장음표시 사용
51쪽
quibus illi carebant. Duxit hic inter alii cotra Gesanenses aliquas huiusnitali machinas. Temoni plaustrorum affigebat tabulam latam & crassam, cii multo foramine traiicie dosclopeto & Musquoto inuentum: Cum itaq; ipsi grauiter feriret hostes qui sagittis tantum utebantur quibus Mosel ledi non poteris0 non fuit dissicile, eos vincere subi sareq;.Sed Precopus habet usum Sesoperorum,& quod amplius est amicitiam, & protectionem Turcae: Is ut sibi iter aperiret in Moscouia, aut in Mare Caspium, tentauit annis iam elapsis, ducere fossam Tanii ad volgam, hoc molimen altioris erat animi, quam Turcae plerumq; faciunt sed eius milites sugati suere a Moscis, in hoc adiutia Tartaris, qui verebantur, ne plane Turcis pessundarentur, si illud opus eis succesisset Nec solum
ruperunt classem Turcicam, ceperuntque eius partem, .sed di exitio dederunt exercitum terrestrem, in quo nunerabantur 8o. Tartarorum, dors, Turcarum millia, inter quos
erant ter mille Ianirari circassi vivunt sicut diximus more Helvetiorum, non nituntur vi sibi aliquid accuirant Ad tanquam mercenarii milites, militant Turcae, Persae Moseo, quo tam longe o isiiti sunt ut non habeant occasionem sibi timendi ab eius viribus. Giati Navi magis formidandi sunt, propter subitum impetu & excursionem, quam propter iustam, potentia quae eis sit,ad suscipiendas expeditiones Regias. Annis retro elapsis, cum se movissent,ut Mosco damnum inferrent,retrogressi sunt. placati donis quae eismis afuere.Cum hi, sicut& Arabes, dediti sint latrociniis tigrassationibus facilius est, ipsos auertere donis, quam pugnando Q ipd plus est Iii ipsi nec ciuitate.nec munitionε habeant, qua expugnata,&in dominium hostis redacta, de primi&taquam freno colitiaberi possint, bellum ipsis inferre, est expensas sacere sine lucro. Aduersus hos tenet Madinus dux magnum equitatus numerum,in Citrachari, Casan,& Viator habet quchi; praesdium in Culugan contra Tanam,ut resistant Precopitis. Cum Rege Sueciae iungit fines hi ostiis, praecipue ad partem Finlandiae, ubi Suecus cum quo diu bellum gessio paucis re tro annis ei eripuit munitiones Serenosco, Pernauia maiorem & minorem in Livonia, aliauem loca cum Moscus impeteretur a Rege Stephanoaenet Decus in extremitate Sinus Finiandiae munitionem V iburgii, magno praesiddio & expensuvi resistat, Russis de Madino Duci: Habet quoq; in illo Mari & Portubus vicini,.suas naves bellicas, tum ut obviet omni tentamento Magni Ducis, tum ut impediatrae ex Germania in Moscouiam vehantur arma&apparatus belli cunec aliae naues quam suae, ad illas oras appellere possunt,nisi
permissione, propria Regis manu signata: Hoc precommodii classi h & potentia nauali fecit Regem Sueciae, multo Mosco i in loci subi hane vim armorum explicare potest superiorem, eepitque hac ria, ab hoste, multa loca in ora Livoniae locisque vicinis. sed ubi equitatus duci, frequentiam populi usui esse potest, nepe in campis apertis,& in locis lon se a mari Baltico dis itis, videtur Magnu ducem potiores ouodammodo partes habuisse. semper enim sere inuasit Suecum: Non possunt tamen sivi inuicem multum damni imserre, propter asperitatem montium,stibis, glacies, nivesq;. superest