장음표시 사용
231쪽
late dominius r. par. huius tractatus quati Ly- concl.ia . circa medium. Hanc
vero utriusque synodalis decreti dimerentiana, re quasi antinomiam optimὰ sensit Nauar. d. Misceli. I'. de orat.nt r. p. qui ideo utrumq; sic ad concordiam 'reducit, v t posterius, nimirum sest 22. cap. 3. loquatur tantum de distria hutionibus extraordinarios, & impro-lprijs, quae de reditibus particularibus di ita tum per natuit, dc ossiciorum costi aiuntur lucrifaciendae ab eis solis, qui huiusmodi beneficia habent implendo ossicia, & sentitia diuina eis ab Episcopo ρος scribenda ac designanda,
prius autem decretum, hoc est illud, quod liabetiir cessi. 2I .cap. 3. intelligatur de distributionibus ordinariis, &roprijs, qv. e constituuntur de fructius csimunibus lucri Dciendae a faciei ictus comuniter osticia diuina; ct ideo, subdit Naitata illae extraordinariae merito non accrescunt ali Is, quibus hae OG ldinariae distributiones accrescunt, quoniam hae de communibus fructibus c5stituitiatur pro offici js communiter ab omnibus o undis, illae vero de Ductibus particularibus praefata nim dignitatum, peis natiuini,ct ossiciorum pro ossicris, ac serii iiijsa solis ea obtinenti- luis iaciendis, &cbeundis. Pro quo facis, subdit idem Nauata quod etiam ante Cocilium Tridentinum in multis Ecclesiuerant quaedam distributinnes cItraordinarie pro liabentibus aliquas dignitates, personatus, vel ossici a, qui persbnaliter aliqua diuina ossicia obirent, puta celcbrando Missis maiores certis diebus , habebantque lucrum virtus aurei exempli gratia ; ita, ut si pers maliter illa munia subirent, lii cruillud sentirent, alio qui amitterent; sed amisitim non accresceret.ati s Cataonicis, qui Misse inter filissent. H c Nauarti ad virui ue decretii Tridentino Synodi conciliatio optima est,&aptis-sii na,inc do tamen id,quod de communibus reditibus dixit, ex quib. ordin riae distribilitones constituuntur,intelligat non solum de com munibus illis prouentibus, qui ab initio, seu ex primaeva institutione at quotidianas di nstributiones constitutae, ac designatae sunt, sed etiam de tertia illa parte
diritum,ac proventuum, qliae ex d.ses L. 21. cap. 3. Conuertenda est in quotidia-inas distributiones; quae quidem tertia , pars ideo poteth optima ratione nomine communitina redituum contineri, quoniam per couersionem illam, pr priorum redituum cultisque beneficii nomen simillinc naturam amisit,& ta-
quam communi masse Capitulari vi inciliaris decreti incorpo cata com- ,
mumium redituum notionem, δἴ ratio- lnem,ac naturam accepit. Neque liuic
Oconciliationi obstat et quod decisium,
extat 1 Rot. Rom. teste Caesar. Crassi decis. i or alias '. sub tit. de praeben. ac id ignitat quae etiam habetur decisqor.
itiss. dii te s. nimirum tertiam partem fiucti ium, quae ex beneficio detrahi rur , computari in valore beneficiores ;longeq; dii serre a distributionibus, S
acquiri Canonico beneficiato praesei tinc seruienti in Ecclesia C.athedrali, vel Collegiata per itis non decrescet
di poti iis , quam accres endi, quasi
vero eadem ratio sit utriusque illius
decreti Tridentinae Synodi; non o stant inquam illae decisiones ; nam
aperte loquuntur de illa detractione, quiae si vigore consilietudinis, aut st tuti aliouus Ecclesiae, nulla vero ibi fit mentio Trid. Concilij, videtur auem consueti ido, cistat itum, de quibus in . . decis conuenire potiu&posteriori illi decreto Tridentinae Synodi,
de quo d. sera. 2. p. 3. per ea enim nul.
last comtersio in distributiones quotidianas , sed simplex separatio, &detrachio a reliquis mictibiis as lignato linunere,& seruitio ab eo praestando, secuius benefici j si stibus, ac prouentibus ea tertia pars detrahitur, prout ct fr d. sess. 12. cap. 3. atque adeo eadem plane ratione tum hoc decretiim, tum
illa consiletudo , ac statutum regulari debent.
