Jus ecclesiasticum practicis rationum momentis illustratum potissimu in usum cleri curati

131쪽

oula S. Benedicti de umptum, PraeSerip3it, Communem habitationem, Communem men Ami stommune3 in choro Preee , et uniVersum diurnum ac noeturnum

ordinem inducendo. In horis autem Canonieis ad primam, ante nomina Martyrum, legebatur quotidie unum Capitulum, unde O vitreis rein nomen invaluit. Institutum Crodorum angi Veleriter efit Propagatum, et non solum apud Uierum Civitatis Cathedrae Episcopalis sub Praesidio Episeopi, verum etiam lienes alias majores Eeelesias sub directione Praepositi, jam temporibus Eugenii PP. II. 82b. Vommunis vita indueta fuit Coaduncilio Clericorum Penes Eeelesias non Cathedrales, Colimium disiebatur, unde itu EV-Vhesiste Oolim me et Canon iei Collegiales, alia autem a Cathedrali Ecclesia , O vitulta Eccles e C the est is

et Canoniel Cathedrales nomen aceeperunt. Institutum hocce universaliter adoptatum, in magna existimatione habitum, per Prineipes, aliosque majoris dignitatis viros, ne caeteros fideles, Bonis etiam immobilibus locupletatum, in originario sua forma et destinatione non diu perstitit; jam enim nonnulla Capitula S ieeulo Morio, Plura POSi modum Saeeulo decimo, ueommuni vita reeesserunt, et hoc ipso etiam DouαDeus id fisci relis a Donis uens te O mittit eis diseriminuta, ne subseque Plane in portiones individuales, Pecteben res dietas, divisa sunt; Canonieis deineeps separatus domos ineolentibus, ad explendum autemeliori servitium, V V reios loco sui constituentibus. Determinatis taliter singulorum annuis reditibus, Du- me is etiam Canonieorum stabiliri debebat, ultra quem nullus reeipiebatur; unde Crepitu Cl resα dice-bniatur, Vel vero ut aliis Plaeet, quod certis duntaxat familiis majoris nobilitatis, sive ex mente fundatoriam, Sive ex usu, jus exelusivum ad Praebendas habentibu , algeria fuerint, eaeteris vero Olla reset. Uanonici Praee

Cau. 12. q. i. e. 3.

benda8 Po33identes Domini, aut etiam ob ampliore reditu3 in foribus, vel Cononiei ordinurii, aut Cupi

tutare8 voeabantur. Alii, qui in spem uassantiae, iam cta ei8 in choro, capitulo et aliis potestate, distributiones quotidianas in Ecclesia assignatas habuerunt, in diminutivo Domicelli, Domiceli res, item in herbis dicebantur ' . Demum erant orionici Nesideretes, ad residendum penes Ecelesiam Cathedralem adstricti; et non Nesidentes, qui ex eausis a residentia dispensati , aut duplici Beneficio Provisi alteri Ecclesiae ministrarunt. Interim e Praesulibus quipiam, uti S. Ivo Carnotensis Episcopus, et S. Petrus Damianu8,

vitam communem inStaurare conabantur, aSSeela Ssuos Votis Amitoribus adstringendo; unde duplex iterum Cathegoria enata est, Gnouicorum qu PHLmutarium; qui in eommuni viventes, vota religiosa

jus ordinis Religiosi regulas viverent, degentium. Collegiatae Ecclesiae aliquae dicuntur iusiques, eae nemPe, quae in majoribus Civitatibus existunt, et quibusdam Privilegiis ornatae habentur, aut quae numero et dignitate Commembrorum, vel admissis ad chorum Vicariis, distinguebantur. Et liae distinctione8, etiam Per Curione8 adoptatae, in Ecclesia jam a

Capituli nomine venit, collectio virorum Eccle iaSticorum, qui Ecclesiae Cathedrali aut Collegiatae studeripti, Penes eandem cau8a officii Beneficia possisient, et in easibus lege determinatis Senatum Epi- DPI ConStituunt. Commembra Capitulorum, Vomur Uvιtret res, aut Cononici. Capitula dividuntur

132쪽

in Colle prelis et Ooli iretα , unde C rectu Vi Crethei α ἰώ, reus Ool miciti dieii; hi3 autem uiriSque Praeva-loni Cononici Ecclesiste nete otiistricte. Eeelesiis Me tropolitanis et Cathedralibus inseripti Canonici, sunt vel Ietrecthes et Nesi lentes, qui Beneficium Canonicale cum obligatione explendi offetum possident; aut T tu lares, uouOrctrii, rictu Desidentes quibu8 a partieipatione ProVentu8 euigitularis exclusis, uni est honor et honoris in Signia, Secus Canonieis ProPria, eomPetunt. In Imperio Austria eo penes quamvis Metropolitanum sit Calliodralem Eeelesiam Capitulum, et Poso-

