장음표시 사용
301쪽
mri s. vel prosectus est eius qui diligitur. Beatus ergo est, qui Iuget sis per eum qui delinquit, cuius videt vitae imminere periculum: & gaudet pro eo qui proscit, & lucrum suum deputat profectum proximi sui. Contestatur autem hoclini .c., i, sum Apostolus Paulus, dicens: Si patitur unum membrum , , compatiuntur omnia membra: quod utique secundum rationem caritatis Christi dicebat: ct fghriscatur Tnum membrum , congaudent omnia membra. Qui autem talem non habet assis stum erga fratrem , certum est, quod non secundum carit tem Dei diligit proximum suum. Qui autem non diligit, δε-.3. in eo arguitur, quod loannes ait: si non diligit, manet in mor-1λα te. Et iterum: sui habuerit sub Iantiam huius mundi , G viderit f utremptim neceptatnn pati, ct clauserit viscera sua ab eo, quomodo caritas Dei manet in illo '
rei sunt inimici, quos diligere imbemur Z ct quomodo diligimus in
micos no Os ; praestantes eis beneficia tantummodo, aut etiam afffectum
eis exhibentes P cts hoc possibili es fri '. RESPONs Io. Inimici proprium est, laedere dc insidia ri: & ideo omnis qui quomodocunque laedit aliquem, inimicus dicitur maxime autem hi qui peccant. Isti enim, quod in se est, laedunt diuersis modis, di insidiantur vel his qui vident, vel his qui simul viuunt. st quoniam ex corpore re anima constat homo, secundum animam quidem diligamus, arguentes, & commonentes, & omni modo ad conuersionem eos prouocantes . Secundum Corpus vero
praulemus eis beneficia & misericordiam & si indigent. Victum: quoniam nemo dubitat, quin caritas in affectu sit. Quod autem possibile sit, docuit Dominus, per caritatem rhici. Dei Patris, &per suam Obedientiam Usque ad mortem- rquam utique pro inimicis adhuc &imphs nobis sustinuit, abir. sicut & Apostolus testatur, dicens: Commendat antem Teus stam caritatem in nobis, Fia cum adhuc peccatorci cymus, chrisus
302쪽
pro nobis mortuus en . sed & nos ad hocipsum cohortatur, dicens: Esae ergo imitatores Tei , sicut sty cari simi ; ct ambulare tu ti' Hleotione, sicut G Chrisus dilexit nos, o semetipsum tradidit pro nobis hostiam ct oblationem Deo. Nunquam autem praeciperet hoc iustus & clemens Dominus, nili utique etiam possibilitatem nobis donasset. Inesh enim hoc naturae nostrae oste ditur , cum etiam bestijs vel animalibus erga eos,qui sibi beneficij aliquid praestiterunt, inest naturalis affectus . Quis autem tantum beneficij amicis praestat, quantum inimicus ZCum nobis caussa beatitudinis essiciatur illius, de qua dicit Dominus: Erati lis cum perse uentur vos o exprobrabunt, o M s
dicent omne malum aduersus vos, mentientes propter me , gaudete ct exultate, quia merces vestra multa e I in caelis.
CLVII INTERROGATIO. uid es quod iculo solus : Irascimi, ct nolite peccare: Et si non
occidat super iracundiam veni am: cum in alijs dixerit: omnis amaria ludo , vel ira, vel indignatio auferatur a vobis pRvspo Nsio. Arbitror in hoc loco Apostolum se cundum imitationem Domini haec locutum: sicut enimis .
in Evangelio Dominus dicebat: Audistis quia dictum est an liquis illud vel illud, & ipse addebat dicens ; Ego autem diaco vobis hoc vel hoc: Ita etiam Apostolus, cum prius meminisset antiquitatis, per hoc quod dicitur: Irascimini ct nolite peccare: paulo post addidit quod ex se erat, & quod nobis conueniret, dicens: Omnis amaritudo , ct ira, ct indignatio, ct
si id elis, Date locum irae 8 ra. Rps possIo. Non resistere malo, secundum quod scruptum est: sed &ei qui te percusserit in dexteram minillam, M s praebere & alteram,& implere ea omnia quae sequuntur. vel Mai. io. illud: Cumpersecuti vos fuerint tu una ciuitate, jugite tu alteram.