232쪽
Ex his istitur omnibus . Mae in hac
prima conclusione adduximiis, ut vela aliquando contrahantus, habemus rogiuam, quod distributiones quotidi
nae proprie sunaptae, sta earii in portio, quae deberetur im,qui absunt,si diuinis offici js interement, accrescit caeteris interessentabra. Ain pliatre vero haec re-3i gilla ex stipradictis, ut proe edat etiain iis distribationibus , qtue conflatae su ut ex tertia parte redituum, & priγ- luentuum detrastv ex quibuscunq; dignitatibus Iersonatibus, εἴ offici s clesiario Cathedrallu, vel Collegi tarum, dcconuerci in quo id ranas distributiones ubi prios nullae adessent, vel admodum tenues. vigore decreti Concilii Trideli in i d. sies Lai. cap. s. de 3 1 re Lirin. quod idem ' eadem rationestatuendum est de is ς qnotidianis distributionibus,quae cum tenues essent, auctie sui3t.& quo disiodo impingit atqex unione aliquorum beneficiori tiri, vel ex aliquarum p bendarum suppressione iuxta ficultatem ad id Epias piscii consensu Capituli tributam ab ea lam Trident. nodo sessa cap. I s. de re rara. Limitatur autem primoliavi pia regula, d coiiclusio, ut non
33 procedat i ubi certa quantitas, puta
decem aureorum, clistrabuenda est exstarii to,aut consuetudii in inter eos, qui diuinis interfi: erint; nam tunc portio non intei essentitim interes lent bus a cedit iaciti iure accrescendi, sed non decrescendi, ut m pr. hac ea d. concluscirca medium ex Couar Card.de aliis d 3 cuimus. Limitatur secundo,ut it neq; iure accres aendi, ne lite non decrem
Iad alios Canonicos, & Col legas ueniat portio deficiens diitributionis, ubi certa, ac determinata quae iras, puta unius aurei unicuiq; Canonico pra senti tribui mandatur ', sed ea anuicia da sit Eccllasiae, ut post a lios ex eodem Couar. ibi sim ostendi ratus, cum quo 'etiam hoc ipsium tune demum adnu nuimus procedere, clim distineti sitiit reditus Lelesiae a reditibus, ac prime-tibus iasinistrotum. Limita tertio, vir
3 1 t ea tertia pars stumum, ac reditusi. quae ex dignitatibus, per Enatibus, ac officiis in Ecclesijs Cathedralibus, vel Collegiatis existentibus detrahitur ab Episcopis designato ab iis rin cuilibet proprio ossicio, S seruitio vi decreti
Tlident Concit .sess 22.cap. 3. se remi mat. si deficiat ex eo, quia seruitium itulud impletum non merit. non ipsis C nonicis, seu Collegis accrescat, sed fabracae Ecclesiis, aut alteri Pio inra a bitrio Epascc applicanda sit, ut eod. cap. .aperte decernitilr. Limita qua V, 36 totvbi esset coietudo, quod non a crescerent interessentibus, sed in E clesiae viii itatem conerterentur, prout decisum filii in Delphin. teste Franci Marc.decis 882.nu. 6. 3c I. par. 2. dicere eam consuetudinem este in Ecclesi. a S. Andreae Gration potis: idemq; di cet Glocrecepta d. Clem. 1. deo. Ec qua l.
3 id ipsum quoque ' con edens it. atum: Ecclesiae . quod & Iald tradit Franc.
Monat. consi. 27. num. q. Alias autem huius regulae, es conclut onis tum ampliationes,tum et ram limitat iones, se Qi embas conclusion 1b Iatilis pros
Secianda conriusio: Distribiuiones, quas clericus Ecclesiae Collegiataee
communicwis amittit iuxta ea, q' iandocui intra unpe. a. par. h litis trach q. II. 38co incliis i. iii re accrescendi i caeteris collegis accedunt. ita Abb. in cap. pastoralis 6. veridiri, num. 22. Dec. 1 um.
7. S. ali 3 Doch. mayis Communiteri qua 39 ratione idem dicendum est deli retico Occulto, qui de ipse propter h.eresim excommunicationem incurrit pnam distributiones ab eo perceptae interim donec cum retentione benefici 1 absoluatur caeteris accrescii tir, ut in spetie res. ondit Nauar. conci19. de
de vi t. de hon est. cieri ubi inter caeteros ni fac. de Vita l. num. 9. Fel. in cap. Apostoli num. I 3. de excepi. Dec. d.
233쪽
. Verum, num. 7. & post alios Petri Surd. tra j.cle aliment. tit. l. quaesi.82. tium. IIS. idem asserens de excommunicato . Rario autem utriusque eit, qui χuon videtur congrua ratio discriminis xssignari posse, cur regulariter locum habeat ius accrescendi in distributi num portione desciente propter si iam plicein non interessentiain, non autem n portione exconὶunicati, & suspensi; quae pariter omnino deficit propter no interessentiam; nil ut enim interest quoad hoc, an ex libera voluntate quis diuinis ossici; s non intersi an propter QKcomnulnicationem, aut suspen sionein. 3 Idem vero eadem plane ratione dicendum quoque est de interdicto, prcuteum excommunicato, & suspen so hae in re aequiparat Vgol. trach. decensur.
Ecclesiab. 2. cap. 12. in princi p. num.
3.& licet quoad principalem conclusionem in his omnibus a nobis propositam ipse aliter sentire videatur, tymen in effectu solum ponit illam disticictionem,quam afferunt Cotiar. d.nturi. 7. Card.dc ali 3 d. Clem. 2.de a t.& quai, quamque nos retulimus, &securi suu us prFed.conci .paulo ante medium.
