장음표시 사용
191쪽
ve, ut vulgo dicunt, praeparati, drachmas ternas denas . Vniuersi haec permiscebis, & cum aqua modica cinnamomina lectissimam, compositionem faciei , quam propterea recenti ores medici elech rium vocant. Hoc autem loco lectorem is author monitum vult, quotiescunque libras nominat, non medicas unciarum duodecimo, at sedecim , quas ciuiles appellant, intelligi oportere. Medicamenti huius, quippe refrigerantis humectantisque, mira vis febrilem ex tinguit ardorem: cholerae, dysenteriae, morbisque contagiosis auxiliatur: ebrietati resistit: de ad venerem impetus coercet. Nobiliora membra, nempe cor , ventriculum, hepar, lienem, renes , aliaque viscera, si calida ex intemperie langueant, confirmat: si meatus obstructidis habeant, laxat: & a putredine vindicat. Vomitum biliosumsistit: haemorragiam , siue sanguinis profluuium sanat, exanthemata. Sumitur autem unius vel alterius drachmae, aut semunciae strupus. pondere . Syrupum e malo citreo , quem a rosis adiunctis rosa-ceum, vulgo autem rosatum nominant, idem sic praecipit Hadrianus. Sume mali citrei limonisque libralem succum, linea taenia , citra violentam expressionem percolante, de catum, siue (vt Chymici aiunt) filtratum. Ad haec ponderis eiusdem rosas ardenti colore rubras in puluerem contritas. Item succum berberis & ribes, utriusque videlicet uncias octonas. Syrupum etiam ex omphacio, oxysaccharo, rubo idaeo optimo, & fragis: quorum singulorum vnciae quaternae satisfacient. Praeterea uncias binas aquae cinnamomi
nae, in qua primum buglossus , deinde species diarrhodon Abbatis
maceratae fuerint. Denique nitri temperati drachmam cum dimidio . Omnia haec permista usque eo decoque, dum satis crassescant in pyrupum . Hoc autem medicamentum essicacissime refrigerat, penetrat, exiccat, de putredinem arcet. In sobribus lethaliter insidiosis, biliosisque, ac in caeteris contagiosis morbis plurimum prodest. Ebrietati, venenis, ipsique pestilentiae valenter obsistit . Calidam capitis, cordis, ventriculi, iecinoris & viscerum caeterorum, intemperiem temperat: sitimque prorsus extinguit. Renum aestus emendat. Vrinam mouet sudoremque . Biliosas vomitiones inhibet. Cholene medetur. Cardiacis, dysentericis , & caeliacis , consueta prius adhibita purgatione, succurrit. Sumitur a semuncia imunciam unam vel alteram: aut per se, aut deserentibus cum liquoribus , eidem qui morbo prosint. Denique citrei decoctiim ex eius D: omimi dem ' Hadriani praescripto sic sacito. Mala citrea terna cum Corti- a Dispicibus rotunda in segmina, eaque tenuia, concidito. Deinde sumito 'secchari candidissimi uncias quaternas ,& aquae sontanae libras senas. Decoquito ad tertias: tum percolato: decoctum instar vini limpidum in usus reponitp. Salubriter adhibetur quotidianae loco potionis
192쪽
tionis in pestilantia, in epidemicis siue popularibus morbis, in a dentibus ac biliosis febribus , inflammationibus , puerorum pustulis,
quas etiam varos dicunt , nephritide siue renum dolore, cholera, sitique immodicar insigniter enim refrigerat humectatque . Cor pinterea, ventriculum, hepar, caeteraque viscera preferuida & imbecilla corroborat, nec sinit putrescere. Satis autem erit unus tantummodo largior eius decocti haustus . Caeterum delicatiorum palato sine corticibus citrinum hoc decoctum conficitur. Uino mistum ebrietatem prohibet. Citrei viribus pugnat aduersum toxica 3 Ioannes Langius: deque solijs huiusce mali , necnon aurantiae ac dimoni eoleum elicit odoratum: h Ioannis Baptistae Portae distillationum liber Medici pomi emolumentis ubertim scatet. Et s Danielis Sen-nerti volumine haurimus citrei aquam, oleum, & arabici nominis Elixir , siue tui vulgo aiunt) quintam essentiam, eiusdemque pomi condituram et aeque iucunda & salutaria cordi priuidia . Nostratibus se medicis opportune inserit, philosophandi medendique arte inter Arabes praestantissimus Bredaddinus, Cadibae Albe qui filius: qui , Machario Christiano suis in libris chronicis testante, decessisse dicitur anno Henrae, siue a fuga Mahometis centesimo quinquagesimo quinto. Scriptoris huius liber de voluptate, quam animus percipit
