Aristotelis Rhetoricorum ad Theodecten libri tres. Georgio Trapezuntio interprete

161쪽

rsi LIBERI O ut Epimenides cretensis Acrare solebas certiora sunt. Is enim diuinatione futuroru restucDt, praeteritori;

quae occulta erantsolum amplexabatur. Dei de quia cintegre iudicialibus supponantur, principium aflisu unde inueniendi secuens praebetur.Ad haec,quia no habet rati m diuersoria,utputa in aduersarium,aut de seipso, ditoriris in alltctsi impellendi quod minime adhibedum esti ni digrediatur. Id, pcr dubintione sciendu:ut Atheni escrutorcs Adimnt,Cr Isocrates:Accusat enim in consulendo ut Lacedaemonios in panegγrica, Chareta in sociali oratione. In demostrationibus autε exterioribus laudibus

amplior licitar oratio est. Quod Isocrates scit,aliquid extra semper adducens. Id uero esst quod Gorgias dicere solitus erat,quὀd uidelicet nunqui sibi deesset oratio betas de Achille dicendu est, inquit, Peleum laudabo, deinde Aeacum,postremo Iouem. Eodemq; modo si fortitudine: aut quoniam haec atque haec faciat, quod tale quid est aut

quoniam talis quaeda est. Cu igitur Gnonnrationibus noeges,tunc er morate, Cr demonstrando tibi erit dicensu. cu uero ent incinsta non fiuccurrunt, tunc morata maxime tibi erit oratio Quae res idcirco bonu virum magis deescet,quod malit ipsi probus uideri, quam demoliarationes bi esse certiores. Ex ent mematibus uero quae redar guunt,magis probitur,quam quae demonsrans NI lniam contraria ex collatione magis cognoscuntur,idcirco quae redarguunt,acrius in ruturi Cu uero iam aduor arylocos aggredimurrino in alia partesia in sciundasde dahue uersamur, ac alios objciendo, alios argumentando dissoluimus. Sunt autem tam in silla,quam in iudicio nostra primum collocida, inde aduersarioru cum contems

aduer

162쪽

T A R T 11V S. Euer mora mi oratio,primu consili mu3:ut callidratus in cohultatione Nesseniaca 'cit:qui primo quae dicere aduersarii possent,co,tati sua deinde posuit. Si uero secundiu dices,re umidsi tibi prius erit soluendo,ac contra amnκMo,et maxime si aduersurius p uasi1be uidereturi N a

quemadmodum in amem hominem animus assternatur, Ac orationem quoque contemnit, si bene dixisse aduersa irius uideatur. Quare auditor uel omnium, uel plurium, velfrinfimorum, uel saltem con uritu facilium infirmaritione praeparatas aures nomis dabit, credibilioras puis labit: ut illud, Primum dijs propugnabo. Nam ego Iurinonem. Primum enim quod bot est imum erat, aggressus est. Verum haec Dyde dicta sint. Cum autem moratanti nur oratione, quoniam quae de nobis dicimus , aut intanidiam prouocant , aut longam orationem efflant, aut obiectionem patiunturiquae uero de alijs,uel contumeliorisa uel agrestia videntur: quoniam ergo haec incommoda consi quuntur, alium oportet dicetem introducere. Quod

Isocrates in Philippo Cr in Antiodosi aciLEt ut Archia iochus uituperat, cum patrem de filia sngat in iambo diacere: Quid non mortales pro pecumjs Ajuros credimus aut quid non deieraturos Sophocles quoque sic Aemona pro Antigone aduersus patrem introducit, ut alij dicere

uideantur. Varia etiam oratione utendum,ut nunc ent α

memata in sententius, nunc sententiae in enth 'mematis commode iminutentur hoc paeto: conciliari maxime tunc oportet,cu fIis sis c enim ex sentetia rem tuῶ conficius.

163쪽

LIBER

De occasione interrogandi. Rimin igitur tunc maxime interrogandum,cim ex duobus alterum iam ine aduersarius protuli ut alte

per interrogationem adducto, ab urdi qiud conse quatur: ut a Pericle de salutis saσjicijs interrogatu ni Lamponem frunt restondisse, nos este non initiatum audire. Periclenis percontatum si ipse sciret. Cumis uti rigeret,Er quomodo,dixisse, cum initiatus non L Dein de cum propositionum alia mansiti sit, esiam daturos aduersarios non ambigis: tum etiam necisse non est eunt propositionem quae munisisti est , interrogando propo nere, sed conclusionem inserre: uelut Socrates cum Me litus diceret non arbitrari ipsum deos esse. Atqui,inquit, daemonia esse quaedam fleor. Quod ille cum affirmasset, interrogauit an daemones deorum flij essent, uel sustem diuinum quiddam. Quo dato, Est igitur,intulit, qui ctoorum quidem flios esse, deos uero non esse arbitretur

