P. Virgilius Maro qualem omni parte illustratum tertio pubblicavit Chr. Gottl. Heyne cui Servium pariter integrum et variorum notas cum suis subjunxit N.E. Lemaire volumen primum octavum et ultimum

431쪽

ia ARGUMEN H

Mars vocat, et totis in pugnum viribus itur. Interimit Pallanta potens in praelia Turnus. ios Caedunturque duces : cadit Et sine nomine vulgus. Subtrahitur pugnae Junonis numine Turnus. AEneas perstat Mezenti caede piata, Et Lausum invicta perimit per vulnera dextra. Mox ultor nati Megentius occidit ipse. Do

Constituit Marti spoliorum ex hoste tropaeum Exanimumque patri natum Pallanta remittit. Jura sepulturae tribuit tempus quo Latinis. Evander patrios affectus odit in orbo.

Corpora caesa virum passim digesta cremantur. HS Legati resferunt Diomeden arma negass . Drances et Turnus, leges aequante Latino, Concurrunt dictis. AEncas imminet urbi. Pugnatur : Vincunt Troes: cadit icta Camilla. Deinde duces Castris, donec ceSSere, minantur.

DUODECIMI.

Turnus jam fractis adverso Mario Latinis

Semel in arma Parat. pacem Cupiente Latino. Foedus percutitur passuris omnia victis. Hoc Turni Iuturna soror confundit: et ambos In pugnam populos agit, omentita Camertem. HI AEneas volucri tardatur membra sagitta. Anxia pro nato servavit cura parentis. Urhs capitur: vitam laqueo sibi finit Amata. AEneas Turnum, campo congressus, utrimque Circumfusa acie, vita spoliavit et armis. 13

o8. Metenti erede, h. a Meron. piare, perstat in eo, ut Piet, extio facta; si rasoni Trojanorum ab piet, ulciseatur caesos, mo ie Μ.- eo editam ulciseitur. Forte suit: Eentii.

432쪽

OPERUM VIRGILII. 4 i 3

v I. Item Argumenta in aeneidem per Hexasticha ex Vossiano eodice integritati restituta.

PRIMI LIBRI.

Arina virumque canit vates, Iunonis ob iram, Et totum aeoliis turbatum fluctibus aequor; Disjectas classes, submersaque corpora Ponto Hospitium Didias, casus quo gentis, et annos AEneas Trojae fatumque et bella referret; sQuorum pars terrae, Pelago pars, addita fama est.

Conticuerct omnes, intentique ore loquentis Ora tenent: ac tum dolus introducitur hostis; Et falliacis equi damnosum munus in armis, Perfidia notusque Sinon; amissaque conjunx. io Per medios ignes abIatus saevaque tela Anchises, oneri facilis pietate serentis.

TERTII.

Postquam res Asiae, disjectaque moenia Trojae, Dant pelago classes, Polydori funera discunt, Atque Heleni praecepta, fidem cui fecerat usus : is Quae nou accessus via sit tentanda, Cyclopum Et ScIllae rabies, et ineluctabilis unda,

Errorisque maris labor in contraria versus. QUARTI . At Regina, gravi pectus succensa dolore, Ardet amore viri; clausum veneratur amorem Duinque capit, capitur; sentit, quos Praebuit, ignes aeneas, ultum sociis et classe petivit. 18. Vid aeneid. IV, 429, 43o, 688 sqq

433쪽

Exstructa Begina pTra penetralibus, instat

Morte fugam praestare : morae nec defuit hora. QUINTI. Interea medium aeneas tendebat in aequor, ab Noenia respiciens caussa flagrantia amoris.

Mox Siculae tenet arva domus, Manesque parentis Ludorum exsequiis celebrat: quibus additur Iris, In faciem Beroes classem flammare jubentis, Iunonem mentita dolo; namque illa monebat. 3o

Sic fatur lacrimans. Cumarum allabitur oris, Descensusque paran A adiit praecepta Sibyllae, Qua duce non faustum mortali limen aditur. Hic primum inoestos videt inter cetera Troas; Tum patrem agnoscit; discit reditura sub ortus 35 Corpora, Romanosque duces, seriemque ne Potum.

