Jus ecclesiasticum practicis rationum momentis illustratum potissimu in usum cleri curati

141쪽

eretur, ConSES US di 8SolVitur. Negotia proponit Praeses, sed nee ulter a PropoSitionibus faetendis arcetur. Propositionem Sequitur Uet horretio, quae e3t negotii, sub luetis et Ponderatis in omnem partem rationibus exacta Ventillatio; eam prae Stans utilitatem, quod pensatis aliorum motivis sententiam mutare licent, utque votum jam enunciatum, meliori consilio ab aliis Suggesto, qui que retraetare non tantum POSSit, Sed etiam tenentur. Majoritas votorum coneludit. Vota majora, vel Sunt αbsolute in Corct, Seu quae Speetato totali Praesentium numero, medietatem Superunti Vel sunt rei titie m ψογα, dum votisantes in tres, Vel quatuor opiniones divisi sitiat, et relate nil eaeteros una OPinio numerisse Praevales. - In eleetionibus requiritur m 6oritαs αbsolutis , ut is prout Canon habet collatione habita eligatur, in quem omne8, Vel m foret sanior pars Capituli eonsentit . Major pars etiam Sanior Censetur nisi Probatum sit, majoritati8 opinionem Canonibus non esse eonformem, et Eoele Sine

damnosam fore; si major Capituli Pars Sit SusPen Sa, vel interdicta; aut si consentiat in electionem PerSO-nae Seeundum jura inhabilis et in ea paeis, tunc jus ad

minorem partem devolvitur ' , disiunturque iactim rictu uti mei cir/, sed Pori erctri, et legibus difforme eonclu- Sum Superior rescindit. Sestus in electione non geli ad gelum, neque meriti ad meritum, Sed numeri ad numerum ratio habenda est. Si eleetio cum Postulatione eoineidat, ut Postulatio praevaleat, Postulatus bis tanta vota numerare debet, quam Eleetus. Eleet a Fumeit, Si supra tertiam votorum unum adhue obtinent ). Eleetio sit per si irretionem, OOmPPO- Sum aut Sci lit/mium; de quibus eleetionum formis alibi oPPOrtuniUS. - In onerosis cujuslibet quidem sententia

vandis sesSion iburi regulariter deservit Orebite O pitul ire dictum; in urgentibu3 nihilominus, aut minoris donsiderationi Objeeti , alio etiam conveniente loco, aut finito choro, juxta recePtum ubique morem in Sacristia decisa feruntur, vim obligativam habentia. Super Porii aetationibus et Deelsis Protocollum proprium ducitur; cui in gravioribus negotiis Series votorum singillative, aut Si quis Separatum votum daret, illud aeque infertur. - 6' In IJungaria in specie, Capitula

Metropolitana, Cathedralia, imo etiam Collegia tum

Posciniense, Sunt a vetustissimis temporibus Locet

Credibilist, quorum fidei Regnicolae originalia Sua,

iura Possessionaria tangentia Documenta crediderunt. Antehac aetivitas eorum in casibus emptionum et venditionum ad Fussiones Perentiles exeipiendas, Statutioneri Peragendus, aliosque momentosos juridicos uetus extendebatur; de Praesenti vero, ad custodiam Documentorum uniee restricti, in emergentibus ensibus, erga requisitorium sedis judiciariae, Consueta modulitate expeditionem Documentorum adornari fa

ciunt.

Jam inter praereeensita jura, nonnulla OCCUrrunt, quae Simul etiam obligationem important; praeter haec tamen, Speciales adhuc Sunt obligationes,

Capitulis incumbentes: I' Provisi de Canonientibus et Dignitatibus in Esielesiis Cathedralibus, tenenturn die adeptae possessionis adminus intra duo8 mPH- de , non Solum eorum Episcopo, seu ejus ossiet ili , 8 edulium in Capitulo, orthodoxae suae fidei publicum

142쪽

facere Proferi iouem, et in Romanae Eeclesiae obedientia, Se Permuen uro Pondere ne jurare; SecuS fructus non facient SUOS, nec illi S Possessio suffragatur ' . Priusquam interim coram Deputato Episcopali et Capitulo Professio fidei Catholicae ne juramentum fidelitatis nuncupetur; de receptis statutis Capituli et ad probat is consuetudinibus observandis eorsim Capitulo sponsio exigitur. 2' Incumbit Capitulis solemnis Divini Officii in Ecelesia propria et choro Per- Solutio. orsum refertur: m obligatio in choro ad Psallendum instituto, hymnis et canticis, Dei nomen Per