Poloniae Rex inter quem & Magnum duc est haec differesia, quod Moschus,plus regionum haset, sed sum melius inhabitatas ciuilioresque: Illae plures subditi obedientioresque sunt Hule autem iudaciores&animosiores: Illi ad resistendum quam aggrediendum sunt aptiores.Hi ad inuadendum Illi ad defendendum munitiones: Hi adaperto pretio pugilandum. Illi magis iuncti uni tibi; sunt, Hi magis deliberati ad sectionem expedituremque: Iditiment minus inediam de incommoditates, hi mortem de serrum. - utrique tantum valent, quantum eorum Princeps virtute de sortitudine prestat: Magnus enim dux Basiluice pit Magnum Ducatum Sinolens censem,& Poloscensem,&lissimam ditionem in I uoni Econtrario Stephanus Poloniae Rex eripuit ultimo bello Iohanni Magno duci si lio Basilii .polosco aliaque diuersa magni momenti loca: compulit ad deditionem chiit He Plesco uteris Liri, coegitque tandem Moscum,tota Livoniade dere. Inde videtur. opu lum tautum valere, quantum ingeno animo valet ac,
52쪽
CV.Μ Jongo iam tempore Imperi si inserenissam an milia Austriaca
permanserit habuit enim scelicisti tria continuata nec interrupta siue cellione septem Imperatores non erit praeter institutis nostrum de ea liquot verba facere. Haec serenissima sim ilia celebris esse, famaq; inclarescere coepit, dem serEtempore, quo familia Othona annica, excitataq; a
Deo videtur ut sus Ecclesii ς contra Turcas & haereticos pro vat lo & p ropugnaculo esset. Duos habet palmites quia duo b. Philippi i Resis Hispaniarum, Archidiacis Austris,&c. filiis Carolo V.&Ferdinando I. Hom. imp ratoribus prognati sunt. Illi Carolo Imp. Belgium, Hispaniaque clim iis quae inde dependent cessi, uae filio suo digni istino, Regi Hi sipaniarii Philippo II reliquit de eius ditioniblis alias suo loco. Ferdinando ditiones in
Cermania obtigere, Austria nempe voemia Tyrolensis Comitatus, ali que Prouincis,quibus per Annam eius uxorem, Hungari regnum acccis Is Ferdinandus postsc,tres filios reliquit, qui quamuis ditiones patrimoniales,in partes tres diuiserint, rexerui tamen reguntq; adhuc cas, ipsorum succesbres,taquam vitam Rempublica, i sidem consiliis animi instituti citiae ponuntq; nobis ob oculos in effecti nil quia Geryonem: oes enim ad defensionem communes Status, quam uispi uinciae alterius sint ditionis no aliter ad cumini,quam sit ad unu solii in otianes pertineret bunt hi Status tam ampli, 'ntiq; momenti ut nisi tanto terrarum spacio, qirantu a montibus Carpathiis ad segniam usq; est, Turcae adia crent qui cos vigilare dc semper magnas expensas subire cogi, non populorum frequetia, nec opibus thesaurisq; nec ciuitatum ma incentia , nes viribus, maximis Orbis Christiani regnis cederent. Facile id percipere poterit is, qui considerarit distantiam, a Tergesto ad ultimos Lusatis teritii nos ad ibisco ad Nabum,&, Callisia,Constantiam ad lacum Podamicum usque. ijs finibus colinem tur, Lusatia,bilesia,Bohemia, Morauia, Austria,& magna Himgariae pars, hae Prouincisa aptissimae,populo seqquentes, commeatu opibusq; abundantes simi praeterea Styria, Carinthia, Carniola, Comitatus Goritiae, Ty- rolis Ciliς. dc principatus Sueuiae, Alcatiae, Brisgouis