장음표시 사용
31쪽
Conon Atheniensis Peloponnesio bello accessit ad rem publicam, in eoque eius opera magni fuit nam et praetor pedestribus exercitibus praefuit et praesectus classis magnas mari res gessit quas Ob causas praecipuus ei honos habitus est namque omnibus unus insulis praefuit, in qua potestate Pheras cepit, coloniam Lacedaemoniorum sui etiam xtrsmo eloponnesio bello praetor, cum apud Aegos flumen copiae Athsenionsium ab Lysandro sunt devictas sed tum afuit, eoque peius res administrata est: nam et prudensa rei militaris et diligens erat imperator itaque neminierat iis temporibus dubium, si affuisset, illam Athenienses calamitatem accepturos non fuisse. Robum autem rumietis, cum patriam sideri audisset, non quaesivit, ubi ipse tuto viveret, sed unde praesidio posset esse civibus suis itaque contulit se ad Pham agum, satrapem Ionias et Lydiae eundem quem generum regis et propinquum apud quem ut multum gratia valeret, multo labore multisque effecit periculis nam cum Lacedaemonii Atheniensibus devietis in societato non manerent, quam cum Artaxerae secerant, Agesilaumque bellatum misissent in Asiam, maximo impulsi a Tissapheme, qui ex intimis regis ab amicitia eius defecerat et cum Lacedaemoniis coierat socistatem, hunc adversus Phamabagus habitus est imperator, ae quidem vera exercitui iraefuit Conon eiusque omnia arbitrio gesta sunt hic multum ducem summum Agesilaum impedivit saepeque eius consiliis obstitit, neque vero non fuit apertum, si ille non suisset, Agesilaum Asiam Tauro tenus regi suisso erepturum qui posteaquam domum a suis civibus revocatus est, quod Boeoti et Athρnienses Laceda0moniis bellum indixerant, Conon nihilo setius apud praesectos regis versabatur iisque omnibus magno
Desecerat a rege Tissaphemes, neque id tam Aria taxerxi quam ceterim erat apertum multi. enim magnisque meritis apud regem, etiam cum in melo non maneret valebat neque id erat mirandum, si non facile ad credendum adducebatur, reminiscens ius se gratia Conon a Phamabago ad regem missus posteaquam Venat, primum ex more Persarum ad chiliarchum qui secundum gradum imperii tenebat, Tithrauston accessit seque ostendit cum ego colloqui velle aut a ille nulla 'nquit 'mora est, sed tu delibera, utrum colloqui malis an per litteras agere quae cogitas. Ἀρ- cesse est enim, si in conspectum Veneris, Venerari te
sin hoc admittituri hoc si tibi grave est, per monihil' setius editis mandatis conficies quod studes. tum Conon mihi vero' inquit non est gravo quemvis
honorem habere regi, sed vereor ne iritati meas sit opprobrio, SI, cum X ea sim prosectus, quae ceteris gentibus imperare consuerit, potius barbarorum quam
tus est, ut et Tissaphemem hostem iudiearit o Lacedaemonios bello persequi iusserit et ei permiserit quem vellet eligere ad dispensandam pecuniam. id
arbitrium Conon negavit sui ess consilii, sed ipsius qui optam suos nosse deberet, sed se suadero madinabaeto id negotii daret inino magnis muneribus do gnatus ad mare est missus, ut Cypriis et Phoonteibus ceterisque maritimas civitatibus naves longas imperaret classemque, qua proxima aestate mars tueri posset, compararet, dato adiutore hamabago, sicut aps 'oluerat. id ut Lacedaemoniis est nuntiatum a non sine cura rem administrant, quod maius bellum1mminere arbitrabantur, quam si cum barbaro solum contenderent nam ducem sortem et prudentem regiis
32쪽
IX CONON. 4. 5 opibus praefutumam ac secum dimicaturum videbant, quem neque consilio neque copiis Superare IOSSent. hac mente magnam contrahunt classem proficiscum
tur Pisandro duce hos Conon apud Cnidum adortus magno proelio fugat, multas naves capit, complures deprimit qua Victoria non solum Athenae, sed etiamJcuncta Graecia, quae sub Lacedaemoniorum fuerat im- perio, liberata est. Conon cum parte navium in patriam Venit muros dirutos a Lysandro utrosque, et iraei et Athenarum, reficiendos curat pecuniaeque quinquaginta talenta, quae a hamabazo acceperat, ciVibus suis donat. 5 edidit huic, quod ceteris mortalibus, ut inconsideratior in secunda quam in adversa esset Ortuna. nam classe eloponnesiorum devicta, cum ultum se iniurias patriae putaret, plura concupivit quam effi- cere potuit neque tamen ea non pia et probanda fuerunt, quod potius patriae opes augeri quam regis maluit nam cum magnam auctoritatem sibi pugna illa navali, quam apud Cnidum fecerat, constituisset non solum inter barbaros, sed etiam omnes Graeciae civitates, clam dare operam coepit, ut Ioniam et Aeoliam restitueret Atheniensibus id cum minus diligenter esset celatum, iribazus, qui Sardibus praeerat,
Cononem Vocarit, simulans ad regem eum se mittere velle magna de re huius nuntio paren cum VeniSSet,
in vincla coniectus est, in quibus aliquamdiu fuit. inde nonnulli eum ad regem abductum ibique eum perisse Scriptum reliquerunt contra ea Dinon historicus, cui nos plurimum de Persicis rebus credimus,
effugisse scripsit illud addubitat, utrum Tiribago
sciente an imprudente sit factum.