Dii, Tyrna viae, Sopronii, Cliasinae, item in A.Dioeee3i Pragensi et Olonineensi, etiam Collegiata Capitula

exi8tunt; quae Posteriora in IIungaria Copiosa fuerunt, nune nutem nisi Praepositurae, quarum titulus Capitulis e3t adnexuS, memoriam eorum Con Servant. Id-

modi Collegiatorum Capitulorum Praepositi erant: Praepositus S. Georgii de Viridi Campo Strig. qui est

etiam penes Met. Eee. Strigoniensem Arelli-Diaeoniis

Cathedralis, habuitque Canon istos S; Praepositus S. Stephani Protomartyris de Castro Strig., habuit Cano- Die os 6; Praepositus S. Thomae Martyris de Promontorio Strig. habuit Canonicos 6. . In Capitulo Jaurinensi Praepositus S8. Salvatoris de Papi en pariter erat Collegiatus. Non secus et in Capitulo Quinque-eeelesiensi Praepositus S. Joannis Bapt. de Castro Quinqueeeelesiensi, fuit Praepositus Capituli Collegiati ejusdem tituli. - Sicut omnium in Dioecesi Bene fietorum ita et Canonicatus, jure Communi Collatore t EPiseopus; potest tamen alter extraordinarie, jure Prue entationis, aut Nominationis gaudere. In Monar vli id Austria ea, Imperator et Rex Apostolicus Cano

Di Dominat, facultate ternos e recurrentibu S Curi

di dandi, Episeopis perinissa. Exeipiuntur en Su8 j m ut ru de Episeoporum juribus honorificis attacti; item

ehi-Dux in Metropolitano Capitulo Viennensi a et Cathedrali Lindensi a' ; tuin Universitas , indoboneum

sis Viennae pariter d' et Lincii duos Canonicos Praesentat , ita tamen ut duo stalla Per Professores minimum Id. annis publicae Institutioni inSigniter operum lan antes, compleantur. Familia Principum Lich-tenstein aeque in Metropolitano Capitulo iennensi Praesentationis suae a ' Stalla habet. Sed et cives Neosin dienses, in translato ad S. Vippolytum Capitulo duos Canonicos Praesentandi jus exercent ' . Omnes interim Nominati aut Praesentati Institutionem Canonisium, Sine qua non Pote Si obtineri lieneficium Ecclesiastieum, ab Ordinario recipere obligantur. In Germania Nominatio Canonieorum ope Con- eoi datorum est regulata; vigore quorum Sedes Apostoliea, Vertis mensibus enatus viteantia8, eonfert; qui menses, Menses Ira Preses disiuntur.

Ad legitime consequendum Curionieatum, jure Octiumreui requiritur u Ieims adminus annorum 22' ' , b, Oe o, ut Nominatus minimum sit Sub-Diaconus; et si Beneficium Canonicule officium idinodi adnexum habet, quod Sacerdotium praerequirit, eotum intra annum Presbyteratum suscipiat, est nece88e ' .F seu cunque crutem in Crethei siti Bel Collestium, Sue, ri Del

jusmo Q Ecclesiis in O vittito non hαbeαt etiαmsi hoc sibi αb retiis libero stierit concessum' ' . e) Scientiα et evertentire; alioquin eum Canonici ad Senatum Episcopi Pertineant, utraque hae qualitate Pollere debent. Hinc

Concilium Tridentinum disponit, ut potiores in Cathedralibus Ecclesiis et Collegiatis Insignibus sint ex Magistris vel Doctoribus aut etiam Licenciatis in Theologia, vel dure Canonico; ita ut Saltem dimidia pars

133쪽

his o rudibus ornetur . im rumorum si mirus; quae maxime requirit, ut nulla Censura aut irregularitate irretitus ; nullave infamia notatus sit. Quam in rem Concilium Tridentinum mox memorato loco disponit: ut eum dignitates in Ecclesiis, Pretes,lim the Pα-libus, ad Conservandam, augendamque Eeclesiasti eam Disciplinam fuerint institutae, qui ea8 obtinerent, Pietate Praecellerent, aliisque exemplo eSSent, utque Episcopos opere et offieio juvarent; merito qui ad eas voeantur, tales esse debent, qui Suo muneri re-BPondere possint.' Praeterea in Austria Altissima Ordinatio existit, desiderio etiam celebratae Strigonii et Viennae Conferentiae Episcopalis Conformi8, Vigore euju8 ad eonsequendum Canonicale stallum, dessem annorum Praestita Eeclesiastica servitia requi

runtur.

g. 3β. IJe Juribus sapitulorum.

Capitula in dierarchia locum oceupant, et Domine hoc determinatis Praerogativis ornata Sunt. Praeterea juxta leges Ecclesiastieas et Civiles Unii ersitα-tem seu ἰ αἰe Corpus juribus specialibus inStructum, et juridiea Collegia, ab Episcopis distincta, constituunt; in communi Proinde exercent jura, iisdem qua Universitati et speciali Corpori competentia. Capitulorum itaque jura duplicem considerationem Subeunt, atque ad duas distinctas Cathegorias referri Po 3unt; alia quippe sunt jura ex correllatione re Dioecesim iisdem competentia; alia vero sic dicta Colle-

deunt.