Constantia Inter has uincias Bohemia se in longitudinem, ad igo. in latitudine, ad et C. milliaria extendit, liciturque eam continere so tum Arces, tum opida muris cincta,&32 pagorum mi Ilia. Morauia,Silesia, Lustitia,&carum unaquaeque, de amplitudine cum Bohemia contendunt, sed ab ea potentia populique seqquentia vincuntur. Tres hae Prouinciae in longitudinem ad oo. in latitudinem adiaci milliaria, protenduntur. Optimo peditatu, equitatuit; abundant. Lusatiae milites quorum 2o. millia,qui apti bello sint, facillime conscribi possiendinter optimos peditescensentur. Styriaquς Min ris amnenti ferrique diues est,in longitudinem ad 6o. in latitudinem ad iio. mi Iliaria excurrit. Carinthia haec maxima sui parte molamosa siluisque plena est, in longitudine in latitudine autem n. milliaria continet. Carnio lacum ditionibus vicinis Tergestum usque, extendit se perlueo milliaria, latitudo autem earum est Lmilitarium. Frugibus, vino, carne, ligno abundat. Comitatus Tyrolensis minςris argenti satinisque diues est, logus latusqtieas.milliaribus Germanicis. i raetera ditiones in Sueuia, Alsatia, Rhetia f,
milia Austriaca in hac is.c6munitates sub sua iurisdictione habet) H ς Prouinciae
55쪽
uincit omnes, pliis minus,duas Myriades&semissem ordinarii reditiuaantumque extraordinarie pendunt incolis se quentes adeo sunt,ut neccstitate Urgente,centum peditum,dc plus quam 3o. equitum millia conscribere possent, non scio an ex aliquo Europς regno,maior militum numerus edim
ci queat Impetator itaque non tam impotens I inceps est, quam aliqui linsum,exignorantia imperiorum existimant, putates ipsius dominium, armctis finibus circumscriptum, di comeatus inopem reis,pecunis penuria laborar opuloquelaireques videri: est enim cius dominium amplissim ii, serti liminum, ditissimum,populoque frequentis imum scd Turca conterminus cui ipse a montibus Carpathiis a mare Adriaticum usque adiacetὶ posset vel potentioris Principis neruos elidere. γ yllum principem putarim,cuius fines,Turcarum finibus terra iungantur, quinon solum bclli tempore,sumptibi exhaurritur,sed&pacis tempore. Faciende sunt enim immensae expen', inextrirendis inunitionibus, carunaque praesidiis. Turca mnim magnis viribus, iisque sortibus, alacribus mitiq; tempore promptis praestat,isque pacis tempore armis instructior, quam quisquam aliorum Principum, dum bifilum maxime viget. Necesscitaque in iis, qui Turcae coterminus est, ob suspicionem metumque, adeo praepotentis hostis, sciri per sibi caueat,&sumptus faciat, sicut Imperator stipendia largitur, plus minus in militum millibus n confiniis Hungariae excubantibus. Hae sunt magnae expensae, nec minus in sortiscationibus munitionibus4; locorum impendendum est,ultra alias enses,in arcanis negociis,quae nutus instituti non est commemorare Cum itaque videmi Turca,insatiabilis Dr conis instar tot nobilissimas Prouincias, tot florentissima regna deuoras se,suae subiecisse tyrannidi totciuitates quae extra omne periculum esse pirutabantur,totque loca,qi capi non posse, putabantiu expugnasse, nedo natam in utramque aurem,& cum adscapulas lateraquenostra sit, ne e
56쪽
Iuperium Romanum quod imperinteTrajano erat amplissimum exten
