장음표시 사용
441쪽
Quid faciat laetaq segetes : quae sidera Rervet Agricola, ut facit in terram proscindat aratris, Semina quo iacienda modo, cultus quo locorum, Et messos docuit magno oli in foenoro reddi.sECUNDI.Hactenuq arvorum cultu R, ei sidera caeli. Pampineas canit inde Coma A, Collesque VirEntes, ε. Descriptasque locis vites, et dona Lyaei, Atque oleae ramos pomorum ex ordin B lectos. TERTII. Teque, Pales, et te, Pastor memorande per orbem, Et pecorum cultus. et gramine Pa*cua laeta, Quis habitoni armenta locis, stabulentur et agni, is Omnia divino monstravit Carmine VatES. QUARTI. Protinus aerii mellis r dolentia regna, Hyblaeas et ape A, alvorum Ceren t Cin,
Qui quo apibus flores, examina quaeque legenda. Indicat, humentesque favos, Caelestia dona. 2π
De I limitii fineide, quam dentibus discerpserat asin us . Carminis Iliaci libros consumpsit asellus. Hoc satum Trojae est, aut equus, aut RSinus.
IX. 5. Vid. Burm. Ge. I, p. I a. F. Atque oleae, et mmos P Exstabant iidem in Cod. Bom. ap. morum. Vide Antilol. Latin. vol. I. Bottar. , sed eorrupti. lib. II; Epigr. 38 .
442쪽
DE antiquis Virgilii interpretibus diligentius agere quum
constituissem, fregit impetum, quod audieram, viros doctissimos inter Belgas cum maxime eum lapidem volvere. Ne Prorsus exspectationem destituam, nomina saltem, quae mihi se obtulere, apPonam. Quum de temporum, quibus vixere Grammatici, rationibus parum aut nihil constet, ad alphabolicum ordinem eos meis
morabimus; omnino illud praefati, si diligentius inquiras,
Paucissimos esse, quos data opera in Virgilium commentatos esse constet. Plerique in libellis suis grammaticis verha ex 'Virgilio laudarant et illustraverant, male propter haec in numerum Commentatorum relati. Praeiverat in plerisque Ge. Fabricius in Auciorum a Servio laudatorum Catalogo Servianis praefixo. Add. Burmania. Sec. praef. p. 3οὶ et II artes Nolit. liti. Bom. p. 233. Parum subtili judicio inter Grammaticos referuntur Πιeca et Vurius, amici poetae, quibus negotium ab Augusto datum esse fertur, ut Aneidem emendarent. Vid. Vii. Virg. sub LDonatus V. V. S. 52 sq.
Adamantius Martyrius: quo jure inter Virgilii commentato. res habeatur, ignoro; nam, quae de orthographili apud Cassiodorum ex eo excerpta sunt, nihil dii fimodi produnt. Emilius: apud Pompon. Sab. ad An. XI, 696, ubi vid. verba in V. L. Nihil de eo aliunde constat. Alexander: in Servianis ad VIII, 33o, ubi Servius ipse eum sequi dicitur; quod et ap. Pompon. Sab. p. 390 ex tr. affirmatur de VI, icio. Add. ap. eund. p. 393 cxtr. p. 4oO, 4O , 4Da, Mid. Malo de Alexandro Polyhistore cogitant viri docti. Probabilius est, fuisse eum, quem Maro puerum amasse, et GrRmmaticum dimisisse narratur in Donati Vita V. S. IO, II. L. Annaeus Omutus, aliquoties memoratur apud Serv. ad
En. I, 45, i5o, 488; IX, Z48 et 675, et ad Ge. I, 277, ubi
recte ille vetat, contra Probum, aspirationem in inera addi,
443쪽
ut sit orchus. Apud Gell. II, 6, ubi de loco Εcl. VI, 73: v Non-u nulli grammatici aetatis superioris, in quibus est Cornutusu Annaeus, haud sane indocti, neque ignobiles, qui comment ιι ria in Virgilium composuerunt. n No tamen proprie hoc di tum putos, alter locus ejusdem vetare videri potest: IX, 8, u sed Annaeus Cornutus, homo sane pleraque alia non indoctus, neque imprudens, in socundo tamen librorum, quos des uris sententiarum composuit, egregiam totius istius verecundiar laudem Conjugis infustis yr. iEn. VIII, 4 , i sq. insulsa
Dimis et odiosa scrutatione violavit. Nam ... membra tamen,
inquit, paullo incautius posuit. n Potuere igitur et reliqua in hoc vel simili opere apposita esse. Add. Macrob. Sat. V, 29. Verum tamen Charis. Instit. gr. I. Putsch. Pag IOO, 37 : u Citi vitatiunt. Annaeus Cornutus ad Italicum de Vimilio, lib. X. n- Et p. io2, 25 : u L. Anna us Cornutus in Maronis commenti tariis aeneidis X. n - Cons. Burmann. praef. p. 4o , ubi Malig. ad Euseb. p. l97 laudatur.