Se iPSOS reverenter, distinete, devoleque laudandi ).Ηaee originaria, dum adhue in communi vitam Agerent, erat Capitulorum obligatio, per Decreta Pontificum, et Concilia graviter repetitim imposita. Neque vero obligationem hane, - ut Benedietus XIV. dicit - implent Canonici dum oro PraeSenteS RSSiStunt, et sibi ipsis silentium imperantes, psallentibuS Beneficiatis aut Mansionariis Se non adjungunt; imo vero hortatur idem Pontifex, ut horas Canonissa S non Prue-PrOPere, Sed eXaete, PauSa nemPe interPOSita, et ma-Xima qua decet reverentia et religione canant ). Officium Divinum in regula persolvi debet in choro Potest tamen aliquando ex sinu Sa, veluti ob frigu8, eXti resiliorum arbitrio Episcopi recitari Divinum Offieiuna in diebus ferialibus; in diebus vero festivis omnino recitandum est in elioro. S. Nituum Congreg. 5' Martii 1633; et S. Congregatio Episcoporum IS' Septembris I 6 al. decrevit esse tolerandum, quod Canonici tribus mensibus anni frigidioribus recitent diebus ferialibus Matutinum in saeri stia. b uissαe Osαυσα μα- ίιs Celebratio; haec quoti te cantanda adplicari debet Pro Deum ictor/btis in Venere. Quam obligationem Per S. Canones Stabilitam Benedictus XIV. in praemees

morata CODStitutione ita et aram esse statuit, ut nulla

super ea oriri possit dubitatio; consuetudine licet immemoriali, quae potius abusus et corruptela dicenda est, nemini Suffragari queunte. In qua Constitutione idem Pontifex dicit: haliorum eaec tiorem fuisse, ut O

inressα tributionum .' Ηic itaque P ontifex innuit, Missas Conventuales quae quotidie quidem celebrari

debent, etiam per Beneficiatos aut Mansionarios absolvi Po83e; atque huic videntur inniti multorum Episeoporum Visitationalia Decreta, fenore quorum admittitur: ut Missae Conventu ales diebus feriatis per Praebendatos absolvi possint; Dominicis tamen et Festis aliisque nonnullis exceptis diebus, easdem Canonici in serie decantare teneantur. Missae Conventuali omnes Canonisii Semper interesse debent, nee Sub ea Missam Privatam sielebrare nudent. Cum autem juxta rubriens generales, certis diebUS non una, Sed binae, atque aliquando tres etiam Mi83ae ConVentuales una

die celebrentur; de his idem Benedictus XIV. decernit: h Nos ita - inquit - judicamus, idque Vobis tenendum indicimus: laudandos nempe et confirmandos ESSE, quotquot BPonte Sua Seeundam, aut tertium

Conventualem Mi88am Pro Benefaetoribus in genere adplicant; qui vero idem agunt ex vi consuetudinis in ipsorum Ecelesia vigentis, iis imperandum ut in ea consuetudine Per8eVerent. Ubi Uero ic usu reo tum non invenitur, libertam Om uiuo Securi sie, fert ictegrequissαe Coi estitistiis si PQectit ouem celebrontibus relinqueri sim esse, dummodo iis com mssmyrαtione Pro Uefunctis, Ecclesiste Benjαctorum iu sseuere rictu Obliue Cetritur ' Porro tibi consuetudo viget, ut in Adventu Cano-

143쪽

2 Inidi Missas Lorrem diei ad Per Se iP8ο8 deeuntent; exoc, quod hae ad Crethegori im Conveni uallinii Missa rum nullo modo referri PD sint, earundem adplieatio iisdem pariter libera manet; et Sisius his, ita exeepta Missa Prineipali- nec MisSae Conventu uti Secundae et fertiae intere ASP tenentur.

Do Distributionibus. Postquam fluvitula penes Metropolitanas et Cathedrales Eeclesias passim et ubique fere inducta

fui8Sent, non erat omnium, reveetu sustentationis P ni eademque Conditio. Dum enim alia Posse83ionibus, piae diis, et de eimis dotata nitetnque fuissent; aliis Meti opolitanis et i nil rei ratibus Eeelesias inservientes Canoniel, aut e men3a Episcopuli, aut vero estongestis oblationibus sidelium, in diem alebantur ): earumque Partiemes esseeti sunt ii dumtaxat, qui praeseriptum Offieiuna Divinum Publiee in eboro Per- Solverunt. Traetu temporis, dum jam Beneneia fixos Paneberent reditus, ut in silloro frequentando dili n-tia uenatur; fructus beneficii a quoti itinis Uistributio fores Sesternebantur, qua S tollebant in choro sub Divino officio praesentes quibus et rata si sentium pQ-eresstebat. Quotidianae distributiones in frugibus, Pane, Vino, aliis naturalibu8, aut etiam in pecunia emen- ue errent; quae POStremae, Peram i PGVSVuti V, Veletium quot 'α c nomissorum si en iα aut mαnuαVα Vre et , vel minutet voeabuntur, ad distinetionem n ructibus Irossis, aut fructibus sin reuis qui Proprie rere citiun annuum beneficii constituunt, et ad Benesietatori mill eriminatim pertinent. - Scopum distributio- Iamri quotidianarum celebris Carnotensium Prae3ul S. Ivo m QP. 2s s. ad Paschalem PP. describit: , Cum in P ura US, inquit, Canonicorum Carnotensium de SVe-

Thomassinus vetus et nova I .cel. Disc. I . III. l. 2. c. 35. Pug. 262.