Hoc aut i, quod dictum est de litter-Αa duis, nullio magis dicendum est de distributioniblis,quae tempore interdicti, diuri diuina ossicia ianuis clausis ceiiuratur, & cum aliis moderationibus, de quibus in c. ii n. de sent. emOm .in Q diuidutur; nain qui diuinis ossici)s eo
tempore non intermerint, clistributi nes amittere debent, sicut perderent interdicto non extante, ut cauetur d.cap.'s n. f. adi cimus praeterea, & latios nos explicuimus d. 2. par. huius tract qil est. 6. concl. I. atque adeo debet quoque eo casa, ac tempore habere locum ius
accrescendi, siciit regulariter id habere locum interdicto non extante sit pradocuimus . Eadem quoq, ratione idem
3 stati tendum est ' de deposito, degradato eo qui priuatur beneficio, irregu lari, de notorio peccatore in casibus, in quibus supr. l. 2. pM.quaest. I p. stediuius hos omnes amittere quotidianas
di stributiones; nam in i)s quoque casi ibus distributiones, que his adinat inrur icaeteris accrescunt ό m ijs tamen mori derationibus, ac restrictionibus , quas ibidem adhibuimus; nam quibus casi bus vel non amittunt, vel recuperant saltem pro parte distributiones ratione victus necessiatij aiane de causa,an haetiam locum iri, habebit in dic eisna-di. Praeterea eadem ratione Ius quo que accrescendi locu habet quoad exsdistributiones, quae absenn sine iusta& legitima causa tributar, o Concessinsunt etiam per collusionem, aut rearitia sonem, aliamve pactionena prohibita.
de quo in qu st. pr ced. nam ας ipso iure accrescunt ali interessentibus, qui huiusnodi pactioni, remissioni , col-Iusioni, vel praebitioni, seu concessi massensi non fuerinis nisi ex constitutio nibus Ecclesiae probatis alteri debeantur; quod si omnes Ganserint,iam lucvsibus Ecclesiae addictae, dc applicate intelliguntur iuxta ea, qiue sequenti c5clusiot is in simili ostendemus; atq; ita reperi costi iuriim a Mediolanen. Conocii. IVouinc. i .sub. tit. generali de ministris Eccles&divin. ossic.& spetiatucommunia de Mini stris ad. 1in. Denim id ipsum, ut nimiriam portio deficiens
distributionum accrescat caeteris Col-Α legis , locum t quoqtie habet in inca- iasibus,qtiib. propter simoniam amittit clericiis quotidianas distributiones, quos casus latius prosecuti sumus d. a. par. huius trach. qii. aest. I 8. ut in spetie docet inter caeteros Nauar. in Manuali Confessi cap. 11. nu. t 2 3. nos admo nuimus d. quaest. I 8.c5cl.4. ad lin. quod ηις tamen limita spetialiter' in Simoniaco confidentiali; nam hic sicut ter fiuctus , ita etiam fortasse distributi nes restituere debet Camerae Apostolia . , aut super ijs cum eadem compon re,ut latius tradidimus d q. t 8.co I. s. atque adeo in i Geni nu Ilatenus eo casu locu habere poterit ius accrescendi. Tertia ,& postrema conclusio. Ius
accrescendi locum habere non potest, si nullus ex Ecclesiae ministris si E e 2 uinis
234쪽
uinis ossici sintersit, sed omnes quotidianae distributiones, quae eis dandae forent, si praesentes fitissent, ad Ecclesia pertinere debent, eique applicantur; ita Gemin. d. capit. unico g. statuimus
in 6. idem dc caeteri Doct. sere omnes in cap. fin .de rescrip t.in 6. Couar. d lib. 3. var.re sol. cap. I i. num .7. de in princi R. Hier. Gig.consi. I 43. nu .ro. & decisium fuit in Rot. Rom. teste Cissa l. decisivnic. tium. 3. sub tit. de cleric.non restadent. Ratio est,quia non dantur distributiones , neq; accrescunt nisi interes, sentibus, ut hac ipsa quaest. concl. I. &alibi sepe ostendimus,applicari autem debent Ecclcsiae, quae debito seruitio fraudata est, arg. tex. in c. si Canonici, de ossicio ord. in 6. ubi id apstim statuitur in cassi iniustae ,&in insis canonicEfactae cessationis I diuinis; tinnio de
idem statui videtur ubi iusta, de can nica fiterit cessatio; tuc enim vult Summus Ponti sex eos, qui causa fuerunt cessationis, teneri Canonicis ad inter
esse ratione seruitia Ecclesiae subtractis quod interesse a liud esse ii si potest ,qua quotidianarii distributionu,quas percepissent ratione serii iti j, quod Ecclesiae praestitissent, ut latius explicauimus
supr. 2. par. huius trach. quaest. I 6. Con-
8 cl. 2. Idem l autem, quod in luc conclusione proposuimus, multo magis dicendum est, ubi uniuersium Capitulum interdictum sit siue ob causam in iure expresam, siue quia Pensionem , aut uindennium non soluit; interim enim ingulares clerici illius Capituli, cum interesse non ressint diuinis, ut d. q. I s.concl. I .Ostendimus, neque etiam per-eipient distribi itiones, sed eae eonircr- tendae erunt in Ecclesia utilitatem. 9.Aliud vero statuedum puto, cunal E clesia ipsa interdicta est propter pollutionem maxime per modicii in tempus,vid. concl. I. satis demonstrauimus.