303쪽
Eme en disserentia amaritudinis, Muraris, ct irae, ct clamoris, ct irritationis pRasso Ns Io. Furoris quidem & irae differentiam puto in animo constare dc motu: quia qui irascitur, intra . animum suum adhuc vitium voluit; sicut ex hoc ipso iudi παι catur, quod dicit: Irascimini, o nolite peccare. Qui vero su-s . rit, amplius aliquid per motum gerit. Furor enim, inquit, eis secundum smilitudinem serpentis. Vehementius vero surorem
concitare, irritatio nominatur. Amaritudo autem illa est, cum malitia in corde etiam arte quadam componitur &armatur. Clamor quoque est, cum quis ira vel furore permotus, per vocis indignationes, aut in blasphemiam aut in maledictionem rapitur.
Gis es, qui a Domino beatifica r paciscus pRs spossio. Qui Christi adiutor est, secundum quod . r. s. dicit Apostolus: Pro Chriso legatione Dudimur, tanquam Deo exhortante per nos, obsecramus pro Chriso , ira nciliamini Deo . Et F- iterum : Iu lificati exfide pacem habeamus ad Deum . Illa enimalia pax repudiata est a Christo, dicente: Pacem meam do υο-bis, non sicut hic mundus dat, etiam ego do vobis.
Quomodo converti quis potes, O feri scut infans ZR Espoues Io. Ipsa lectio Euangelu docet nos omnem caussam ; in qua hoc ostenditur, uti ne arrogantiam requiramus vel elationem: sed aequalitatem naturae cognoscamus; &exaequemus nos eis, qui Videntur inferiores .
Hoc enim est proprie infantium, aequales esse his. quibus non nobilitate sed aetate iunguntur,r donec processu temporis & monitorum nequitia, elationis inficiantur venenis.
304쪽
s. B A S I L II. CLXII INTERROGATIO.
uid es, udentem esie sicut serpentem, o inplicem sint columbam 8
Espo Ns Io. Prudens quidem Vt serpens est,qui Cum Mat. ro.
circumspecte & considerate quae sint possibilia, di quae honesta vel utilia pervidens, doctrinam suam dispensat, & a'tat ea arte, qua suaderi auditores ad obedientiam possint. Simplex autem ut columba est, qui nec in cor prorsus recipit cogitationem ulciscendi in eos, qui laedunt sed pe manet in benefaciendo . secundum quod Apostolus db Cit: ris antem nolite d/ficere bene scirem. Dominus ad prae dicationem mittens discipulos, haec eis praecipiebat: ubi sine dubio opus erat sapientia, ad suadendum eis qui doc bantur 1 & patientia aduersus eos, oui insidiabantur. Vt sicut ibi serpens per prudentiam intellexit, quam personam Gn. 3. ad persuadendum aggredi deberet; eam silicet, quae stragilior videbatur ad persuadendum a quo eam a Deo abstr istam peccato sociaret: ita & nos personam, & mores, &tempus considerare & eligere debemus, & omnimodo ita ordinare sermones nostros in iudicio, ut possimus abstrahere homines a peccato, & sociare Deo.
uomodo debemus suscipere regnum Dei sicut infans pREspo Ns Io. Si tales fuerimus ad doctrinam Domini, qualis est infans in discendo: qui neque contradicit doctoribus, neque rationes & verba componit, aduersus eos resistens; sed fideliter suscipit quod doeetur, & cum metu obtemperat & acquiescit.