Dion, Hipparini filius, Syracusanus, nobili gener 1 natus, straque implicatus tyrannide Dionysiorum. namque ille superior Aristomachen, sororem Dionis habuit in matrimonio, ex qua duos filios, Hipparinum et Nisaeum, procreavit totidemque filias, nomine Sophrosynen et Areten, quarum priorem Dionysio filio eidem cui regnum reliquit, nuptum dedit, altera Areten, Dioni. Dion autem praeter generosam pro eoinquitatem nobilemque maiorum famam multa alia ab natura habuit bona, in eis ingenium docile, come aptum ad artes optimas, magnam corporis dignatalem'
quae non minimum commendat, magnas praeterea
divitias a patre relictas, quas ipse tyranni muneribus auxerat. erat intimus Dionysio priori, neque minus apropter mores quam affinitatem. namque etsi Dionysii crudelitas ei displicebat, tamen salvum propter
necessitudinem, magis etiam suorum causa studebat. aderat in magnis rebus, eiusque consilio multum movebatur tyrannus, nisi qua in re maior ipsius cupiditas intercesserat. legationes Ver Omnes, quae essent 4
illustriores, per Dionem administrabantur quas quidem ille diligenter obeundo, fideliter administrando crudelissimum nomen tyranni sua humanitate leniebat hunc a Dionysio missum Karthaginienses sic Suspexerunt ut neminem umquam Graeca lingua loquentem massis sint admirati. Neque vero haec Dionysium fugiebant: nam quanto esset 1b Ornamento sentiebat quo fiebat ut uni huic maxime indulgeret neque eum secus diligeret ac filium qui quidem, cum Platonem arentum venisse 2 fama in Siciliam esset perlata, adulescenti negare non potuerit, quin eum arcesseret, cum Dion eius audiendi cupiditato flagraret dedit ergo huic Veniam magnaque eum ambitione Syracusas perduxit. quem Dionis adeo admiratus est atque adamavit, ut se ei totum
33쪽
traderet neque vero minus ipso Plato delectatus est Dione itaque cum a tyranno crudeliter Violatus esset, quippe qui eum venumdari iussisset, tamen eodem rediit eiusdem Dionis precibus adductus interim in morbum incidit Dionysius quo cum rarius conflictaretur, quaesivit a medicis Dion, quem ad modum se haberet, simulque ab iis petiit, si forte in maiore esset periculo, ut sibi laterentur: nam velle se cum eo colloqui de partiendo regno, quod sororis Suae filios ex illo natos partem regni putabat debere habere. 1 medici non tacuerunt et ad Dionysium filium sermonem rettulerunt quo ille commotus, ne agendi esset Dioni potestas, patri soporem medicos dare coegit. hoc aeger sumpto sopitus diem obiit supremum.
3 alo initium fuit Dionis et Dionysii simultatis,
eaque multis rebus aucta est sed tamen primis temporibus aliquamdiu simulata inter eos amicitia mansit. sicut, cum Dion non desisteret obsecrare Dionysium, ut latonem Athenis arcesseret et eius consiliis uteretur, ille, qui in aliqua re vellet patrem imitari, 2 morem ei gessit eodemque tempore Philistum historicum Syracusas reduxit, hominem amicum non magis tyranno quam tyrannidi. sed de hoc in eo libro plura sunt exposita qui de historicis Graecis con- scriptus est Plato autem tantum apud Dionysium auctoritate potuit valuitque eloquentia, ut ei persuaserit tyrannidis facere finem libertatemque reddere Syracusanis a qua voluntate Philisti consilio deterritus aliquanto crudelior esse coepit. Qui quidem cum a Dione se supe1ari videre ingenio, auctoritate, amore populi, Verens ne, Si eum secum haberet, aliquam occasionem sui daret opprimendi, navem ei triremem dedit, qua Corinthum deveheretur, ostendens se id utriusque sacere cauSa, ne, cum inter se timerent, alteruter alterum praeoccuparet 2 id eum factum multi indignarentur magnaeque Sset invidiae tyranno, Dionysius omnia, quae moveri O-
terant Dionis, in naves imposuit ad eumque misit. Sic enim existimari volebat, id se non odio hominis sed suae salutis secisse causa. postea vero 'uam saudiv1 eum in Peloponneso manum comparare sibique bellum facere conari, Areten, Dionis uxorem, alii nuptum dedit filiumque eius sic educari iussit, ut indulgendo turpissimis imbueretur cupiditatibus. nam 4 puero prius quam pubes esset scorta adducebantur, Vin epulisque obruebatur, neque ullum tempus sobrio relinquebatur usque eo vitae statum commutatum ferre non potuit, postquam in patriam rediit pater namque appositi erant custodes, qui eum a pristino victu deducerens, ut se de superiore parte aedium deiecerit atque ita interierit. sed illuc revertor. Postquam Morinthum servenit Dion et eodem 5 perfugit Heraclides ab eodem expulsus Dionysio, qui praefectus fuerat equitum, omni ratione bellum comparare coeperunt Sed non multum proficiebant, quod