Jure Communi Episcopus cum capitulo unum Corpus efficit, ita quod ille Caput sit, et tu membra ). Capitula repraesentant Dioeees ad Ecclesiae Senatum constituunt 'i, cujus juris Parta eiPe8 redduntur, tam penes aurisdietionem Administrativam seu Inspectoriam, aut Voluntarium; quam et Penes durisdictionem Contentiosum. S. CanODES re En-Sent ea sus plures, in quibu8 Capituli consensus requiritur ita, ut eodem negleeto, aut in defectu illius,aetus si initate juris carent, et in vigorosus sit. In aliis autem Casibus tenetur Episcopus Consilium Capituli exquirere, quin tamen obligetur illud sequi. Esto quidem Dr. Adamus Iosephus Onymus, Canonicus Uerbipolitanus, in suo opusculo , Presbyterium eju8que partes in regimine Eeelesiae' Pag. bd. et Seqq. PI OVocative etiam ad Canonistam et Professorem Taurinensem Carolum Sebastianum Berna dum, omne diSerimen inter Consensum et Consilium tollere, datumque

Consilium respectu Episcopi vi obligandi pollere, et Capitula in omnibus etiam Consilii casibus indiseriminatim decisilaum, non vero consulistiUmn votum habere eontendat; eum interim certum, evietumque Sit, EPiseopos respeetu Dioecesis Suae Plenitudine Pote- Statis Praeditos, et non pure Praesides dirigentes esse; u8sertum praeeitati Doctoris, SS. Canonibus, ac hiseonSentaneae Praxi Ecclesiae adversari, Prima fronte Patet. Adducta ad assertum evincendum Cone. Trid.

SESS. 2b. e. 6. de Ret verba illa: hqui si aliquid (nempe Episeopi Canonicis ad deliberandum ProPonunt, nec

de re ad suum, vel suorum Commodum SPectante agatur, Episeopi ipsi Capitulum eonvossent, Vota exquirunt, et juxta ea Voncludant ' opinionem Doetoris Onymi haud confieiunt; nam his longe alium sensum ine88e, ex eodem capite patet, ubi diserte disponitur:

134쪽

ut Episcopis ubique i8 honor tribuatur, qui eorum dignitati par e3t; ei que dit Praeeipua omnium rerum agendarum auetorita S. Imo a Concilii mente longe abfuisse, ut Pote3tatem et auctoritatem Episcoporum restringat, Capitulisque in omnibus votum decisivum adserat, moX evineetur. Ut adeo, etsi Ecelesiae dispositio Sit, ut Episeopi Consilio Capituli utantur,

praecipuam tumen auetoritatem penes Episcopum esse vult ita, ut ip8e audito et expenso idmodi Consilio, quod creditae sibi Ecclesiae magis expediens

judicaverit, deeernat. , Neque vero, - ut Benedictus XIV. loquitur - frustraneum erit reputandum

Canonicorum Consilium; etsi enim Episcopus non teneatur illud sequi, Consulentium tamen rationibus inStruitur, atque edoeetur, ne ineonSiderate et Praecipitanter agat' . Caeterum, , Sissuri Cardinales, prosequitur idem Pontifex ibidem numero i' - quia sunt Assessores, Collaterales et Coadjutores Papae, uti eos vocat S. Bernardus lib. d. de consid. ad Eugenium, ideo eum a Papa in Consilium adhibentur, tenentur, quid eorum Deo Sententiant, ingenue aperire; ita Calliedralium Ecclesiarum Canonici, ab Episcopo requisiti, debent mentem Suam ea, qua utique decet, modestia, Sed pari animi sinceritate manifeStare, etiamsi de rebus consulantur, in quibus seiunt liberum esse Episcopo ab eorundem Canonicorum Consilio deviare. in aliter quantum ad nece83itatem exquirendi Consensus et Consilii, a locorum ConSVetudine multum pendere, ex ipsis Sacris Legibus, Simgnanter C. f. de his quae fiunt a Prael. et C. d. de Uon 8vet. in 6' colligitur. Numerus ea8uum, qui lege EXPrimuntur, Per Specialia statuta augeri Pote8t, quae

Si ubi prae exi Stunt, utique observari debent . Itaque generatim Capituli Metropolitani vel Caesthedralis Consensus in iis dumtaxat objectis requiritur,

3 De F n. Dioee. l. id. C. I. n. 6. - xi C. b. de his quae sunt a Prael

quae jure determinata sunt; quippe: l' Si de Boni Sad Eeele iam et Episcopatum pertinentibus vendendi , donandi , eambiandis, pignorandis, aut inonerandis agitur , nam sine eonsensu Capituli irrita est Epi-

Seoporum venditio et eo nuntitatio rei Ecclesiasticae. Nisi saetam temporalem alienationem c apitulum Postmodum ratam habeat . 2' In unione, divisione, Sul)Pressione Beneficiorum; et quidem Eeclesias Parochiales, vel earum reditus, Sine Coris S/ι Patroni et inpituli nee Monachis addieere PosSunt: Salva eonstitutione Cunonissa, de eoneedenda Piis loeis quinquagesima portione ' . In Ecclesiis Callie alibus et Collegiatis

insignibus ubi frequentes, adeoque tenueS Sunt Praebendae simul eum distributionibus quotidianis, ut SuStinendo decenti Canonieorum gradui Pro loci et Personarum qualitate non sufficiant, liceat Episcopis cum Vbuseusv c Pituli, vel aliquot simplieta Beneficia, non tamen regularia iis unire; vel si hae ratione provideri non Po Sit, utiquibus ex iis SuPPressis, Cum Patrono

eere,' desiernit Cone. Trid. - . 3' In conferendis Ecclesiasticis Beneficiis ad Episcopi et Capituli communem Patronatum Pertinentibus'. d' In omnibus quae ipsum Capitulum contingere dignoSeuntur, eidemque emolumentum vel praejudietum adferre Pararent. Non secus et ubi de juribus et obligationibus totius Dioecesis agitur ' . b' , Si Episcopus inconsulto Capitulo novas Constitutiones ediderit, atque in Synodo Promulgaverit, illae Profecto, utpote deficientes a norma a Jure praeseripta firmitate earebunt; ' dicit Benedictus XIV. de Syn. Dioee. l. 13. C. i. n. 16. - In omnibus autem ea Sibu , ubi Capituli Consensus requiritur, Capitulum prae Seripta modulitate, convoeari, Et

