장음표시 사용
201쪽
16s Praxis ad Litt. M. Poenitent
fum . e. cum in iuuentute, II. Ap sumptis Dicitur, aliorum acci
Antium,cte. Qui dilationibus nidicum subterfugere quaerit,
praesumitur esse nocens ,& econtra. cap. nullus,dubit. 4. de ic praesumpt. Ex vicinitate loci,
vicinus praesumitur facta vicini sche,cap. suosdam, T. de Praesum . Et factum,quod est
notum in loco remoto, prae sumitur notum etiam in vicino. c. quanto , 8 . de praesumpt.
Nimis familiariter & in occultis locis cum aliqua muliere conuersari, inducit praesuptionem quod intercedat inter ipsos copula. c. luteris tuae, I a.
. e m sequent. de prasumpi. risu K. Ex Praedictis exeptis aper. μή si . te colligitur, praesumptionem esse alicuius facti dubi j,vel occulti inuestigationem ex diauersis personarum, locorum, remporum, vel aliorum accudentia qualitatibus procedcf. Vltima prefatae descripti nis particula videlicet,d -- 'tibus certis probatiouibus, non videtur habere dissicultatem rnam ubi sunt certae probati nes,frustra recurredum est ad praesumptas. Quia vero praesumptio non est aliud,quam quaedam suspicio, quae causatur in animo Iudicis, vel cuiuscumque alterius personae ex variis coniecturis . vel argumentis, seu indicijs, ut supra dictum est ,&secundum quod illa urgent, sic causatur, firmatur , di augmentatur huiusmodi suspicio.
sumpl. Propterea solent a Doctoribus fere infinitae assignari pr sumptionum species,sicut infinitar possunt esse coniecturae, ex quibus illae insurgunt.
Panorm. loc. cit. Sed si bene ν Troa δε ιν. illae perpendantur, ad treS sO- uti inritum modo species reductitur,m π.videlicet temerariam, probabilem, di violentam. Panom. in aec quanto,de praesumptrio-sten.ὐ G reae in m.eoda L, in ciprιmo semper in verb. I uspicionis, a.q. I. Oιn cor quis de gradu, q. in verb. veri milibus, is purgat. canon. ct in c.Diaeis Dominus, in verbo δε-
spicio, 3 a. q. I. Et omnes aliae species, quae assignantur , sunt nomina, &vocabula magistralia potius, quam iuris, Panorm is d. cap. quamo,prope Anem. Quia vero disputatio de vocabulis r
linquenda est pertinacibus, glossuper rubrica Infortiati; idcirco de his tribus solummodo praesuptionum speciebus, ad quas omnes aliae, ut ad suos sentes reducuntur, verba saciemus. Tres igitur sunt pret sumptionum species, temeraria, probabilis, di vio
202쪽
Pars II. de Form. Dispens Matr. 16
Temeraria praesumptio est tur ad semiplenam probatio- raris I
ri illa, quae temere causatur,vel rienni .aee .inqui boni fientent. pt ' nullo, aut leui tulcitur funda. excommunic.υοι glosa in verimento;&propterea reproba- probabili, c. solicite, a.wbiglossetur. c. primo imperiet 1 glos iu in verb. veris mile, de re tittit. verb.suspicionis, a. q. I. c. sues ubi gus6Q. I in cunctis,c. ω- merariti, G. q. I. c. qui tioni
in ae cap.quanto, de praesumpti Hotysen. O G reae eod. tit. ire summ. Verbi gratia, non.licet praesumere aliquam mulierem esse coniugatam, ex eo, quod deferat annulum nam mulieres solutae, ac etiam virgines solent deserre annulum A.i quoque, II. et bi Panorm. in principio,de praesumpti Nec valet inferre ex eo, quod vidi Clericum aliquem cum muliere coniugata loquenter , tergo dictus Clericus cum illa adulteratur; & sit infertur talis conclusio, & illatio, est te me
doliat. V. g. Sacerdos fuit per vim spoliatus beneficio; si postea ad fauorem suorum aduersariorum contingat ut renunciet iuri, quod in illo h bebat, rationabiliter praesumi. tur, non sponte, sed coacte dicto suo iuri renunciaste: nature nunciat iuri, quo fuit spoliatus, nec illud recuperare
valet, & si illud actu possideret, verisimiliter non cessisset suis aduersarijs. d. evinolicis