sensuum beneficio extimorum intimorumque , arabico sermon conseriptus etiamnum extat apud Marcum Ouelium, Spoletino patre natum Syriae in urbe percelebri, quam vocant Alepum, & Mantuae Carpetanorum siue Madriti arabicae linguae interpretem: qui librum eundem hispanicae consuetudini reddidit. In eo sic Bred ad diunus mali citrei vires praedicat . Notissimum citri pomum, aspectu odoratuque perquam iucundo geminum oculorum &narium gau dium est. Permultis vero beneficis pollet viribus, quibus alij naturae partus deficiuntur. Ferunt, virum apud Persas sapientissin tim , Regique Chosroae percharum, gratia tandem excidisser detrii soque
ob eam causam in carcerem unius tantum quotidiani cibi optionem fuisse regio iussu datam: eum vero malum citreum praetulisse. Dein- Malum ei de causam optionis huius hanc retulisse . Citrei mali gratus odores animum exhilarat meum: cutis da semen cordi opitulantur a caro ci- βibi, bi , medulla potus praebent usum. E seminibus preterea oleum e primitur ad lumen . Citreus cortex assiccatus in salutarium cordi medicaminum compositione adhibetur: minute tritus oris suauitatem facit, stomachum roborat, coctioni conseri. Eius caro aegre concoquitur , quippe crassior. Idcirco, nisi modica, esse non debet imcibo . Ex acri medulla syrupus de compositio spissior concinnatur, cholerae inhibendae: cordis palpitationi sistendae, discutiendoque
languori, quem utriusque bilis seruidi vapores saciunt: intimo ar-
193쪽
dori sedando: calidorum violentiae venenorum reprimendae: vomiationibus cohibendis , quas biliosi humores mouent: denique iecinoris incendio restinguendo. Esitata sela acrimonia stomaeho & neruis ossicit. Author est Aloysius quidam de Nerbais, mala Indiae cuindi- mala trea esse dulci sapore . Idem aliquando in familiari sermone super Insulis sortunatis, quas etiam Cannarias vocant , & super earundem
memorandis rebus , narrauit illic citrea reperiri , quorum alterum altero includeretur: de alterum quidem esse dulci, alterum acri medulla . Nec tamen satis memini, viri dulcedo insit. Caro citrei friget humetque. De aliorum autem sententia primo, ut aiunt gradu , calet. Tristitiam animi resoluit, & forinsecus admota tollit exam thematas, de scedam quancunque corporis maculam. Semen venenis peculiariter aduersatur et detritum vero , ex aqua tepida imposutum, scorpionum ictibus medetur . Folia multiplici potentia vigent. Praecipua sunt ad inflationes discutiendas, ad vires faciendas , ad corruptos humores, siue stomachi pituitas purgandas . Haec arabis Bredad lini de citreo dissertatio . At vero ' Balthassar Pisanellus a D. M. Annali citrei semen ex vino haustum etiam contra haemorroidas, contraque venena uniuersa & praecipue scorpionum prodesse asseuerat. Sed nemo citrei viribus plus tribuit quam Parisiensis medicus, Mali eitrei Guido Petinus Bellovacus. In eo enim, quem gallice scribit de valetudine tuenda, h libro apertissime ait, pluris a se fieri malum unum , cui s.
citreum, quam uniueria ossicinarum nostrarum cardiaca medicamenta : plus esse in eo praesidij contra perniciales morbos, contra se bres ex humorum putredine ortas , contraque venena de pestilentiam ipsim: quam in quovis lapide Begaar, vel in theriaca, & in an tidoto Mithridatis. Quinetiam putat, lapidem Bega ar esse factitium
ludibrium, & Byrantinorum aliorumque Iudaeorum inuen tum mortalitati, magis animo quam corpore aegrotanti, nimiumque credulae imponentium; theriacam vero & mithridaticum antidotum venenatas ex igneis aromatis compositiones, hominum visceribus exu- Munisci salutares .