135쪽

ineritum at lite deei3um in Protoeollum redigi debet ).

Praeterea nesseSSurium e3t, ut Vota Sint respectu praesentium abSolute majora dein Saniora, seu solidioribus rationibus innixa '); in dubio tamen vota majora, Saniora etiam PraeSumuntur. Si instrumentum

conficitur, Capituli quoque Sub Scriptio et Sigillum adesse debet. Porro

E dispositione Canonum, signanter Concilii Tridentini consilium Ovituli exquiritur: I' In instituendis et destituendis Dignitariis ' . 2' Adminus duorum Capitularium, arbitrio Epi Scopi deligendorum,

in permutatione fruetuum ad IIospitalia pertinentium, in alium pium uSum, qui eorum institutioni proximior sit '). 3' In erigendis Seminariis Cleri Junioris ' .a' Promulgandis Indulgentiis et colligendis oblatis ').5' In excessibus Capitularium corrigendis '). Unde jam vel ex his Concilii Tridentini citationibus, earumque contextu Clarum eSt, per Synodum hane, GuSensum et Consilium rite fuisse ab invicem diseriminata.-In reliquo autem Capitula in respectu Ecclegia Stisso, sunt Episcopis subordinata; imo Episcopus Canonicas, etiam in Capitulis exemptis visitationes PraeSUS eiPere, et abusus, aut defectus inventoS, PraeSeripta forma,

auetoritate Sua corrigere PoteSt.

morte naturali interveniente; translatione, item re

nuneiatione, depositione vel degradatione, legitime inStituta et in effectum deducta; his in casibus SedeSEPideopulis de jure et foeto vacat atque simpliciter Sem VS Uαcctris dicitur. Sed potest casus emergere ut Arelii

vel Epi3eopulis Sedes, non quidem de jure vaeet; legi

timuS tamen eju8dem Possessor, ab executione officii Sui violente impediatur; tunc est Sedens vαcαns de s ct se,

aut 36Oreu rem quid tactostiis, vel vulgari sermone, Sede impeditis. - Primis Ecclesiae Catholicae temporibus, Sede uisc reli iactoctrire, curam Dioecesis gessit in regula vieinus EpiSeolgus, intercessor, tumi Ueutor, aut recepto nomine Visitator dictus; , qui in locum alterius Episcopi demortui, vel propter crimen a communione SUSPenSi, aut remoti, a Metropolitano, vel Summo Pontifice mittebatur, ad obeunda in ea Dioecesi Episcopalia munera, donec alius Episeopus ordinaretur, Vimus electioni intererat.- - A Saeculo 12', Sede vaeante regimen Dioecesanum, totaque Episcopi jurisdictio, transit ad Capitulum Calliedralis Ecclesiae ); et viduatae Ecclesiae administrationem, Uapitula Metropolitana et Cathedralia, jure quidem ordinario, Seu en Oi icio, interim Provisorie duntaxat suscipiunt : non enim Capitulum, sed Episeopus MoeatuSest ad regendam Ecclesiam Dei mi. - Reddita itaque Archi- vel Episcopali Sede vaeante, respectivum Uapitulum administrationem Dioecesis in Spiritualibus ire soli rem assumit, ac sise αἰis juris ictionis lege determinata jura, in quantum necesSitas sessum fert, et bonum Dioecesis exposeit, exercet. Pote8t itaque: I' Sacerdotes examini subjicere et ad audiendas fidelium Confessiones adprobare. 2' PraeSentas Patronorum pCeePtare, et Praesentatos vel nominatos Canonice instituere; imo talibus, Si necdum ordines SuSee-Pi88ent, utpote Devincto tarcistis, etiam intra annum a die obitus dimissorias seu Litteras Reverentiales, ad suscipiendos ab alio EpiScopo ordines, concedere ' . 3' Liberae Collationis Ordinarii proiit, et communiSeum Episcopo Patronatus Beneficia conferre, aut re-3peetive ad ea, idonea Individua praesentare . a ' Re- ignationes Beneficiorum acceptare, et Cambia admittere. 6' Electionem Regularium superiorum Confirmare.