debaturenim ab Oceano Hiberitico, ultra digrim: Ab Oeeano Athlanti. do,ad Sinum Persicuna: Ab Athlante adsiluana Calidoniana usque, pertingesbat ad flumen Albim, transibatqiae Danubium primum labi cepit bellis ciuilibus Galbae Othonis vitellii: ijs enim temporibus hxercitus, qui in maethi
Britannia pro praesidio erat,traiecit in Continentem Hollandia&vicina re- Voties rebellarunt, paucique temporis progressit,imperii finibus prcsidio destitutis transmiserunt Sarmariae Danubium: Alani superariit fauces Caspias: reis acquisiverunt nomen&potentiam: Gothi periragati sunt Moesiam dc Macedoniam: Franci ingressi iunt Gallias.Constantinus imp restitiai imp num antiquo splendoti,ihprui oelia donac stica, frenavit Tijrannos, arba- hos,&gentes hostiles Sed duo fuerunt quae Imperium multum debilitariint: Primum fuit translatio sedis Imperialis Roma Constantinopolim, ii rod factum, dispoliauit Romam,& debilitauit imperium: Luce enim clarius eli; quod sicut plantae, ex nativo solo, in regiones, climate & qualitate diuersas;
transplantatae, parum virtutis naturalis retinent: Ita dcres hunaanae, praecipue
autem dominia dc Status, inagitis illis mutationibus perdunt suum vigore nido stabilitatem. Eam ob causam Senatus Romanus,nunquam plebi conuenti- ite voluit,vi Roma Veiacsimi aret,qtaς ciuitas, multo gratior & magis conimoda erat, quam Roma, maxime, post liram a Gallis ruinae tradita suerat. Locus in quo Consi in inopolis sita est, adeo amoenus commodus Ec fertilis est, ut difficillimum ut irtus ibi altas radices agat Non enim toto orbe terr Him,tiuitas est,qua ' erra dc mare maiore fauore prosequantur: illa enim, nunc se infertilissinios cam o, extendendo nunc ili deliciosas valles se duenituendi ,riirsusque leniter in micti seros colles assurgendo: hunc se fiexibus in mare in i nuando, rursusque se retrorsum vertendo, abutiae incolis omne deliciarii na genus noci solum frumenta oc vina conseit: Diceres ibi vacchunielim Cercre, Pomonam cum Flora, pulchritudine cum scocuditate certare.
Post aliam Mare minimo spacio; plurimos gratos Sinus 5c tranquillos Portus secit,quorum inibio nosphoro nec ista meri plus quam 23. miliaria longi sest triginta numerantur, belli mo aspectia q si blanditur ciuitati dc regioni, ducitque eo magnisclassibus, hinc ari nonam Syri eo Aegypti Inde duuitiasTia peruntanas&Caphae. Nutiquam ibi fructus,nec messes, nunc Ihr ciae, unc Asiae desunt: Eodemque tendit tanta optimorum piscium copia, qui gyros gendodcludendo,sere domus ciuitatis subei in ut qui id non viderit in credibile iudicet:Pisces enim nunc fugiendo frigus Hyemis, transci intexI omo hiixino, in aspectu ciuitatis Constantinopolitanae, Propontidem versas:Nunc vitantes cstatis seruorem, redeunt eade via,qua digressi erant, Duabus itaque anni tempellatibus, eorum insinita copia summa delectatione,cui com modum par est capitur. liniar ibi praeterea Cidari di Barbis a summe amoetii et iucundi fluitii, qui ambo celebrem hunc Sinum inguunt, qui inter Coim