Ad haec se sustragatorem sententiae citat medicum alium Parisiensem ' Philibertum Guibertum , peque contra lapidem Beetaar decla-
mantem. Verum enimvero (quod Vtriusquie pace dixerim j com- dicio. char,
pertissimum est nostrorum quoque sociorum in utraque India de ' gentium testimonio , praedictum lapidem quarundam visceribus animantium innasti, usurparique sal*briter toto ferme orbe terrarum. Et quanquam Spe idem ad uixeratur et attamen adulterinum a vero certis indicijs internoscin Theriacam autem dc mithridatis
antidotum saluberrimi usus diutrum no experimento indisnam a se ca
194쪽
lumniam propulsare . Sed , ut ad medicam citrei vim redeamus , praesentissimum esse aduersus venena remedium euincit idem Guido Petinus, cum quia tui huius initio capitis ex Athenaeo narraui fuere, qui praesumpto citrei antidoto, venenum innocenter hausere: tum quia pomi eiusdem singula membra lubri temperie sic imuicem discrepant, ut varios consanare morbos pos in t ,& contra ipsa venena in unam coalescere medicinam. Possem hoc praeterea loco, qui citrei multiplicem salubritatem tradunt, addere: nempe- ' Iulium Caesarem Scaligerum , h Hieronymum Cardanum ' Caromium Stephanum, q Uidum Vidium ' Iacobum Uvecherum,s Fram ciscum Baronem, s Claudium Deodatum, i, Rodericum Fonsecam,' Ioannem Renodarum , i Paulum Zachiam, M Vincentium Als rium Crucium,' Simonem Paullum, ' Franciscum Cilesium, aliosque medicos permultos, & sit aut carmine medentem p Iovianuuia Pontanum: quos tacitus praetereo, ne, qui breuitatem amo, sim im finitus. Illud uniuerse vereque affirmo, vix esse medicae rei scriptorem, qui citrei mali utilitates silentio dissimulet. Vnum extremo loco subhciendum censeo ' Plinium , pomi huius precipuos ustis
eloquentia de more compendiaria ingeniose complectentem Citrea, inquit, contra venenum in vino bibuntur, vel ipsa vel semen . Faciunt oris suauitatem, decocto eorum colluto, aut succo expresse . Horum semen edendum praecipiunt in malacia praegnantibus : ipsa vero contra infirmitatem stomachi, sed nonnisi ex aceto facillime manduntur. Ut hoc demum praeconium citreo malo , beneficijs innumeris admoniti, debeamus: unum pomum ad omnia se generis humani commoda temperare. Attamen initentus es , qui Medicum malum , saluti humanae medicatissimum , sibi vehementer in commodare existimarit. Is erat medicus, sed malus: nempe multa vocis ,& nullius mentis circulator . Faetiam igitur aliquando , ut imosficina medicamentaria hoc aegro praescriptum a medico legeret, Recipe carnes mali Medici: deque sua carnificina medicinam concinnandam interpretatus, crederet se vel pilo tundendum in pilutas , vel praelo premendum in potionem: deinde migratione corporis v ius in aliud, quae nec Pythagorae in mentem venerit, aut esculentum, aut poculentum ad aluum ducendam deuorandum et ac denique pro beneficio esseisissimo ingratam sibi vicem reddendam , quod infelici exitu eiectu ius non medico, sed medicina dignum se . pulcrum esset habiturus. Quare in summa trepidatione prudens a pedibus consilium& auxilium petit, nempe sugam, cum se malum m dicum esse staret, &quidem eo praesertim nomine malum, quod malum Medicum bonum es e neseiret. Placet lepidam narrationem , non ignobilis poetae carmine conditam, recitare.
195쪽
Manlij loeur Curantia elum Plenus es Chiron sevem emedicum Ag reta Plenus, ante Chiron maxim i RUmmidi Chiron iubet de carne mali Medici
Seplasiarium parare pharmacora.