- 28l visset disciplinae regularis observantia; ut de Aeg 1 uentibus sacerem diligentes, de tardis assiduos ac renuentandas horas Canoniens, deliberavi apud D L, u dimidium Praeposituram, ut inde fieret

quotidianus Panis, quem aeeiPerent re Sidua, amitt8rent tardi; ut quos Pani3 interni dialeedo non movebat, Panis eoi Pori S res Pelio Pro Oereret, quumvas EO-rum annua Praebenda ad hoe Susileiens esse deberet. -- Episeopus hic Praeluxi8Se videtur copiosis Constitutionibus hoe in objecto latis. Primus legitur Inno- Ventius III. qui clare diseriminat communes GrectuιCO-rrem PryUVM tres, re mctureretibus lique Viis, quae posteriora nisi residentibus conferenda injungit ). Honorius Ill. magistro Eboracensi Arelli-Diacono in Sacra P gina cupienti studere, qtioli ictures distributiones quae, inquit, fragium rosi erilibus in Ecclosiis et his qui infersunt horis Crenonicis ea hilentur, tribui prohibuit '). Postquam vero Consuetudine inolevisset, quod in aliquibus Ecclesiis, Canonici in Civitate quidem, ast non in Ecelesin praesentes, distributiones quotidianus ex integro pereeperint, ne si Ecelesine continuo deservirent; Bonifacius VIII. consuetudinem ii modi improbando, statuit: Ut c stributiones Oscto quoti ictricte, in quibΠεCumqvo r(bus Cousistrarii, Cononicis sto stilis bene-

144쪽

lis vigentem disciplinam Concilium Tridentinum non

saltem eonfirmavit, Sed etiam nova Sansitione munivit, disponendo: ut in singulis Calliedralibus et Collegiatis Ecclesiis, ubi deessent quotidianae distributione S, vel ita tenues forent, ut verisimiliter negligerentur, tertia pars fructuum et quorumeunque Pro- Ventuum et obventionum, quae Capituli dignitatibus, et canonieis obtingunt, per EpiSeol lam Separetur eu-que Par8 in quotidianas distributione 3 convertatur; ne Luter Diquit tes obsistentes et octeteros ciuiuis inter-VSSVutes, Pr ortionαliter Paetis ili visiostem emo et/αm tαmqμαm Ostolicste se is cet rem in Osre Primqfructuu- e rectraone j ciere si illai situr' . Ii qui Personaliter Competens sibi Servitium quolibet die Statuto non impleverint, illius diei distributionem amittunt, nee ejus quoquo modo Dominium aquirunt,fled fabricae Ecclesiae, quatenus indigeat, aut alteripio tosio, arbitrio Ordinarii applieetur; erescente Vero

Ontumneia, Contra eos juxta Saerorum Canonum Con-8titutiones Episcopi proeedant' . Tum vero ultro Pro-Sequitur: Disti'ιbutiones qui stretutis horis interfuerint

tione 3 quotidianas donare, relinquere, aut quaVid QOles ludione remittere alicui, qui ab Eoelesiae servitio abfuerit; nee fas sit cuipiam eas reeipere, et Si asseePe

rit, Suu ne faciat, sed eas re3tituere omnino Cogum

tur. A juri S rigore per praeprovocatam Bonifacit VIII. Constitutionem eximuntur: Quos in 'infims, seu D

et rct ictu /hiliis Vbi oris necessit res, mut evidens Ecc δια6 utilitαS UTCresciret. Dum tamen Ecclesia lincce indulgentia utitur, non assumpsit quameunque leVem stemgritudinem, aut tristitiae causam, quae SPQus Uan Onicum non impedit, quin suis negotiis Vaeare Po8Sit neque ex adverso illa dumtaxat intelligenda est infirmitas quae lecto affigit; sed in sensu Tridentini aegrotis illis dandae sunt distributiones, qui dum valuerunt in elioro assidui erant. Quoad Coecos S. Congregatio Statuit: - Coecum non teneri horis Canonicis interesse, nee in elioro eam Offieii Partem, quam memoriter tenet recitare, et nihilominus lucrari distributiones quotidianas, Perinde ac Si interes Set.' Porro justa et rationabilis corporis neee88itas est illa, dum quis, non quidem exhilarandi animi eausa, ast fine reeuPerandae valetudinis, ut quippe habilior ad

explenda munia reddatur, in balneis abeSSe, aut Rurum mutare eogitur. Demum exeusat, evidens Eeelesino utilitas: ita dum Canonicus Poenitentiarius Confessiones in Esiclesia audit, interim Praesens in choroeenserer A . Curionisius eura unimarum Oeeta utuS, Pro tempore quo in curata Eeclesia resederit, ne mini- Straverit, tamquam Prae8ens sit, ne divinis inter Sit,

in Ecclesiis Catthedralibus ae Collegiatis habeatur, disponit Cone. Tridentinum' ; quem etiam ex Ele-QmOSynis Pro anniversariis defunetorum participare POSSE, Statuit S. Congregatio 28 Aprilis 183s. Idem

tamen Canonicus Paroelius tenetur Conventuales Mis- a 3 juxta turnum celebrare; eo tum vero dum obligatio haee concurrit cum alio pro fideli Populo Parochia no diebus Domini et Festis Missae Sacrifieiuni adplicandi officio, eidem incumbit curare sielebrari Pio incolis Parochiae aliam Missam propriis Sumptibus ' . Canonicus Theologus qua die legere debet, Si