santinopolim Sc Pcram dilatatur, diciturque ascriptoribus cornu aurerum. vi finem iaciam: Non cst locus,rcrum amitentia, enervandae virtuti aptior. rec ad virtutem voluptatibus corrumpenda commodior: Id aperte demo strant segnitie; dc mollities maioris partis imp Grecorum,ipsbrumq; exe Lilium.Si amoenitas orae Tarenturae, dc deliciae resionis Sibaritarum, potuit ignau
59쪽
igmuos sacere,& corrumpere mores isti,rum populorum: Si deliciae Capua-nae,potuerunt emollire,& extinguere ferociam virtutemq; Hannibalis sum' rumque militum Si Plato disciplinae incapaces Cyreneos cistimauit,proptet suam prosperitarem quid statuenda erit de loco Constantinopolitano, dubci dc oportuno supra omnes, qui in Orbe terrarus trin summa, Cum nullae res magis perniciose sint Reipublicae, quam magia nouitates, aeres maiori damno,nedicam exitio potuit contingere Imperio Romano, qua adeo limgens ac subita, praeter omniti expectationem immutatiot Non plus minusuefecit bonus ille imperator,qtiamsi quis ad dandum animali meliorem formam,celebriamaa genua,aut core suo loco, ad cubitum transferret.Secunda
erratum Constantini,iuit diuisio Imperi j,suis iiiijs facta in tres partes, quod contigit Anno Domini magno imperio tria fecit, cum notabili
diminutione authoritatis oc virium Cum enim eius iiiij, id ter se armis decertarent,taliter ne inuicem consumpserunt,ut Imperium quasi exangue corpus remanserit. Quamuis autem imperium, aliquot vicibus sub uno Principec aluerit, diuisitoni tamen,adeo aptum remansit, ut raro acciderit, quin in Orientale dc Occidentale,non fuerit partitum, usque dum Odoacer Herulorum&Turingorum Rex,magno cum exercitu, Italiam in est 'in tam magnas
angustias coniecit Augustulum,ut predesperatione se imperis Occidentali abdicarit,quod accidit Anno 6.Hunnii an Malea Danubiu transiimiserant: Alaricus Vandalorum Rex Romam ceperat Vandali primus 'ndalusiam,
Apostea Africam: Alani Lusitania: Gottii maiore i anteortem: Angli
Britanniam Purgundiones Prouinciam occuparant. luistinianus Imp fes aliuquantulum in melius restituit,nam per suos Capitancos, exegit Vandalos , frica dc Gothos Italia, Anno 1 6 Sed paruo tantum rei'pore id durauit, nani ramo H. ceperunt Orientale&Occidentale Imperim vexare, arma & ho resis M ahumetana, breuiq; tempore suere a Saracenis oppressa, preter Syria Aegyptuo: Archipelagum, Africa, icilia dc Hiliani a. no 3 occuparui quoque Saraceni Narbonem, Auenionem Tolosam Burdegata & regiones vicinas: Imperium itaq; Occidentale paulatim prorsus in direptionem abiit:
Orientale autem adeo inualidum remansiit,ut vix aliquot vicibus, ciuitatem Constantino politanam contra Saracenorum arma defendere,inulto m inus
Occidenti auxilium ferre potuerit Anno autem Christi goo. titulos Occidentales i inperi j: plus est Carolus Magnus Francorum Rex, quam rem recenset Ado Viemae Archiepiscopus verbis seqnentibus. In die sanctae natiuitatis Domin ante consessionem Beati Apostoli,cum gloriosus Rex Carolus, ab oratione surrexisset,Leo Pontifex,capiti eius coronam imposuit,siicq; ab uniuerso populo acclamatum est Proto Augusto,a Deo coronato, Magno, P cifico,Imperatori Romanorum,uita d victoria. Diuisum itaq; fuit Occidem tale Imperium ab Orientali,hoc modo,ut ab Neapoli &Siponto, Orientem versus, cum Sicilia Grecorum esset. Beneuentum Longobardis remaner t.