Lecta scheda i ira iv peias se coniseii
Ararim,se peti ratus medicum malum. Sic arguit sua quenque conscientia e
iic ipsa Aese prodii ignorantia. tilaad citri occulare. Cap. XXI
E DIC A RV M arborum , quibus pomi acrimo tua vulgare indidit nomen, perennis ac nitida viriditas argumentum est oleosi lentique succi, non ad ipsarum modo pabulum vitamque , verum etiam ad hominum commoda atque delicias exuberantis . Quapropter hisce de stirpibus vario elici artificio possunt magni pret praesse iisque auxilii liquores. Sic laurus, pinus, abies, lentiscus, ac terebinthus , caeterieque glutinoso lentore viroris aeterni xenaces arbores medicatissimos succos , operosa euocatos industria, profundunt, si diis 2 . ββnx qui putent, petita e vivacibus istiusmodi arboribus tuendae pro- medicamqnxa non valetudini sollim recuperandae , sed vitae quoque producendae transfusa vivacitate conducere . Hunc in usum nonnulli mire commendant lentiscum, ac terebinthum, pineosque nucleos. Sed arborum nulla istarum medicamentosior plura suppeditat remedia, quam arbor Medica, Vt ipsi non patria magis, quan salubritas Medicae nomen fecisse videatur. Quocixca nihil admiror , ' praegustato quondam citri pomo necandum veneni potion reum liquidam sine noxa mortem combibisse. Et quanquam haec Arboris Me- arbor, ut ex nostratibus extemque nonnullae, pretiosi gumminis voluntarijs lacrimis non scatet: attamen distillarij opera, eiusque vasis ope , quod chymici refrigeratorium vocant, multiplices ad homi num opportunitates tota solio, flore , fiuctuque liberaliter & varie eum M colliquescit. Saluberrimum e citrei mali floribus oleum, ubi felixi, poli, id malum uberrime prouenit, velut in agro Rhegino locisq; Siciliae'. m' h nonnullis, elici sic potest. Flores in unum aliquod e chymicis vasis idoneum coni jcies . Pro quaque florum libra quinas aquae se- nasue ad ijcies. Vt olgum espuat perquam optimum, vas implebis medio tenus, aut citra. Aquam non frigidam, sed egelidam insun-des , ut olei stillicidium properetur. Vt autem chymica iuuetur
196쪽
concoctio, qua oleum existat uberius, ignem admouebis minutatim gradatimque vehementiorem . Cumque vasis ceruix& caput, humore calido assurgente, iamque distillaturo vaporatum perit imcalescere, caute ignem temperabis: ne, bullantis agitatione humoris excitatis in sablime faecibus, turbidum sordidumque oleum extillet. Ita sepius suffectorum recentium florum quinquagenae aut sexagenae librae unciam sere olei dabunt, succino colore flaventis, deleuiter quidem odorati, sed medicos in usus praestabilis. Pari opera ex aurantiae mali floribus stillatilium oleum, quod vulgo quintania essentiam nominant, elicies, cum exteris nationibus tum gallicae in primis expetitum: eaque ratione, quam in loco tradam adhibendum. Si praeter florum folia seorstam detracta, pomorum etiam rotunda rudimenta medijs in floribus prominula, siue pusilla aurantia in alio generis eiusdem vase inferuefacias: acutissimi odoris 'leum uberiore prouentu euocabis. E frondibus quoque clinii oleum sis educitur. Cum citreta putator interlucat, amputati superuacui rami paruo pretio, quippe reijculi, comparantur. Folimum tenerrima , summique cauliculi grandiore sertice cultrone mi mimate, sed crasse conciduntur: & in praedictum modum igne guttatim liquantur . Ita tricenae aut quadragenae frondium & ramulorum librae unciam olei reddent, ex viridi albicantis, iucunde olentis, & morbis compluribus salutaris. Caeterum ipsius pomi oleostis cortex non una oleum via suppeditat. Nam praeterquamquod usu pharmacopolis
familiari notissimoque alienum commistus oleum odorat ac medicat, si iccum praeterea longe praestantissimum vel igne calefactus exudat, vel manu pressus emittit. Sic autem essicacis ope caloris guttatim hoc extrahimus. Mala citrea complura, exempli causa centena seu ducena, comparamus. In catinum fictile, vitrei heuoris tectorio expolitum, aquam defundimus. Super hoc mala eadem decorticamus: corticesque auersum culcrum crassos in aquam deijcimus, ut oleosus humor vel ab incisu prosiliens, vel corticibus harurens, citra iacturam aqua excipiatur. Hac praeparatos cautione coditices ipsamque catini aquam ferreo cochleari, quod inductum stamno sit, alioue instrumento consimili addimus in vas chymicum rostratum, quod alembicum vulgo dicunt. Ita macerari eos patimur in aqua modice tepida, ut oleum stillet uberius de odoratius. Primum igitur ad lenti vaporis temperiem oleosus liquor, nempe olei flos existit: cui dilutus instar aquae color, acutissimus odor, dc mira tenuitas , naphta ipsa, siue (quod recentiores malunt) petroleo penetrabilior , vulgare spiritus nomen adiunxit . Cauemus autem alembico vehementem ignem, ne confusum cum praetenui spiritu