Praeterea idem, quod piaulo ante dixis omus; ut nimirum i locum non trabeat inter Canonicos , caeterosq; Ecclesiae Collegiatae clericos ius accrescetidi, seu non decrestandi me eri stimis, ediri portio deficit post qua semel est legiti-mῆ,& iure qu sita, Ded propter aliquod delictum quod tamen a iure siue com muni, siue spetiali non habeat annexa huiusnodi priuationem, sed poena arbitraria puniendum veniat) clericus aliquis ea portione, postquani est legi- timc qiuaesita, priuariir; nam tunc haec ipsa pomo no ali)s Collegis accrescer, seu non decrescet, sed eam in causam cedet, citi iirdex, seti superior , qui priuationis sentetiam fert, illam applica revoluerit. Ratio illa est, quia regulare est non habere locum ius accre scendi quoad portionem deficientem, si iam semel legitime sit quaesita, ut su- pr. hac ipsa q. praemisi . 2. in fin. ostendtinus. Qu si iudex nulli expressim
applicet, tunc adhuc probabiliter puto seri eas distributiones iam perceptas applicatas esse iocis Pigs,qia haben riar loco fisci, per ea, quae tradunt Couar.
& Diad in Pax. Crim. Canon .cap .mihi Iεχ.ubi etiam Lopez. in Addit . dii quaesitae sint per reum, sed adhuc non perceptae, nisi aliud exprimatur, puto collegis accrescere. Dixi autem, cui ait ire communi, vel spetiali non sit an-
Π nexa huiusmodi priuat: o; nam ' si ali
quis clericus de lichim aliquod vel cGimittendo, vel omittendo admiserit, propter quod de iure communi, vetetiam spetiali siue consuerit dinis, sue statuti tum synodalis,rii in particularis alicuius Ecclesiae eo ipsb priuatus exul stat aut etiam priuari mandetur distributionibus quotidianis, tunc, cum in consequentiam dumtaxat criminis ijsriuetur eo iure iubete, omnino locum abebit ius accrescendi; nisi tamen 1Σ illo ipso iure siue communi, siue speciali inducatur,ac decernariir, ut caeteris collegis non accrescant, sed alteri causae applicentur; nam tunc ius illud seruandum erit. ita in spetie Glos. d. Clem. 2. Uerb. pars dimidia, de at. de quat.&ord . praefic quam ibi Doch. m. gis communiter sequuntur, nec non Franc
235쪽
Franc. l.cap Anico g. statuimus tauri . . ar Verbum hiateriti tempori, rutilariter imia de cler. non resid. in 6. Atque haec de tort-ν ως sintentiam. I riparticipi hac quaest. iam ducta sum ciant. et Iem temporu;num ay. t' . Lex impeneni poenam per verbum trasentis. SUMMAE RERUM. vel teriti temporu veniens ad intrepre-
rationem legis venis quando imperare latam velferena mententiam. so triuis Ira ntis, vel statariti re oris tortant feria sentelisiam ubi stibio materia . vel alia iura id suadeano. 3r Verbum, quod neque amonem . neque paseo sonem si se . cuiusmodi es Verbtim on tuum, inducit canonem lata fuissentia. Θ
pratenti te eris A eie tatam Arteuriam. etians iungasnν in futuro. n P 33. nisi aliua subiecta materia, vel alia iura fuatae t. num. 3 s Dictiones importantes latam sentAtiam qu sint.'nu .seq. 3 c Dictiones remouentes omnem HIasionem im portant latam sententiam ieeι iuncta sine verbo futuri temporis. Et qua ilia si ne num. a . Nisi tamen iungantur verbis necessari. requirentum dilationem. num. 3δ. idem etiam da dictione tuo iures milibω. num. 3s. ν Vorba quadam in diaeentia latam sente
-ι Vrebam, erpartieipium Iuturi remporis ν , gulariter importa3 eanenem frenda sintretia. Nos Hias Iexpoena, esseerius . Fia. num. I. ut superueniser alteri id plane di 'onenti. nhm. . - Vσι Am stitura ιι stris seminatum indu cir canon.m Iara sententι a. Et quomodo id procedat. num. s. - Vrebum futuri temporis prolatum a testi . ιιre inducit latam sententiam. Verbum futuia temporis in rie latam sententiam 'uando ex alijs verbis eiusdem Remuitutionis id apparet. . vel etia exals
os Verbum futuri temporis priuans aliquε-- tione flatu. ineι aribilis indueit Iaram sntcntiam. so Vribum futuri temporis iunctum panicipio T rateriti semporis inducit eamnem lata Fntentia. Et iunctum verbo,quodsis te natura eslata sententia .num. X . si Verba futuri temporis declaratoria an im pertent latam, velfrendam sententiam . Is Verba comminasoria inducunt'Hiamsi rantiam; nisi innantur ali importantsebus latam sentent/am. nu. 1
a Z x humana quomodo de ratur. - Lex humana acta purὸ moraris. Mia puro pis
s Lex Horata iantam quomodo di natur. c Lex poen alis tantum qua H. 7 Lex mixta, hoc ere, moralis. ertaenalissimulqu/nam sis. . . δ ZEx tornatis quatentu poenalis non uligat ad culpam non soluit tamen obligarionem ad culpam per Iriorem legem inductam .