ronianus, de quo vid. infra Virgil. Codd. S. IV) inter
Grammaticos, qui in Virgilium commentati sint, pluribus locis refertur a Pomponio Sabino; quo jure, non assequor. Arusianus Messius; nobilis Grammaticus, seu verius rhetor, saec. V. Cf. Saxit Onomast. T. I, p. 5 I x, ubi vid. qui laudaritur, inpr. Burm. Praef. in Virg. p. 4 3 ). Sunt ejus Elocutionum exemρὶ ex Virgilio, Sallustio, Terentio, Cicerone, per literas digestis. Asconius Pedianus, qui sub Claudio et sequentibus annis vixit, an Commentarium in Virgilium scripserit, valde dubito. Fuit rius libet Ius contra obtrectatores Virgilii; teste D nato in V. V. S. 64, e quo petita esse videntur, quae in Servio
et Philargyrio habentur ad Ecl. III, Iob; IV, is, et in Vita Virg. S. ai, 64 , 6S.
Asper; saepius ille in partes vocatus a Servio, etiam a Phi- rgyrio. Ad AEn. VII, 648, Contemtor diium. Eiam laudat Macrob. III, 5. Est alius antiquior, a Charisio, Prisciano, et aliis laudatus; alius junior. De neutro quicquam ad liquidum perductum. Pomponius Sab. p. 153, in An. I, 88 : u Eripturit subito nubes ciniumque diemque t u Tmilius Asper in hoc Ioco ait: Ilaec memhra natura sic solet jungere. 13 Alius apud cumdem locus est P. 4oo ad An. VI, tii; item p. 4oi et 419. Forte utroque loco log. Vclius Asper, idem qui Velius Longus. Benedici ini Auctores Artis Diplom. Tom. IlI, pag. 353, fragmentri
444쪽
Aspri in codice rescripto detexerant, et quidem si glis scripta; ex iis, quae inde apposuere, vix magnum fieri potest desiderium amissi operis. Posuerat grammatica et poetica observata, vel praecepta, subjectis pro exemplo Virgilianis verbis, vel phrasibus. Avienus. In Servio ad X, 272 : a Avienus ,... qui iambis scri insit Virgilii fabulas u et ad v. 388 : α Avienus, qui totum Virgili uin et Livium iambis scripsi in nullum fundum facit, cui aliquid superstruas. Ingeniose Wernsdorf. ad Poet. min. Tom. IV, pag. 555 sqq. conjicit, AEneidem contractam in breve ear meri fuisse; alio autem 1 o, Tom. V, pag. 673 ad Themata Virgiliana Avieni operam revocat. Non magis dixeris, quo libro illa de Cometis tradiderit, quae ibid. ad V. 272 memorantur. Avienus est inter eos, quos Macrobius Saturnalibus suis interesse voluit; diversus utique ah altero : vide Canne siet. Diss. de Aviano Cap. 2.
itus. Donat. Vii. Virg. S. 63 : a Sunt et Q. Octavii Aviti
OH toτεχευ-v octo volumina, quibus annotantur, quos et unde versus transtulerit. ninebitis Imrcer, laudatur a Servio ad Eel. IX, 47, et Ru. V, 556. Ex neutro tamen loco commentatorem Maronis agnOScas. Cali us; vid. Titianus.