145쪽

sib sit a choro criti dem diei di3tributiones u8sequitur j. His nessen8entur: Canonteus EPi3copo inserviens tum si Episeopi loco Romam venit ad limina Apostolorum invisenda, vel ipsum Episeopum Romam ob

eandem eausam Comitatur, ut Simus V. decrevit. Attamen hoe privilegio non gaudent Curionidi qui Epi-

Scopum Sequuntur Dioeeesim Suam Perlustrantem;

decidit S. Congregatio si' Decembris I 626. Domum ti ibuendae sunt distributiones illi Canon tuo, qui ob utilitatem sive Capituli, sive Eeclesiae eliorum dimiserit, id ipsum S. Congregatione determinante, quael 33. statuit: , Canonteo deberi distributiones quotidianari Pro teri ore, quo Vere abfuit Pro negotiis Ca- Pittili. Dum priore sneeulo in IIungaria distributiones quotidianae reinduet tentarentur, ea diffleuitas obtendebatur, quod Proventus Capitulares vix non omne3 in frumento et vino eonsistant, et articuli

hi Primum Pro usu venturi anni deserviant; nee proinde ex fructibus anni currentis, possit pro distributionibus quotidianis fundus conflari. IIic itaque distributiones

quotidianae fere ex integro in desuetudinem ubi verunt; nisi Pro his Sunimantur fundationes votivntes et anniversariae Striete praesentiam requirente3 ita, quod absentes a Partieipatione Peeuniaria Penitu 3 PX- eludantur. - Finaliter subnectendum venit, ubi distributiones quotidianae juxta S. Legum diseiplinam

vigent, non emolumenti hujus ratio, ast pietatis studium pertrahere debet, ad obSequium Deo PraeSinn-dum, ipsiusque laudes deeantandas et miseri eordiam tum Pro Vivis, quam pro defunctis implorandam. Qui dumtaxat utilitate distributionum traheretur, Simoniae labem Contraheret. , Oe herere divinum 'Fcium, inquit S. I homas ), in Eccles/α, est t/Vtus mirituretis 'ae P tm Pr/M CO/i coli et/t eu/m reliqui eae hoc quo est Cherieres. Et / Smoui rem Commi fit, qui huju8

28 si

Aunus Vcte relicte in Capitulis IIungariae, imo in tota Austria amplius non existit, sed quilibet Canonice introduetus Capitularis, ad omnes Praebendae fructus Vitra qualem 'unque diminutionem jus habet; legalibus oneribus, quemvis pari ratione ferientibus, huc non intellectis. Demum eum Eeelesiae, in quibus Canonici Osfi-eium Divinum Persolvere obligantur, Sint preti ires PectosVestras S. vi res in iis eae /Vte obseri chri mni enit: relioquin nihil magis Coelesiam Dei ornat, nihil potentius Populum ad Pietatem exeitat, quam uniformis et neeurata nituum observantia; deturpat autem in Sa- eris functionibus confusio et discrepantia. Porro e) Canonici tenentur, ,Episcopo Celebranti, nutalia Pontificalia exercenti assistere et inservire heteum Episeopus rei divinae Peragenda( eausa ad Eeele- Siam venturus erit, debent Canoniei omnes in eorumeeelesiastico et canonieali habitu, adpropinquante hora ad illum aceedere; eumque CuPPa indutum, EX ei istulo ad Eeclesiam progredientem comitari et deduc re; F pracseribit Ceremoniale Episeoporum C. Isi' ubi residuus quoque eum exeipiendi ritus eontinetur.

Onero et Oblesti iones, Bonis dotationalibus ex di-

146쪽

spositione Piorum Fundatorum inhaerentia, aut benenevole Per Statutum 288umPla, rite et Sine omni restrictione explere tenentur; Sunt enim haec quasi Vontractu8 obligatorius, Seu donatio eonditione asseeta, vel promissio obligationem indueens; et pro illis non tantum eorum Deo responsabiles effieiuntur, sed ad ea explenda juridice etiam Stringi possunt. Ideo Litterae Fundationales, aut Donationales, seopo intelligendae et explendae obligationis Per singulos sedulo ae diligentUr PerVolvendae sunt. - Quodsi vieissitudine temporum objeetum, cui onus inhaerebat, vel sensibiliter diminuatur, aut Capitulo si uetum ferre Cesset tune et ipsa obligatio auctoritate Superioris Pariter imminuitur, aut Plene Pro cessante desilaratur. Si tamen

ut Benedictus XI . innuit, Missarum quidem Onu' cessabit, sed adminus in Missa, Fundatoris specialis commemoratio fieri debet ' . - e, Donα et Drct DossessιOuctrita, eaeteraque ad Beneste ii dotationem, ne reditus Pertinentia, eonseientiose Pereolere, adhibita industria meliorare, atque in Sua integritate Sine onerenOVO ad SueeeSsores transmittere obligantur. Si itaque gravi exposeente nece88itate, in meliorationem, equa amplior redundaturus eAt fruetu8, quidlgiam oneris contrahendum e8set, id nisi eausa ad evidentiam