ιν Poena propriὸ non Heitur nisi qua imponitur
ra Poena quoad causam maiori dem Avidituν in Firimatem. eorporalem, o reatim. quoad causam escient allia est a iure e sim uni citassistat .alia ab hιmine inducta: num. ι r. 1uoad finalem alia infigi in mii-ndictam. Atia ad medicinam ἰ num. 1 . quoadfirmatim alia abstata, alia eonae '
νiunt sectus. as Lata . velfrenda sinuntiater qua verba an Aeatur . remissuὸ.3s Verbum, aut participium irasntis temporis rregulariter , in dubia inducis ean et lata sententia; nsatia verba e res eo it rurionis inducerent ferendam, num. ast. ar . VerbAm prasntis timeris Imperativum
dire Itim ad inducem Anificat ferendam furentiam. fcs si non importet minia
serium hominu num. ra. Velsia an tuνHEtiones innino impertantes latam sntentiam. num. a3. Aut imperetur iudiei, vir telarer incursim poenam . num.' a Las Verba prasentis Imp/rasitit taraxm directa important latam sentennam. ac TiraqueZ er aliorum error, dum verba pleraque trasentis In erativi inter verbasinori temporu conuunurant.
236쪽
n ouigat etiam, n consilentia reum Maaransisse natam ante sententiam Ineque inondemnaretio ruror 6itur ad Lem commissi eriminis
si condemnatis fruct m retrotrahitur ad drem e in criminis ubi fiat vi canonis Iara sententia. 33 Lonnalis continens Iaram sintentiam FD obligat aura sententiam . claraetoriam. casessi criminis , vel nna incursa. Et qua sis ratio.num.ς .nna trisualis, orceusura ipse iura irro ra obligant male declaratonam . a , a ipso tar. apposita per modum conditio nis maximp a tdilatore obligant aurae δε-
Q. Lex iurara dominio ipse iura obligat ante d curatoriam. - . x truatis continens latam fontentiam. x obligat ante Lotaratoriam, υιι δε huius madi mano legislatoris pareat. i. Mens titilauci s volontis Iegem cominen δIaria ententiam obnaro ante declara rariam ex quibus coagatur. ς Lexpinalis laram sententiam continen3 non. i r u. it condemnatoriam, sed solum δε- claratoriam eriminis commissi. a. ecauio io serio non requimur in legen-NHιι'V rennom ipsa ιure.satiε ubi iu-λx in dularatoria condemnaret ad ali-guid vendum quod non contineret
in Ptouincia Mediolanensi, remis δ. II Punctatoris escium circa quotidianaι isHιutiones, remis λ. y Diuidendi quativi vi distributiones ratis
egimus in hoc tra statu de quotidianis distributioniabus , maxime vero in a. 6 3. parte ad ear dem distri bini 4 LTuam amissionem pertinent, de qtlanihil amplius in alijs post hanc conse-q ictibus quaestionibus dicturi sumus; ideo antequam ad aliam transeuntes hanc materiam egrediamur, agendum erit in hac quae ibone de pςna ipsa a missionis, seu priuationis distributionum, an itimi runa,&quando ea subeunda sit orire sententiam, vel certe expectanda sit ipsa sententia, seu declaratio, & oia scium iudicis. rPro cuius quςstionis resolutione quς dam necessario praei Dittenda sunt, line' quibus aut recte intelligi, aut persecte decidi, ac terminari non potest. iPraeia litto igitur primo posse Ecclesiam, Ecclesiasticainq; personam et non ex lum in atra imponere,seu legem pς-nalem condere, ut aperrecolligitur ex Apostolo 2. ad Corinth. Iς. praedico, quoniam si venero iterum,non parcam iterum; ut non praesens durius agam
secunddin potestatem, qua dedit mihinoininus, pluribusq; comprobant minun iter Din. passim, & inter ca teros kouissime Ludou. Carbon. in tracti de legib. lib. 8 Alisputat .a .pcisit. I.& 2. ubi dicit hic do nam esse uniuerse receptain, recertissimam, de fideque prae- terea tenendam,quod huiusmodi leges foenales
237쪽
nam a iure,vel stalato,aut conuencione partium impositam exigere , ut consta iex cap. in antiquis, & cap. in legibus. II. quaest.2. cap. decenter, 8'. dist.&d.cap. dilectis, se arbitricum ali)s simi llims relatis per Glus. Docti in cap.
fraternitas, Ia tiaest. a. ubi id ad Iti unt; quod etiam facit Nauar. in comentar. ad idem cap. fraternitas, num. I. vlii eum tex. qui aduersari videtur,explicat, de intelligi t de quadam conuenientia, non autem de neces litate, aut mero iure; atque adeo verbum illud, oportet, expcmendum esse pro, deced,
viiii l. I. iuncta Glo uae ad id allegatalia iura, T. de iussi&iure. alias vero solutiones asseruiit Glos & ωα d.
