin imo & acres quosdam liquores praesertim aci-l dos, per ipsum dulcescunt, dum ex iis bat erim quod mercuriale acidum adest separat, sibique adjungit. Plumbi species juxta recentiores Rise mutum sive plum bum cinereum existimatur : noti hinc tamen sequitur metallorum species multiplicari , sicut enim plumbum per astrum Saturni proditur in lucem, ita poterit per minores stellas eidem astro modo ju chim modo sejunctim adjacentes Galliteo Theles copio visibiles, haec plumbi species gigni, sicut non dubito plures etiam: mistiones: sub terram condi. quae fiant per debiliores astrorum invisibilium influxus, uti de stanno diximus , cujus plures observantur species propter stellas mediceas a doctissimo Galileo primum inventas,& a serenissima Mediceorum Prosapia hoc nomine insignitas. Plurima porro de plumba hue asserri potuissent. quntamen hujus loci propria minime visa sunt, cum ex lictis satis superque natura plumbi de proprietartes intelligi possint. Reliquum ergo erit ursiam malim omnia in desinitione una colligantur. Plumbum igitur metallum est Saturni Planetae seminali spiritu in terrae cuniculis. penitum, imbecillis mistionis, sulphureum, lucidum, ponderosum, volatile, molle, sine ignitione li- quabile,matum,cineritii examen reliquia
234쪽
De Ferri natura o Proprietatibus
IAm reliquum est, ut ferri naturam praescripta me thodo ut in aliis requiramus. Producitur autem hoc in suis fodinis seminali virtute substantiae spiritualis M artis Planetae, ex quo Martis nomine a Che- micae professpribus praestignatur, si debitas praepara- ltiones in praeiacenti materia invenerit, quas tamen facile adesse inde liquet, quod ipsius generatio brevi ' tempore compleatur.; siquidem perhibent in Iliea Insula post viginti quinque annos ita denuo jam ex haustas fodinas repleri, ac si nihil inde metalli fuerit jextractum, quod signum est ipsius corpus non mullis circulationibus agitatum ac circumductum,ide οι que terram in eo praedominari aquam vero paucam inesse , & aeris licet non modicum in extetiori cor poream istione, interius tamen parum aeris,& con, Isequenter ignis. Hinc inter frigida numerari con'. sueverit, ex qua commistione ponderis carentia pro cedit, caeteris enim omnibus ponderat minus juxt Gastonis Clavet probationem , tertiam namque partem ponderis auri solummodo sequare scribit in Apologia adversitis Thomam Crastum 2 licet enim ex terra salis naturam participare dignoscatur, atta men cum aer ex aquae defectu non tuerit nimis ij gyrum circumactus , non potuit multum densari, & idcirco debilis mistionis remansit , tametsi ex lterra duritiem ac soliditatem sit nactum : ex ouo lfactum est etiam ut valdὰ sonans percipiatur.
235쪽
propria natura maxime fixum, at qdia rarum & sp 5-giolum, dissolutioni fortiter non valet resistere. Aliud enim est volatile seu fugitivum ab igne proptermistionis elementorum proportionem; aliud vero propter partium ex dissolutione resultantium proprietatem. Argentum enim vivum volatile est ex propria natura,at quia non re tolubile ex mistione ex. utroque capite,sicut aurum fixum. Vulgare sulphurecontra licet non debilis mistionis esse dignoscitur, quod etiam per ignem exustum non in elementa, sed in oleo sum mercurialem liquorem abeat, &Tob terrae super aquam dominium fixum esse debuisset; l . quia tamen ob aeris copiam ignis dissolutioni est ob - noxium, inter volatilia collocatur; ita similitet fer- rum ex proportione mistionis elementorum igni adversari debuisset, cum in eo terra praevaleat, super aquam, quia tamen propter acris inter Ausi copiam, ignem facile dissolventem admittit, volatile secundum partes redditur. Ex praedicto aere sic interpol sto in ferri corporali mistione , fit etiam ut facile comburatur in scoriam abeat. A sulphure conis, similiter & arsenico penetratur, ut inde liquefactionem adipiscatur, tunc autem igni bile non erit amisplius. Hinc etiam est, ut a pinguibus, uti sunt saevum, pix&similia, teste Alberto aperiatur, ut stanno in-i gressum praebeat, per quod etiam frangibile mox reperitur. Ex aquae paucitate dissicilis tractationis exit stit, nec liquescit proprie, & vera fusione ut reliqua,r verum igne vahda mollescit, malleoque seduci sinit.