Praeterea cum uel contraria, uel praeter opinionem dice redduersarium demonstraturi simus. Quarto cum non

posit soluere, nisi caussiatorio modo restondeat. Nam si sic respondebit, esse quodammodo, Cr quodammodo non esse, aut haec quidem sic, ista uero non:aut Miquando sic aliquando non: turbantur dubitantes. Aliter igitur nee conandum quidem est. Nam si instibit, uictus iam uide bitur. Non enisn poterit propter auditoris imbecillini tem de multis simul interrogare. Quaproter enodim mata quoque ipsa quam maxime conuoluenda fiunt. In respondendo autem si ambigua sunt, non stitim soluere, sed prius ratione dininguere oportet. Sin uero contractria uidentur,stitim prb restonsione infrenda solatio anistea quam consequenter aliud interroget aut ratiocinetur.

164쪽

Nec enim disticile est in quo ratio sit persticere . caeteri

ex Topicis tam hoc, quam solutiones nobis pate ibunt. Praeterea si concludendo conclusionem interrogarationem scit, causi dicendi est ut Sophocles a Pisandro interrogatus , si sibi quoque ut caeteris consiliarns uisum atquadringentos uiros constituere, restondit: An haec improba tibi non uidebantur At ille: Tu ergo haec imo oba comprobasti. Ita, dixi L nec enim erant meliora.Et. it Lacedaemonim quidam censurae rationem reddens, nterrogatus, si iure sibi caeteri perempti uiderentMGlixit, Ergo tu eadem ictu cen uictis At ille: Ergo tu Iuoque iure peribis. Minime, inquit. Nam illi eorrupti recunia haec iudicarunt, ego uero nequaquam, sed fiet , ilia. Quapropter nec rusus post conclusionem interistandum est, nec iterato conclusione ipsum ino multumueritatis habet . moniam uero ridiculorum quoque usus in certaminibus es oporteres Gorgias recte dicebat adinuersarioris seria risu praeuertersis ri fertis,expuo natural in i s quae de re poetica dim fiunt,quot ridici lor generas in quoru alia liberis connuunt,alia non: inde quae rei conuenien orator assume Est autem illusio scurrilitate libero magis idonea. Nam qui illa utitur,sui, scurra uero alterius Patia loquitur. De Peroratione. PEroratio autem ex quatuor conitium ijs quae friunt ut bene de nobis,male de aduersurijs auditor sentiati amplificant, aut extenuanti Quibus ina ectus auoditor impellitur. Quibus in memoriam dictorin reducia r. Natura enim fit, ut cum te quidem ueracem,aduera

165쪽

LIBER suri uero mendacem ostenderis : tunc uel laudes ,rem vituperes, Cr omnino supermoliaris. Est autem horum iduorum alterum considerandum,aut quod is semper bonnus, aut simpliciter: ille uero quod bis insistus, aut simopliciter. Vnde uero tales boni aut insisti fiant, iam dicti sunt loci. Post haec autem natura duce, quod iam demonostratim est, aut amplificandum, aut attenuandum est.

Opiis enim est,ut quae Amsunt, pateat priusquam ipso:

rura quantitus explicetur. Nam Cr corporum incremetiritum ex praeexistentibus est. Unde autem amplificandum

attenuandamque sit, iampridem expositi loci nobis sunt. Postea uero cum iam Cr qualia sint,cν quanti sint,pato factum est, in allictus auditor impcllendus est: qui sunt

commistratio, indigngtio, se odium, inuidia,cinulatio, contentio: quorum etiam loci iam dicti sunt. Quare iuiud iam restit, ut praedim in memoriam reducantu quod sic convcnit ficere,sicut in expr*s non recte procipiunt iciundum. Nam ut acilia intellectu sint, sepius idem dicere iubent. Verum ibi quidem resfummatim di cend ne auditores de quo sit iudicium ignorent Hic u ro ea quibus demonstratum est, per capita repetenda. Initium autem repetitionis, quando persoluit iam quae pollicitiis est,quare Cr quae dicenda eran Cr de quo discendum. Repetuntur autem per collationem eorum quae ab aduersario dicta sunt. Conferuntur igitur aut quae de eodem ambo,aut quae oppositi dixerunt. sed hic quidem haec de hoc, ego uero haec, er propter haec. Aut per illi αsonem:utputa: Et haec quide hic:ego uero haesiatq; baee.

Et sic, Quid iste nunc aceret si haec atq; haec demostrasset, σ non illas Aut per interrogationem, Quid non demonstratum esti Et econtra, Quid ab illa demonstrata

tum si

166쪽

T E R T I V S. --esis Aut igitur sic, aut per collationem, aut ordine quo dicta fiunt prius tua. Et rursum, si ita uis, quae aiauersurij dixerunt,istosum. Fini uero diselum nidis

xime , atque per articulum oratio idolanea est, ut peroratio non oratio st, Dixi , Audistis, Η betis, Iudicate.