Praemitto secutio legem humanam, 3 quae desiniri potest, i lex, seu ordin
tio rationis ad bonum comune ab homine,qui curam communitatis habet, pronailigata, prout costat ex S. Thom.
communiter recepto I. 2. quaest. 9O. art. vlt.&Nauar. d. cap. fiaternit num. s.
di vim cap.eriri autem lex, distinct diuidi tralegem pure moralem, puri rima alem,& mixtam, prout d uadunt inter alios Alpiions.Castr. tracLOp tqst .leg. pinnata ib. I. cap. v. & Carbon. duib. S. distur. l.ad fiet'. quam .i .am di uisionem de senili posse putat Nauarici cap. fraternitas num. 13.&quatuors seqq. Lex moralis tantum t definitur 1
2 6 esse illa, quae dictat aliquid esse faciendum , vel no faciedum nulla adiecta puma, qualia dici possunt omnia
praecepta Decalogi, praecepi lim de audienda Mista diebus festis,cap. Missincla consecr. dist. i. de ieiunando certis temporibus, capit. quadragesima cum seqq.de consecr.dist. 1.& M.tit. de Observa'. triuii.& alia similia sexcenta. 6 Lex tamu poenali est,qui; nihil dictat esse faciendum, vel non ficie dum, sed tantum in ponit pamam facienti aliquid ei no furienti,qualis est lex i. C.de a ulicant. valid. lib. I in quae P mi m. immendicantibus validis non prohibendo ebs mendicare, ac qualex oeci possunt esse quamplures emones Mqui habentur so. distinct. Lex demque mixtam imirum poenalis simul. dc lega-a7 lis, 'est,quae utrunq; facit, nempe qum dictat hoc vel illud esse faciendiura Vetnora ficiendum . traii remori pinnam adimendo, qualem habemu&in c. cum in cunctis,de eleel. ubi Epi scopis praeciapitur consecrationis susceptao, & Paeto, rochis, atque Alchiaconis ad ordines
promotio poenae neglisenti constitiua ,: rnec non in caprad reprimendat de cap.
meris iurib. qitie recensere si eruac neum est. Lex autem poenalis , licta 8-lis nori obliget ad cub. pam, neque ceseanar inducere alimaar
obligationem vi e praecepti, siue pro lib. tiSnis, ut i Me δ: optime probat Alpii.
v. d.cap.9.. , Nauar.&cap. fraternias tas num. 13. & seq. tamen 'r non tollia oblig. itionem ad culpam per priorea legem indiictam, vi satis improbant rCastr. l. lib. I. de potest lag. poenal. Camica & Nauar.da ap. frater. linas num. 28.
de seqq. Praemitto terti 5, quod, licet propriὰ
to loquendo, de conunia niter 'l' poena nota
dicat ut ni si qim imponitur re culpam i
I r porri. tame poena aliqvado dicitur potiatio alicuius boni nullae . praecedente culpa, non sine cauta tamen, ut maleti interdicto irregularitato, de similibus,.&admanet Cirbon. loc. cita de disputias fere per totam Nauar. d. cap. Date nitas NunK II. Sc tribuς seqq. Gloc α' Doct. in ca . renouantes, 22. dist. cap. 2. de constit. e. cap. sine culpa,de re iur. in ι,. Pori a vero, quatenus sub legem humanam petnalem cadere potest, quo
238쪽
quo ad c ausam ibaterialem attineti di-Ia uidui it communiter in spiritualem, corporalem , ct realem; spiritualis est, excommunicatio, suspensio,interdictum, de irregularitas anima afficiens; icorporalis, ut mors & mutilatio, qu. ae lcolpus; realis , ut priuatio bonorum, benefici), ut Ebaum, quae res ipsas i ternas assicit. De corporali poena nihil agendum nobis est in hac qu*st. sed tantum de reali, & aliquid de spiritu Ii. Respectit autem cauta eicientis tr 3 ' alia est pςna iure communi,alia spe tiali alia in homine indueta , quod caui in finale talia infligi mr ad vindicia&siipplicium delii hi, alia ad inedici-ι
nam. Deniq; quoad causura farmalem alia est conditionalis, hoc est, quae proponitur sit b modo, & conditione, quae ut plurimum apponuntur 1 teli tore, ut cum testator relinquit alicui, ut quippiam iaciat alias peritat legatu. ita poli Panormit. communiter receptum in capa avnaldiis Verb. ad ijcies,
de testam. admonet Nauar.in Manua l. Confessi cap. 21. num. I IS. aha est a
soluta, quae a Principe imponitur pro- asster delictum; alia etiam est positiva & haec egens aliqua aetione , ut subea- tur, prout est exiiij, selutionis certae iqii antitatis; alia priuatiua, haec riirsus alia bonorum diequi rendorum at ia acquisitorum; &haec duplex; alia enim priuat bonis propriis, cuiusnodi sunt patrimonialia, des milia, alia bonis 1 Rep. vel Principe gratuito concessis, qualia sunt beneficia, ossicia, Se alia huiusmodi. Item ratione formae, seu causae formalis ipsius poenae, seu legis poena lis, alia poena est, quae imponitur pso iure, hoc est, suae ab ipsa lege insigitur; alia est infligenda 1 iii dice, i
ge tamen nundante, ut infigatur; priorem vocant canonem lapae sententiae,
posteriorem vero ferendae sententiς: dit 7 stantque maxime haec duo inter se, longcque diuerses effectus pariunt, ut latissitne probat inter caeteros Tiraq. in repet. leg. si unquam Verb. reuertatura num. 268.usq; ad 463. C. te reuocan. donat. Dubitatur autem saepῖNinriseis aquae vetia inducatur canon latae,& per quae ferendae sententiae; de quo aliquid nunc dicendum est. Praemitto igitur quarto,quaedam exr se verba legi poenali apposita continen tia,& importantia ferendam,quaedam i 8vero latam sentetiam. Qua rem,' quo- tniam si prosequi vellemus,nedum longum, sed pene infinitum esset, sufficiet hoc loco quam a regulas afferre remittendo in relictuis lectorem ad nonnullos Doct. laticis hanc materiam pertractantes,nimirum ad Alex. in Apostoli. ad Ilart. in s. I perator, T. de iii r. fisc. Barbat. in c.si diligenti col. 37. septeseqq. de foraeope ael .in ξ. Rodulptilisnum. 24. usque ad 34. de rescrip t. Alphons de Castr. d. trach. de potest. leg.
