Lilii Gregorii Gyraldi De annis et mensibus, caeterisque temporum partibus, difficili hactenus & impedita materia, dissertatio facilis & expedita. Eiusdem Calendarium & Romanum & Graecum, gentis utrusque solennia, ac rerum insigniter gestarum tempora

121쪽

etos LILII GREG. GYRALDI quod ea tempestate magis uulgati essent, Miam uidebantur Atheniensium menses antiquati,quod 3c ex Synodis & Cocliijs,dc quidem antiquioribus, colligitur, Apostolora scilicet, Niceni 3c Antiocheni. Macedonum igitur meses ego inprimis recitabo. Sunt auraueennita tem hi: - , qui perperam ab aliquibus

S uocatur λά- a Plutarcho in Alexandri

memorent, &a Decembri exordium sumur, ob Christi uidelicet die natalem: ιων,

dc Theophilus altim nonnulli Macedonum menses esse hos aiunt,qui sunt a X ii. signis

Asbemensio. Me. Atheniensium uero menses a Theodoro Gaza hi feruntur, eos p a solstitio aestiuo

εο peeμων, quos hoc ordine Gaza conumerat ex Aristotelis,Theophrasti,Thucydidis, Demosthenis Aeschinis j dc Plutarchisenten tia,laborati nimis ut conueniant.quo loco

S illud uerissime scribit difficillimu esse hoste ad

122쪽

ste ad Romanorii menses posse referri,id qdec causa est,ut inter autores disserentia saepe no parua esse uideal: singuli enim Atheniensium menses inter binos R omanorii intersi runs,hoc pacto: Hecatombaron Iunii parte trema, dc Iulii priore attingit. Sic Metage

mion, Iulii d Augusti: Boedromid Augusti

dc Septebris: εc sic per ordine de caeteris. Sed sic hoc plane no perficit,quin Silli occurrui diuersorii loca scriptorii. ex quibus minus solida aerata cognoscit doctissimi hominis diligentia: quo fit ut hoc loco lectore admonen d si opera preciu duxerim, rem omnino difficillima esse, Graecorii menses Romanis coaptare, ut scilicet plane coueniant, ut etia gyptioru. tius enim, mea quide sententia,cofusionis causa a solis &lunae differetia pendere uidetur. Nam quotquot ego id tentasse uidi, hallucinatos magis minusue fuissecospexi. Quare mea hac in parte diligentia requiri summopere non desidero,rantu recitabo quae uaria ac diuersa legendo comperi. Sed, ut ad institutu redeam, ali j inter Grscos hos potius menses complectuntur, atq; hoc

At uide quaeso quanta sit Graecorum confusio. Sunt& alii qui ita distin Suunt, ut Pyanepsiona dicant Ianuarium

123쪽

etos LILII c Ret G. GYRALDI . nostrum esse, Elaphcboliona Februarium, Munichiona Martium, Tharmiona Aprilem, uel a floribus Anthesteriona, Scirophoriona Maium, Hecatombaeona Iunium, Metagetniona Iulium, Boedromiona Augustrum, Maemaeteriona Septembrem, Hyper heretarum Oetobrem,Gamellona Nouem-hrem,Posideona Decembrem. Addamus Saliarum nationii mensium nomina, quae in Pselli aliorum s libris inuenimus, in pri cyprurum misi Cypriorum. Primus κνοώσιος αππου

Ursyna n. samori Bithyni uero hos suos menses enu

CappaLcum. Cappadoces quoq; hos suos habet

ut in aliquibus exemplaribus comperi, Atraptiorum. τατα Sunt & Aegyptioru menses hi,quos

uel ut alia est lectio, φα ι,α χνακ, uel ut alii, Duel potius λυακ. Certe hos Aegyptiora menses Isaacus Argyrus, dc Aetius medicus uiri doctissimi qui Alexandriae uersati sunt, hoc modo comemorant, ille in demonstrario ne quam dc alibi citauimus hic in xii suae medicinae uolumine, sic a Septembri exordientes:

124쪽

ita nostris mensibus coaprar: Regyptii, in quit, propter Ocyorem tuns discursum,menses ad solis cursum,quod tardior sit,reduxe

Phaophi mi. calen. Octobris. Athyr Im.

calen. Novembris.Cha ac V. calen. Decem

hris. bi VI .calen.Ianuarii. Mechir vis. calen. Februarii. Phamen oth V. calen. Maristit. Pharmuthi VI. cap. Aprilis. Pachon VI. calen. Maii. Pauni V II .calen. Iunii. Epephi VII .cap. Iulii. Meseri V H I .car. Augusti,que N.car. Septembris die terminant,residuosmquino dies sibata uel intercalares, additos uocat. quibus etiam quarto quom anno diem sextu, qui ex quadrantibus co ficitur, annectunt. Et haec cosonant his quae ianter de intercalatione docuimus. Porro si accurate hanc Bedae descriptione obserues, facile quaedam emendabis, quae sunt in epi

stola diui Ambrosii adAemilis episcopos de

ratione paschatis, ubi dc perperam inueria sunt nomina quaedam mensum Aegyptio rum, & alterum pro altero. Graeca etia Arati comentaria aliquando parum recte respondent,ut cum scribunt, Epephi Augusta esse, cum alibi Iuliu tradiderint Extat vero Π

125쪽

cum epigramma incerti autoris,in quo hoc modo mensia nomina reserunt,&quid quoique mense apudAegyptios agat So. uersi declara ,quod lib. i. epigramatum legitur D

sari μίoar. Sic autem habet, ut meis uerbia, referam. Incipit uero a Septembri: Primus Noth docuit falces in rere racemis.