crassitus oleum euocetur: quod inferioris quidem , sed probabilis
197쪽
E' eortite auratiorum s& ex imma turis cadu- eisq; auranis
tamen noce consequi solet. Centum mala citrea iusti incrementi, setis laeuia, non maturissima , nec nimium cruda, quippequccosiora unciam fere sundent olei tenuissimi, & semunciam crassioris. Eadem olei multum ciebit industria e cortice aurantiorum , quae vel in arbore diutius pendula, vel sponte lapsa, exhausto vetustate medullae succo , nullum iam cibi usum praebere possint. Quinetiam, qud: suis plurimae decidunt ex arboribus immaturae viridesque aurantiorum pitulae, cultro minutim consectae, aqua egelida ( ut paulo antra praemonui) maceratae, ac rite inferuefac e uberrimo peracuti odoris oleo statebunt. Quae de citreo malo aurantioque praecipimus, ad limonium etiam reseruntur . Nam quaeque corticum libra qui uas aquae aut senas exigit, ut oleum uberius, dilutius, & odoratius extillet . Lentus praeterea conuenit calor ad senas septenas ue horas . Quanquam enim cortices in aqua natantes adustioni non esse obnoxij videntur: attamen, vase nimis inseruefacto , illi non noxa ignescerent: quod vitium chymici nominant empyreuma . Pra 'cipue vero curabitur, ut ad operculum alembici refrigerandum perennis aqua, vel e fonte nativa, vel e dolio congestitia, canaliculo corri uetur. Etenim in sublime subuecti calidi vapores, frigore illo cum in aquam , tum in oleum densabuntur: pluuioque lapsu stillabunt. Caeterum ipsa aenea vesica, siue refrigeratorium huic operi
aptissimum adhibebitur . Animaduersum est, prioribus eiusmodi stillicidij guttis olei florem, nempe spiritum transmitti: eum que obcenuitatem coloremque maxime dilutum cum aqua simul stillant confundi. Quo circa pretium operae fuerit, ut pretiosus liquor secernatur, excipulum, qui dicitur a chymicis Excipiens, aqua modo consimili stillata eatenus replere, ut a summo distet vase ternos digitos aut quaternos: ipsi vero aquae guttas olei citrini quaternas se-
nasue superfundere . Fiet enim , ut in ijs olei guttis idem praetenuis liquor, siue spiritus , consistat. Tunc oportebit in vasculo illum seponere aut vitreo infundibulo, quod chymici separans appellant: aut certe gossypio, quod summo surculo adiunctum sit, sepius insuccato expressoque . Iam vero sic manibus exprimito ex ijsdem corticibus oleum, quod nobilitate quidem odorisque suauitate stilla titio praestet, sed aetatem non ita ferat. E' citreis malis compluribus, exempli gratia centenis, octona seu dena quadripartito in longitudinem , incidito: ab ijs segmentis medullam de carnem sic resecato, ut, exiguo carnis relicto, cortices minimum crassitudine digitum aequent: corUm tamen extremitatem magis extenuato. Ad haec patinam fictilem , de figuli tectura laevigatam, quadantentas decliuem, super
mensam statuit'. Deinde utroque cubito mensae innixus, corticem,
intimae partis apicibus utrique volae applicitis in ex xeriorem paratem
198쪽
tem impulse, unico nisi in aduersam patinam recuritato: ut uno impetu emicans oleum minutissima patinam aspergine irroret. Curato autem, dum exprimis, ut a patina manus palmi dimidium diastent: cavetoque, ne violentiore cortices compressione perfringas et quod, ijs in patinam deciduis, oleum penitus de operam perderes . Sic pergito cortices reliquos exprimere . Vbi quatuor aut quinque citreorum cortices ita presseris, tunc oleum incipiet apparere in patina , pigroque lapsu in eiusdem patinae cauum sundum conssuero . Centena mala citrea ferme unciam olei praebebunt; si tamen ea nec percruda fuerint, neque permitia: si praeterea caute nauiterque rem peregerit, qui expressit. Iam satis expressum e patina in oris angusti vasculum infundes: ipsumque vasculum diligenter operculabis . Deinde saccharum minute contritum patinae astricabis: eae ab astrictu it Myrum
mire inodoratum recondes in vas ad condimentum luassissimum modoratum.