Tu quoque litoribus nostris, Caieta, manebis; Servat honos nomen, Pietas testatur honorem. Caussa opus insequitur : bellum namque incipit esse, Tyrrhidae juvenum quod tunc conflaverat ira. 4o Turnus adest; monet, Brma sibi contraria sumat. Tum gentes socia arma ferunt; fremit arma juventus.

OCTAVI.

Ut belli signum cecinit, sociosque vocavita . Ob euro dictum; praestare fusam morte e se videtur componia sare, luere: fugiente AEnea morirsolusere quasi poenam morte. Nam praestare est solvere, exaequars summam pecunia redhibita; profuga redhibot mortem : idque illa

gine mora exsequuta Efit.

3o. Ati In faelem Beroes... Iuno nis mutata dolo. 3α . Adiit, petiit. 39. Inepte; an caussa verum se quitur, ut malo adumbratum sit ex En. Vll, 48a . quae prima labortim Catina fuit. Nisi malis r Catinam opus insequitur. Caussa, o Casione data, pugna fit. o. indoeie Tyrrhidam pro Tyris rho posuit. Alias urni natorum dieere potuis et . 43. Sumat, seil. Latinus1 nisi fuit sumant.

434쪽

OPERUM VIRGILII.

Turnus, et in varias turbatus Pectora mentes AEneas Evandron adit, facit hospitis usum, Atque Operum Caussas, urbis Cognoscit honores :Αrma rogat, Cytherea rogat, mox accipit heros, Tuque opere ast piget facti Iahor efficit artem.

Atque ea diversa penitus dum Parte geruntur, Iris adest; monet arma sibi contraria sumat: so Caeduntur vigiles et mutua Corpora fratrum, Nisus et Euryalus, morte et pietate fidelos; Dumque petit laudem, vincutit contraria fata.

Audacem Remulum leto dat pulcher Iulus.

Panditur interea caelum sedesque Tonantis. ssAlternos questus Venus ac Saturnia Promunt. Illa dolos, haec bella, movet; sed vincitur ira Mater : at aeneas bello non segnior instat. Vulnere Μegenti 'laedaein nam fecerat iram, Quem tetigit virtus, superat per sata periclum. Fo

Oceanum interea Phoebus superaverat Ortu. Exstruit aeneas dextra quaesita tropaea, Condit humi socios, fatum quos Condidit ante. Legati responsa ferunt, veniamque petitam Non negat, et contra Pugnat secura Camilla , 65Femina caede potens, casu temeraria tanto.

4 . F. Arma deum cytherea misyat. sed in inepto Carmine emendando operam ponere piget. Se quentem versum sic constituit Buriam annus : . Tumque opera ista simpet: faetia Iahor addidit artem. . Non deteri e versus esset: a Neque

operis pigeat, tacti labor effieit

arte . . Nam ille, quem rE Epimus in textu, omnino rejiciendus est. so. Sumat, sellieet Turnus i nisi est: sumant; ut supra, in VII, .si. Diseedit a Virgilio Seholastici levitas; partim verborum proprietatem deserit. 53. Sine dubio, perunt. 5 , 58. Sed υincitur ira Mater Quo spectet neseio; nee in seqq qui equam sani est. Videtur de

Lausi at Merentii eaede agi debero.

435쪽

DUODECIMI.

Turnus ut infractos vidit cessisse Latinos Instat atrox pugnae , ' neces sibi percipit hostis, Pectore secreto violatur vulnoro teli,d neas caussa est: illi Juturna n ganti risAdfuit obsequio, quum mors finiverat iram. Sed sua fata virum traxerunt quaerere mortem. v II. Duodecim scholasticorum poetarum argumenta in Ene idem.