Capturam Phaotbi dabit piscantibus amplanti

'' Pleiadum fedAthyr uergentia tempora monstitat .. Charac cultarum segetum mox gramina pandit. Tybij purpureum consultum uectibus ornat. l. Nauigras NIechir signat percurrere marmora s landit Phamenoth sinstra proelia NIartis, Sed Pharmuthi rosis uernis praenuncius extat. Florentes Pachon campos iam falcibus urget. Nuncius autumni cir=uctus solet esse PonLVuam pampineus retinens maturat Epeptam Nili Μυοrifaciunda exuberat unda. Hos ego, no ut cum Graecis certarem, a quorum uonere quantum absim, no ignoro,sed ut ignaris utcun* opem ferrem latinos feci. 1lebrae mat Iam uero ad Hebrsorii meses accedamus,

mensis. quos illi patria uoceHodes nomina tmec minore in his colligedis uarietate offendimus, quam in Graecis uel Aegyptiis. Exordiutuc aute illi bifaria uidelicet aMartio seu potius Aprili seu,ut uerius al' dicur, a uerno aequihoctio: secundu lege latam aMose,uel secur dum mudi creatione in aequinoctio autunas,ut ante d0cuimus. Nos hoc loco Mosis M

126쪽

lagis ordine sequamur. Primus igitur meta est Nisan,tum Hiar,Psethoan,Thamne, Ab, Elu Thersia, Murionan, Casleu,TebethhSahath, Adar. In alio uero peruetusto codice

ira coscriptos offendi: νισαιν συαμ ροται ,

das quidem ipse haec esse Hebraeoru mensiuvocabula prodidit: Nisan, Iar, Sivan, Thamul, Elul, esti,quem ob collectionem fructuum & celeberrimas in eo festiuitates annum nouum appellat, caditi in nostru fer me Octobrem,&, ut quidam magis uolunti in Septembrem idcirco scribitHieronymus post collectione frugum Storcularia,quando decimae deferebantur in templum, Octobrem suisse primu mensem,&Ianuarisi quartum Tum sequit Maresua'Casleii, belli, Sebath & Adar. Comperio tamen apud au tores Adar Syrorum lingua Sahe uocari, sicuti Iar, zio uel Zin, hoc est, Aprilem ii flo rum splendore. Legimus & Chaldaeoru, dc

Babylonioru ac Hebraeorum menses ita uocari, parum uoce deuia ab iam comemora'tis: Tisri, Martia esitan, Chisleu, Teueth, S uat, Adar, Nisan, Hyar, Sivan, inuet, A Elul. Sed dc uulgo hoc modo a Septebri, α

dierum anni &mensis numero addito,commemoratur:Tisirim primus,qui &Tisti,dies NXX.Tistim secundus,qui & Martheian, tatata I. hoc est anni L N a. Remi et primus

127쪽

N ππ.hoc est, XCI. Remiet secudus XXXI. hoc est,cXXH. Sabath uel Scebam XXXI. hoc est,c LIII. Adar XXV MI. hoc est,c LN NXI. Nisan XXXI .hoc est,cc XII.Idar ueslar XXX.hoc est, CXLII.Naziran XXXI. hoc est,c c L X X III . Tamus uel Tamuz N N.hoc est, Cccm. Abhuel Au XXXI. hoc est,c cc XXXII H. Erui uel Elui XXXI .hoc est, anni summa ccc LXV. cum tamen se ecundu legem & antiquos ritus ccc LIIII. dies eorum annus habeat,&XI I .lunaS,hoc est, lunares menses. Anno uero intercalari, qui tertio quoq; anno celebratur, XI II .contingunt lunares menses,bist Adar numeratur, Sprior quidem simplici uoceAdar,hoc

est, Februarius: posterior uero Ueadar, hoc est,&Februarius,uocatur. Saner&Nisan,ec Nouoru mensem uocatum videmus,& p

scitatis ceremoniis dicatum, de quo dc Hic ronymus in Iezechiele,&Ambrosius ad episcopos Aemiliae de Niceni concilij institutis agens: Ipsum, inquit,mensem Nouorum recte custodieriit,quia in Aegypto hoc primo

mense noua secantur frumenta. Hic autem

mensis 8c primus est secundum Aegyptiora prouentus, S primus secundum legem, α octauus est secundum consuetudine nostra: Indictio enim Septembri me se incipir. Oectatio igitur mense calendae Aprilis sunt. Inci pit autem mensis non secundum uulgarem usuma