Ex eorporeis ejusdem spongiositate fit, ut sonorum t sentiatur magis quam stannum, quia illo durius est, at illo obscurius, licet expolitum, splendida satis
albedine niteat, quae tamen alteratur ex acris exha
236쪽
a G2 De Metallis in speciali, lationibus, praesertim sulphureis, hinc est ut odoriκbus ac foetoribus, sicut & alia praeter aurum maxime laedatur & in fuscam nigredinem, persaepe in rubiginem ducatur. Quapropter innumeris rationibus. calcinationi subjicitur, tum solum , tum per adjuncta quam plurima, sicca, & fluida, imo & acrem ipsum, si praesertim is halitibus abundet, ut totum fere in
scoriam transeat, unde in sal & atramentum seu vitriolum nigrore inficiens commutatur,& plures et-jam inde medicinae pro humani corporis aegritudinibus abigendis parantur. Saepe nihilominus juxta. interiorem compositionis mistionem incorruptum reperitur, ut facile in priorem formam redeat, ut caeteris plus minusve contingere solet, tametsi hoc facilius, quam caetera praenarrata,&quod iis omnibus promptius in suis penetralibus aperiatur 'quo
niam pro cujusque metalli majori vel minori. in intima penetrationis facilitate, aut riffisultate facilius, vel difficilius seminis interioris vis extinguitur, ideoque ferrum , eo quod sit ejusmodi , facillime destruitur, ut essentialis natura penitus . intermoriari
Sicut ex adverso aurum exl opposita causa per quascunque operationes super ipsum expertas , nil. penitus detrimenti sentit,in abditis quantum crinque in exteriori rporis materia funditus devastatum, eversumque videatur. Ex omnibus enim idem sub inde resurgit , ut prius illaesum omnino. Caetera vero. metalla prout magis minusve auri vel ferri naturaet approximant, sic pariter ex formae exterioris corruptione seminis in profundo existen- is internecioni reperiuntur obnoxia.
Caeterum ferrum a Chalybe nullatenus differreiciatur
237쪽
Liber Tertius. χφhstiatur, nisi quod hic magis per artem sit elaboratus, Ec in puriorem nitorem deductas, & idcirco denissior, & paulo plus ponderis, quam rude ferrum pos-sdet. Hujus vero metalli durities tantam m0rtalium necessitatibus utilitatem exhibet, ut sine ipso non tantum incommode, sed nec illorum vita diutius trahi prorsus potuisse videatur. Nulla enim ars est, quae sine instrumentis ex ferro petitis exerceri va oleat , tametsi scelestorum hominum paucitas ferti beneficio in sui ipsius perniciem saepenumero abuti soleat. Unum in calce hujus capitis non vulgari adnotatione dignum haud praetermissum velim, cui ansam
dat Geber, dum Capite de Marte asserit illud esse rubedinis tinctura de facili , sunt enim qui putent hanc rubedinis tineturami debere illic intelligi rubeum elixir metalla caeter in aurum tranis tanS,& quod vulgare ferrum Arabs ille doctissimus intellexerit , ita namque nonnulli decoctores autumant. cum ex philosophorum lux ba, aliisque primae notae. scriptoribus audiant sublimioris Chemica: Rrtis labor vocari opus martis, quod idem voluisse videtur. at perperam Joannes Bracescus in mystico suo libello, cui titulum fecit lignum vitae, nihil enim minus. I uctorem illum, ac reliquos Chemiae professores quisque voluisse sciat,quam. vulgare serrum arcanum illud opus pretiosissimum exigere. At mos est Auctioribus iis admodum usitatus, ut digniora, mo mentique majoris artis opera sub eiusmodi locutio in num involucris tegant & occultent, ne impiis innotescant; ac simul interim peritioribus quid velint. exprimant: non enim verbis utuntur quibuscunque;
sed quae similitudinem, convenientiam, proportio
238쪽
nem & analogiam admirabilem habeant cum re, quam revelare nituntur, sic itaque intelligunt, cum metalla cuncta ex una prima radice pendere scribant, 'qua enim ratione hoc verum erit, si de metallis