Per, laudatur a Servio ad AED. VI, 545; IX, 7os; X, 788;XII, rao; quo ultimo loco veram lectionem prodit Velati limo. Nullus tamen Ioeus probat, Caprum singularem in Virgilium librum scripsisse. Est autem Flavius Caper, cujus libellos grammaticos in Putschiano corpore habemus; alii periero. Carminius. Εum in Virgilium scripsisse, loca ap. Servium ad An. VI, 638, 86α; VIII, 4o6, vix probant; potuerunt omnia illa in libro de elocutione apposita esse, quem idem Servius memorat ad AEn. V, 233. At u Carminius de Italia libro secundo, Curiosissimus et doctus scriptor n, ap. Macrob. V, I9, videtur Granius esse; quod Meursius conjectavit.
Camillus Pictor; cujus liber fuit AEneidomastix. Donat Vit. Virg. S. 62. Casuus Sacerdos: Hus Paraphrasis super sex Virgilii libris;
item, Trium Eclogarum Venarrationes, cum aliis libris grammaticis fuere reperti in Cod. Bobiensi; testante Raph. Volaterr. Comment. Urb. IV sub L, unde haec prodidit Fabric. B. L. Vol. III, p. 744. Forte Cassius Sacerdos verum nomen fuit. Celsus, s . Aruntius Celsus, inter veteres Grammaticos est,
445쪽
quorum excerpta in Auctori h. l. L. exstant. idem Plautum, T rentium, Virgilium, scholiis illustra fise fertur. Quae sub ra mine Celsi laudantur, quum ad Georgica speClent omnia, ira Cornelii Celsi lihro de re rustica locum habere potuisse, ut rimo esses, ita D c affirmes cum Bianeonio Epp. de Celso : Ep. VII. Quae in Charisio occurrunt, Pag. Ido et 19i, Potuere in aliis libellis grammaticis occurrere. D clamationes in Virgilium : Serv. in En. X, 53 a. Ti. Claudius Donatus, reeentior Alio Donato, qui S. Hieronymi praeceptor fuit, Prisciano tamen ei Servio, qui eum laudant, antiquior, Grammaticus: de quo vid. apud Saxium Vita Viryilii, quae ad eum resertur, si modo eum auctorem lin-bet, foedisxime a monachis Ost inici potata. Commentarius in AEn id m, ad Ti. Claudium Maximum Donatum, filium, fCri P-tus, parsim t ipse interpolatus est, parti in argutiis rhetoricis ad fastidium cst roserius; quo notum adeo, ut pro supPOSilitio habitus sit: cs. Durna. pras. p. 3 ). Ferebantur in antiquioribus edd. fragmenta ex eo pauca, jam inde ab edit. Ven. 1489. Pleniorem e bibliotheca Joviani Pontani eum vulgavit Scis io Capveius Neap. i535, unde, vix magno cum Ductu ad juventu tona, recudi eum claravit Ge. Fabricius Basil. I 55r,rrp. 156i, 357S, i586, 16i3. Multo pleniora exemplaria iri bibliothecis servari, a viris doctis affirmatur. Vid. Durmari .
Eros, lihrarius et libertus Virgilii. Donat . in Vit. Virg. S. bius Planeiados Fu*entius de allegoria libror. Vinyilii ad
Chalcidium Grammaticum: sive de ex 'ositione Viryiliaris continentia'. Primum Od. a Commel in. i5, 89, iterum a P. Daniele I GOO, auctior e Cod. MS. et recusus a Munckero et V an Stav ren in auctoribus Mythographis Latinis. Vix ullum ex o , ad Virgilium fructum sperot aliquis, quum insulsissinas detor-quont nominum et sontentitarum rationes ad virtutis morumqMe
occultas interpretationes grammaticus ineptissimus. Quando vixerit, Paria in Constat, nec expedire potuit Munck r. in Pr DL
ad ei titi, nisi quod Asor fuit, et Vandalis Africam tenentibus
Glossariolum Vinyilianum prisco Maronis e diei subjectum
tracta vorat Casp. Barthius, unde in Advors. XXXVII, 5, spe Ci-m n Proposuit. Comparando poterunt forte firmari nonnulla jam aliunde nota : alia sunt di pravata et interpolata.