128쪽

usum, sed secundum consuetudine peritorii ab aequinoctio,qui dies est XH.caLAprilis, ct finitur XI. car. Maii. Haec Ambrosius. Huius igitur mensis spaciti,ut ait Beda,propter multivagii luiis cursum, nuc in Martiti, nucinAprilem cadit,nunc aliquot Maii dies occupat: sed nostro Aprili sepius deputatur, quia semper in eo uel in cipir, uel desinit, uel

etiam totus includitur. Hoc autem tempore propter aequinoctii anticipatione, quam uocant Astrologi cum nostro Martio con currit. Porro qui Thamul, rect ius Thamue dicendus quem aliqui sine afflatu proferuli Tam uet: sic enim Hebraei 8c Syri Adon in uocant,qua de re Hieronymus: Quia, inquisi iuxta gentilem fabulam in mense Iulio amasius Veneris pulcherrimus iuuenis occi sus, dc deinceps reuixisse narratur, eundem Iulium mensem eodem appellat nomine, Manniuersariam ei celebrant solennitate, qua plangit amulieribus quasi mortuus, 3 po stea reuiuiscens canitur atque laudatur. Et quia eade gentilitas huiusmodi fabulas poetarum, quae habent turpitudinem, interproratur subtili ter in terfectione Sc resurrectio

nem Adonidis pia tu dc gaudio proseques,

quorum alterii in seminibus quae moriuntur in terra alterii in segetibus quibus mortua semina renascuntur, ostendi putat. Hactenus Hieronymus: at: limc ideo ego,quo

129쪽

niam quidam, ut uidisti, Iunium, Hierondimus Iulium mul seu Tam ut appellanta Scribit & idem Hieronymus, Tebeth deci- , mum Hebraeoru esse mensem, qui apud A gyptios Tybi, apud Romanos Ianuarius.1n Zachariae uero prophetia XI. mensis S halli dicit, qui in Ianuariu caderer, si a Ma tio annus exordial. Sed attende qusso quanta sit uarietas. Innuere quoq; uidetur Ios phus lib. antiquit. t. cap. s. alia fuisse mensiuvocabula antequam, ut ostendimus,sic ordinata essent: ita enim ille scribit ubi de cataclysmo agit : Contigit,inquit, lisc clades DC .anno natiuitatis Noe, mense secudo, qui a Ma cedonibus Dyo nuncupatur, ab Hebrsis autem Marachath seu Amarsuane: sic enim in Aegypto anna constituerunt. Moses autem Nisan mensem qui estXanticus,primu in festiuitatibus definivit,in quo exAegypto Hebraeos eduxit. Nusqua em Marachath seu mariane mensu nomina coperi, licet ideo multa uolumina euoluerim, nisi sorte pro Martheian seu Marchessian seu Maresitan sit positus. Idem eria Iosephus lib. antiq. . ait Aaron antra functum ense Hebraeoru Sedebath. Ira enim scribit: Aaron mortuus est secunda luna mensis, qui apud Athenienses quidem Hecatombaeona,alii Ma macterio na, apud Macedones auto Loos no Lochos

ut habent excplaria uulgata) apud Hebrgos

130쪽

uero Sedebath, apud Romanos appellatur, Rugustus. At nostri scriptores Aaronis die obitus calen. Quintilis fuisse scribunt: & siquis contenderet, Sebath uel Seuath, qui MSabarii, nomen esse mensis, hoc est, Ianuar', multo teneretur errore. Idem Iosephus lib ii. aduersus Appionem: Nam duodecimus, inquit, mensis,qui apud Iudaeos Adar, apud Macedones Distros uocatur Sc. Sed huiusemodi uarietates quomodo accidant, nunc

haud satis quisquam prodere potest. Addam re hic breuissime Hebraeorsi celebritates. In Hebraren primo igitur m eri se legali, hoc est, Nisan, Pa is utares.scha celebratur, S septem azymorum dies, quos incipiunt Sitta. die mensis uesperi. In secundo mense nulla est praecipue festiuitas. In tertio uero Pentecostes celebratur septi mo die in honorem legis accepta . In qua to mense ieiuni si fractaru tabularum obser uatur. In quinto ieiunium desolationis uobis sanctae & templi: quae eodem die conti

gis quidam scribsit, sub Nabuchodonoso re,&postea sub Vesp .i siano: unde in septimo apud Iosephum de bello Iudaico, quidam legendum putant Hau pro Augusto. In sexto mense n ullam prscipue celebritato legimus. In septimo, qui nunc Septembri, olim Octobri congruebat, propter iam allatam ratio nem, prima dies festum tubarum 8c buccingpropter Isaaci liberationem ae arietis imina