uissime Ludou. Carbon. d. tract. de is gib. lib. 8. dispar. 6. per toram. Prima igitur regula sit. Verbum, isti aut participium praesentis temporis regulariter, & in dubio est canon latae sententiae . ita Glos in l. s quis maior Verb. in funia iuncto tex. in m. n latur, C. de trancict. quam sequuntur ibi Bart. Bal. Silic. Paul. Castr. & alij, de melius alia Glocin I. si quis in tanta lin Glos magna versie. quarto qliaem, ubi Bait. &vterque Ang. C. unde vi, aliique quam plurimi, quos ad id rese
regula. Rest iligitur autem primo h ao regula, nisi alia verba eiusdem n-stidiicionis poenalis, quae verbo presentis temporis utitur, inducerent ferendum sentetitiam; nam tunc illud verbum praesentis temporis non importaret latam sententiam . ita post Salic. int..posteaquam C. de pact. in specie mo
2I Restringi air a. in Ve: bo praesentis temporis Imperativi modi; quod ad iudicem dirigitur, ut si dicatur, caecom- mimiceriir, priuetur, amo eatis&c.
239쪽
itam tunc importat solum se redam; ita
Castr. Ioc. cit. de Carbon. d. disput. versic. tertia regula; ratio est, quia huiusmodi imperatium importat aliam personam, nimirum iudicis, ut poenam 21 infligat; quare secus erit, ' si verba huiusmodi imperativa no significent aliquod mini steri u hominis, seu iudicis, prout est verbum , subiaceat, incidat, incurrat . ita Carbon. l . cir. qua ratione idem dicendum est de verbo, sit; idem Carbon. Q pr. versic. septima regula, & late Tiraq. nullam tamen hu-His rationis mentionem ficies d. Verb. reuertatur num. I 8o. &seqq. de hoc
autem verbo substantivo latius insta 13 dicemus in reg. 3. Vel si et cum verbo Impera tuo adhibeatur ali dictiones, quς corant ad interpretandum de sententia lata, ut si dicatur, ipsb iure excludatur, ipso iure priuetur, ut docet Carbon. d. versi. tertia regula; de quo tamen dubito per ea,quς dicemus inst.
regul. . ubi de his edictionibus, ipsis iure, ip si , S alias similibus . Vel 14 etiamt si verba haec imperativi modi dirigantur quidem ad iudicem, sed ei
prςcipiatur, ut declaret reum in cirrris. Q poenam; nam tunc censetur lata; ita Camon. & optime d. disput. , .post medium versic. prima regu .vel deniqueas t ubi vel ba huiusnodi Imperativa ad ipsum reum diri Santur, ut si lex dicar,
soluat,abstineat,ieitinet,&c.ita &optinae Gibon. d. vers tertia regula; ita etiam sensi post alios Tiraq.d.verb. P uertarii r num. 6 r. quamuis, dum tam ibi, quam anum. I J. usq; ad 2ΑΟ. Verbum,incurrat, subiaceat, priuetur, &alia huiti simodi quaplurima praesentis temporis modi Imperativi inter verba futuri temporis connumerat, eundem cum ali)s plerisque errasse, manifesti constet, ut bene adnotarunt Carbon .d. versic. tertia regula,& Alphon scistr. loc. cit. Tertio restringitur hac prima regula de verbo pr sentis temporis omnibus i s modis, quibus Verbum praeteriti temporis, de quo in sequeti regula dicemus, a nobis limitabitur, eaciem
enim utrumque verbum,quod ad lianerem pertinet, restrictiones admittit,ut optime admonuit Tiraq. d.verbo reuer
Secunda Regula . Verbum pr. aeteriti 27 temporist reguliariter est latae sentcntiar. Glos. in I.iubemus nulli g. oecon mus , ubi Bart. dc Bal. C. de secros. Eccles. de ali3, quos reserunt,& sequiIntur Castr. d. cap. I. Carbon. d. disputa6. versi. octaua regula, de lati ilim8Ti
a 8 dicendum t de participio eiusdem teporis; Carbon. d.versic.octaua reῖula,&pnst Glos in auth. cassa. in princi p. C. de sacrosan. Eccles& l. si quis maior verbo priuatus,vbi Bari .col. vlt. de Salic. l. i. C. de trilia 2.aliosq; quam plurimos tradit Tiraq. d. Verb.rcue tatur num. 3 3. Fallit autem primo haecas regula simul cum precedeti,t nisi lex,
qua pamam imponit per verbum pro sentis, vel praeteriti temporis veniat ad interpretatione legis veteris, quae eat
dem poenam imponit, sed non ipso iure; nam tunc, si quidem posterior lex
aliud aliquid noui asserat, canonem ferendae sententiae inducet, non autem latae . ita Aret. in cap. 2. Per illum teciunetii Glos. Verb. sequestratus, de ser. compet.& post Aret.Tiraq. d. Verb. reis uertari r nu.3 dc 3 1. dicens secus esse,
ubi posterior Iex poenalis nihil aliud
noui inducat; nam tunc, ne superuac
nea videatur, sed aliquid noui addat. canonem latae sententiae iuxta propria verbi naturam,a fferet. Fallit secundo, 3 o de generalius, ubi t per alia iura , seu ex subiecta materia constaret, qiiod verba prς sentis,uel praeteriti temporis etiam praegnantia, Z in materia st dicta essent ferend. e sententiae; ita post Abb. d.cap.2. de for. compet. Salic. l. l. cum posteaqi iam C. de pach. Dec. in l. quo ties idem sermo T. de reg. iur. de alios
Tertia regula. Verbum, quod neq; actionem, neque passionem importar,
240쪽
stantivum, sum, es,est, ut si dicarii si sit 3 i in cimis, athema sit,i inducit Canc'nem latae sententiae, ita Carbon. d. di
sphit. 6. versic. septima regula,& de ver- ,st, docet Glos in cap. si quis ex clericis , ubi Innoc.& Imol. de vii. S h nest.cler. alijq; quamplurimi, quos reseri, & sequitur Tiraq. d. Veib. reue ratur, nil. 18o. idq; multo magist sine vlla dubitatione procedit ubi verbum,st, i gatur participio praeteriti temporis , ut si dicatur, si excommunicariis, sit priuatus, ut late, S optime ossedit Tiraq. d.Verb. reuersaturnum. I 84.