Gnψho. II. Antonium Gniphonem, de quo Sueton. ili. Gr. τ
446쪽
memorat, in Georgica scripsisse, a Charisio proditum esse Grammat. Pulsoli. p. 384, ue) aiunt; nec tirinen ille locus necessario hoc ius ri. Omnino eumdem esse riogat Bia ranari n.
praef. p. 4 , . Cf. Heiris. ad Claudian. pag. I 8o, ubi Schol. ad
ce . il iit MS. I. id. excitat. u Gi illius, ad Virgilium de accentibu A scribens v apud Pri clari. Put ACh. p. 56o, 26. Hebrus. Serv. ad aen. VII, 6 Quierunt: u Hebrus quierant legit. n Ad e. l. Duriti. u Parrhas. Uua'si . Per Epist. IV, 5, i sit : Acron fletonius. n Parum tamen probabile.
Herennius; vitia Virgilii contraxerat. Donat. Vita Virg. S. 62. qinus. Julius Ityginus, inter Commentatores V iis illi vulgo resertur. Forte id om Pius liber fuit . clui de astricultura laudatur. Gell. I, 2 i, de loco Ge. Il. 24 3, 247: ullusinus, Dori liercle ignobilis grammaticus, in commentariis, qu in Virgilium socii, - invenerat amaror η ; et XVI, 6, u Dyginus Iulius. . . in quarto librorum, quos de Virgilio socii. n Ex-
Scripsit Macrob. VI, 9, ubi, in quinto librorum legitur. Est etiam locus in Tn. VII, i 87, quom ille reprehenderat, Gellio teste U, 8; fieri tamen hoc potuit aliis in libollis, ut de Urbibus Imlieis, de Familiis Trojanis, quos Servius ner minus laudat. Ex priore ratique libro petitum, quod in servici habetur ad F n. I, 277 et 53o: VlI, 47. Nescio unde petitum sit, quod in Servio legitur ad XII, leto, et ap. Jul. Sabin . ad VI, 616, pag. 4O . Iunii Philargyrii. vel Philaruni, Seholia in Bucolica et Georgica ad Valentinianum; unde colligere licet, si modo Valeritinianus Augustus is est, Valentiniani imp. aevo Dum vixi se. u Illud certo constare putabat Ursinus, eum non longe a Servii aetate ab suisse, et Virgilii chirographo usum esse, ut ex ejus Commentario apparet, in quo multa proferuntur ex iis scriptoribus, qui temporibus non nisi antiquissimis Exstabant. nSunt multa quae adversus haec disputari possint; rem tamen in medio relinquimus. Exstant ex eo ex Prpia, fragmento V tusto Serviano inforta et ab Ursino exscripta. Vide infra Edd. 3587, 35 . inde in ed. D. Daniplis x o, et a P. Iani mannorope lita. Notata in eum sunt nonnulla a Jano Brouckhusio Tom. I edit. Burmania. add. Hugd. praefat. P. 34 , et ante eum Janum nutgers. Var. Lec t. VI, i5. Iulius Pomponius Sabinus. De hoc salis multa satis sunt infra
447쪽
Martius Salutaris, a Charisio Pulscla. p. 38 ι, ι8; ao3, 46 ad verba Virgiliana excitatur. Sed potuit hoc in opere grammatico diversi argumenti fieri.
Melissus. Fuit utique hoc nomine grammaticus : de quo vid. Sueton. ili. Gr. ai. Aia vero in Virgilium commentatus sit, alia
quaestio est. Quod apud Donatum Vit. Virg. g. 27 ille tradidit, Virgilium sermone tardissimum fuisse, in libris Ineptiarum Seriptum esse potuit. Ad AD. VII, 66, in Servio est: Melissusu qui de apibus scripsit n hoc ab indocto interpolatore insedi
Modicius, a Pontano et Cerda passim ad IΕneidem laudatur; noli tamen inter veteres Grammaticos eum referre. Est Gulielm. Modieius saec. XVI exeuntis poeta et grammaticus, qui Virgilium a calumniis vindicatum scrip fiit. Nigidium servius laudat; non vero tanquam grammaticum , qui in Vimilium commentatus sit. Mus Commentarius ymmmaticulis indefinite memoratur ap. Serv. ad I Ge. I 2D. Nisus, grammaticus passim laudatur in opere tauch. Quod inter Virgilii commentatores refertur, petitum est ex Vit.