Probata, et eum conSensu Ordinarii fieri potest. Cum enim dictamine C. un. tit. 12, t. 3. Decretalium, D(ue-feiα sine di in iuretione conferri debeαμ Si per improvidam administrationem negligerentur, aut arbitrarie onerarentur, huic legis dispositioni non satisfieret. fi In Pauperum, orphanorum, rei Litterariae, utque totius Dioecesis emolumentum Positarum Piarum Furi dationum administratio, curae Capitulorum eonereditur, quue eo etiam ex obtutu meritoria est, quod id- modi piae Fundationes, Montes Pietretis aut choer itutis,

3 De Syn. Dioec. l. II. V. 25.

quorum Cone. Trid. Sess. 223 C. 8. de Ref. meminit, Ful Pleunt, et egestate pressos, ab usurariorum iniquitute Prues alvent. - vi Postquam Canonicis e PO- sitiva Concilii Tridentini dispositione, officii Divini Per Se ipsos Persolutio incumbit; sed nee alias multi- Plistes obligationes, remoti ab EVClesia, cui adseribuntur explere possent; iidem nil Nesi lentirem, et quidem laboriosum, non desidiosam obstringuntur. Potest hue adplicari illud S. Gregorii Papae ex liomilia 2I heonsiderandum es8e, ne ii qui Plus caeteris in hoo mundo aliquid necepisse cernuntiire, ab Auetore mundi gravius inde judieentur. Cum enim, inquit,

augentur dona, rationes etiam Crescunt donorum.

Ad ultiorem proinde honoris et dignitatis gradum Praeeaeteris Positi, ne liberalioribus temporalibus admini-

euli 3 ProviSi, omnes eonatus eo convertendos habent, ut Dioecesi, imo Eeelesiae quo utilioreS Semei lira E- Atent. Interim Cone. Tridentinum mox stituto loco indulsit absentiam trium mensium, salvis tamen Eeclesiarum Constitutionibus, quae longius servitii tempus requirunt. Sed et hi tres menses absentiae, debent utique fundari in causa honesta; et dum Canonici extra Dioeeesim abesse volunt, Episeopi lieentiam esse obtinendam determinavit Congregotio Cone. Trid. Inter P. ). Non residentes Poenis, imo ere Seente Contumaeia,

etiam amissione Beneficii plositi jubentur ' . - Causae a Residentia excusantes jam Supra ullatae habentur; quibus aceedit causa studiorum, dum quippe Canoni-Lu8, theologiae aut juri canonico in Scholis publieis DPeram navat ' . Item juxta declarationem a S. Congregatione Constitit Inter. editam Ii Dec. sit 8, Cano- mei tum Cathedralium, quam Collegiatarum Eeelesiar uia, Postquam do. annorum non interrupto spatio uiligenter Ecclesiae inserviVerunt, exemPtionem UOΠ- equuntur a ehoro, utque ab omni ubSolvuntur Servi

147쪽

tio deinceps Eeele Siae PraeStando, quin tamen amittant fruetu8 uni UOS, aut quotidianas distributiones; quia exemptione hae obtenta libertatem Pariter nanciseuntur a Vinculo re3identiae. Voeatus tamen ad

Synodum jubit tus Canonicus ire tenetur . Quodsi Canonicus Jubilatus, negotiis duntaxat saecularibus incumberet; eotum toties cogi potest ad satisfaciendum obligationi, quoties id Divini Cultus et Cliori Servitium exposeit. - Demum h) inter speciales obligatione8, ad Statum propriae perseetionis Pertinentes, refert Cone. Trid. Sess. 2 a. O. 12. de Ret in fine: hut vestitu destenti tam in Ecelesia, quam extra nSSiduo laturitur, ab illicitisque venationibus, aueuPitS, ehorei , tabernis, lu8ibusque abstineant; atque ea morum integritate polleant, ut merito Ecclesiae Senatus diei possint.'β. 3'. Pe 3Iuniis singillaiixurum canuniebrum. In Capitulo, singillativis Canonicis distincta assignata sunt munia; alii quippe tenent Diquit retem, alii Dei sonstrum, demum alii 'scium. Dimitatem in stricto sensu juris tenet is, qui ratione Beneficii quod possidet, Praeter