Domino dicente: Qui se exaltat, humiliabitur. 9 Apsoli praecipien-- s. te: Ποθsuperbuin sapere. Et alibi: Arrogantes,superbi, infati. Et iterum e Caritus non inflatur: quis es elatus p s quis Ut laritans' που arrogant Z quis vero superbus 2 ct quis inflatus vel tumens Z a
305쪽
Rrs possIo. Elatas est, qui seipsum effert pro his, ruae sorte recte vel prospere gesta sunt, & pro hoc magia usId. ibi videtur & elatus; secundum illum Pharisaeum, qui &ipse inflatus dici potest. Sicut & Apostolus Corinthios
r. cor. 4. arguit, quibus dicit: Et Tos infati Vlis. Iactans autem vel arrogans est ille, qui non acquiescit his , quae a prioribus vel maioribus statuta sunt, pro utilitate communi; nec acqui
λιιι ,. scit verbis Apostoli dicentis: Vt eademsentiatis,ctvnion Opia. tis: sed propriam quandam viam iustiti et ac sanctitatis iciquirit . Superbus est,qui etiam nihil usquam in se virtutis acro
ctorum gestorum habens, elatus est & erectus, & videri vult se plus ei te quam est. Similis autem ei se huic potest etiam is, qui inflatus dicitur vel tumens; secundum hoc quod eis i. Apostolus dicit: Sed insatus es, nihil scibus .
suta es, Caritas von dehonsatur ZR ps possio. Sicut quis dicat, de statu honestatis suae non deducitur. Est enim propria quaedam honestas caritatis, & habitus eius atque ornatus: ille sine dubio, quem peri eb, i, singulas caritatis Virtutes enunciauit Apostolus: quae singu- lae honestates quaedam eius sunt & ornatus.
t. au. x. Scriptura dicente: Nolite gloriari neque loqui astu. ct Apsoli conmx.Cιν. ii tente: auia qlia loqΠοr ; non fecundum Teum loquor; sed sicut in in iaa. ων. ix pientia, in hac sumantia gloriandi. Et rursum: Factussum in s. C r. i. pie is gloriando. Et iterum ipso dicenteo auia qui gloriatur in Domin,
.c r. io glorietur: qua ea gloriatio in Domino Z ct quae es culpabilis gloriario pRs sponsio. Apostoli quidem manifestum est propositum , quod aduersus vitia loquebatur. Non enim ut seipsum commendaret, haec dicebat; sed ut quorundam insolentiam & arrogantiam retunderet. Gloriatio er o in Domino est, cum quis ea quae recte gerit , non sibi, sed Domino
306쪽
mino ascribit. dicens: Omnia possum ,sed in eo qrume confortat na. Christus. Culpabilis autem gloriatio est, & duplici ratione dinoscitur: vel secundum hoc quod dicit: Gonium lauda- Ut turpeccator in desiderise animasiuae . Et: Quid gloriaris in malitia, qui , . potens es in iniquitate 8 Vel secundum Istud, cum faciunt aliquid boni operis; timideantur ab hominibus t &per hoc ip-tu. . s. sum, quod volunt laudari, gloriantur in his quae secerunt. Sed huiuscemodi homines etiam sacrilegi designantur, cum gratiam, quae a Deo donata est, propriam faciunt; & gloriam quae debetur Deo in semetipsos conuertere conantur. ' .
Qualem intellamur, mel prudentiam a Teo petere debemus 'vel quomodo eam possumus promereri ρREsPons Io. Intellectus quidem quis sit, ab ipso D mino per Prophetam didicimus, dicentem: Non glorietur fortis in sortitudine sua ι neque glirietur diare tu diuitis suis ; sed ista, hoc glorietur, qui gloriatur. in intelligenti s cognoscendo Nomium. Et iterum per Apostolum sic dicit: Sed intelligentes, quae sit h. s. τοlaut, vomini. Qui rursus ait: 'Prudentia carnis mors e lῆ Rom. 8ri prudentia autem stiritus, vita est G pax. Possumus autem hoc: modo promereri, si faciamus illud quod scriptum est: V ia. v. te o cognoscite, quoniam ego Dominus sum : & si credimus omne verbu in De i verum esse: Si enim, inquit, non credideri- ED. r. iis, neque intelligetis.. - γ.
