장음표시 사용
51쪽
Dominus & Subditus, ibi Jus, quod hi
hunc illi competit , abesse non potest Porro ius absque lege nequit subsistere, quum haec sit illius exercitium, sitquci interpres iure suo utentis lateri perpetuo adhaerense proprium autem duntaxae est superiori , legem dc praecepta ins riori constituere; hocque ipsum sempiaterna lege cautum est, inferiores parere superioribus , er parem rar parem noste habere imperium. Quare solius Dei en praerogativa, divinaeque dominationis e
cellentia, leges id est juris, ac boni de aequi praecepta ponere hominibus, ita
ut legislatores humani vicariam solum potestatem condendo leges exereeant,
quumque homo homini jure proprio te ges dare nequeat, interpretes sint Dei. supremo sibique proprio in omnes iure gaudentis, suamque in illos potestatem, certis tamen limitibus circumscriptam transferentis. Quopropter homo hac in parte fungitur ossicio Dei, diciturque illius imago, ut jam pridem Plutarchus g) animadvertit, & S: Scriptura conceptis verbis prodiit Ar me Reos re Dant , ae legum conditores justa decemnunt ch). Res haec minime latuit antiquos legum latores etiam mediis in t
52쪽
yurisprudentiae sacrae ac profanae. II
nebris idololatriae versantes. Nam dum probe cognoscerent, humanam auctor, intem sore imbecilliorem, quam ut pomdus addat, dc apud populos sibi subj
ctos firmiter stabiliat leges a se conditas , divinam quandam & ex alto der, vatam iisdem conciliare studuerunt, si gendo, se a Numine quodam eas acce sisse, aut certe cum aliquo Deorum
earumque maturo consilio communucasse. Ita ferunt Regem Minoem in vulgus sparsisse, leges suas a Jove De rum maximo inspiratas sibi dictatasque fuisse e ita Rex Numa Pompilius ab AEgeria Nympha, cum qua familiaris sibi
sermo intercederet, arcanis colloquiis suggestas esse dictitabat e Trismegistus AEgyptiis persuasit, Mercurium esse imgum suarum auctorem et Lycurgus ut Lacedaemoniis fucum faceret, ab Appo, linis ore leges suas hausisse se iactabat e Draco & Solon Atheniensibus vendid runt leges a se latas quasi totidem diu, na Minervae oraculat quin & Mahometes Alcoranum suum, seu degum codicem tanquam a Gabriele Archangelo trad, tum consignatumque Arabum genti O, servandum proporuit. Nimirum agno mxunt homines isti, quam caeci in religi nis negotio, tam sapientes plerique in BIBLIOTH. DOMAsT. Lis. XI. B pop
53쪽
populorurn regimine I agnoverunt Imquam nullum esse ius , nec vim ac minbur inesse legibus sine Numine quodam, S altiore aliqua , unde repetantur , dominatione. Sod isti factis , hoc pridem dictis comprobavit Tullius ci e Hanc video , ait , sapientissimorum fuisse
senuntiam, legem neque hominum iv niis excogitatam, nec scitum esse aliquod populorum, sed reternum quiddam, quod Mniversum mundum regeret , imperandi prohibendique sapientia. Ita principem Iegem illam γ ultimam mentem dicebant, Omnia ratione aut cogentis aut vetantia Dei: ex qua ista lex, quam Dii humano generi dederunt, recte es laudata; senim ratio mensque sapientis ad jubendum, deterrendum idonea. Ex his iam patet primus fons dc origo omnis juris ac potestatis serendi leges , qui alius non est nisi Deus , isque solus; quique dum mundum, & in mundo homines ratione praeditos omnipotente verbo suo ex nihilo condidit , Superiorem ut memini se fecit ac Dominum , & Ius potestatemque statuendi leges in subditos ac inferiores, ut ita dicam, acquisivit. Videamus nunc, qua ratilane ius hoc, potestatemque istam nascente st iam
54쪽
Iurisprudentia saerae ae profanae. I9
tim mundo exercuerit Numen. Consuderare possumus hominem tanquam Deo subditum duplici ratione, scilicet secum dum naturae suae conditionem, & secum dum eam, auae supra naturam est, qua nimirum ad altiorem coelestemque
finem in prima sui origine Dei beneficio sitit elevatus. Utrique huic conditioni idem Deus ac Dominus de iure ac legibus providit. Et primo quidem Jus, quod naturale vocamus, constituit, dum Indidit homini lumen rationis, quod quaedam facienda, vitanda alia esse dictat. Huius iuris principia omnium pri- ma sunt et deelina a malo fae bonum e& . quod tibi non vis fieri , alteri ne feceris; e quibus latissime patentibus
manifesta ratione alia deducuntur ad Deum, ad seipsum, ad proximum sp Oantia , nimirum e colendum esse Deum ranquam rerum Omnium conditorem, quia re bonos prinmietur, contra puniat ma os: honesti vivendum esse ae ab inendum a vitiis naturam rationalem dedecentibus rparentes esse honorandore neminem ladem dum an bonis anima , corporis , ac for tuna. dcc. Quemadmodum autem nat ra humana omnibus hominibus , tamquam eiusdem speciei, communis est,
ita etiam ius hoc naturale ad universos B a homi.