capiti cordique saluberrimum . Complures id olei menses recentem citrei mali odorem seruat: intraque hoc tempus eodem oleo sal umma & faccharum inodorare licebit ad epulas saatuus & si lubrius condiendas . Caeterum etiam , posteaquam nonnihil odor euanuit, eiusdem illi tu olei cardiacis utiliter morbis occurritur . E corticibus ijsdem postmodum elici oleum alterum stillatilium potest: aerea vesica, quam vulgo ramburianum vocant. Hic autem secundarius liquor instar aquae perspicuus erit, ac purus: prior ille aliquantulum virebit. Vterque salubriter adhibetur cardiacis caeterisque bilis atrae morbis, aut illitus, aut medicos in Iastillos coactus, quos manus-
christi nuncupant. Quodsi cuipiam idem liquor dono detur ad li-nimentum, ante poterit commisceri cum oleo balanino , siue glandis unguentariae: quia pari emolumento plus eius mistune licebit alblinere : minorque fiet liquoris pretiosissimi iactura . Denique optimum e limonibus & auranti js opera consimili oleum exprimetur.
Ad medicatam vero potionem idem oleum cum saccharo, ex aqua Iulepumebouique albumine decocto ac despumato , quod iulapium siue tuleia et e vpum nominant, sic permiscetur. Praedicto saccharo siue tulepoampulla potoria medio tenus impletur. Deinde additur una vel ab tera gutta olei e citreo cortice expressi: de obstructa digito ampulla Perasitatur, ut liquor uterque bene coeat , citreique odore saccharum penitus imbuatur. Eundem pariter odorem adiunget vel surculus praedicto leuiter oleo intinctus, & in tulepum demissus agitatu que: vel stiper ipsum tulepum in patinam dissus tim expressa e citreis corticibus oleosa irroratio. Iulepi huius citrati cochlear manea ieiuno sumptum exhilarat cor, stomachumque corroborat. Aliud ''di qu
citratum 1ulepum sic facies. Citreos corticeS, nec nimium Viricles, rum.
nec omnino flaventes, sine carne praetenues, librali pondere, cum vulgari
199쪽
vulgari quinque librarum aqua compones: lentoque vapore stillati, xij liquoris libram prolicies. Tum oleum ab aqua secerneS. Deinde in hanc aquam lectissimi sacchari libram demittes : de more decoques, despumabis, percolabisque . Eodem adhcies olei citrini gutatas fere quaternas. Denique vale probe obturato recondes. Cum voles cordi stomachoque suppetias serre presentissimas, liquoris huiusce cochlear mane ieiunus ex aqua sumes . Nunc aliam habeo de- η'm si ipq licatissimam e citrei cortice, plandque basilicam tradere medici-
sor,st nam. Sumito mala citrea sex. Summatim & carne tenus decortl-
' cato. Siquid carnis corticibus adhaeserit, nihil ossiciet, imo etiam, proderit. Eos cortices demittito in vitreum vas globosum de praegrande. Eodem aquam e vino stillatitiam praviantissimam crium pondo librarum infundito . Uas diligenter obturato , inserto ac bene agglutinato itidem vitreo operculo, quod ante notorium siue caecum pileum appellant. Idem vas avituo ac praeseruido in sole, leonem obeunte, habeto dies duodecim . Animaduertas hic velim, , quo plus adiunctae carnis habuerint cortices, eo suturam eiusdem, aquae stillatitiae vim obtusiorem. Post eos dies eandem aquam ct trino iam colore tinctam, olentemque ac resipientem citreum, de i-quato in aliud vitreum vas: eoque ad ijcito malum citreum ruant2tatim consectum, & saccharo conditum: quae compositio Neapoli fieri optima solet, ac fictilibus alveolis recondi. Deinde vas ben operito: & in sole sinito dies viginti. Tum liquorem illum farina,