Praeeminentium, jurisdictionem; et i in Pro foro ea teructhabet; tales olim erant Archi-Diaconi, delegata Pro foro externo jurisdietione gaudentes; et apud Canoataeos regulares Sunt Abbates et Praepositi. Petractustius est honor quidam et praeeminentia sine jurisdictione; ad eatlie-goriam hanc spectant titulares Abbates et Praepositi. Os telam dieitur, cui nee praeeminentia, nec juri dimetio, sed administratio aliquarum rerum ad Ecclesiam Pertinentium adnexa est; uti Custos aut TheSaurni iuri EeeleSiae. Sensu improprio nomine Dignitatum Cen sentur: Praepositus, Lector, Cantor et Custos, Oct tum ureo dietae ' . Praepositus et Decanus Cathedi Aetlium Leele3iarum, appellantur etiam Desstifcties Muso

res; Collegiaturum Ecclesiarum simplieiter Dinitulas. Ad hujus utriusque distinctionem Episcopus dieitur D stultos P iste Petras. Praepositura est in Cathedralibus Ecclesiis prima post Episeopulem Dignitas: in Collegiatis aeque est relative Prima Dignitas. Olim, dum Canonici juxta regulam Croilogangi in communi

viverent, Pect Osito SuPeriu8Peetio eum quadam jurisdietione, et administratio Bonorum ComPetebui. Cessante Subin vita Communi, Uniea Bonorum administratio Penes Praepositos remam it, tardius, ProPterexereitum arbitrium ab iis Pariter abstraeta. Juxta

nune vigentem Diseiplinam Pere rasitus est in Capitulis ordine et dignitate primus; eui jus competit, imo obligatio ineumbit consessus Capitulares Cogendi, negotia Pro deliberatione Proponendi, et dirigendi; administrationi Bonorum intendendi; si quae detrimenta unde euiaque imPenderent, talia Pro virili avertendi; ab Omeis libus Rationes exigendi, et observatOS quo Seianque defeetu3, aut negligentiam Pei Stringendi. Reliqua jura et obligationes Praepositi, statuta, item eonsuetudo, imo ipsae Fundationales determinant. In Cupitulo Nileiensi Pere os tres, Post obitum S. BesZ- terti, oeensione ereetionis Episeopatuum sub Aposto-ltim Rege S. Stephano, Nitriensi Episeopuli Cathedrae admoti, quae ex defeetu dotationis redueta est, Episeopuli suppurem exereuit jurisdietionem, Qui vigentibus eo tempore Ordaliis , - sient aliis Sedibus

VPise alibus per legem Civilem judicium ferri etuquae fuit tributum. Aequali avetoritate pollebat et Oh μ/αt. O mi uti Pras iniensis Pere os tres, Cuiu8 juriSeletio Episeopulis 122s. per Uonorium PP. in Archi

Maeonalem mutata extitit. Amplioris Per eum exere i- umetionis veStigium hodie lum in eo Sulgere St, I lou t osomensis Praepositus non sit Primus inter Pa-

i Diueonali lio soniensi, nutus ut dieitur Arelli

148쪽

Diaconus ' . Prct os Lus Z Pαbiensis, inde a temPoribus si ea dinandi II. Imp. privilegio Pontifiealium gaudet; qui Imperator et Rex, Priora tum Auranne, Castro Bela, ordinis olim Cruciferorum Prioris Aurunae ProPrio tuti et universis Possessionibus et juribus, Praeposito Zagrabiensi eoi latis, - eum PruePO-Situra in Perpetuum univit. De praesenti Prioratus hujus annui reditus trifariam dividuntur; pars una cedit Praeposito Zagrabiensi, pars alia Seminario Cleri junioris, demum tertia Generali Cassae Dioeee sanae addicta habetur. - Praepositum Sequitur Lector, ad cujus os sietum pertinet, expeditionibus, ut e Loeot redibili debite fiunt, invigilare, has legere et Subre Seribere; eae teras etiam sive ab Ecclesia Sticis, Sive a Civilibus Jurisdietionibus officiosus Litteras legere, et quod Capitulariter determinatum fuerit, reSerib Ere. Ideo sigillum Capitulare, Locique Credibilis OonSer-Vui; et tu rectula cura quoque Arellivi utriusque ad Lectorem pertinet. - Cout oris offieiuni est, Cultui Divino in Ecelesia eonvenientissime Peragendo, intende, re hut ehori moderatio, ait Syn. ProV. Tyrnav. - de OS Pertineat, qui Cantoralis Dignitatis munus obtinent: illorum erit itaque directioni chori, ita diligenter, uesollieite semper intendere; ut nee Oiren libros, nee Circa Cantum nee Circa alios quos eumque Chori Ministros, aliqui defeetus admittantur.' Cantor Proinde in Spe eieetiam Choralistarum Saecularium mores, Vitam sud Ob SEPVnt, et eXee S Suo Sos ad dimittendum proponit, iure emiendis autem novis maximas partes habet. In quorum dele elu, gravitatis morum, Pietatis et deVO tionis erga Saneta et Saera, praeeipuam rationem humbendum CSSe, multa suadent; passim enim fastidiunt servitium suum, indisserentismum Religionarium indu unt, et in Vieem aedifieationis tam infra, quam EXtrii