55쪽
homines pertinet. Nullus enim est quantumvis barbarus & sylvester, qui non hoc lumine naturali , si mentis oculoS aperire velit, quaedam quae iusta sunt, ab illis quae injusta , secernata Differant quantum velint homines se mone, ritibus, Vestitu, ingenio, mor,hus ; at hac in re tanquam in natura communi, i sibique intime praesenti co sentiunt omnes. Sed & aliud ius, idque excellentius homini vix condito mundo ro ratione conditionis suae ad ea, quaeupra naturam sunt, elevatae posuit Deus, quod supernaturale Vocamus, quo pecndem, spem , & charitatem ad finem supernum tendere tenetur; per Mens quidem, suam firmissimam adhibere debet iis , quae a Deo revelata sunt, ob eiusdem loquentis summam auctoritatem di sepientiam et per spem , qua animum ad coelestia dona, gratiam, vitamque
aeternam consequendam erigat oportet,
innixus Dei potentissimi simul & fideli
simi promissas et per charitatem vero , eum tanquam Ens infinite honum atque perfectum toto corde totisque viribus diligendo. . Atque lex ista, quum per divinam gratiam omnium mentibus infusa & velut insculpta fuerit, omnes
omni tempore obstringebat, eadem Dei Sratia
56쪽
uriorudentiae sacrae ac profanae. 21
gratia vires ad id exequendum supped, tante. Utrumque hoc ius tam naturale, quam supernaturale, quum ad omnestat dixi pertineret, quasi ius commune ac publicum erat. Verum neque privatum defuit in ipsis mundi origine , equo fluxit praeceptum illud, quo Deus Adamo & Evae interdixit elu lini sciemetis Ioni ae mali k . Atque hanc imgem exstitisse matrem ac fontem aliarum Omnium , quae postea per Mosten latae fuerunt Hebraeis, sicite animadvertit Tertullianus cl) sequentibus verbis r Deus in principis mundi ipsi Ada γ Esi Iegem dedit, ne de fructu arboris plantra in medio paradi ederent. Quodseontra fecissent , morte morerentur , quin Iex eis fusiceret, si esset custodita. Quippe in hac lege Adamo data quasi omnia praecepta recondita fuisse cognoscimus, quae postea per Mosen in lucem protracia fuerunt. Si enim primi parentes dilexissent Deum, illius praeceptum nubia ratione fuissent transgressi: Si dilexissent se ipsos, nunquam intentatae mortis, totque miseriarum reos se fecissent: Si proximum , neutiquam porieritatem omnem in extremum praecinitassent exitium: neque homicidium in se ipsis, no-
57쪽
bisque omnibus commisissent; neque suditum clam gustando vetitum sibi fiuctum; neque serpenti falsum testimonium dicenti fidem adhibuissent; neque debitum Parenti optimo , Deo Maximo honorem unquam subtraxissent.
Constituto sic iure communi ac prLvato alia quoque iuris vestigia non procul ab ipso mundi exordio apud primos Parentes reperire licet, & quidem d plicis , nimirum si sic vocare fas est, iuris sacri ac civilis. id enim ξ dum legimus in Sacris Literis cm , Abelem& Cainum obtulisse Deo munera defiugibus terrae, & primitiis gregum, dubium ςsse haud potest, praeceptum de tali Numinis cultu dc sacrificio fuisse a Deo inis malum Adamo ejusque filiis, id quod ad ius sacrum pertinet. Rursus ubi idem Numen Adamum & Evam , & in his
posteros conceptis verbis allocutus
est n : Relino et homo patrem ae matrem , ω actarebit uxori sua, γerunt duo in carne una; legem quandam civilem, scilicet de conjugio, quod ad vitae commvns societatem pertinet, nec adhuc ad sacramenti dignitatem eve-- ctum cIn Genes O Genesa.