Si Dominus dat sapientiam , s a facie eius scientia s intellectus es s νυα it. Eoalν quidem per Spiritum datur sermo sapientientia, alij se st r.Coriri. scientiae ; quomodo increpat Dominus disciplitos suos Acens: Qui , Mat. 13. adhuc o vos infensati estis. cr non intilligitis P ct sonesus culpato G ι 3 Ualutas insensatos 'REspo Ns Io. Si quis scit bonitatem Domini, volentis omnes homines saluos fieri, & in agnitionem verbi verru
307쪽
tatis venire; dc studium Spiritus sanctiididicit, qui unicuique diuidit gratiam Dei; iste cognoscit tarditatem intelle-etus non ex culpa eius descendere, qui dona distribuit i feci eorum, qui desidia & infidelitate sua id suscipere non me rentur. Et ideo recte culpatur insipiens vel insensatus, qui velut sole orto claudit oculos suos, ne videat, sed in ten bris ambulet.
Si ab aliquo quid benefici, consequimur, quomodo puerimus o Domi- ηο digne ct integre gratias agere, ct ei qui beneficium praeficit p
uali mensura uti debemus in utroque Z vRus poNs Io. Si Deum auctorem & Consummatorem omnium bonorum esse credamus; eum vero per quem boni aliquid consecuti sumus, ut ministrum Dei gratiae αmuneris agnoscamus.
CLXX INTERROGATIO. Gid es dignum vel sanctum, quod Graeci oriis dicunt dct quid edit is tum Z
RESPONs Io. μιον quidem, id est, sanctum vel dignum esse arbitror hoc, quod decet, & debetur ab inseri tibus deferri superioribus, secundum hanc ipsam rationem, qua eminentiores videntur. Iustum autem hoc, quod operis pro merito unicuique tribuitur. Et in illo quidem alio , Optimorum quorumque indicatur obsequium : in hoc vero , tam boni quam mali retributio designatur.
uomodo dat quis sanctum canibus, ct mittit margaritas ante porcos Paut quomodo accidit illud quod additur . Ne sorte conculcent eas pedibus, s conuers disrumpant vos pR spoNs I o. Manifeste nobis tradidit Apostolus ex his, quae aduersus Iudaeos dicit: Gia qui in lege gloriaris pre
308쪽
praevaricationem Iegis Deum inhonoras . Iniuriam ergo hanc quam per praeuaricationem legis verbo Dei inferre dicuntur hi, de quibus sermo est, prohibet hic & abdicat Dominus. Et quia euenit, ut etiam infideles & non credentes, Cum vident nos praeuaricari mandata, contemptum habeant religionis & doctrinae Domini & ex ipsis his a guunt nos, quae scripta sunt in lege nostra; & velut rumpant nos. & assiciant exprobrantes & confundentes, in quam legis propriae transgressores.
Euomodo Dominus aliquando quidem prohibet portari sacculam MI peram in viae aliquando autem dicebat: Sed nunc qui habet sarem lam, tollat similiter operam: ct qui non habet glassium, vendat vesimentum suum, ct emat gladium 8REsPoNs Io. Hoc explanat ipse Dominus dicens r uia oportet adhuc complari in me quod didium es , quia cum iniquis diputatus est. Denique posteaquam completa est prophetia, de gladio ait ad Petrum: Converte gladium in lacum suum. Omnes enim qui gladium accipiunt, in gladio peribunt. Ita ut non vide tur praeceptum esse,quod dicitur: Nunc qui habet acculum titillat si luero peram: Et qui non habet gladium, vendat vjl mentum suum , ct emat gladium : sed prophetia praedicentis Domini, quia futurum erat, ut Apostoli obliti gratiae Domini & legis eius,assumerent gladium. Quod autem videtur quasi imperativo modo dici propositio haec verbi sutura, in scripturis propheticis satis frequenter inuenitur: sicut est & illud: Fiant fist eius Oiphani, o diabolus set a dextris eius. α multa alia similia.