ibi glossa. Si quis etiam cohabitat cu meis inimicis,rationabiliter praesumitur esse meus inimicus,ct repcllitur a serenis do testimonium contra m quia affectio in ami cum sol re causare,ut amemus quod amiscus amat, & odio habeamus, quanto, num. 3. . quod ille Odit, c. repellantur, Hobabilis Γa Probabilis est, quae habet ubi glossa in verbo, cohabitan- fundamentum,& non quod- res, de accusationibus, cap.qua-
R ' -fundamentum, sed fun- μον, D. q. 3. Si mulier vidλdamentum rationabile,& dici. suum maritum in locis &ho-tur probabiliriquasi proba,seu ris suspectis, cum consangui- tecta, id est iuste causata,& n6 nea sua, & solum cum sola . temere, quia reddit factum, dicitur quod mulier probabi- verisimile, non tamen ita vim liter praesumere potest inter lenter, ut sussciat ad sentem eos fuisse copulam, & teneturtiam.Panorm.1n d. c. quanto, a debiti coniugalis petitionen. 3 prope em,de sumpt.ct abstinere.d. c. inquisitioni, ubi Moctores communiter. Nos in verb. probabili,defen-Haec autem solum admiti, tent. excommunis. Quia solitin
203쪽
168 navis ad Litt. M. Poenitent
do loci, hora non opportuna,& disparitas sexus, inducunt ad credendum probabiliter,
intercessisse talem copulam scap.liueris, II. Ocap.terno i co I 3. Ubi Panor. de praesum . Infam,. Et propterea accusatis, & inerimmo imp samatis de his,& similibus ex-
Σ' sit ' cessibus, merito imponendum est, ut se a praetensis crimini bus expurgent, capisiquis de
ρε- i , ptio est, quiς ex essicacioribus, urgentissimis & quasi inexc sabilibus coniecturis , & ciris
cum stantsis vero proximiolibus causatur, ita ut cotrarium esse non potuisse videatur, nec
ipse reus delictum dissileri audeat; & propterea iussit it talis praesumptio ad ferendam se
tentiam, L cap. Dixis Dominus 3 a. quaest. I. ubigies, d. c. litteris,de presump. reses, ρ.3. appraeterea, a7. detesib.
La. V. de testibus, lilium, αβ.de bis qui suntsui, vel alieni
iuris. Panor.in cap. a. num. .
de prae N.G reae et Hosten. Ac.cino a in ac ca Muis degradu, 1n veriveri milibus, ct . in cap. I. in veris Picionis, a. quae l. I. Appellatur violenta ex eo quod violenter trahat Iudiacem ad credendum , & tantum urgeat, ut faciat vehementer suspicari contra reum. d. ea tueris, de praesum . ubi PanoMO DD. Si v. g. Mulier. coniugata fuit visa in loco secreto cum consanguineo sui Viri, sola cum solo , nuda cum nudo, in eodem lecto iacere; quis non pro certo habebit, carnalem copulam inter eos intercessi Lis,licet insimul commiscentes non viderit ξ nam tales actus
sunt propinqui ipsi copulae,&vltimo ad illam disponunt,&propterea violenter impellunt ad credendam consequutio
Si de camera habente unum aditum, &egressum , exeat homo pallidus & trepidans cu gladio sanguinolento,& ibi inueniatur homo mo
tuus; cuius animus non trahatur violenter, & urgeatur ad
credendum, quod dictus homo commiserit illud homici. dium ξ palliditas enita & tr a Gisas, upidatio, est potens indicium, remdatis a tae minore Io .g. penu 1 ' quas ion. Velatio gladii similiter urget, quia lex praesumis ad malum, C. ut arm us in scio Principe inteM. t. Lunica
lib. i I .es in auth. de armis coli. 6.
Item ex sanguinolentia gladi ,
violenta eligitur coniectura. t.utrum 48. F. de donati inter virum, O Uxor. Pano . d. c. g. locis n-8.deprobat. Pone
204쪽
Pars II. de Form. DispensMatr. 169
Pone aliud exemplum: Ti. Nam cancellatio chirogratius est minatus mortem Sempronio, & Titius solet minas exequutioni demandaret re peritur mortuus Sempronius; bene de homicidio huiusmodi Titius condemnatur , nisi
contrarium probetur . Specul. in tit.de prae uet. S. a. verssed pone quod minatur: nam min tio, & consuetudo minas eXequendi, multum urgent.
