Thomae Wopkens lectionum Tullianarum, Sive in opera quaedam Ciceronis philosophica animadversionum criticarum

211쪽

Theognis Vs. 876.

sed qui sapientiae habeat quantum satis es , vel qui sapientiae terminum adsecutus fuerit, qui in sapientia perfectus A. Ita quoque μετρον ἡλιωας est adulta

aetas, apud D. Paul. Ephes. IV. I 3. προς τον καταρτισμον των - , .. εἰς μετρον εἱλικως τοῦ πληρωμα-

τος του Xtιςοῦ. Με ρον ἔβην. est ἡ ἐν α ωῆ ἔβη, α amplius aliquid dicit quam ipsa tantummodo ἔβη, ut interpretabatur Graevius, aci illud Hesiodi ἐργ. I gr. Αλλ' oταν ἡβησειε , κονι ἔβης μετρον ἱκοιτο. quomodo etiam Theognis us. II I s.

μετρον --

Τπνου λυσικακου μὲν σομαι, οἰκαδ' ἰων. Κατα μετρον, non nimis parum , multum. Aratus Διασημ. pag. Ia . Πρῖνρι μεν γαμινῆς απυλου κατα μετρον εχουσM.

illud facillime intelligitur , vulgatam epitaphii Hesiodei lectionem, qua nihil potest esse integrius,

212쪽

Tu LLIANARUM LIB. II. CAP. IX. Irineutiquam cum lectione msti permutari necesse esse. Heliodi autem epitaphium dum illustrem. ipsum non possum facere ut dimittam, antequam loco illius uni dc alteri luminis aliquid attulerim. Sed hoc erit sequentis capitis argumentum.

Hesiodi locus quod ad versonem S interpunctionem adisjuvatur. Poetae Graeci imperfectum pro praesentissurpant. Hesodus emendatur: deinde etiam δε- mel atque iterum enodatur, probae interpretationi resiluitur. Xenophon vindicaIur. Anacreon ten

EX diverticulo in diverticulum delapis sunt

nimadversiones nostrae. Deflc ctebamus a Tullio nostro ad Anacreontem , ab illo rursum ad Hesiodum, cujus epitaphium luee quadam adspem gebamus, rejecta in hocce caput nonnullorum ilialius auctoris locorum illuminatione. - Age ergo, omisso nostro Tullio, promissum prestemus, re-: lictoque Latio, amoenissimis his Graeciae viretis nos adhuc paulliter detineri patiam M. Hesiodu Eaογοτ. vs. loquens de dolis, quos Prome

theus Iovi struxissEt, sic pergit:

Equidem neque hanc interpunctionem probo, neque istam interpretationem : Dpiter autem, aeteriana consilia Iciens, cognovit certe nec ignoravit dolum rmala autem concipiebat animo adversus homines moris ratus

213쪽

I T. Wo PRENs L c Tios durales , quae N perficienda erant. Manibus vero his utrisque sustulit album adipem. Comma, quod post ανθρωrοις sedem importunissimam occupavit, post

θυμω collocetur: neque enim οσσεσθαι κακια ιέν

θρωκοις est phrasis Graeca , neque omnino transferri potest concipere mala adversus homines. Hesiodus haec verba κακα - - εμελλεν, tamquam γνωριὸν

sive sententiam addidit, qua jam generalius enuntiat lc amplificat, quod speciatim de manifestatione doli Promethei dixi siet. Sic autem vertenda pulci ista verba: mala enim praesentit secum, quae is mor-ralibus hominibus sunt perscienda. Primo quidem observa, hanc essc vim dictionis μεσθοia vel Omrε-eθαι τι θυμω. sic Homer. Odyss. Σ. Vs. IF 3. - δη γὰρ ΚΑΚON σΣΣΕΤΟ ΘΥMσι. etenim malum animo praesagiebat. adi H. Stephani

Thes. Deinde conjunctio δε passim pro γὰρ ponitur. ' 2Eschylus, contra Thebas vs. 292.

. . Γείτονες δε καρδίας μέριμναι , Σωπυρῆσι θαζβος. .