136쪽

riam PoteStatem, etiam Coer iti am eXereere, ae juxta demeritum Poeni8 et CensuriS affleere. Tum processus super fama virtutum et miraeulorum Servorum Dei conficere. 8' In Fundationes et Pia Instituta Su- PerinSPeetionem eXereere, ne Rationes exigere. θ' In casibus reservatis ad absolvendum in Tribunali Poenitentiae facultatem concedere. IO' Etiam in casibus

sedi Apostolicae reservatis, juxta concedi solitas Facultates dispensare. 11' Episcopis et Abbatibus in Dioecesi Pontificalia exercendi facultatem dare. I 2'Beneficiorum cum jure Patronatus Preetioni, eon Sentire. Id ' Dioecesim visitare. Id ' Synodum Dioece sanam indicere; Synodi enim convoeatio eminenter ad

potestatem jurisdictionis, in qua Capitulum Succedit,

pertinet. Ib' Clericorum ultimas voluntate8 adprobare, Commutare, et ut exessutioni mandentur eurare. 16' Adolescentes in numerum Cleri Junioris Cooptare. Ii' Urgente necessitatis Casu, cambia bonorum, aut abalienationes Dioece sani Cleri, vel inferiorum Praelatorum adprobare. 18' Quod praeeipuum est, jure cominusti, intra trime Stre, a die vacantiae eomputatum, juxta praeseriptum Canonum ad eligendum novum Episeopum procedere; hoc jure interim in ditionibus Austriacis, de praesenti unice MetrOPO- litana Capitula Olomucense et Salisburgen Se gaudent. - Capitula Metropolitana, quae eaeteri S PraeValel P uPra adlaetum est, Archi-Episeopo etiam in jurisdietione Archi-Episcopali, exceptis SpecialibuS Pruero guttvi , exeeptis item iis, quae directe Personis Archi-EPiSCOPOrum reservata sunt, uti convocatio Synodi Provinciali8, Suceedunt ' . E contra non possunt i ' Aest ordinis uisc rem S eXereere, et in ultis Apostolicα - signanter Indui gentia8, nec do' dierum elargiri j. Capitulum Praete

l. 2. c. s. n. T.

26 T

rea non Sueeedit in jurisdictione delegata; nisi delegatio Seeu3 jure ordinario Episcopo competat, ubi

passim Clausula Comparet, - et tam qνα sedis IPOStOliecte det reso. 2' Neque durante vacantia quidpiam innovare; unde illud axioma: se e νασαnte nihili est iu-noi stridum. 3' Magi8 adhuc vetatur imminutio, et mutatio in detrimentum jurium Episcopalium ' . d' Capitulum non potest de juribus Episcopi transigere,

nisi urgente necessitate ). si ' Nec uniones aut SuP-

Pressiones firmitatem juris siue Episcopo habent' . 6'Relute ad ordinationes idem Coneilium disponit: hdion liceat Crepit cis Ecclesi reum, se H νασαrile infrα αquum re die Uασαtionis ordinandi listentiam, aut litteras dimiSSorius, Seu reverendas, ut aliqui Voeant, ulleui qui Beneficii Ecclesiastici reeepti, sive reeipiendi

Oeensione aretatus non fuerit concedere: si sessus fiat, Cupitulum eontra veniens Ecelesiastico subjaeeat interdicto; et sic ordinati, si in minoribus ordinibus eonstituti fuerint, nullo privilegio Clericali, praeSertim in eriminalibus gaudeant: in majoribus autem ab executione Ordinum, ad beneplacitum futuri Praelati, sint ipso jure suspensi- . i' Beneficia spectantia adeollationem Praelati, non possunt conferri per Capitulum sede vaeante ' . In IIungaria interim Administratio Bonorum Episeopalium oblato vastantiae ea Supraesentati institutione ad Ordinarium pertinente. Respectu I ininis retionis temportalium jure Communi Capitulum habet jus et huic correlatam obligationem, Bona et aedificia ad Episcopatum pertinentia in sua integritate eonservandi, reditus vel in necessitates Ecclesiae impendendi, aut futuris Suesie SsoribuS fideliter reservandi' . Alienatio unice quoad re S non Servando servabile S locum obtinet; quas tamen Capi

137쪽

tulo in ProPrium emolumentum convertere non li-oot ). Sed nee litem Super rebus et juribus Ecclesiae Capitulum Sede vaeante iuehoare, Deo continuare Potest , nisi Summa id exigat neeessitas. Interim ubi Bona et jura Possessionaria Episeoporum juri Regaliae sunt subjecta, Capitulum eminus duntaxat curam Bonorum gerit ad colligendos tamen Proventus Oeconomum in SonSu Tridentini non eonstituit. - In ungaria, tenore Conventionis sic dictae Nollonichianae, inter Clerum et Cameram Caesaream Regio-Atilicam initae, ae Cardinati Nollonieli d ' Is Junii sio 3. Signifieatae, - interVeniente Oasu mortis, immediate a duobus Capitularibus et uno ometali Cameratico in loco eXistente, omnia bona mobilia, et litteralia Documenta loco tuto reponenda, et antedietorum tribus sigillis obsignanda, disponuntur. Dein Inventarium conficitur, cum adneXa taxatione, Seu aeStimatione rerum Singularum juSta et aequa; Proeeditur ad exessutionem teStamenti, aut in hujus defectu, divisio in tres partes in Stituitur; una pars cedit in emolumentum Ecele8iae, id est in usum erigendi vel augendi Clericorum Seminarii, aut Ecclesiarum meliorationem, ae Parochiarum reStaurationem; Secunda