Haec violeta praelumptio est duplex: alia enim est iuris; alia vero iuris,de de iure. Glossa in cap.requisim I .in verφω mitur , de te m. G redus, ct Honiens sic. cit. Praesumptio Iuris est, cum
aliquid ius praesumit, sed non statuit super praesumpto: v. g. quidquid uxor post matrimonium contractum acquirit,
Ius praesumit, quod illud ac-quiuuerit de bonis Mariti. l. Auintus Mutius, s et .ssis domimer viri et uxor. nisi contrarium probetur. Item praesumitur quod creditor liberauerit suum debit rem a debito , cum chirographum cancellauerit, L chirographum a 4. 1. de probat. vel c um ei redd id erit cautionem, Lass.de pactis. Hςc prςsuptio est iusta,aIure inducta, sed dubitatiua ex honestate,vel aequitate, vel fama, aut natura, seu qualitate facti procedens. Vestien. loco cit. phi, per quem debitor fatebatur debitum, & creditor pol rat suum probando creditum cogere debitorem ad sibi satisfaciendum , iustam& rati nabilem causam inducit praesumendi debitorem fuisse per
suum creditorem liberatum a debito r non enim creditor prasu
praesumitur sua iura neglexisse simpliciter. iatim de industo,as. deprobat. & si non habui et intentionem liberandi debitorem a debito, non ca cellauisset chirographum, vel reddidisset cautionem, se priauando adeo potenti medioc gendi debitorem ad satissa -ctionem. Non tame tollit haec praesumptio probationem in
contrarium: quia forsan cre ditor ex cancellatione chirographi priuati receperit publicum , veI quod casu fuerit dictum chirographum cancellatum loco alterius chirographi,& cautio ex inaduertentia loco alterius scripturae restitu
ra. Si pater ex haeredauerit Glium, praesumitur quod iniuste secerit, & quodam iurore testatus sit. LI.ct a side in . tes. quia non permittit natura praesumere , quod filius patrem offendat, & e contra ν. l. omnimodo 3 o. C. de in a samenIo . Non tamen haec
praesumptio impedit, quin probentur, di allegentur legi timae
205쪽
rimae causae talis ex haeredationis, g. I . Insiti de inoff. te-
Item si quis diffametur,v.sede aliquo homicidio , ct non appareant alia indicia,Ius permittit ut praesumatur iuste illum esse dicti homicidii reum;
non tamen auseret ei probationes in contrarium ad se
expurgandum. cap. cum in iuuentute, II. de purgat. anon.
Item si quis natus est deo christianis, & inter Christianos conuersatur, praesumitur baptizatus. c. Hi,depresb raro non baptizato in e; nisi constet contrarium. Ratio est,quia ex aequitate,
o benignitate iuris fit, ut de omnibus dubijs benigna inter pretatio fieri debeat. ea es te, a. de regQ iuris. Praesumptio vero Iuris, &ν - Γ, de iure est, quando Ius iuper ἐώνυ, O vi aliquo dubio aequitate pensa- ta aestimat, quod verius sit,&ex tali aestimatione iuste, Stute constituit ius, id est, determinat in quam partem accipi debeat, quod alias est dubium . Hosten.issum.tit. de apraesumptin x propes nem. v.g. vir cognoscit carnaliter sponsam de suturo, ius antiquum,& per Concilium Tudentunum antiquatum , praesumit& statuit, illum per talem, actum voluisse matrimonium contrahere per verba de praesenti, & propterea non
super, quimatrim accus possMaritus si percutit Clericum in flagranti crimine repertum cum Uxore, ius praesumit iulum non posse compescere tam iustum dolorem. l. Graccus , A. C. ad leg. Iuliam, de
adult. & propterea statuit ob talem percussionem illum .
non incurrere in excomunicationem. c. 3. defent. excom
punit. l. quod ait lex. 33. s. quod ais, F adi. Iuliam, de adult. Nouitius alicuius Religionis si sumat sponte habitum prosessorum, alijsque se ingerat actibus eorum , ius praesiimit & statuit, quod voluerit , immo professionen implicite emiserit, & sit vere professus, licet explicite professonem non emiserit, &propterea a Religione amplius
discedere nequeat. cap. viduas
de Regularia c. Vide alia exempla in c. fraternitatem, dist. H.c.Asside haeret.in 6.