Schol. τον δε συνδεσμὶν ἀύὶlsi γὰρ νούεον. sic etiam non ligatae solummodo, sed & prose scriptores, ut Xenophon, Arrianus aliique. Postremo im perfectum ἴσσεlo accepi pro praesenti, isque ejus usus Hesiodo ceterisque poetis est frequentissimus. Sic Θεογ. vs. 9IO των ν ἀπο- ἔρος σιβεlo quarum e palpebris amor destillat. Eργ. vs s Iz. Θηρες δε φρισσουσι, ουζοιε δ' -ο -χενι- Theognis Sent. vs 2G8.4 λλοι δ' si κίεμαρι, Micii' θάνοdος γάρ ἀναιδης. Προσθεν ἐπὶ βλεφάροις acdo,

214쪽

TULLIANARUM, LIB. II. C A P. IX. I T - super palpebras sedet. Homerus Odyss. II. IgI. --

unde aquantur cives. Menander Fragm. P. I92. - Τοῦτο δη το νύν εθος.Pice οιτον ἐβοων , τὴν μεγάλην. 1 vinΜά τις

Hic vero hodiernus mos es : merum, inclamant, magnam calicam : pocterem quis porrigis, illos miseros perdens. Et haec quidem de loco Hesiodi proposito tantum. Perlustremus jam alium. Eodem lib. Θεογονίας , vs. 6 Io. Cui vero, inquit, nuptiarum conditio contigerit, pudicam ut habeat conjugem bi sapientem. Τω δε ἀπ

ἀιωνος κακον ἐσθλω αντι ἔγερίζει Vertitur: Huic perpetuὸ malum eum bono certat. H.

Stephanus in app. Thesauri, reddebat : Huic malum cum bono pari contentione nititur adesse. Neutra quidem interpretatio verborum sensum satis exprimere videtur 3 vix enim fieri posse arbitror, quos prior illarum supponit, ut ἔμπιναει pleonastice a cipiatur; quia pleonasmus ille, quamvis quibusdam in constructionibus locum habear, hic tamen foret durissimus. Neque vero G ca phrasi dicio tur, quantum ego sciam , τινι εἶναἰ, vel εμμεναι, nisi alicui adesse; nam ανειφερίζειν τινι est cum aliquo ita certare, ut te illi aequiparare, neque illo inferior esse velis; ut bene interpretatur Hesychius, qui illud exponit τω εξιας rαντιςῆναι. Est autem Verbum activum, quamvis neutrius sermam reserat, supprimiturque εαυlis,

ut judicavit erui. Κusterus ad Aristoph. Equis. vs. 8io. vide illud apud Hesiod. ἔργ. vs a Io. Pindi Pyth.

215쪽

1 6 Υ. Wor xENs LECTIONUM Pyth. ode IX. Homer. Iliad. Φ. vs. I. Quid multa ξ ipsa scriptura Hesiodi , non versio tantummodo laborat; vixque ego dubito, quin pro ενερονιαι, reponendum sit , ut tale quid voluerit Ρoeta:

Attamen ab aeterno malum cum bono certat semper.

Persamus jam ad tertium Hesiodi locum. Εju dem libri vs. 823. de Typhoeo: Ου χεθες ρον ἐπ' εργματ vertunt : Cujus manus quidem sunt ob robur oper bus aptae, Vel occupatae. Recte quidem vidit cel. G vius εργματ esse idem quod ἐργάθσεαι, uod ut probaret, cum multa alia exempla, tum lud quoque adferre potuit, ex Solonis Sent. 37.

8ce. Neque illud ita durum, quod manus dicuntur operari: sic enim vel prosae scriptor AEdian. v.

Hist. lib. XIV. c. I a. Persarum rex iter faciens, ne taedium ei obreperet, tabellum tenebat , ω quo eam raderet cultellum. Καὶ τοῦτο mPPAZONTO A'i βα- ψιλεως XEsPEΣ : Aiaue hoc faciebant manus regis. Quod autem vir laudatus verborum sensum sic exprimit , Cujus manu1 quidem ob robur stemper operantur e hanc quidem interpretationem frigidiorem esse, recte viderunt duo viri doctiss1mi. Horum alter legendum conjicit ἐπ' ἰσχFi-τ' ακουσω, alter voci ἔργματ impedimenti significationem , a verbo εhγω, coerceo, petitam , attribuit, spiriturve leni reposito , ex οῦ facit ου, ut ista sententiat, Nec manus, propter vires, habent quidquam quo impediri queant. At ista vocis fieri ιlα significatio tam inaudita atque inusitata est, ut eam nisi sumina necessitate compulsis adsciscere liceat, quae tamen heic neutiquam nobis incumbit, quoa si pro-