pars FiSeo Regio, IIungariae Praesidiis et Fortalitiis vel eon Servandis, vel instaurandis impendenda; de tertia, pro arbitrio Suo PraelatuS di8Ponere Potest, Sive in pia legata, Sive pro cognati8. - Sed quod prae-BEutem materiam propiu8 adtinet, dessernitur: h Ut Bonorum Eeclesiastisiorum, Seu ad fundationem Ecele3iaSticam spectantium admini Stratio Sit PeneS, Juxta benignissimam mentem suae Mitis CaesareORegiae, anno I 6ib. die 2θ' Decembris eXPlanatam, nempe EeeleSia8ticum unum, et Figealem alterum illum- Capitulum, aut respective -- defuncti Ordinum riu8, hune Camera constituat, qui mutua poteState ad miniStrabunt omnia, et eo maxime refleetent, ne Bona

deSolentiar, aut eorum proventus imminuatur. PrOVentu8 et fruetus omnes durante hae Benefieii Vacantis administratione collecti, aut pro hoe tempore colligendi usque ad Installationem successoris (si Beneneium ultra quadrantem anni vaeare eontingat) bifarie dividantur, una parte FiSeo, altera Ecelesiae remanente. - - Qua Propter Oct Pitulum obitu Episcopi interveniente, de hoe, ProXimum Caesareo-Regium Financialem offletalem edoeet, III aeterea CaeSarEO- Regio Consilio, aut respectivae Sectioni Districtuali

refert, atque ad SeeiariSuaadas ne inventandas res mobiles ad proprietatem mortui EpiSeopi pertinente8, duos e gremio Sui deputat. Si praeSto egi TeStamentum, legalibus requisitis instructum, illud pro Altissima Inspectione per Capitulum substernitur; interim

autem Per ExeeutoreS Testamenti, aut ad easum ab intestato decessus, constitutos Manipulantes, cum influxu exmissi Caesareo-Regii Financialis, antiquus Fundus InStruetus Segregatur, una eum mobilibuS cubilium, - exeel tis Iu Stris, Speculis, imaginibus, horologiiS, - in uSum SueCessorum relinquendus. Libri, Bibliothecae Cathedralis Ecelesiae aggregantur. Re- Sidua autem quae vendenda sunt, mediante ausitione

publiea venduntur. Tum juxta PoAferiores Altissimas ReSolutiones, Caesareo-Regius Financialis homo, tam ea quae ad gratuitum Fundum Instructum, et II1Ventarium Beneficii pertinent, quam et ipsa Bona immobilia ad Beneficium spectantia, sub AdminiStrationem Aerarialem recipit, ne quoad reluitionem articulorum

ad eontinuandam Oeeonomiam ne ESSnriorum Cum

Executoribus tractat; aedifieiorum item Statum perlu- Strat. - Orcines ea trαΠei, vigore j so editae diu θ' Augusti 18ba. legis in negotiis extrajudicialibus - Cae- Sareo-Regio Mini3ferio externorum negotiorum; intrα-nei vero Orfines Cancellario ordinis sive immediate sive via Consilii Loeumtenentiali8 Viennensi8, trans-Ponendi disponuntur. Non Seeu8 oeurrente ea8u obitus

138쪽

Caes.-Regii intimi Con Siliarii, de hoc C. R. Minister extor. Negot. et Aulae, edoeeri jubetur j. Haec etiam quoad caetero S Praelato S, quos Conventio Noloniel, lana obligat, exeepti8 exeiPiendis Valent; eo relate ad utrosque addito, Succe8Sionem ab inteStato ad cognato S, non usque Io '' gradum, sed usque 6' ' duntaxat per Codicis Civilis D. i5 I. extensam haberi. - In AuStria, Episcopi libero de rebus suis eausa etiam mortis disponendi jure utuntur; in quo Ilungariae Episeopi re Stricti sunt, eorum testandi saeuitate per Fiseum Regium

in controver Sinin nrt. I 6, liis. Sumpta, ubi una disponitur: interea donee ad explanandam Conventionem Nolonichianum ex inissa Commissio, SenSum HUS sufficienter declaraverit; vel eidem Cardinalitiae Conventioni standum, vel Pro eonSensu Regio, Sulger libera disponendi saeuitate recurrendum venire. - NE-gotio hoe Porro in Suspenso manente; Maria Tlieresia

ImP. et Rex, anno ii id. Episeopis aevi illius liberam

testandi facultatem concessit ea sub Conditione: ut quivis Episeopu8 Suis Successoribus in EpiAeopatu, determinatum Fundum Instruetum relinquere teneatur quod ipsum etiam ad neo-erectos tune Episcopatu8 Nominatis Episcopis, Sub eadem conditione, ab Sque Pendenda laxa admissum fuit. - Caeterum de Testamentis Cleri eorum, alibi opportunius sermo instituitur.

tur, non Archi-EPiseopus Sed Capitulum, ne si sedes per mortem vaearet illius, in Spiritualibus et temporalibus ministrare debebit: donec illum libertati re-3titui, vel per sedem Apostolieam (cujus interest Eeclesiam Providere necessitatibus super hoc per ipsum