multorum annorum tyrannis magnariam opum putabatur quam ob causam pauci ad societatem periculi perducebantur sed Dion, fretus non tam suis copiis aquam odio tyranni, maximo anim duabus onerariis naJibus quinquaginta annorum imperium, munitum quingentis longis navibus, decem equitum centumque peditum milibus, prosectus oppugnatum, quod Π-bus gentibus admirabile est visum, adeo sacile perculit, ut post diem tertium, quam Siciliam attigerat, Syracusas introierit. ex quo intellegi potest nullum' esse imperium tutum nisi benivolentia munitum ioci tempore aberat Dionysius et in Italia classem opperiebatur adversariorum, ratus neminem sine magnis copiis ad se Venturum quae res eum sesellit. nam 5 Dion iis ipsis, qui sub adversarii fuerant potestate, regios Spiritus repressit totiusque eius partis Sicilias potitus est, quae sub Dionysii fuerat potestate, parique modo urbis Syracusarum praeter arcem et insulam adiunctam oppido eoque rem perduxit, it
34쪽
talibus pactionibus pacem tyrannus sacere vellet Siciliam Dion obtineret, Italiam Dionysius, Syracusas
Apollocrates, cui maximam fidem uni habebat Dion . . 6 a tam prosperas tamque inopinatus re consecuta est subita commutatio, quod Ortuna sua mobilitate, quem paulo ante extulerat. demergere est adorta primum in filio, de quo commemoravi supra,
suam Vim Xercuit num cum Xorem reduxiSSet, quae
alii fuerat tradita, filiumque vellet revocare ad virtutem a perdita luxuria, accepit gravissimum parens vulnus morte filii deinde orta dissensio est inter eum et eraclidem, qui, quod ei principatum non concedebat, factionem comparavit neque is minus valebat apud optimates, quorum consenS praeerat cluSSi, cum Dion exercitum pedestrem teneret non tulit hoc animo aequo Dion, et versum illum Homeri rettulit ex secunda rhapsodia, in quo hae sententia est: non posse bene geri rem publicam multorum imperiis. quod dictum magna invidia consecuta est: namque aperuisse videbatur Omnia in sua potestate esse velle. hanc ille non lenire obsequio, sed acerbitate opprimere studuit, Heraclidemque, cum Syracusa VeniSSet, interficiundum curavit.
Quod factum omibus maximum timorem iniecit: nemo enim illo interfecto se tutum putabat ille autem
adversario remoto licentius eorum Ona, quos sciebat 2 adversus Se ensisse, militibus dispertivit quibus divisis cum cottidiani maximi fierent sumptus, celeriter pecunia deesse coepit, neque, quo manu porrigeret, suppetebat nisi in amicorum possessiones id eiusmodi erat, ut, cum milites reconciliasset, amitteret Optimates quarum rerum cura angebatur et insuetus male audiendi non animo aequo serebat, de se ab iis male existimari, quorum paulo ant in caelum suerat elatus laudibus vulgus autem offensa in eum militum voluntate liberius loquebatur et tyramum non ferem
Haec Ille intuens cum quem ad modum sedaret 8 nesciret et quorsum evaderent timeret. Callicratos quidam coas Atheniensis, qui simul cum eo ex eloponneso in Siciliam venerat, homo et callidus et adtraudem acutus, sine ulla religione ac fide, adiit ad Dionem et ait eum magno in periculo esse propter 2 ostensionem populi et odium militum, quod nullo modo eV1tare posset, si alicui suorum negotium daret qui se simularet illi inimicum. quem si invenisset idoneum
1ae1le Ommum animos cogniturum adversariosque sublaturum, quod inimici eius dissidenti suo sensus aperturi forent. tali consilio probato excepit has parte a1pse allicrates et se armat imprudentia Dionis id
eum interficiundum socios conquirit, adversarios eius conVen1t, Omuratione confirmat aes, multis consciis
quae ageretur, elata desertur ad Aristomachen, sororem Dionis, inoremque reten. illae timors perterritae conveniunt, cuius de periculo timebant. in illo negata Callicrato fieri sibi insidias, sed illa, quae ageremtur, fieri praecepto suo. mulieres nihilo setius Calli a cratem in aedemiroserpinae deducunt ac iurare eo runt
nihil ab illo periculi foro Dioni. ille hac religione
non modo non est deterritus, Sed ad maturandum concitatu est, Verens ne prius consilium aperiretur suum
quam cogitata perfecissol. 'Hac mente proximo die festo, cum a conventu se remotum Dion domi teneret atque in conclavi edito recubuisset, consciis facinoris loca munitiora oppidi tradit, domum custodiis saepit, a foribus qui non diScedant, certos praeficit, navem triremem armatis 2