Virg. Pseudodonati S. 6o. Perilius Faustinus, furta Virgilii collegerat. Donat. Vita Virg. S. 62. Pollio. In Servianis ad aen. VI, 554, ubi de aura ac vento in locis inseris agitur cons. ad Ge. IV, 484 . iiDe illo enim
loco multi quaerunt: quis tantus plangor ad auras p Sed Pollio dicit A neae et Sibyllae, quas illi secum traxerant; quum constet etiam illic esse auras. n Iul. Sabinus ad VI, i 34, Bis Sty/yios. u Pollio admiratur, quum aeneas esset futurus deus, Cur dicat bis. Solvitur hoc, quia apud Homerum Ulysses vidit umbram Herculis apud inferos. n Similes itaque ineptias in Maronem contulerant, quales Porphyrii aliorumque fuere in
Probus. Valerius Probus Grammaticus; qui sit inter varios Probos, disputantem vid. Burmann. Sec. praef. pag. 3Sὶ et Tom. I Anthol. pag. 739. Probum illum veterem ex Neronis temporibus bene novimus ex Suetonii Illust. Gr. c. 24; alterfuit saeculi Adriaciei. Laudatur a Gellio IX, 9, ejus judicium
de verss. AED. I, 5- sq. , aliud XIII, Io, ubi Georgicorum rias. autographum Virgilii habuisse narratur. Saepe Servio in aeneidem, semel in Georgica, memoratur; etiam Donato in Comm.iu TUTent. et Macrob. V, 22. Commentarius ejus in Bucolica
448쪽
et Georgica circumfertur, Sed nomine tantum; sunt enim, uno vel altero loco forte excepto, tenuia et jejuna excerpta, eaque interpolata, quae primus in lucem Protulit Io. Bapt. Egnatius in edit. ISO7 : a quemadmodum illa ex codice vetu tissimo ms. Bobii quondam a Georgio Merula invento ad n laverat. n nepetitus inde est a multis et Servii, Donati, alio
rumque commentariis fere adjectus. Semius Maurus HonoratuS, saec. V grammaticus. De eo vid.
Burmann. praef. pag. ao seq. in Alios, de eo qui egerint, vid. apud Saxium Onomast. Tom. I, PBg. 47 , add. Masvic. Praef. De interpolationibus cf. Iusti Specim. Obss. Criti P. 35. Commentarium in aeneidem prius exaraVerat, tum in Eclogas, ultimo loco in Georgica; cons. Burmann. Praef. P. ua) et ad Ge. I, 2o8. Ex trinis his Commentariis habemus farraginem
bonis malisque, Seriis ac nugis, adeo Commixtam, ut, quid ad Servii auctoritatem referre malis, interdum vix in promtu habeas. Usus saltem ejus ad interpretandum poetam esse potest exiguus, aut nullus, nisi accesseris ad poetam ita jam literarum peritia et usu instructus, ut, quae tollenda an relinquenda sint, perspectum habeas. Sane multa inesse ex antiquioribus Interpretibus servata, dubitare vix licet; nee minus tamen innumera a Serioribus attexta. Habuit enim idem fatum Servius, quod Gruaei grammatici, ut essent, modo qui antiqua eo traherent Vel omitterent, modo qui excerptis alia, plexumque deteriora, admiscerent, aut e margine insererem. Mirum hominis est studium revocandi pleraque ad veteres Romanas religiones, Pontificias et Flaminias; nec multum abest, quin aeneam Flaminis munere fungentem exhibeat. Nullus est codex, qui omnia, quae sub eius nomine habemus, complectatur. Quid Z quod narrant adeo codices nondum inspectos exstare ampliores iis, qui expressi sunt: vid. Burmann.
praef. p. 27 ; adde de Brones Salluate, T. III, p. 393. Primae
editiones Servii valde erant contaminatae; itaque Per superiores aetates virorum doctorum incredibiles fuit studium in congerendis undique et amplificandis laciniis Servianis. De editionibus quidem diligenter aetum est in edd. Virgilii r censu. Primo statim impetu a. I 47l Prodiere edd. quinque. Emendarunt Servium Phil. Ιωroaldus, Lud. Carbo, P. Cenninus, Io. Calpurnius, Io. Bapt. Egnatius. Rob. Stephanus, Ge. Fabricius, Fulv. Ursinus, P. Daniel, MasVicius, Burmannus.