58쪽
yurisprudentiae sacrae ac profanae.
ctum erat, condidisse merito videtur, dicique potest, prisa heic quasi rud, .menta, immo fundamenta Juris Utriusque jacta esse, primumque iuris peritum fuisse Adamum, qui omni scientiarum genere atque notitia a Deo ornatus istud cum naturali ac supernaturali iure, de quibus dictum est, in familia sua magnis sensim incrementis aucta propagavit , explicavit, & sartum tectumque Hrvavit. Ab eo tempore usque ad Noemum & diluvium, quod totam inumdavit terram, & paucis exceptis humanum genus extinxit, non est reperire certa quaedam aliarum legum vestigia, & quae iura tunc fuerint usurpata. Quum tamen sacra Scriptura prodat, una ex parte quidem, Sethi de fnochi filios pie sancteque vixisse, ac divinum propagasse Cultum , ex altera vero Cain uni primum aedificasse civitatem Η noch ad plagam orientalem Eden, Cumque filiis suis de nepotibus, qui primi
civilibus artibus & opificiis operam dedere, ea in urbe ac vicina regione D masci habitasse, non abs re licet asser re, iusis sacrum penes Sethi & Enochi posteros, quos Alios Dei adpellat S. Scriptura, custoditum ac quibusdam legibus ad sacra pertinentibus auctum amplificas in tum-
59쪽
tumque fuisser ius vero proianum all- quod a Caino ejusque stirpe, e qua lias hominum procreatas esse eadem
Scriptura sacra memorat, ad societatem civilem, quam inierant, conservandam
esse constitutum. Quippe, si duos ch racteres illos probe considerare velimus, quibus Divinae Literae utramque Sethi& Caini progeniem insigniunt, omissis aliis rebus utrinque gelus, facile patinhil , non inanem este, quam adtuli, opinionem. De Seth inquit r Aperie scilicet Adam Alium, vocavitque πο-men ejus Seu dicens: posuit mihi Deus semen aliud pro Abel, quem occidit Cain. Sed Er Seth natus es filius , quem Noc Cit Enos : ipse coepit imocare nomen Domisi co . Dabium autem esse nequit; quin Adam cum uxore sua, reliquaque familia amplissima Dei nomen quotidie
invocaverit, supremum hunc Conditorem ac Dominum colendo, honorandoque. Quare dum Enos dicitur coepisse invocare Dei nomen, intelligendum hoc esse vudetur de cultu quodam veri Numinis p. hlico, certis quibusdam legibus constituto. Profecto nobilissimus Scripturae S. inte
Ires Cornelius a Lapide p dum in hunc
Ocum commentatur, ait: ,,Enos auctoris fuit,
60쪽
Iurisprudentiae sacrae ac profanae. as
,, fuit , ut passim homines rite Deums, colerenu. Unde hebraea habenti tune,, coeptum est , scilicet publice & pee,, coetus , auctore EnoS, invocari no- ,, men Domini. Tempore ergo Enos v,
, , dentur coetus hominum institui & in ,, Ecclesiam congregari coepisse ad pu- , , blicas preces , ad publicas conciones,, & catecheses , ad publicum Dei cul-s, tum per sacrificia, aliosque ritus S, , Ceremonias. ,, Atque ita ius quod- clami sacrum & Ecclesiasticum , latis aliquibus quoad tempus , ritus & ceremonias legibus , sine quibus aetatem ferre non potuisset , circumscriptum , in Enochi familia, & apud filios Dei multo tempore floruisse satis constat. Jam vero de Cain , ejusque filiis & nepotibus
alium characterem producit S. Scriptura, dum ait : Habitavit - - - in terra ad orientalem plagam Eden ., - - redificavit ciυitatem , vocavitque nomen ejus ex nomine flui fui Benoch. De nepotibus vero Caini: quod Jabel laetit Pater habitantium in tentoriis , atque pastorum, Jubal pater canentium cithara D orgmno , Tullialcain malleator B faber ineuncta opera inris ac ferri. Ex quibus patet , Cainum aedificasse civitatem quae omnium prima fuit in qua cum