omat Philostratoque, fratri suo, tradit eamque inportu agitare iubet, ut si exercere remiges vellet, cogitans, si forte consiliis obstitisset fortuna, ut haberet qua aufugeret ad salutem. suorum autem e numero Zacynthios adulescentes quosdam eligit cum audacissimos tum viribus maximis, iisque dat negotium, ad Dionem eant inermes, si ut conveniendi eius gratia
35쪽
viderentur venire ii propter notitiam sunt intromissi. at illius ut limen intrarant soribus obseratis in lecto cubantem invadunt, colligant, fit strepitus, inde ut exaudiri posset oris hic, sicut ante saepe dictum est, quam invisa sit singularis potentia et miseranda vita, qui se metui quam amari malunt, cuivis facile intellectu fuit namque illi ipsi custodes, si prompta fuissent voluntate, foribus effractis servare eum O-tuissent, quoad illi inermes telum foris flagitantes vivum tenebant cui cum succurreret nemo, Lyco quidam Syracusanus per senestram gladium dedit, quo Dion interfectus St. 10 Confecta caede, cum multitudo visendi gratia introisset, nonnulli ab insciis pro noxiis conciduntur. nam celeri rumore dilato, Dioni vim allatam, multi concurrerant, quibus tale facinus displicebat ii falsa suspicione Hucti immerentes ut sceleratos Occidunt. huius de morte ut palam factum est, mirabiliter vulgi
mutata est voluntas nam qui rivum eum tyrannum vocitarant, eidem liberatorem patriae tyrannique expulsorem praedicabant sic subito misericordia odio SucceSSerat, ut eum suo sanguine ab Acherunte, si poSsent, cuperent redimere itaque in urbe celebe rimo loco, elatus publice sepulcri monumento donatus est diem obiit circiter annos quinquaginta natus, quartum post annum, quam ex Peloponneso in Siciliam redierat.
Iphicrates Atheniensis non tam magnitudine rerum gestarum quam disciplina militari nobilitatus ost.
fuit enim talis dux, ut non solum aetatis suae cum primis compararetur, sed ne de maioribus natu quidem 2 quisquam anteponeretur multum vero in bello est VerSatuS saepe exercitibus praefuit, nusquam culpa XI. IPHICRATES. I 3
male rem geSSit, semper consilio vicit tantumque eo valuit, ut multa in re militari partim nova attulerit partim meliora fecerit iamque ille pedestria arma mutavit. cum ante illum imperatorem maximis clipeis brevibus hastis, minutis gladiis uterentur, ille e contrari peltam pro parma fecit a quo postea peltastae pedites aspellati sunt, qui antea hoplitae appellabantur), ut ad motus concursusque essent leViores, hastae modum duplicavit, gladios longiores fecit idem genus loricarum novum instituit et pro sertis atque aeneis linteas dedit quo facto expeditiores milites reddidit: nam pondere detracto, quod aeque corpus tegeret et
Bellum cum Thraecibus gessit, Seuthem, socium 2 Atheniensium, in regnum restituit apud Corinthum tanta severitate exercitui praefuit, ut nulla umquam in Graecia neque exercitatiores copiae neque magis dicto audientes fuerint duci, in eamque consuetudinem 2 adduxit, ut, cum proelii signum ab imperator esset datum, me ducis Opera sic ordinatae consisterent, ut singuli a peritissimo imperatore dispositi viderentur. hoc exercitu moram Lacedaemoniorum interfecit, quod 3 maxime tota celebratum est Graecia. iterum eodem bello me copias eorum fugavit, quo facto magnam adeptus est gloriam. cum Artaxerxes Aegypti regi 4 bellum inferre voluit, Iphicraten ab Atheniensibus ducem petivit, quem praeficeret exercitui conducticio, curua numerus duodecim milium fuit quem quidem
sic omni disciplina militari erudivit, ut, quem ad modum quondam Fabiani milites Romae appellati suntJ,
sic phicratenses apud Graecos in summa laude fuerint idem subsidio Lacedaemoniis profectus Epaminondae retardavit impetus. nam nisi eius adventus appropinquasset, non prius Thebani Sparta abscessissent, quam captam incendio delessent. Fuit autem et animo magno et corpore impera 3toriaque forma, ut ipso aspectu cuivis iniceret admi-
36쪽
XI. IPHICRATES. 3. rationem sui, sed in labore nimis remissus parumque
patiens, ut Theopompus memoriae prodidit, bonus Vero civis fideque magna quod cum in aliis rebus declaravit, tum maxime in Amyntae Macedonis liberis tuendis namque Eurydice, mater erdiccae et hilippi, cum his duobus pueris Amynta mortuo ad Iphi- craten confugit eiusque opibus defensa est. vixit ad
senectutem placatis in e suorum civium animis causam capitis semel dixit, bello sociali, simul cum i- 1 motheo, eoque iudicio est absolutus Menesthea filium reliquit ex Thraessa natum, Coti regis filia is cum
interrogaretur, utrum pluris, patrem matremne, fa-eeret, matrem' inquit id cum omnibus mirum videretur, at illo merito' inquit lacio nam pater, quantum in se fuit, liraecem me genuit, contra ea mater Atheniensem.