Capitulum, quam eito Commode Poterit consulendum, aliud contigerit ordinari'; disponit c. 3. de S . Deg Prael. - Capitulo Proinde Sede impedita cuncta ess

jurct eomPetunt, quae sede vaeante per mortem; imosi Episcopum sede sua diutius exulare eontingat, Ua Pitulum ea omnia praesuscipit, quae sine detrimento in longius disserri nequeunt; quorsum specialiter Benesistiorum eollatio pertinet j. Interim ad casum ii odi, Cupitulum ad notitiam summi Pontifieis Perferendum, utque suetis per sedem APostolieam relate ad administrationem ulterioribus eongruis dispositionibus semet eonformandum obligatur. Dum ensus evenit, quod EPiseopus SUSI)en Sionis, aut exeommunientionis Poenam incurras, idem aboleio Prosequendo eoipso abstinere debet, Seeu8 enim Irregularis reditur. Quia autem taliter e dispositione Canonum ipsius Osricialis aut Viearii Episcopulis Potestas ae jurisdietio Plene exspiraret; etiam in lioe ensu, Capitulum Dioecesis Administrationem Su ei Pit, eumque medio eligendi Vicarii tamdiu pro

equitur, donee Praestita Sedi Apostolieae relatione, ab l lino dispositiones ulteriores ree et erit. A Praeviis duobus ensibus sedis Vaeanti S σμα Si Per mortem; distinetus est, et aliam juris considerationem subit ensus, cum si Vt res se e Suta Biolente VPcllitur, ue noeessitate, non vero via legali et Cano- Diea uduetus, Dioeeest, aut etiam Patria extorris fit.

I une sedes Episcopulis νασαt 'cto, et non Ue jure atque Episcopus jure in sedem Suum Porro gauden , in nexu legali cum Dioecesi manet. Si proinde Epi-

eQPu8 , eo temporis momento dum abdueeretur, Vi-e imum habuit, aut vero tune, vel expo8t Viearia Po- te tute quempiam instruxit; is munere sibi commisso sanonaee fungitur. Dum vero Vicario destituebatur Pi QOPu , et ejus eonStituendi, aut constituti ad no-itium Capituli perferendi oeensio PraeseisSa PS Et: QRSusiosi, ad avertenda a Dioecesi detrimenta , Cu-

Pitulum provisorie jurisdictionem exereet, et Vien- muri eligit, ea sumque Pontifici refert. Ubi autem

, C. un. ne sede vae. in ii'.

139쪽

secus sede vaeante de Administratione Dioecesana providere Pertinet. - Caeterum e Superabundanti attingitur, Praemissum multiplieem ad regimen Dioeee- sanum influxum, unice ad Capitula Metropolitana et Cathedralia reStrictum ESSE.β. .36. De Vieario Capitulari.

Quamvis Sede vacante integra jurisdictio Episcopi in Capitulum transeat; interim Metropolitanum aut Calliedrale Capitulum, jure novissimo POSt mortem Episcopi, aut aliter vastante sede, infra octo die8,

α hαhδια νασαntracte notiti conburruncos, Viearium Constituere tenetur, Per quem, jurisdictionem ad se devolutam exerceat. Concit. Tridentinum enim Sess. 2d. c. 16. de Ref. decernit: hut Capitulum, Sede vaeante, ubi fructuum percipiendorum ei munus incumbit, Oeeonomum unum vel Plures fideles, ae diligentes de-Cernat, qui rerum EccleSia8tiearum et proventuum eurum gerant, quorum rationem ei, ad quem Pertinebit, sint reddituri Item Officialem, seu Uiσαrium infret octo fies Post mortem Ese cui conStituere, Vel EXIStentem eonfirmare omnino teneatur, qui saltem in xule Canonico sit Doetor, vel Licentiatus, vel alias

quantum fieri poterit, idoneus: si secus factum fuerit, ad Metropolitanum deputatio hujusmodi devolvatur: et si Ecclesia ipsa Metropolitana fuerit, aut exemPta, algitulumque, ut Praefertur, negligens fuerit, tunerintiquior Episcopus ex Suffraganeis in Metropolitana

V Pi DPinguior Episcopus in exempta oeconomum et Varium idoneos possit constituere. - - Dum Continugit Leelesiam Suffraganeam carentem Capitulo vaea eo teli Pol e , quo etiam Metropolitana viduata e t uora aB ole; eo tum learii electionem non ad Senio iem uniuganeum, sed ad Metropolitanum Capitu

um Pertiuere, decidit Sacra Congregatio Concilii die ligusti 1683. - Si ad electionem Viearii Capi

tulum eluPSO oetiduo prostellas, i linodi eleetio invigo- rosa Urit, ni i eum Metropolita, aut ad quem Secu8 ju devolutionis speetat, rutam et gratam deelaret. Eleetio Vieurii Crepitularis, Per ipsum Capitulum ad Caesareo-Regii Ministerii Cultus et Consilii Distri-etualis, tum Metropolitae notitiam Perfertur; ipse autem Vidurius Capitularis, eundem sedi Apostolicae