LIBRI PRIMI.vo MANUS. I. R esus immittit ventos, Iunone PreCRnte, Trojanosque vagos Libycas expellit in oras :Solatur Venerem dictis pater ipse dolentem. AEnean recipit pulchra Carthagine Dido; Cui Venus Ascanii sub imagine mittit amorem. s

EUPHORBUS. II. Cogitur aeneas bellorum expon rct CaRUS, Graiorumque dolos, et equum, fraudeinque Sinonis, Excisamque urbem, Priamique miserrima fata; Utque patrem impositum forti cervice per ignes

Extulerit, caramque amiseris i PSE Creusum. 1ι, TERTII.

IULIANUS. III. Post casum Trojae fabricata Classe superstes Vela dat aeneas, urbemquct in litore Thracum,

68. Pugni Me vices jam Duden in illi Iuturnar Doganti Adfuit obse-dOrpiu μmendavit; mox peetore qui . Iam Nar fini vorat iram: sed neero. Qui sit a pereu sa in tym sed sua fata irum traxerunt quae- eapit hostis Foedera i socroto viola in rerμ mortem. . tur vulnere teli aeneus. Caussa - VII. s. Caussas alii.

436쪽

OPERUM VIRGILII.

Mox aliam pulsus Cretaeis condidit oris. Cedit et hinc, Helenumque ridet, praeceptaque discit; aetnaeuiti Cyclopa fugit, sepelitque Pareulem.

HILASIUS. IV. Ardet amore gravi Dido, soror Anna suadet Nubere: junguntur, nimbo cogente, Sub antro. Incusat precibus patrem contemtus Iarbas. Navigat aeneas jussu Iovis : illa dolore Impatiens, et amor , necem sibi protinus infert.

PALLADIUS. V. In Siculas iterum terras Fortuna reducit AEnean, tumuloque patris persolvit honorem. Tum cogit naves incendere Troadas Iris. Troes ibi linquunt socios. Venus anxia placat Neptunum : somnus Palinurum mergit in undis.

ASCLEPIADIUS. VI. Sacratam Phoebo Cumarum fertur in urbem Rex Phrygius, vatisqne petit responsa Sibyllae. Misenum sepelit: post haec adit infera regna: Congressusque patri, discit genus Omne suorum,

EUS THENIUS. VII.

Tando in deveniunt Iinurentia Troes in arva :Εt pace accepta laeti nova moenia condunt. Nocte sutam Iuno furiam evocat: illa Latinos Inter et aeneadas bellum serit, et eiet arma. Protinus auxiliis terra instruit Itala Turnum.

437쪽

OCTAVI.

POMPEI ANUS. VIII. Vidit ut fiacas summa vi bella parari, Arcadas Evandrumque senein sibi foedere jungit; Dardanioque duci sociatur Etruria tota. Arma petit genetrix, dat Mulciber : in Hipeoque Res pingit Latias, et fortia facta nepotum.

MAXIMIANUS. IX. Ad Turnum propere Iunonig mittitur Iris, Instigatque animos: acies movet ille; Phrygasque Obsidet: in Nymphas versa est aeneia classis. Euryalus Nisusque luunt nece praelia noctis. i Turnus potitur eastris; vi pellitur inde.

DECIMI.

v ITALIS. X. Placat et uxoris dictis et jurgia natae Iuppiter. Auxiliis instructus Troius heros Advenit. Occurrunt Rutuli, atque in litore pugnant. Occidit a Turno Pallas : victorque superbus meae eripitur. Mezentius interit acer.

BASILIUS. XI. Occisis proprium Pars utraque reddit honorem. Supplicibus Calydone satus negat arma Latinis. Cum Drance alterno jurgat certamine Turnus. aeneas equitem Praemittit, et obvia virgo Excipit. Extincta Rutuli dant terga Camilla.

ASMENUS. XII. Trojanis Rutulisque placet conjungere laedus. Id Rutuli rumpunt. Nato Venus alma medetur

438쪽

Dicta nasio, Rutulique luunt periuria victi. Cogitur Enece Dauni concurrere proles. Pallantea necem misero dant ci0gula Turno. go

VII L

TETRASTICHA IN OMNIA VIR GlLIl OPERA. In Bueolica fragmentum ea quodam Poeta. Tityrus agresti modulutuq mrmen avena; Formosum pastor Corydon ardet,at Alexin; Silenuinque senem Sertisque meroque ligavit; Pastorumque melos facili deduxit avena. In Georgica. Sidera deinde canit, segetes et dona Lyaei, sΕt pecorum cultus, Hyblaei mella saporis Principio breviter ventura volumina dixit; Intercidit opus, Coepitque reserre secunda.