Chabrias Atheniensis hic quoque in summis habitus est ducibus resque multa memoria dignas gessit. sed ex iis elucet maxime inventum eius in proelio, quod apud Thebas fecit, cum Boeotis subsidio venisset. namque in eo victoria fidentem summum ducem Agesilaum, fugatis iam ab eo conducticiis catervis, eo irristratus est, quod reliquam phalangem loco vetuit cedere Obnixoque genu scuto, proiecta hasta impetum excipere hostium docuit id novum Agesilaus contuens
progredi non est ausus suosque iam incurrentes tuba revocavit hoc usque eo tota Graecia fama celebr
tum est, ut illo statu Chabrias sibi statuam fieri voluerit, quae publice ei ab Atheniensibus in foro constituta est ex quo factum est ut postea athletae ceteri- quo artifices iis statibus in statuis ponendis uterentur, quibus victoriam essent adepti.
Chabrias autem multa in Europa bella admini-
stravit, cum dux Atheniensium esset in Aegypto sua sponte gessit: nam Nectenebin adautum prosectus regnum ei constituit fecit idem Cypri, sed publico ab Atheniensibus Euagorae adiutor datus, neque prius inde discessit, quam totam insulam bello devinceret: qua ex re Athenienses magnam gloriam sunt adepti. interim bellum inter Aegyptios et ersas conflatum est Athenienses cum ArtaXerxe societatem habebant, Lacedaemonii cum Aegyptiis, a quibus magna praedas Agesilaus, re eorum, faciebat id intuens Chabrias, cum in re nulla Agesilao cederet, sua sponte eos adiutum prosectus egyptiae classi praefuit, pedestribus copiis Agesilaus. Tum praefecti regis Persae legatos miserunt Atho 3nas questum, quod Chabrias adversum regem bellum gereret cum Aegyptiis Athenienses diem certam Chabriae praestituerunt, quam ante domum nisi redisset, capitis se illum damnaturos denuntiarunt hoc ille nuntio Athenas rediit, neque ibi diutius est moratus,
quam fuit necesse non enim libenter erat ante oculos suorum civium, quod et vivebat laute et indulgebat sibi liberalius, quam ut invidiam vulgi possete1ffugere est enim hoc commune vitium magnis liberis 3 quo civitatibus, ut invidia gloriae comes sit et libenter de iis detrahant, quos eminere Videant altius, neque animo aequo pauperes alienam opulentiam intueantur. itaque Chabrias, quoad ei licebat, plurimum aberat. neque vero solus ille aberat Athonis libenter, sed omnes sere principes secerunt idem, quod tantum se ab invidia putabant afuturos, quantum R OnSpectu Suorum receSSerint itaque Conon plurimum Cypri
vixit, Iphicrates in Thraecia, imotheus Lesbi, Chares Sigei, dissimilis quidem Chares horum et factis et
moribus, sed tamen Athenis et honoratus et potens. Chabrias autem periit bello sociali tali modo. Oppugnabant Athenienses Chium. erat in classe Chabrias privatus, sed omnes, qui in magistratu erant,
37쪽
XII CHABRIAS. 4. auctoritate anteibat, eumque magis milites quam qui praeerant suspiciebant quae res ei maturavit moditem nam dum primus studet portum intrare gube natoremque iubet eo derigere navem, ipse sibi periniciei fuit cum enim eo penetrasset, ceterae non Sunt secutae quo facto circumfusus hostium concursu cum sortissime pugnaret, navis rostro percuSSa coepit SiderS.
hinc refugere cum posset, si se in mare deiecisset, quod suberat classis Atheniensium, quae exciperet natantes, perire maluit quam armis abiectis navem relinquere, in qua fuerat vectus id ceteri facere noluerunt, qui nando in tutum perVenerunt. at ille, praestare honestam mortem existimans turpi vitae, comminus pugnans telis hostium interfectus est.