Contra hanc autem pra- sumptionem non admittitur probatio in contrarium . d. cap. lj, 3. de haereticis in λInnocentius in cap. quia veria mile io. depraesum . Specula
206쪽
Pars II. de Form. DispensMatr. 17 v
in eodem tis. g. a. ubi ista prae- litteras, I 45. . ubi Panorm
sumptionem appellat necessariam, ex Autb.sed ιam necesse, C. de donat.iante nup. ubi Do--s. Ratio est,quia haec praesumptio est iusta & certa ex vi con stitutionis iuris, & pr cedit a ratione, seu honestate naturae,seu publicς Iustitiae. Notandu primo est ex praedictis, omnes & singulas alias prςsumptionum diuisiones ta
se . relatas, quam ab alijs Doctoribus alibi allatas, reduci ad supradictas species a me expositas, &declaratas,&solum differre in mero nc mine; prout unusquisque ex se colliget, si praedicta bene ac diligenter perpendet. Notandum secundo est. signum aequivocum ad plura nec probare,nec praecise praesumptionem facere pro altero tantum.ccillud quoque, II. ubi Panor.in princip. de praesum .c.in praesentia, 8. S. quare, de probiationib. E contra, signum ad aliquid certum restrictum, di limitatum probat, vel saltem magnam praesumptione facit pro signato . cap. dii
ED, a . de praebenae Panor.lo supradict. cis.ct alij. Notandum tertio est, qua to crimen, vel negotium est grauius tanto vehementiores
debent esse contra illud, vel pio illo praesumptiones. cap. n.3. de praesumpi. Ratio est, quia ubi maius est periculum, ibi cautius est agendum. e.ubi
Notorium praesismptum. EX praedictis facile colli a
gitur,no quamlibet prae sumptionem inducere noto-rietatem, sed eam solum, quae violenter,vehemeter, & quasi necessario trahat ad aliquid credendum. AMRsed iam ne-eesse, C. de donat.ante nupt. Oibi Doctores. Huiusmodi autem notoriupraesuinptum describi ita potest quod sit iuris euidentia vehementer de aliquo prς-
mis eoae tit. Specul. de notorijs crimininibus, . notorium.
Haec descriptio in se est clara, & non indiget maiori
explicatione: nam notorium oritur ex actibus extraludicialibus,in quibus ius ex coniecturis vehementer aliquid praesumit, sicut paternitas &filiatio.c.per tuas, Io.de probationibus c. transmissae, 3. quimiij sunt legit.L Lucius,8 a os de cond. O demon n. l. quiasm- per
207쪽
1 2 Praxis ad Litt. Μ. Poenitenti
μ' s .ssis in ius vocado.Panori praesumptam. Pone exemplumsten.O G r. locium eis. in filiatione supra aIlegata :
Exemplifica: v. g. maritus re illorum filius: si autem po-& uxor habent domi pueru, pulus hanc euidentem prae- qui vere nescitur an sit eoru sumptionem ignoret,notori filius: si illum ut filium nutriat las ct euidentia remanet Q & filium vocent,ius prςsumit lum in iure, atque ita erit hoc illum esse eorum filium. d. e. dumtaxarnotorium iurisplς- per tuas, deprobat. O c. trans sumptum in iure.Si vero sciat
missae, qui Uij sint legitimi. populus talem puerum, tali &