Arma virumque canit mira virtute potentem; dunonis odio disjectas aequore Puppes; ιοHo pitium Didus; classes socios luc receptos Utque epulas inter Casus regina requirat.

Conticuere omnes. Insandos illo labores, D coptamque dolis Troiam, patriaeque ruinam, Et casus Priami docet, et flagrantia regna Ignibus e inediis ruptum deque hoste parEntem.

Ill. Tetrasitelia haec prim in adioeti osso videtitur. Aportant s. a Burmanno int gra edita, quum ad An. lib. II st III. Vid. Donat antea non nisi quatuor primi ver- Vii. Virg. S so. Ν legerentur. - Vss. 7 et 8 inepte Is. F.ILIrantia Metri. I9nius. . .

439쪽

TERTII.

Postquam res Asiae deceptaque Pergama dixit; Tum, Polydore, tuos tumulos, tum Gnosia regna, Andromachen, Helenumque, et Vasta mole Cyclopas, Amissumque patrem Siculis narravit in oris.

QUARTI .

At regina gravi Veneris jam carpitur igni. Venatusque petit; capitur Venatibus ipsis;

Et taedas, Hymsnaee, tuas ad funera vertit, Postquam Anchisiades fatorum est jussa sequutus. QUINTI. Interea Κneas pelagus jam classe tenebat, a SLudorumque patris tumulum celebrabat honore. Puppibus ambustis fundavit moenia Acestae :Destituitque rat m media Palinurus in unda.

Sic lacrimans tandem Cumarum adlabitur oris, Descenditque domos Ditis, comitante Sibylla; Io Agnoscit Troas caesos, agnoscit Achivos; Et docet Anchises venturam ad sidera Prolem.

Tu quoque litoribus famam, Caieta, dedisti. Impetrat aeneas Latium regnumque, Latinis Foedus agens; saevit Iuno, bellumque lacessit, AsFinitimosque viros Turnumque in praelia mittit.

Ut belli signum Turnus, Mezentiaque arma, Conscivitque duces; tum moenia Pallantea aeneas adit, Evandri socia agmina quaerens. Arma Venus portat proprio Vulcania nato. 4o

22. BenB Burn annus emendat, eapitur venatibus msia. 38. F. Conestiitque.

440쪽

OPERUM VIRGILII.

Atque ea diversa dum parte, hic diva Cybebe

Puppes esse suas Nympharum numina jussit: Euryali et Nisi caedes et fata canuntur: Fecerit inclusus castris quae funera Turnus.

DECIMI. Panditur interea caelum coetusque deorum. Iam redit aeneas, ot Pallas caeditur acer.

Eripuit Iuno Turnum, Lausique parentem Adjecit comitem mortis Cythereia proles.

UNDECIMI.

Oceano interea surgens Aurora videbat Meetenti ducis exuvias caesosque sodales, Et Latium proceres Diomedis dicta reserre, Tum qualis pugnae succedat Etrusca Camilla.

DUODECIMI.

Turnus ut infractos vidisset set in undique caesos, Ultro Anchisiaden bello per foedera poscit, Quae Iuturna parat convellere; sed tamen armis Occidit, et pactum liquit cum conjuge regnum. IX. Incerti Poetae, apud nonnullas Gidii, Tetrasticha in Georgica.

PRAEFATIO.

Qualis Bucolicis, quantus tellure domanda, Vitibus, arboribusque, apibus, pecorique, satisque aeneadum fuerit vates, Tetrasticha dicent. Contineat quae quisque liber, Iesse carmina nostra.

47. F. Lausoque parentem Adjecit. . . 53. Bene Burmannus; ut inhaetos vidit cessisse Latinos.