Timotheus, Cononis filius, Atheniensis hic a patre acceptam gloriam multis auxit virtutibus fuit enim disertus, impiger, laboriosus, rei militaris peri tus neque minus civitatis regendae multa huius sunt praeclare facta, sed haec maxime illustria. Olynthios et Bygantios bello subegit Samum cepit in quo χνpido oppugnando superiore bello Athenienses mill et ducenta talenta consumpserant, id ille sine ulla publica impensa populo restituit adversus Cotum bella gessit ab eoque mille et ducenta talenta praedae in publi- cum rettulit Cygicum obsidione liberavit Ariobargani
simul cum Agesilao auxilio profectus est, a quo cum Laco pecuniam numeratam accepisset, ille cives suos agro atque urbibus augeri maluit quam id sumere, cuius partem domum suam quisque ferre posset itaque accepit Crithoten et Sestum. 2 dem classi praefectus circumvehens Peloponnesum, Laconicen populatus, classem eorum fugavit, Corcyram sub imperium Atheniensium redegit socios-XIII. TIMOTHEUS. I. 3.
qus dein aditinxit Epirotas, Athamanas, Chaonas Omnesque ea gentes, quae mare illud adiacent quo facto Lacedaemonii do diutina contentione destiterunt et sua sponte Atheniensibus imperii maritimi principatum
conceSSerunt, pacemque iis legibus constituerunt, ut Athenienses mari duces essent quae Victoria tantae
fuit Atticis laetitiae, ut tum primum aras Paci publice sint factae eique deae pulvinar sit institutum cuius laudis ut memoria maneret, imotheo publice statuam in foro posuerunt qui honos huic uni ante id tempus contigit, ut, cum patri populus statuam posuisset, filio quoque daret sic iuxta posita recens filii veterem patris renoVari memoriam.
Hic cum esset magno natu et magistratus gerere 3 desisset, bello Athenienses undique premi sunt coepti. defecerat Samus, descierat Hellespontus, Philippus iam tum valens multa moliebatur: cui oppositus Chares cum esset, non satis in eo praesidii putabatur fit 2 Menestheus praetor, filius Iphicratis, gener imothei, si ut ad bellum proficiscatur decemitur. huic in consilium dantur viri duo usu sapientiaque praestantes quorum consilio utereturi, pater et socer, quod in iis tanta erat auctoritas, ut magna spes esset per eos amissa posse recuperari. ii cum Samum profecti a essent et eodem Chares illorum adventu cognito cum suis copiis proficisceretur, ne quid absente se gestum videretur, accidit, cum ad insulam appropinquarent,
ut magna tempeStas oreretur: quam evitare u Veteres imperatores utile arbitrati suam classem suppresserunt at ille temeraria usus ratione non cessit 4 maiorum natu auctoritati, Velut in sua manu esset fortuna. quo contenderat, pervenit, eodemque ut Sequerentur, ad Timotheum et Iphicraten nuntium misit. hinc male re gesta, compluribus amissis navibus eo, unde erat profectus, se recepit litterasque thenas publice misit, sibi proclive fuisse Samum capere, niSi a Timotheo et Iphicrate desertus esset populus Reer, b
38쪽
suspica ob eamque rem mobilis, adversarius, invidus etenim potentia in crimen vocabatur domum revocat accusantur proditionis hoc iudicio damnatur Timotheus lisque eius aestimatur centum talentis ille odio ingrata civitatis exactus Chalcidem se contulit. Huius post mortem cum populum iudicii sui paeniteret, multae novem partes detraxit et decem talenta Cononem, filium eius, ad muri quandam partem reficiendam iussit dare in quo ortunae arietas est animadverSa. nam quos avus Conon muros ex hostium praeda patriae restituerat, Osdem nepos cum Summa
ignominia familiae ex sua re familiari reficere coactus est. Timothei autem moderatae sapientisque vitae cum pleraque OSSimus proferre testimonia, uno erimus contenti, quod ex eo facile conici poterit, quam carus suis fuerit cum Athenis adulescentulus causam diceret, non solum amici privatique hospites ad eum defendendum convenerunt, sed etiam in eis Iason,
tyrannus ahessaliae, qui illo tempore fuit omnium
potentissimus hic cum in patria sino satellitibus sotutum non arbitraretur, Athenas sine ullo praesidio
venit tantique hospitem fecit, ut mallet se capitis periculum adire quam imotheo de fama dimicanti
deesse hunc adversus tamen Timotheus postea populi iussu bellum gessit patriae enim Sanctiora iura quam
hospitii esse duxit. Haec extrema fuit aetas imperatorum Atheniensium, Iphicratis, Chabriae, Τimothei, neque post illorum obitum quisquam dux in illa urbe fuit dignus memoria.