216쪽

Tu LL 1 ANARUM LIB. I1. CAP. IX. r' baverimus, facile etiam patebit non esse necessariam Guieti emendationem. Miror equid D, via ros insignes, qui locum hunc Hesiodi tractarunt, non vidisse ἐπ ι χυι hic non eme ob vel propter robur, sed robore, robuste, ωχυρως. cujusmodi etiam prae positionis usus est supra st. s o. δολίη - , dolosa arae. atque ita apud Herodian. I. c. I ..πὸ mus , quiete, idem est , quod AElian. U. Hist. III. c. I 7. dixit. Verte igitur locum, quo nihil potest este sincerius, Cujus manus quidem

sunt cum robore operantes: quo tamen fortitudinis elogio poeta non tam significavit, operari continuo 'manus ophoei, quam esse ad operandum robusti fimas. Quaecunque illius manus operarentur , operabantur fortiter. Unum adhuc Hesiodi ad locum animum adverintemus , antequam illum misium faciamus. Eoisdem libro, vs. 99o. -- Ruem sane juvenem, inquit,

Haec ita vertuntur: Incitavit, abripiιns, se' i uan&c. Sed vertendum fuit, Venit abripiens d c. quem admodum idem hoc verbiam ωρτο recte vertitur ργ. 168. & Causa interpreti erroris fuit, quoὰ verbum ωρτο cum praecedente accusativo Construeret, ad quem το ανερειψαμνη pertinet. Est autem ωρό ανερε -ὼ η , ViX quidquam amplius, quam ανερείψατο , abripuit ζ qualeS περισσολογίαι frequentes fiant in poematibus Graecorum. Eurip. Hec. vs. 67I.

217쪽

ἐβατ φερουσαι, id est ηνεγκον. bene ini. Paraeae mortiferae non absulerunt. Solon in Sent. ait, de Justitia loquens, Vs. Io . Tω Ma χρον ' πά rως η λθ' ωποτιμαμένη. Do autem tempore omnino vindicat. Imitatus suit

Xenophon Sympos pag. 887. C. ἐγωγψαυτου--το μηδενος προσδεῖσθαι : ego enim ab Eo hoc mutuabor, nullam rem praeterea expetam.

Leunclavius legebat, δανεισορονος; cui emendationi vix equidem subscripserim, neque enim aoristum praeteriti significatione intelligi necesse est , ut ex Hesiodi & Solonis locis apparet. Per Anacreontis amoenitates a via nostra digresti , jam tandem per easdem reditum faciamus.

Oda XXIII.

Legit Cl. Davisius tin πω, pro kn το, quia nihil prieces erit aut sequatur, cum quo ςδε possit conjungi. Videant tamen eruditi, an με ita possit retineri , si Vertatur nequidem , quae hujus voculae significatio haud ita rara est. Ego quidem libem ter' falcor,' elegantem esse viri elegantissimi conjecte iram. Idem poeta Od. XXV. Θαῆεῖν με δεῖν tu η Θέλω. Non plac. t viro laudato doct. Barnesius, qui desertis

218쪽

sertis omnino pristime scripturae vestigiis 3 refingebat,

Θανοιμι κἀν μελήσας. Ipse malebat, Καν μῆ θέλω, Θανεχ δε .

ανεῖν με jti, kαν μελλω Juemadmodum enim σπευδειν est de derare , sit iximus ad Tusc. lib. I. c. 31. quid novum, si sidrefugere dicatur μέλλειν ξ μή θίλων igitur a glossa- rore profectum forsitan , qui nobis verbum μελλώeXplanare voluerit.

CAPUT X.

In lib. II. Cis. de N. Deor. lectio recepta quater Eb-fenditur. Imperfectι usus in re praesente illustratur. Cureo bis obiter vindicatur. Lactantius emendatur. Eldam pronominis demonstrativi adfruitur 3 qua occasione aliquoties Tullius, nec non rastinus etiam ac Curtius vindicantur. Illa admirabilia. i. e. Mintia plura admirabilia. Eusathius defenditur. A,του Graeci pro αὐτῶ dicunt. Pisonasmus etsi etiam vel quoque. Cicero bis adserituri

AD Tullium nostrum redimu3. 1s autem sid

loquitur II. de Nat. Deorum, cap. 41. Manus etiam data elephantis, quia p=opter magnitudinem torporis disseiles aditus habebant ad pastum. Ex duabus editionibus legebat editor cl. habeant, proba bebant, rationem adserens istam duplicem, quod quae praecedant, verba snt praesentis temporis, M a nbit