uid est, Panem pubflantinum da nobis hodie; quod in oratione
dicere iubemur pREsPoNs Io. Cum operantes manibus memores
309쪽
mus Domini dicentis: Nolite soliciti esse animae Usra,quid ma ducetis, aut quid bibatis. Et Apostoli praecipientis: operamini, ut habeatis unde praestarepsistis necessetatem patienti. id est, clinia. non ad proprios usus, sed pro mandato Domini operamur: uoniam ignus es operarius mercedesiua : tunc substantivum panem, id est, qui vitam quotidianam substantiae nostrae conserat, a Deo poscimus ,& non a nobis ipsis praesumimus ssed ut necessitati, in quantum sufficit, satisfiat, & agnose mus eum, qui lassicientiam praestat. I .
Si omni volenti accedere adsorores . oportet indulgere: an certis quia Hae ct personis, G temporibus P vel quomodo videndae sunt sorores ρR I s P o N s I o. De his superius diximus iam lassicienter, quia nec ad virum vir accedere utcunque&sine caussa ex arbitrio suo vel potestate debet, sed cum omni obseruatione, probante eo qui praeest 3 id est, ut vel prosit quis eiquem videt, vel proficiat ex eo . Quanto magis erga m Iieres id obseruare conuenit maiore cautela Si quis ergo meminerit Domini dicentis: uia de omni sermone oti se rerudes rationem in dieiudicij; timebit in omni negotio hanc sententiam . Acquiescendum est enim & sancto Apostolo dicenti: Siste manducetis, suu babatis inue aliud quid faciatis,omnia infriam Trifacite. Et iterum: Omnia ad aedificationem fant . Nihil ergo vel otiose vel inutiliter agendum est: sed certus quis, & certo tempore, & Certo in loco, & certis per-- sonis vel apparere, vel loqui debet: ut excludatur omnis nefanda suspicio,&seruemus sine offensione esse apud om- nes, & ad aedificationem fidei unicuique apparere. Certe solum ad solam accedere, nulla religionis ratio permittit Melius est enim duo quam unus: simul enim & fidelius & tutius res geritur. Vae enim uni quia si ceciderit, non en adius qui
310쪽
CLXXV INTERROGATIO. Si quis habet aliquod vitium, quod corrigere non potes, o millienter notatus in peius proficit ;s eum expedit intermitti pREs possIo. Et de hoc alibi iam diximus, quia oportet peccantes corripere patienter, secundum eum quem supra ostendimus modum a Domino positum . Quod si non sussicit ei ad emendationem, sicut illi Corinthio, obiurgatio haec quae fit a pluribus; sicut gentilis de reliquo republicanus haberi debet, qui eiusmodi est. Quia ei Parcere, quem Dominus condemnauit, nuth tutum est : maxime cum Dominus dicat: Oreta expedit unicuique rar unum oculum, alit unam manum , vel unum pedem perdat, dista intret in regntim: 'quam dum parcit uni ex his membris, totum corpus mitta
tur in gehennam ignis, ubi est fletus & stridor dentium. Sed i& Apostolus de his ipsis testatur, dicens: Quia modicum fer- ως
mentio totam massam corrumpit.
Si quis contri fletur, quia ei non permittitur facere illud, quod nou. pote,s apte ct re rite facere; s debemus ei permittere ρRE s po N s I o. Et de his iam diruim est in multas, uia propria voluntate nulli quidquam facere permittenum est, sed iudicio & probatione, vel multorum, vel mrum qui praesunt. Qui autem non obtemperat his , lententiam praesumptoris& contradicentis excipiat. '
uomodo debent fortiores tres infimitates infirmorum portare ZRssvo Nsio. Portare, est tollere 3c Curare, secundum quod scriptum est : lase in firmitates no iras tulit, s agrimines V nsrus ortauit. Non quia in semetipso susceperit infirmitates, sed quia abstulit eas ab his, in quibus erant, & curauit eos./Ita ergo & hic poenitentia interueniente curabuntur infirmiores, ex constantia tu integritate sortiorum: qui dia .