vulgaribus hoc interpretari quisque velit nam perinde esset,ac si dicς retur, animalia cuncta vel plantas Universas ex una prima & immediata radice profi- .cisci, quod superius falsum penitus esse demonstratum est sufficienter. Verum cum in operatione colores plurimi sese prodant cum metallis proportio nem habentes & subiecta materia una, unica, simplex & singularis, iure optimo dicuntur omnia metalla ex una radice oriri, metalla subintellige physicoche mica non vulgaria. Geber itaque sciens materiam chemicam martialem semel naturam assumere,oat que tunc rubedinis esse tincturam, de ferro ea verba
protulit, quod tamen de chemico non de vulgari est intelligendum. Hinc est ut non facile quis auctoritate scriptorum uti possit in probationibus & argumentis, nisi prius optime perpenderit de quibus metallis ii locuti sint. Igitur propter hanc eandem ra tionem cum materia physico chemica arduae admodum ac difficillimat fusionis, seu divisionis invenia' tur, sine qua tamen nequaquam opus perfici, nec ad finale complementum deduci poterit, opus mastis vocatum est. Mars enim sive dixeris ferrum difficulter tractatur , Ivitur, ac funditur: Chemicum enim opus eandem, imo valde maiorem difficultatem in sui tractatione, fusione, divisione, vel solutione experitur, in solutione vero, quae totius artificii eaput est, & principium universae operationis cardo Vertitur. Praeterea cum idem vulgare ferrum diversimode calcinatum, diversos prae se ferat colores,
239쪽
rubru in praesertim , flavum de viridem, ut in sub jectae physico chemicae materiae solutione per ex per tum artificem ingeniose tractatae inspiciuntur. Hinc firmi ter imperitiores ex feci o, seu ferri scoria& excremento Elixit illud pretiosissimum de sumi crediderunt, quod totum erroneum ac impossibile prorsus existit, mystice totum a possessoribus artis proinlatum ob incredibilem occultae veritatis cum literati falsitare similitudinem. De quo tamen in aliis nostris de hac re tractatibus fusius atque clarius scribitur. Ex praedictis omnibus ferri definitionem haurire convenit, metallum nempe esse siderem artis parente; i n subterraneis fodinis conceptum, & partum impurum', igne non fusibile , ex propria natura fixum , salinosiim, durum, sonorum, livida albedine tinctum, leve, rarum, per ignem facile dissb-lubile, malleo ductibile, examen cineritii non siiserens.
240쪽
,os De Metallicustu mediis Mineralibus,
De Metallicis seu mediis Mine-
LIcet ex eis quae superioribus libris declarata sunt
de metallis, metallorum seu mineralium, quae media vocantur, etiam natura recolligi potuis- seta, attamen cum eorum in speciali examinatio plu- rimum mihi visa sit conducere ad perfectiorem mistorum omium cognitionem, non erat haec tractatio ullatenus omittenda. Ideoque scriptores, qui demetallis egerunt, de mediis quoque inquisitionem tradiderunt, media namque dicta fuere, quod natu Tam extremorum participent. Extrema vero sunt uigenete subterraneorum,&fossilium, lapides 8c metalla, inter quae sunt media praedicta: mihi vero quia non sic existimatur horum metallorum, seu minet lium essentia, idcirco nec nomine mediorum uten' idum erit in praesentia, nisi quantum ad studiosorum spectare cognolcatur intelligentiam. Rerum etenim differentiae tradendae sunt, quae majus inter ea discrimen ostendant, ut distinatori& clariori methodo procedatur. Non videtur autem sufficiens disti n ctio metallorum a mediis vocatis, quod illa liquescant uigne, vel ponderosa sint, vel colorata, vel alia quavis. Proprietate dotata, quam haec; nisi forte dicatur este ductibilitas, quae tamen insussiciens pariter cognoscitat ex eo, quod haec sit corporalis quaedam metal