Franciscus fuit accusatus, vel tali modo tractatu, & nutritu infamatus de aliquo criminer a marito, & coniuge ex iuris si dum quaerit se iustificare , pr sumptione ,& interpreta deficiat in purgation ius pri tione haberi indubitabiliter sumit illum vere esse reum .. svo eorum filio; tali casu eritaee.tuas a de cohab.cler.O hoc notorium iuris praesummulier. c. in uatum. I 3. S. I. ptum in populo,ob notitiam, desimonia. quam de mente &determina-Huiusmodi autem notoria tione iuris habet populus . tutis praesumptu est duplex: Similiter, tam in iure Ca- aliud est notorium iuris prae- nonico,quam Civili,omne bo- sumptum in iure,aliud in po- num factum, recta,& bona in-pulo. tentione praesumitur actum, Notorium praesumptum . & e contra.c. 1.depraesum ubi iuris in iure, est euidentia il- Panomo Innocen. cis omnia,
iure praesumpta; sed remanet Acar. l. item stobstetrix. V. g. tantum ista evidentia in ipso .l. item ludus , Io. Ola item iure, quia illa nescitura po- Mela M.ffadleg Aquit. For-pulo, vel eam populus noria, san hoc nescitur a populo, &aduertit. propterea erit solumodo no- Notorium vero iuris prae- torium iuris praesumptum insumptum in populo, est ea . iureasi vero sciatur a populo, euidentia iuris vehementer erit notorium iuris pretium-
praesumpta de aliqua re 3 qua plum in populo. euidentiam populus scit, vel animaduertit a iure suisi
208쪽
βuidsit Notorium facti. pulo;& tamen populus de il
Notorium facti est illud, vir potens spectante multi-
quod ita se exhibet de tudine hominum occidit suu offert oculis omnium, id est, quod eam portat secum comporalemo realem euidentia, ut negari non possit probabi
in publica platea plena populo altis ludat, vel seipsunt proprio pugione vulneret in facie, tale factum est notoria, ex eo , quod suit factu in pri-sen tia populi,qui illud vidit dianimaduertit, ac propterea negari non potest. Aliqui describunt huiusmodi notorium S dic sit quod sit crimen, vel factum, cuius
testis est populus & in quo dissimulationi locus non est.Arebiaeis c.de manifestas 2.q. I. Panorm. in d. c. voba,nu. Iq.& est bonus textus, in c cum adilectis, a s . de purgat. canon. Ietus insuasumma.Ab. I.
c. 74. definit huiusmodi notorium, quod sit clara δε induis
bitata locutio, ex euidentia rei surgens , quae tergiversatione aliqua celari no potest;& fundatur in d. c. tua nos, de eobal.Her.ct mul.ct eaeuidentia,9.de accusas.. Haec autem definitio non
videtur bona, quia potest ali-
inimicum,& minitatur spectatoribus etiam mortem,si de huiusmodi homicidio verba faciant; illi autem sibi timentes sileant: desinet ne huiusmodi homicidium esse notOrium, ex eo quod populus de eo non loquatur λ non quide: nam essentia notorii, est scie-tia populi, non autem Ioquu
Ab alijs tertio describitur Notortu iacti, quod sit publica &famosa insinuatio, seu
proclamatio Communis ex euidentia rei proueniens, quae nulla tergiversatione celari possit . la ui sententiam , I 6. te poenis.aec vero, qui pro rei qualitate, F qui fatis dare cog. Fuis . Io. C.de nupti . Hostensissum.tis.de cohati .eleris. mulier. Haec descriptio parum, aut nihil a praecedenti descripti ne differt:& propterea ultra rationem supra allatam,dice mus per eam describi effectum, qui consequitur ex ipsa notorietat non aute ipsunta, Nin
209쪽
xγη Praxis ad Lire. M. Poenitent.