219쪽

igo Τ. WoPxENs LEcTIONUM non tantum olim , sed nunc pariter elephantea propter molem corporis manu indigeant. Sed quamvis verba praecedentia sint praesentis temporis, observandum tamen praeteriti temporis esse proximum illud data; quasi dixisset Cicero, Manum etiam dedit natura elephantis , quia &c. Adde quod ita pergat Tullius, At quibus bestiis erat is cibus, ut alias generis bestiis veherentur, aut vires natura dedit aut celeritatem. Atque hoc eXemplo altera quoque ratio diluitur ista, quod non tum solum cum elephantum genus a natura produceretur, sed etiam nunc dissiciles ad pastum aditus habeant. Et passim alibi de rebus, praesenti tempore adhuc usu venientibus, in praeterito imperfecto loquitur noster. supra cap. 23. Utilitatum igitur magnitudine eo iuuii sunt ei DI, qui utilitates quasque gignebant.

an non tunc temporis adhuc easdem utilitates ab

his nasci credebat hic Stoicus λ quis dubitat pinfra cap. F6. yam gustatus, qui sientire eorum, quibus

vesicimur, genera deberet, habisat in ea parte oris, qua dcc. ubi vix ausim, cum cl. Walhero, quia ..debet. vide quoque Lactant. de Opif. Dci cap. xvi, 4. & Instit. lib. VI. c. II, 4. qui Deus hane ipsam lucem solem sic moderatus est, ut ne- qae nimio fulgore, neque calore vehementi noceret animantibus ; tantumque Viarum rerum dedit ei, quam rum aut mortalia corpora pati possunt lege PonSENT) aut frugum maturitas postularet. Tusc. lib. II. C. I7. Atqui vide , ne. . ab ea ί Virtute),

quae una ceteris omnibus excellebat, omnes nominatae sint. Camerarius legebat excellat, Lambinus excel- Ieat : facillima nos mutatione excelleret reponeremus, nisi modum ejusmodi indicativum Ciceroni non plane inusitatum esse dudum observassemus. Ceterum huic praeterito imperfecto illuminando pos

220쪽

ΥULLIANAnu M LIB. II. CAP. X. I 8 rpossunt etiam conferri, quae supra jam collesimus

ad Acad. lib. II. c. 23. Cap. XLVIII. At quibus bestiis erat is cibus, ut alius generis bestiis vesterentur, aut vires natura δε-dit aut celeritatem. Nimius hic est Lambinus, qui pronomen demonstrativum ante ista aut vires &C. elapsum putaret; quippe cujus omissione pronominis , nihil usitatius. sic insta cap. F2. ex quibus pullos cum excluserint, ita tuentur sillos in ut , sennis foveant, &C. cap. F . cum depulsum. . cibum accepit, depellit sic. illum. Acad. II. cap. 33. quos quoniam appetitio consequatur , actionem sequi. in Orat. C. ult. quo qui contentus est, utatur. Tusc. I. Cap. 8. ne mors quidem est malum ei), cui pro 'mum tempus est post mortem, in quo &C. lib. V. C. T. nos vellem praemio elicere possemus, qui nobis aliquid attulisset. lib. IV. c. 23. qui remp. salvam esse Se let , se sequi jussit. de Fin. lib. ΙΙ. c. 28. Sed qui - - loquitur u frugi ille Piso, non audio. de Leg. I. C. 9. I um autem hominem eadem natura non solum celeritate mentis ornavit, sed N fensus tanquam satellites attribuit 'ac nuntios, Q. ei. Seneca epist. I. In hujus rei possessionem natura nos misit, ex qua ex

pellit eum) qui vult. epist. VIII. ui hoc faciunt.

non evertit fortuna, sed occ. Felix Oct cap. xxvi. auguriis N ausspiciis renitentibus, sprevit: eo facilius die. Caesar B. Gal. IV. cap. 7. quod Gerreanρrum conssuetudo haec sit a majoribus trarita, quicunque bellam inferant, resistere neque deprecari. Plura P. Bur-

mannus ad Quinctil. Inst. or. VIII. c. 4 & G. Cortius ad Cic. Fam. lib. V. ep. i. His facile est irritis virorum doctissimorum conatibus obviam ire. Tusc. III. cap. 29. instat, nec resisti potest. ubi Lamb. cum codice quodam, nec ei re si po- me . lib. IV. c. 23. Oile est enim uti motu animi,

라틴어 텍스트