refert, et neeessurias Faeultates sibi resolvi supplicat. Ad Vidarium Capitularem, transfertur exereitium otius jurisdictionis Episcopulis, Penes Capitulum existentis, neque Capitulo integrum est Viearium Cupitularem limitare, aut quameumque minimam Partem jurisdietionis sibi reservare; sed integram eidem Vieario Capitulari conferre tenetur . Itaque Vicarius Capitularis, gaudet exelusive reli juris ictione OP inαρ α in tota extensione stetit in a Pitulum devenit, quamve eidem Capitulum proprio arbitrio auferre non Potest, Sed dum gravia PraeSto Sunt rationum momenta, ejus depositionem a S. Coi emcti ne suPer N Otiis ACOPorum Petere debet. Viearius Cupitularis nequit sibi ullum substituere, nisi causa infirmitatis, de Consensu tamen Capituli. - Auctoritas Visiarii cessat Per Cunonieam novi Episeopi ad Cathedram Epi- Seopalem intro luetionem. Resignante autem e sinuSis gravibus Vieurio, aut eodem Per obitum euris humanis exempto; Capitulum ad novam electionem Proeedit etiam in casu illo, si resignans, vel mortuus Viearius negligente Capitulo per Metropolitanum fuis8et nominatus. - leni ius et Oeeonomus per Capitulume instituti, e Praememorata Cone. Tridentini dispositione, futuro Episcopo Sunt responsabiles. - Ad dubium illud, an in Viearium Capitularem eonstitui Po - it Beetor Leelesiae Parochialis, aetii eurum animum Curi eXereens, S. Congregatio Cone. Trid. interP. die

140쪽

ti' Iulii 1655. respondit: Paroelium non posse in Vi-earium Capitularem Sede Vae ante constitui ). - Romae, Aposto Vσα sede uecterente Cardinatis Viearius, Plenam jurisdietionem Episcopalem retinet; quod jam superius in tractatu de Romano Pontifice, Primate Eeclesiae dictum e St.

g. . li. Jura Capitulorum is ita Vniversitatis. Capitula, ut jam supra dictum est, sunt juri iere

Oollviet et Corpora Moralia, quibus, prout caeteriSUniversitatibus ex natura sua jura quaedam eon Petunt; sed competunt iisdem jura etiam ex lege PoSitiva; et quidem 1' quodvis Capitulum, Metropolitanum, Cathedrale et Collegiatum, habet autonomiam, vi cujus jure gaudet, Statuta condendi, quae CommembriS normam in agendo praestituunt ' . Ad vigorem interim Statutorum requiritur, ut Se non extendant ultra Sphaeram Capitulo Propriam, Concernere tumen

possunt jam Spiritualia, jam temporalia, aut mixta objecta. Non sint eontra legem, sed Praeter legem Seu De in legem impingant, et Praevaricationem tegis PoSt Se trahant, aut in damnum tertii vergant; vel Bono Ecclesiae adversentnr . Sint Evangelieae Puritati, staternae Cliaritati, et disciplinae Ecclesiasticae eonSentanea. Si Statuta ita Sint eonformata, atque legibus saeris et Profanis congruant, relate ad Socios eadem mutua conventione ferentes vim obligativam exerunt; juxta illud Catonis in praeeitato etiam Capitulo 6' de Const. assumptum: Pαtere ' e , yre mim se tuleris. Novi autem Canonici qui eadem Ser- Vanda Solenniter spondent, gravi hoc vinculo ad tam lia rite tenenda obstringuntur. Dum Statutum eXtra Capitulum esseetum quempiam externum EXerit, e Otum Episeopi et pro re nata Status etiam adprobatione

indiget. - 2' Capitulum ad prostiiranda et dirigenda sua negotia temporalia, ometales jure proprio eon Stituit. - θ' Capitula utuntur in expeditionibus ProPrio

in sileam exereere ' . - .R,' Quodlibet Capitulum ne- Pessi tuto exposeente habet jus ore Picti rater negotia sua Perti uetundi, Seu SH8S MVS vel Cons/3tor re Celebrandi. Consistorii eonvoeatio Pertinet in regula ad Praepositum; eo autem infirmo vel absente, Capitulum eonvoeundi et Praesidendi jure pollet Stallo senior Canonteus. Cuneti Capitulares, qui sessionem et, votum habent, ae Praesentes sunt Convoeantur );- in gravioribus negotiis, uti est eleetio Episcopi, aut Viearii Capitularis, item dum in Ecelesiis Canonicorum rex et tio, aut Praebendarum vel Benesistiorum Vollutio imminet; et ob paritatem rationis in aliis etiam arduis objeetis, re mutes quoque voeari debent; αἰ-- quin quo tu eorum Obsentire sieri Vctutiqerit, eis instren- ibus irrit Pi qebebit Non voeatus itaque potest de eontemptu querulari, et unanime etiam eonclusum evertere; utque hie valet illa Paro emia: quod unius Couteri tres P,S NOCecti, quαm omnium consensus j. Ubi Capitulares Consessus determinatis diebus Celebrantur, ibi non requiritur speetulis Convoeatio. Dum nutem legitime saeta est eonvoeatio, decisa Praesentium robur firmitatis habent, et absentium vota majoritatiaeereseere eonsiderantur. Ad vigorosum desiisum ferendum, numerus Capitularium lege determinatus haud est; et Si pene S regulariter eonvoeatum Consi-Storium minoritas a majoritate Semet Separet , majoritus Pertractationem negotii Prosequitur ' ; ex adver- D, dum major pars a minori Se Sejungit, in ensu hoc,