Venio nunc ad sortissimum virum maximique consilii omnium barbaroriam, exceptis duobus Kartha - giniensibus, Hamilcare et Hannibale de quo hoc plura referemus, quod et obscuriora sunt eius gesta pleraque et ea, quae prospere ei cesserunt, non magnitudine copiarum, sed consilii, quo tum omnes Superabat, acciderunt quorum nisi ratio explicata fuerit, res ap
Datames, patre Camisare, natione Care, matre L Scythissa natus, primum militum in numero fuit apud ArtaXerXen eorum, qui regiam tuebantur pater eius Camisares, quod et manu forti et bello strenuus et
regi multis locis fidelis erat repertus, habuit provinciam partem Ciliciae iuxta Cappadociam, quam incolunt Leucosyri. Datames militare munus fungens primum, qualis esset, aperuit in bello, quod rex ad-Versus Cadusios gessit namque hic magni fuit eius Opera quo factum est, cum in eo bello cecidisset Camisares, ut patem ei traderetur provincia. Pari se Virtute postea praebuit, cum Autophro 2 dates iussu regis bello persequeretur eos qui defecerant. namque huius Opera hostes, cum castra iam intrassent, multis milibus regiorum intersectis profligati sunt exercitusque reliquus conservatus regis St:
qua ex re maioribus rebus praeesse coepit. erat O
tempore huys dynastes Paphlagoniae, antiquo genere, ortus a Pylaemene illo, quem Homerus Troico bello a atroclo interfectum ait cis regi dicto audiens non erat. quam ob causam bello eum persequi constituit eique rei praefecit Datamen, propinquum Paphlagonis:
namque e fratre et Sorore erant nati. quam ob causam Datames primum experiri voluit, ut sine armis propinquum ad officium reduceret ad quem cum Venisset sine praesidio, quod ab amico nullas Vereretur insidias, paene interiit: iam huys eum clam interficere Oluit erat mater cum Datame, amita aphla 4
gonis quid ageretur resciit filiumque monuit illo fuga periculum evitavit bellumquo indixit Thuyni. in quo cum ab Ariobarzane, praefecto Lydia et Ioniae totiusque Phrygiae, desertus esset, nihil Segesu pedi Severavit vivumque huyn cepit cum uxor et liberis. Cuius facti ne prius fama ad regem quam ipsera perveniret, dedit operam citaque omnibus insciis eo,
39쪽
ubi erat rex, venit posteroque die hum, hominem maximi corporis terribilique facie, quod et niger ete illo longo barbaque erat promissa, Optima vesteterit, quam Satrapae regii gerere OnSuerunt, mavit etiam dorque atque armillis aureis ceteroque regio cultu ipse agresti duplici amiculo circumdatus hirtaque tunica, gerens in capite galeam venatoriam, dextra
manu cluVum, Sinistra copulam, ita vinctum ante se Thuynem agebat, ut si feram bestiam captam duceret. quae cum me aspicerent propter novitatem matus ignotamque formam ob eamque rem magnus SSet concursus, fuit nonnemo qui agnosceret huyn regi que nuntiaret primo non accredidit itaque hama-b um misit exploratum a quo ut rem geStam comperit, statim admitti iussit, magno per delectatus cum facto tum matu, inprimis quod nobilis rex in potestatem inopinanti venerat itaque magnifice Datamen donatum ad exercitum misit, qui tum contrahebatur duce harnabago et Tithrausto ad bellum Aegyptium, parique eum atque illos imperio esse iussit. pOStea Vero quam humabagum rex revocavit, illi summa imperii tradita est. Hic cum maximo ratudio compararet exercitum Aegyptumque proficisci pararet, subito a rege litteras sunt ei missae, ut Aspim aggrederetur, qui Cataoniam tenebat quae gens iacet supra Ciliciam, con- finis Cappadociae namque Aspis, saltuosam regionem castellisque munitam incolens, non solum imperio regis non parebat, sed etiam finitimas regiones VeXa bat et quae regi portarentur abripiebat. Datames etsi longe aberat ab iis regionibus et a maiore reabstrahebatur, tamen regis voluntati morem gerendum putavit itaque cum paucis, sed viris Ortibus navem conscendit, existimans, quod accidit, facilius se imprudentem suo manu oppressurum quam paratum
quamvis magno exercitu hac delatus in Ciliciam, egressus inde . dies noctesque iter faciens Iaurum
transut eoque quo studuerat Venit quaerit quibus locis sit Aspis cognoscit haud longe abesse profectumque tum Venatum quem dum speculatur ad- Ventus erus causa cognoscitur Pisidas cum iis quos secum habebat, ad resistendum Aspis comparat idciDatames ubi audivit, arma sumit, suos sequi iubet apse equo concitat ad hostem Vehitur quem procul Aspis conspiciens ad se serentem pertimescit atque a conatu resistendi deterritus sese dedidit hunc Datamos vinctum ad regem ducendum tradit Mithridati. Haec dum geruntur, ArtaXerxes reminiscens, a 5 quanto bello ad quam parvam rem principem ducum misisset, se ipse reprehendit et nuntium ad exercitum Acen misit, quod nondum Datamen profectum putabat, qui diceret, ne ab exercitu discederet hic priusquam perVeniret, quo erat profectus, in itinere convenit, qui Aspim ducebant qua celeritate cum magnam benivolentiam regis Datames consecutum esset, non minorem inv1diam aulicorum excepit, quod illum unum pluris quam se omnes fieri videbant. quo facto cuncti ad eum opprimendum consenserunt haec andantes gazae custos regiae, amicus Datami, perscripta 41