rio cribro transinissum in alio bene obturato vase custodito . M an hora ante cibum quarta sumito eius misturae drachmas tres. Mare valet ad latificandum cor, stomachum roborandum, halitum quo commendandum. Denique nectareum est, viroque dignum prin- Pastilli e eL cipe medicamentum. Sed nullum aeque remedium cordi, stoma- huc. r. cho, capitique conducibile, atque citreis e corticibus pastilli. Eos grum , ita componimus. Malis citreis plane iam adultis, necdum tamenis Rauentibus, virentes cortices in quatuor aut quinque partes diuisus detrahimus. Deinde aqua maceratos ita saccharo incoquimus , nogenuensi more dulcis conditurae granosa scruposaque concretione
obruantur , nque tanquam in syrupi liquido medicamine natent: sed ut concrescente praedulci, quem combiberunt, succo satis rigescant. Ad Lec siccatos tyrocnesti, siue radula multifora minutam in scobem atterimus. Eam scobem in saccharum seruefactum , liquatumque coetura densandis pastillis idonea conijcimus. Vbi citrea scobs liquefacto cum saccharo penitus concorporata videbitur: tum demum, si libeat , in singulas compositionis huiusce libras adijcimus grana moschi bina, ambari dena . Verum haec odoramenta in tabem ante resoluimus aut aqua ex aurantii floribui educta, aut mor
200쪽
nient, lulepioleo curino conditi. Igitur utranque rem , nempe odoramina liquoremque in mortarium meum bene concalefactum ac bene emundatum confundimus: &pistillo itidem bene calido conterimus de permiscemus. Si suppetant ex ambaro pastilli, Oris animae odorandae compositi, eos quoque in puluerem solutos a dijcimus. Quanquam citra hos odores praedicta compositio iucundissime olet sapitque . Hi denique pastilli ad maioris florentini numis malis amplitudinem sic rotundantur. Super tabulam siue marmoream siue ligneam, quam mundissimam, optimique sacchari faxina inspersam supradicia mistura particulatim ac dispersim effunditur:
ut pares in orbiculos uniuersa diffluat dc concrescat. Accipe nunc e citrei corticis liquore pastillos , uniuersam suauitatem, hoc est filam, Nq- ipsem opificem Neapolim resipientes. Principio mala citrea sum ea da complura, exempli causa quindena, modicae magnitudinis, quorum cutis e viridi ad flauum leuiter inclinet: ea quippe succosior, Deinde mala eadem singula aenei mortarij permundi, nulloque Od re imbuti labro intimo ab ima parte ad summam candida tenus
pulpa cauto nisu sic affricanda , ut expressus in mortarium , aqua consimilis, crassiusculus de odoratus defluat liquor . Hunc auten ante percolare Oportet, quam adhibeas. Tum ex eodem quarta
unciae pars in optimi sacchari minute contriti selibram insunditur. Tria praeterea mosthi, duo ambari lectissimi grana cum aqua rubentium rostrum stillatitia adijciuntur: ex eaque mistura pastilli fio ma fiunt arbitraria, de absque igne siccantur. Compositio haec languentem ventriculum, eiusque praesertim os corroborat: inflationes
discutit : cordis palpitationem sistit: tenuissimi sanguinis vividas igneasque particulas, siue spiritus, quibus ad vitam sensumque vigemus, instaurat:& halitum commendat. Aliter alij minus operO- Alii simpli. sam, palato tamen iucundam de cordi salutarem compositionem sic s/' β' elaborant . Scobem e citreis corticibus derasam linteo perquam mundo includunt, exprimuntque . Succum expressum eliquari paulisper sinunt, dum retrimentum subsidat. Tum saccharo ad pinguedinem syrupi coacto excoctoque in pastillos tantum praediciti succi adijciunt, quantum satis est odori saporique peregrino conciliando. Eiusdem alij scobis ariditatem calida nonnihil insuccant, de oleosum
acumen obtundunt : expressioque liquore saccharum condiunt syrti-pi modo concretum, Ac more supradicto ita excoctum, ut lentorsita deducat. Exinde in alveolos addunt, de rite operculant, curantque, ut ea compositio denseat, Scrustulam obducat. Iam Vero Aqua et hei potionem citrei cortice sciatiissimam sic facies. Quantum aquae laterit, in cucuma fictili, laruique tectorio loricata de permunda inser- Via.
ues acies: per horae quadrantem seruere sines: deinde in puluerem Z contriti