Eeelesiam offendieulum aliis praebens. Subordinati

2 si

sunt ei etiam Sueeeutor eum Praebendatis. Cudm8 S. Curiones Custodem retulerunt inter tres EeeleSiue Columnas; in his tribus Eeclesiae Columnis, eon Simstere debet alma Mister Eeclesia; hi tres Stant, Iclx ill taeonias, Archi-Presbyter, Custos ). Custodi in-eumbit Basilieno custodia, Bapti8ferat, Saerarum Reliquitarum, supelle 'tilis, uni Versi Poeulii et thesaurili Velesino eura. Uuie eonformiter disponit Praememorata Synodus Provineiuli 3 eod. Cue P. N. Is . , Ornamentum uiatem totiu que eultus ne ornatus Ecelesiarum Cura ooneernit EOS, qui Custo rem, Seu Thesaurariorum dignitate fulgent.' Non tantum vaSa Saera et ornamenta; sed in regula etiam ueta, Capituli jura Possessionaria eoueernentia ad euram Custodis pertinent ; nisi in aliquo Capitulo aliud teneat consuetudo, cui standum est. In Capitulis Germaniae jam Praepositus, jam Doeamu3 Primum loeum OOCUPat, Sequitur Arehi-Diueonus, Seholastieus, Custos, Caiator. Apud Graeeos unitos e St Primus Arelli-Presbyter seu Praepositus Major, Archi-Diaeoniis seu Leetor, Primi sterius Seu Cantor, Eeelesin retia seu Custos, Cario- Pitylax Seu Caneellarius. - In singulis Capitulis munus Poenitentiarii et Theologi existit. Relate ad Poenitenti irium, Consillium Tridentinum disponit: h In omnibus etiam Calliodralibus Eeclesiis, ubi id eommode fieri poterit Praenitenti reius aliquis eum a Dione Praebendae Proxime vaeaturae, ab Episcopo instituatur, qui Magister sit, vel Doctor, aut Licentiatus in Theologia, vel jure Canonico, et rennorum qil adraginta, seu alia 3 qui pretior Pro lo ei qualitate reperiatur, qui dum Conse Asiones in Eeelesia audiet, interim

Poenitentiarius, eum Offieii eon Seeutione, eo it So non Vonsequitur etiam saeuitatem a Casibus Episeopo re- ervatis absolvendi, Sed hae e Per expressum eidem

149쪽

eoncedi debet. - Munus Canoniei Theolopi, ad Clerum Iuniorem Sive Per Se, Sive Per idoneum substitutum in Theologia instituendum, senSu Praeeitati Cone.

Tridentini induetum habetur qui si per se doeent,

etiam e natura rei, die Praelectionis Pecteseus P criter in Choro Ceusetur. Hule Correspondet apud Graeeos unitos munus Canonisii Scholustici, seu Professoris Lituum.

Sed distineta est sphaera in Capitulis Iaereditariarum Provinetarum c non Vi SVhol stici, fere ubique inter primos in Capitulo Dignitarios relati. Origo hujus referri debet ad Institutum adhue Communis vitae; Seholastieus quippe non saltem juniores Canoni- eos instituebat, sed et Seholae, cuilibet Cathedrali et Collegiatae Eeelesine adnexae, curam gessit. Nilne in Austria Canoni eus Seholastisius, est Superior Seholarum In3peetor pro tota Dioeeest, et Districtualis In spector Seholarum Urbis illius in qua Capitulum resides. Denominantur Per Suam Maje8tatem erga Propositionem ordinarii; et a munere Sulger-In SP eetoris Seholarum Personae Saeculares exeluSae sunt. A Super Inspeetione et Inspeetione Canonici Scholastidi nulla Sehola, nee Publiea nee Privula, neque quae eumque educator in Instituta etiam Sancti-Monialium eximuntur. Examina Candidatorum Pro Professoribus ille dirigit, et in nominatione aut umotione Professorum maximus eidem tribuitur influxus. Tenetur autem

eumprimis intendere, ut Magistri et Magistrae instul-Putum, exemi laremque vitam dueunt, atque institutionem Religioso-Moralem Suis impendant. Sphaeramnetivitatis Canonici Seholasti ei, potissimum Altissimae Normales et Auliea Deereta determinant.

Capitula eam sibi in saeeulo etiam existimati O-nem vindiearunt, quod Potissimum benevolentia Prin-

oipum in tota Pene Europa eminentibus civilibus orsorogativis ornatu fuerint. Passim nempe in Comitii . Conventibu , Puri menti jure legislationis gaudebant, juSque bou Per nunc io8 Suos exereuerunt. Praeterea Canoniel virtute et Seientia elariores ossiciis suoeularibuS udmovebuntur, eaque Cum foenore utriusque Reipublieae ge8 erunt. Sed et, eum experientia docuerit, temporalia Pretio id ima quaeque, Capitulorum fidei tutissime eredi Po Se inde enata sunt Loesi Credibilia, et Capitulis ad momentosissimos fide dignitatis publieae petii, juridicos exereendos uetivitas delata fuit. Unee interim velut a Coneessionibus et Privilegiis pendentia Pro ratione temporum et Regionum variabant; et Eleut favore data sunt, itu dissavore citra demeritum adimuntur, quae Suel e Unum

impropitium momentum, insulaStaque Politisin tempestas plene, ne totaliter delet. Jure Communi competit Capitulis Praeeedentia prae aliis Corporationibus et Praelatis Primum Post EPiScopum grue dum habentibus. Singillativi Canoniel Praelatos non Prae- Cedunt; Po8sunt tamen Per Sedem Apostolieum qua uitiees in partibus delegari, quod Seeus ex Clero nisi in Dignitate constitutis eoneeditur ' . Capitulum deeor itur Praediento: Heue esto tulam; Canoniet eompellantur titulo: Reverendissimi. Super angustiore talari ve8te, reverenda dieta, portant coloris rubri Cingulum; tibialia ejusdem coloris; et Plerique etiam eo-lari rubro utuntur. Saeeulo Priore, et hujus deeua Subenignitate Augustissimorum neeesserunt Capitulis