mittit, in quibus docet eum in magno fore periculos quid illo imperante adversi in Aegypto accidissos
namque eam esse OnSuetudinem regiam, ut casus ad 4
versos hominibus tribuant, secundos fortunae suue: quo fieri ut facito impellantur ad eorum perniciem quorum ductu res male gestae nuntientur. illum hoc maiore fore in discrimine, quod, quibus rex maxime oboediat, eos habeat inimicissimos talibus illo littoris scognitis, cum iam ad exercitum Acen venisset, quod non ignorabat ea vere Scripta, desciscere a rege Onstituit neque tamen quicquam fecit, quod fide sua esset indignum. iam Mandroclem Magnetem exercitui praefecit; ipse cum suis in Cappadociam discedit coniunctamque huic Paphlagoniam occupat, celans, qua Voluntate esset in regem. clam cum Ariobaretane tacit
40쪽
XIV. DATAMES. I. . amicitiam, manum comparat, urbes munitas suis tuendas tradit. Sed haec propter hiemale tempus minus prospere procedebant audit isidas quosdam copias adversus se parare filium eo Arsidaeum cum exercitu mittit; cadit in proelio adulescens proficiscitur e pater non
ita magna cum manu, celans, quantum Vulnu accepisset, quod prius ad hostem perVenire cupiebat, quam de male re gesta fama ad suos perVeniret, ne cognita filii morte animi debilitarentur militum quo contenderat, pervenit iisque locis castra ponit, ut neque circumiri multitudine adversariorum posset neque impediri, quominus ipse ad dimicandum manum haberota expeditam erat cum eo MithrobarZanes, socer eius, praefectus equitum is desperatis generi rebus ad hostos transfugit id Datames ut audivit, sensit, si in turbam exisset ab homine tam necessario se relictum futurum ut ceteri idem consilium sequerentur; 4 itaque in vulgus edit suo iussu Mithrobarganem profectum pro perfuga, quo facilius receptus interficeret
hostes quare relinqui eum par non 8Se et Omnes
consestim sequi quod si animo strenuo fecissent, futurum ut adversarii non possent resistere cum et intra vallum et foris caederentur hac re probata exercitum educit, Mithrobarzanem persequitur, qui tantum quod ad hostes pervenerat, cram Datames signa inforri iubet Pisidae nova re commoti in opinionem adducuntur perfugas mala fide compositoque secisse, ut recepti maiori essent calamitati primum eos adoriuntur illi cum quid ageretur aut quare fieret, ignorarent, coacti sunt cum iis pugnare, ad quos transierant, ab iisque stare, quos reliquerant quibus cum neutri parcerent, celeriter sunt concisi reliquos Pisidas resistentes Datames invadit primo impetu pellit, fugientes persequitur, multos interficit, castra hostium capit tali consili uno tempore et proditores perculit et hostes profligavit, et, quod ad emiciem suam
suerat cogitatum, id ad salutem convertit quo neque acutius ullius imperatoris cogitatum neque celerius
Ab hoc tamen viro Sisinas, maximo natu filius 7 desciit ad regemque transiit et de desections patris
detulit. quo nuntio Artaxerae commotus, quod intellegebat sibi cum viro sorti ac strenuo negotium esse, qui et prius cogitare quam conari consuesset et, cum cogitasset, facere auderet, Autophrodatem in Cappadociam mittit. hic ne intrare posset, saltum, in quo Ciliciae portae sunt sitae, Datames praeoccupare
studuit sed tam subito copias contrahere non potuit qua re depulSus cum ea manu, quam contraxerat, locum delegit talem, ut neque circumiretur ab hostibus neque praeteriret adversarius, quin ancipitibus locis premeretur, et, si dim1care vellet, non multum obesse multitudo hostium suae paucitati posset. Haec etsi Autophrodates videbat, tamen statim 8 miluit congredi quam cum tantis copiis refugere aut tam diu uno loco sedere. habebat barbarorum equi 2 tum viginti, peditum centum milia, quos illi Cardacas appellant, eiusdemque generis tria milia funditorum, praeterea Cappadocum octo milia, Armeniorum decem
milia, aphlagonum quinque milia, Phrygum decem milia, Lydorum quinque milia, Aspendiorum et ist-darum circiter tria milia, Cilicum duo milia, Capti
norum totidem, ex Graecia conductorum tria milia,
levis armaturae maximum numerum lux adversus
copias spes omnis consistebat Datam in s locique natura namque huius partem non habebat vicesimam militum) quibus fretus conflixit adversariorumque multa milia concidit, cum de ipsius exercitu non amplius hominum mille cecidisset quam Ob causam postero die tropaeum posuit, quo loco pridie pugnatum erat. hinc cum castra movisset semperque in 4 serior copiis superior omnibus proeliis discederet, quod