33 & ib. sed&idem dicendum eriti si huiusnodi participio prcteriti temporis addamr idem verbum substativum in futuro, ut si dicatur, erit excommunicatus , priuatus,& c. nam tunc adhucsgnificat,& inducit canonem latς sei tenti. ae, ut aperte sentiunt Tiraq. d. nu. i 81. Carbon. d. versic. septima re u-Ia,dum ad id referiit sententiam P. Ni
gidi j antiquissimi, & celeberrimi Gia
matici lib. 2 .Commento. Grananiatiricorum apud Gellium lib. I p. cap.7.dicentis verba esse, dc erit, quando per se ponuntur habere, atque retinere tempus suum, quando vero praeterito iun-suntur, vim sui temporis amittere, an praeteritum cocedere, & c. secus au-34 tem dice dum erit, i s ex subiecta materia, aut ex alijs iuribus appareat esse ferendae ram tunc etiam si verbum, sit, iungatur praeterito,adhuc inde non inducitur canon latae, sed tantiam strendae sententiae, ut post Imol.& Abb. d.
c tus, de restri pr. tradit in hac spetie
arta regula . Vbi adest aliqlia dicito denotans Ialam sententiam, itine, proculdubio inducitur canon latς sen-
so; ita Fel. d. cap. Rodulphus mim. 33. ad fin.Carbon. d. disput. c. vers prima regula i tissime Tirari. d. Vel b. reuer ratur,num. φΑa.de duob seqq. Idem discendum de illis verbis, auctoritate nc stra, seu auctoritate huius legis, ut ad, notauit Carbon .d. versi. prima regula, ct post alios Tiraq d. verb. reti erratur, num. I 3 3. Idem quoq; de dictionibu remouctibus dilationem, quales sitiat, statim, confestim,ex tunc, cotinuo, cire mora,repente, illico, protinus, idq; li-36 cuti iunctae sint verbo futuri temporis, ut de his omnibus tradit Carbon. 37 d. disput.6.versic. sexta regula,& t de dictione, statim, late docet Tira'. d.
Veib. reuertatur, num. II 6.& tribus seqq. dedictione consestim, num. I I s. ex tunc,nu. I 47.de dictione, continuo. num. I 24.de verbis, sine mora, nu. I 28. in fin. dedietione, repente, num. I 2
de dictione,illico,num. II 3. deni', de
dictione,protinus,num. I 2 a. de dicti ne autem,moX,Carbon. l. vers. sexta regula,& Alphon Castr. l .cit. dubit runt, sed communis opinio uno, aut aurero excepto est, quod ex sila natura
proprie ide significet, quod illico, aut consestim,importetq; latam sententia, ut patet ex innumeris sere mist. quos ad id recenset , ac sequitur Tiraq. α
dc alit dictiones fiunt remouentes di lationem , atque adeo inducetes canonem latae semetiae, quas enumerat hoc ipsum satis adstruens Tiraq. d. Verta
reuertatur;est enim dictio,incontinerm i, de qua num. I I . immediat E, de quanum. i a F. ex templo, de repente, e vestigio , in cunctanter, in s lare, si ibito, cito,desubito, ac tutiim, ex continenti de quibus omnibus num. I 26.5 duob.
seqq. est etiam dictio, inanino, & penitus, quae saltem, ubi dubium sit, an sit canon latae,vel serenda mirentiae, rem claram reddit,ut sit latae. ita lato Fel. d. cap. Rodulphus num. 3 .do de priori dictione fit se tradit Tiraq. d. Verb. reuertatur num.76. 7. 8.& 8i . de posteriori subitu. ios. 3c ducib. seqq. Arqt eh. ae quidem omnes dictiones inter qua plurimas, quas prosequitur Draq. d. Verb. reuertatur tanquam ad legem, recolistitutionem poenalein spectantes,