449쪽
43o P. Vt RG. MAR. INTERPRETES ANTIQUI.
nentius S aurus, i larissimus Grammaticus, quo jure intex Commentatores Virgilii reseratur, non reperio. Irationus. α Et Titianus et Calvus, qui themata Omnia de Virgilio elicuerunt, et conforma erunt ad dicendi usu in . rhmiores : Serv. ad A n X, 18. Idem ad Tia. IV, 4a, ejus Chormqnophiam laudat. Cons. de eo Cannegie ter ad Avian. P. 278, ot vertis sors P. L. M. Tom. V, p. 666 Sq. Iro itis. Servius ad Issiri. VI, 783, animos a quabit ob myo...u De hoc autona loco Trogus et Probus quaerunt. n Vid. ibid. var. loci. Laudatur Boines. CPP. ad uosmann. pag. 66o; nihil
tamen ibi reperies praeterquam liberium Trogum ex marmore. Urbanus. Ad decem sunt loca in No. et aen. a P. Servium; undo vix licet dubitare, eum in Virgilium commentarios
lius Longus, nobilis grammaticus. Macrob. Sat. III, 6: a saxo Detusto, An. III, 84, Velius Longus : immutatio est, inquit, epitheti; vult enim dicere vetustatoni templi: hunc multi alii commeri tatores sequuti sunt. n Charis. lih. II ita Pulscla. p. 153, i 7 : v dixere Pro dixerunt... qua in figraram alii duplicem existimant, de qua etiam Velius Loragus in s cura
dum aeneidos satis commentatus est: Conticuere omnes, intentique ora tenebant. n In Scrvianis ad An. X, u45 : a Longus ait: deost renerit, unde et ipsΡ Uectabis logit. nVictorinus. Unus Servii locus ad Fn. V, 373 : In mare Purpureum . . . u Unde Apparet Victorinum hoc loco errasse. qui Puryureum mare rubrum esse dixit, quod est iuxta India m. nEst i sorte Fabius Marius Victorinus saec. IV rhetor, cujusti holli in Grammat. vet. habentur.
Viryiliomastix: apud Serv. ad Ecl. II, aa, et aen. V, Sal.
450쪽
P. VIRGILII MARONIS ADHUC RECENSUM
Conicum recensum dabimus qualem ipsa res offert; in plerisque exilem, Modo locupletiorem. Satis enim Constat, cos, qui primi veteres scriptores typis ex Pressos Vulgarunt, nec magis superioris et hujus saeculi plerosque editores, de codicum, quibus usi sunt, aetate ac bonitate, aut judicium omnino nullum , aut parum subtile, aut omnino parum ex artis diplomaticae notionibus et Prίeceptis constitutum, tulisse. Plerumque itaque noti habes, cui recte innitaris, inpri in is quoties antiquitatem codicum crepant. Expeditius iudicium est de bonitate :ea enim ex ipsa lectionis exploratione et comparatione Cum aliis cognosci potest; atque hoc tenere praestat. Anteit omnes
I. CODEx v ATiCANUs , M s. 3aa S, in quo fragmenta nonnulla Virgilii, a Georg. IlI, I inde, serVata sunt, quemque cum Picturis peri incisis exscriptum ad ipsam libri scripturam exprimi curavit Io. Caiet. Mitarius in volumine inscripto: α Antiquissimi Virgiliani Milicis fragmenta et picturae exhibliotheca Vaticana ad priscas imaginum formas a Petro Sancte Bartholi incisae. Romae. I x Chalcographia D. C. A. Roma ue Cameris Amstolicae) apud Pedem Marmoreum i74i . gr. fol. nInscriptus liber Benedicto XIV a Jo. Dominico Compistia Chalcographiae C. A. Praefecto. Sed, quae Pra naisSa Est, erudita praefatio Bottario debctur. Primum exemplum picturarum Cain
milli Cardinalis Maximi de Maximisὶ jussu Bariolus tali h. 1.Vaere expresserat. Pauca ab hoc aere erant exempla duita; in quibus quum prima Pagina radio exarata vacuum litoris recipiendis haberet patium, titulus eum anno ab aliis alitor est suppletus. In Bibliotheca nostra academica est exemplum s. a.