IIungariae, et aliis distinctiones in forma Ordinis, quas Aetuales Carionis in colori3 praeseripti lira ulis Ollo appensas gestant. Supra Roelietum habent jus deferendi Mongetam violaeei coloris; in nonnullis 'u-xem Ecelestis ex privilegio Cappa majore, uti Colom de , Quinque Ecclesiis, Oloinucii, et Pragae utuntur

150쪽

imo et jus Pontis te ilium habent. Ita Clemens XIII. edita IIII sexto nonas Octobris Bulla, sanadiensit raeposito majori Clementi Rossi et suecessoribus usum Pontificalium Voncessit, de consensu Pro tempore existentis Episeopi in tota Dioeeest, etiam Praesente Sedis Apostoliene Legato vel Nuneio, eum hujuS n8Sensu exercendum; qui idem Pontifex Dignitatibus Capituli Vesprimiensis, stetit Benedictus XIV., Dignitatibus Capituli Jaurinensis, insignium Pontifiealium usum admisit. Seepusiensis Capituli Praepositus pariter insulatus est; similiter et Quinque Eeelesienses Canonidi in Oremio Leelesiae suae jus Pontifiealium per Clementem XIII. eoneessum habuerunt j. Re-; ina tamen 3Iaria I heresia li6I, die I 2' Ianuarii lioece privilegium pro ordinario usu suspendit. Zagru-bienses Canonici vero Pros ot Pii I Postolici titulo gaudent. Demum Canonici etiam privatam Missum enn-delis in ara neeensis celebrant, item in Vesperis et Missa solemni dupliei duetv tiuirificantur. Ab obitu in eanoni-ealibus ornamentis exponuntur; et Capitulum, residuusque civitatis saecularis Clerus junior quoque officium defunctorum ritu dupliei penes eorpus eorum ubSolVit. epulturae jus in Cathedrali Eeelesia iisdem competit. In L apitulis oecurrunt specialia nomina ab antiquo eivitate donata. Oct nostici jreuiores Sunt Po Stremo nominati, qui antehae festa mobilia Promulgabant, et hebdomadarium impeditum supplebant, quod Po te

Uanonicali Praebenda Monaehus sit. O russi ores Db ἰα- tres, qui expletis in Cupitulo laudabiliter do annis a Uanonica Re Sidentia Solvitur.

β. li. canunt ei libiturarii. Cum in Diooeesibus plures Viri aetate ct mea itis

eoii Pleui reperiniatur, quos ad Capitula Plomo Grilloceu lo non obtingit; sed et ut Praeter UpPitulis incrum ci iam in insignioribus civitutibus ne oPPidis Penes eurum animarum desudantes Viri Ecelesiastiea distinguuntur, et majori eum timetoritate muneri Suo Praesint: indueti sunt tituli honorarii Canonieorum, qui eum puteu Per Episeopo3 eonferrentur, a sine saeculi Priori , n eollatione Suae Maiestatis FSmne Episcopis saeuitate, et quidem non tre3, u t VUUM PTOPOuVMUt, Conee sue, dePendent. Canonicis Vonorariis, exeepto Ordine Capitulari, omnes aliae deeoratione S, Pro ut Canonicis Aeti libus, et honoris Praerogativa P eom- petunt; imo iidem etiam ad exequendos actus side lignitritis Publieae exmitti poterant. Eorum Insi allatio Per igitur Per Cantorem, ea modulitate qua aliorum Aetualium Cnnonicorum Peragi eonSuevit.

Dum Capitula a communi vita reee8SiSent, CI E-bro evenit, quod Canonici, sive Per di Pen utionem, sive abusu, in aliis etiam Ecclesiis Ministerium S. 3u- SVPPerint; Pro quo Casu in Eeclesia Cathedrali, vel Collegiata, statuere debebant Individuum, quod vice eorum fungeretur, unde Vierarii Crethe prelis aut Os teri retcre Ecclesiste nomen. Successu temporis, in Capitularibus Eeclesiis, Praesertim majoribus, Plures id- modi Viearii sunt constituti, qui aliis obligationibus, aetatis item, aut infirmitatis incommodis impeditos Canonicos in persolutione Divini officii suppleant. Vicarii hi in aliquibus Leelesiis velut Beneficiati ejusdem Leelesiae considerantur; uti in Metropolitanu Olomu- ven i Leele8ia praerogativa etiam aspersionis et thuri- sientionis ornati. Esto autem Dei, incire Sim 'tici ' POSSi-dediit; quia tamen determinatae Eccle8iae Ministerio