Veneti neutri parti adscripti essent latus Ecclesiae liber, reliquu Carolo Maigno cederet. Blondus vult frenem Imperatricem primu in eam diuisionem. consenti jsse,deinde a Nicephoro conlirmatam ede. Habui titaq; diluisio Im peri j initium a translatione sedis Imperialis Roma Constantinopolim, creuit distractione inplures Principes peruenit ad persectione assumptione Caroli Magni Ante eum erat modus regiminis, Leges, Magistratus,& consilia communia tendebantq; ad bonum commodumq; utriusque Imperii tanqua membrotu eiusdem corporis: Et si unus Imperatorsi moriebatur abi ; filiis,
60쪽
tot iam imperili manebat alteri, sed Carolo Magno, in imperatore occiden.tis Hecto nulla amplius filii habita ratio Imperi j Orientis,nec Imperator rientis,unquam successi in imperium occidentis, nec eius Imperator in Ocrientis imperium, Permansit autem imperium occidentis, in familia Garoli Magni, paulo minus,quam centum annis defecit autem ea familia in AmoLpho. Ano Christi iooa abscripto omni iure Hereditatis creatio Imperatoris in libera electione Septem Principsi, qui Electores nuncupantur posita fuit. Ratio faciendi imperium electivum,quod eo usq; familiae Caroli Magni H reditarium extiterat, fuit,quod Imp Otho tertius filios non habuit: Et ut dignitate person quae eligeretur, imperia firmius redderetur. Imperium occidentis tunc valde coarctatum&concisum erat, nihil enim ei qua Germania dc Itali pars supererat: Pontifex siquidem Romanus, bonam Italiae partem possidebat: Veneti in medio utriusq; Imperii positi, vivebant in plena libe tate, cum Dominio annexo suo Statui : Regna Neapolis & Siciliae, quae No manni Grecis eripuerant, Ecclesiae Romane Feudataria facta erant, primox
sub Clemente Anti 'pa,deinde sub Nicolao secudo,& eius siccessoribus qui Antipapς factu pro er emolumenta approbarunt: Lombardia&Thustia, partim propter dimidia I inperatorum, Henrici quarti dc quinti, Friderici prum i dc secundi, cum Pontificibus Romanis, partim propter populorum sermciam imperatoribus plus laboris&impensiae, quam conrodi attulerant: Amdolpho Imp itaq; non solum in Italiam proficisci, curae non fuit, quod eum infortunia aduersaeq; res suorum antecessorum terrerent in sed dc populis It liae libertatem paruo praecio vendidit. Lucensibus non constitit libertas plus qua dece aureoru millibus: Florentinis eam sex aureora millibus redemerui Deficiente itaq; cum reputatione tribus Impexij, Et in Italia, prςter nomen, nihil sereremansit Vicecomites Mediolanenses, & successive alij Domini, aliis locis,rapuerunt sibi dominia, quae potuerunt absq; vllo Imperatoris r spectu tantumque petebant inuestituram suoru Statuta. Sed Franciscus, si sottia,cum sibi armis Statu Mediolanensem parasset, parui fecit Inuescituram, existimans se posse seipsum conseruare in eius possessione, iisdem artibus qui . scum sibi co parauerat:Vltra montes substraxerunt se Imperio multi Primcipes, ita ut Imperium presenti tempore,sere in Germania conclusum sit Sed quod dominia in Germania uniformianon sunt,describam illa ut sequitur. Aliqua dominia sunt quasi membra imperii, sed separata, qtiamuis enim I serii sint no id agnoscunt, nec agnoscere volunt sicut Reges Daniς & Sueci , iux Prus se Helvetii,Rheti: Alia agnoscunt qui de Imperatore,pro sepremo Principe, sed dietas Imperii,non inuisunt, nec contribunt feruntq; onera I perii, licut Duces Sabaudiae, Lotharingie, & principes Italiae: Alia inuisuntdietas seruntque onera, sicut Principes dcciuitates Germanie,sed Rex Boli mi ea Carolo quarto imp: a contributionibus exemptus est rilia dominia non solum pendunt communes cotributiones imperii, sed quod plus est,soLuunt Imperatori tributum particularesa sunt illς ciuitates, quae Imperiales
nuncupantur. Aliqui Principes Germanis non solum intersunt Comiti is I perti,sed&electioni imperatori : Hi sunt sex Electores, tres Ecclesiastici reues Laici,quibus iungitur si vota imparia sunt Rex Bohemie, qui non venit ad conuocationem, quae Dieta dicitur nihilominus calculum in electione habet. Sed loquendo stricte: Quitates & Principes imperii proprie dicumtur, qui Dietis intersunt, & tanquam membra Vnius corporis, participant bona dc mala emolumenta dc onera. Hi viventes fere modo Reipublice, simul unitet, ad defensionem comunem, habent imperatorem Pro