Notorium:ideo enim popuIus - Bart. in criptis, 1. de Rese proclamat de aliquo crimine , giosi, e 'sumptib. funerum , quia est sibi notum, alias non num. 2. proclamaret, si de illo non , Demum ab aliis describI- haberet notitiam . Praeterea tur notorium facti, quod sit haec descriptio, si eius verba illud crimen, in qu tam a perpendantur, multum repe- publica sηum praebet admi-rietur manca,& vitiosa: nam, niculum, de ipsa rei cindentia per huiusmodi verba potius protestatur, ita se exhibens describitur Famos si,ut ex in- omnium hominum,uel malo infra dicendis colligetur, quam ris partis alicuius loci vieinivnotorium facti, quod excludit conspectui, ut nulla possit omnem famam per euidentia torgiuersatione celari,di. eap. ipsius facti. -Hra,ct citua, de cohal. eleri Alii dicunt quod notorium O mul. ita ΘαH. in reactat. sit finita, & communiter in- de notorijs crimissino orium, dubitata probatio, immedia' num. 3. & in num. . dicit no- te ex natura facti, vel rei con- tortum facti esse, quod com-tinuae, vel interpolatae , aut missum , vel factum non du- momentaneae se oeulis homi- bitatur a populo, vel eius manum aut maioris partis exhi- iori parte . bens, ut nulla possit tergiuere Prima pars dictae desertis In euνis non satione celari, vel negari,vN ptioniς non facit ad nostrum pote, cuius testis est popu' propositum : nam frustra teia 'lus, vel maior pars populi. quiritur adminiculum simae, Ita Ioseph. Masaraedeprobat. quando adest euidenria fusti;
eo-lus IIo 6. Anton. autem , adminicula enim admittim
de Burris in dict. p.veibatur quando controuertitur smis cohab. clerio mul. asserit se per aliquo suis, de cuius ve- huiusmodi definitionem sum ritate non constat. c. cf- eau psisseeκ Pontificiis constit.vi- sam II .de probat.d. c.per tuas, del. ex d. c. cia dilectis, de pur- δε flmonia. cap. Un. g. a. de gat.can, n.de coh.Her. al. fucems. ab intes. cap. litteris, cap.de manifesta, a.quaes. I. Ir . de praesum'. & illa nos ex doctrina inchidiaci in cap. adiuuant ad elucidandam v Romana 3 .in versnotoris,deo ritatem alias occultam. I -- appellat. in s. ubi notorium, rimus, II. C. de re men nec dicitur illud esse, cuius popu- non a 8. g. st quis , U. ex qui- lus est testis,vel maior pars il- bus caus maior II .ann. in in-- ius,& in c. I .de εμ.delet.λ6. tegr. resis.
210쪽
Propterea concludamus cu tionem 3 sed requiritur Arehidiacono in aec, de manife- scientia, quia notorium sectim pra ciLO Panor. in c.tua habet originem, immo totum . nos 'Iupracit. Notorium facti suum esse, a certa scientia , . esse crimen, et elfactum, iras . Mas raede probat.conct. IIostolis es populus, e, in quo dis n. I9. cum sequent.O DD.com simi sioni locus non est . mantur. Pro opportuna huius desi- Contra hoc seeundum no nitionis intestigentia notanda tabile obijcitur: Talis scientia Al Mi. ἱ is prim est, quod ad notorium requiritur in sectis recetibus, , arod,m huiusmodi inducendum iiii M. & in loco proximiori explic requiruntur, scientia homi- tis; secus vero in factis valde num , id est multitudinis; de antiquis, & in longinquo loco loci, & temporis qualitates: commissis. Ita Burrius in c. 1. nam oportet quod non fiat de eis amentorum. Aret.
de nocte, quo tempore homi- cons. 7.sequendo ordinKcol.2. nes non possunt bene videre , i Maecon o . n.6moLq. quorcum lumen desit. c. pernicio- referi Decius in c. I .de appella fum, 1 8.q.2.c.consuluit, et q. de nonibus . idem sentit Bari. in Hincio delag. e. con deret de poe- criptus,s. de Relim ct sum-nit. instinct. s. in primip. Nec piabusfuner. n. a. Masarae defiat in locis secretis, vel paucis probat. concl. II o6.n. 22.cum hominibus spectatibus;sed ne- sequent. .
cesse est ut fiat de die id est sub Pone exemplum Heri,vel luce, ad hoc ut spectatores no hodie in Campo Boario fuit ahallucinentur;in loco publico, Petro occisus Franciscus raddi patente. quae enim in occul- hoc ut huiusmodi homicidistio fiunt, occulta lant. argum. dicatur, & vere sit notorium Instit. de iniuriΡΔ.mroxae. t hic Romae,necesse est ut illud facta, I9. de poenit. dis. I. Et fuerit factum coram populo in praesentia multorum: ita . vidente, & animaduertenter Panorm.e, Calderis in aec.-- de quidem requiritur talis cer Bra de cohab.cier.emmul. H. ta notitia,& scientia ob recenis l.ciues, M. adflnem. C. de is tiam secti, di vicinitatem loci, appellationibus . in quo suit commissum. In Notandum secundo, ad im homicidio vero Nemnis s ., ducendum notorium secti no cus est, & non requiritur talis Miseria μι- requiri quamlibet notitiam , notitia,& scientia,sed creditur
r. id est testimonium de auditu, didubitabiliter Historiogra famam,& communem reput, Dis,qui dicunt illum fuisse occisum