Amoenitates literariae, quibus variae observationes, scripta item quaedam anecdota et rariora opuscula exhibentur

251쪽

αμ . De Exi is memorum i

Arabici praecipue sermonis peritia sibi pares habuerit, nunc demum honorificam ejus mentionem instituere libuit. Tam stliciter autem in ipsos intimos illius linis guae recessus, & quod admirandum oppi. do est, absque ductore sua potissimum ope. ra ac industria penetraverat, ut tota vita aliud nil egisse, nil didicisse , iudice viro quodam pererudito, videri posset. Quam ipsi cognitus fuerit sacer Muhammedano. rum codex, Alcoranus, testatur PAR ADN

SUS SARACENo-JUDAICA e genuinis .

auctoribus suis, Alcorano & Talmude breviter ab eo descripta ' ). Quam versatus item in aliis huius idiomatis scriptoribus fuerit, evincit vel solus liber, Tubingae A. 16a8. in Φ. divulgatus . cujus integrum hete titulum, cum rarior hodie sit, adseri-

pretationum Hebraicarum in Genesin, quas vel mintiquissimi paraphrastae ChaldWi, vel Critiei Bibliorum Nasore thae, vel Cabbalistae , vel Talmudistae, vel Rabin bini, vel nostrates quoque Iudaei super sacrum con textum afferunt. Taceo ejus libellum de sesto Purim, in criticis saeris Anglieanis luci redonatum, de Triumphatorem vapulantem, sive refutationem blasphemi A maledicentissimi cujusdam libri Hebraici 4 cujus prima duntaxat sectio Tubingae A..iεa3. in

252쪽

is Orientalem literaturam meridis. 24

ham : TARICH, h. e. Series Regum Pedisiae, ab Ardschir - Babetan usque ad Iara, gerdem a Chaliphis expulsum, per annos s re goo. cum prooemio longiori, in quo vetusti quidam Asiae magnates , maxime

Reges Adarbigan, item genealogia Christi Salvatoris, quantum de illa tenent Saraceis ni. Omnia ex fide Manuscripti mimi. nis ) authentici apud Musulmannos, quod a Tuteis ex Archivo Fillehensi reportavit, & primus in Germaniam invexie Vitu Max hiater Ut manus. Uestita tamen ibheriori commentario, ex aliis Arabum de Hebraeorum libris, aliquibus vel non ediatis hactenus, vel nunquam visis Latine. opusculum recens, varium S paradoxum: specimen secuturi majoris, serviturum hi

Volumen hoe genealogleum Tureie6. Arain bieum extat iam in Augustissima Bibliotheea Caesarea Vindobonensi, mi illud aliquando se consecraturum in deditatione ad gloriosissimae memoriae Imperato rem Ferdinandum II. spoponderat Marchialerus , praedam hane felieiter in expugnatione arcis Uilleiaeenfis a Tureis nactus. vid. Summe Rev. Reimmanni Bibliotheeam Aeroamatteam sive Recensionem specialem Cossieum ΜSCtorum Biblioth. caesar. Vinindobon. P. II r.

253쪽

α48 De Eximiis Suevorum

Principis Hamatae eximium ac desideratis- simum opus geographicum , Arabice ab ipso concinnatum , cum versione sua Latina ). Praeterea inter primos in Germania , qui Persicae linguae gnari fuerunt. referendus est omnigenae doctrinae Vir, quem pestifera lue in medio vitae cursu extin h Hugo ille Grotius, nominis . omen habens, illustri hoc epitaphio decoravit r έ ψ ἰ

Qui stadium solis, penitusque latentia

Sidera, qui voces norat, Hebrae, tuas:

Optimus

, Vid. Celeb. D. Struvii Acta literaria eNStis eruta, Fase. VI. p. 3I. sqq. scripsit quoque Grammaticam Arabieam, quae omnibus editis melior ac absolutior sperabatur, sed deperditis operibus iam accensenda venit, . lieet Petreicius, optimus ille: tonorum ingeniorum quondam aestimator, audita nostri morte, omnem diligentiam, teste Gasiendo in eius vita pag. m. 3χ8. adhibuerit , ut inedita ejus scripta, de quorum praestantia convictus erat, serva.

rentur , lucemque adspicerent. .. - . . ..

Vid. Spigelii Templum honoris pag. 33s- sqq. & Wittenti Nemor. Philosoph. Dee. 3.. P. 3ιδε

254쪽

in Orientalem literaturam mersiis. 249 Optimus interpres, quam Bosphorus as- , ruit, avia: Cui melius multo, quam sibi, notus Arabs

Pestifero rapitur SCHIXARDUS st.

derer docti Flant fimus, atque artes distere quisquis amat.

Vix poterunt seri talem sperare nepotes, ta nune a morbis μcula longa v

cent.

g. XVIII.

Alter est GEORGIUS HIERONYMUs ELSCHIUS, Augustanus, Vir, si quisquam alius, Polyhistoris summi elogio vere dignus, & uti plerarumque linguarum tam occidentalium quam orientalium gnarus , ita cumprimis in Arabica ad stuporem& miraculum usque versatus.' Testantur id quodammodo scripta in lucem emissa, ac praecipue Exereitatio de Vena Medinςns ; at multo tamen dilucidius testarenturalia opera, quae partim persecta, partim assecta reliquit, quorumque editionem mors ejus orbi erudito funestissima intercepit. Catalogum eorum cum ipse vivus, tum post Rr c : beatum

255쪽

rio Eximis nemorum

heatum illius obitum ex sorore nepos D. Lucas Schroechius, sub hujus anni initium non sine magno Reip. liter. luctu coelo receptus 3 ), vulgavit, qui melschium stientiae omnis & quarumvis literarum antistitem fuisse comprobat. Nec jactantius tot bonae frugis libros ab eo promissos esse existimandum est. Haud pauci enim, iique praestantissimi, ad umbilicum fere jam perducti erant, & reliquos, nisi fata suprema ejus turbassent circulos, Vir otio lite rario abundans, solitudinis sectator, & in continuo propemodum secessu vivens, tan. tis praeterea dotibus ornatus, facile sensim perficere potuisset. Talis enim fuit me sthius, qualem vix singula saxula pariunt. Magnis igitur laudibus eum certatim C mularunt Viri eruditissimi, e quibus f Ium producam Mor fium aliquantium

Virum i ita de eo judieantem ι : Mibii enium hujus miri admirabile semper visium es. aras enim ille non disiciplinas, linguas,

etiam Oriensales , conatibus pene Herculeis

exba u quod in illo judicium 8 quam sanum

256쪽

m orientalem literaturam meritis. 2 I

V elegans e quantus humanioris literatura apparatus ' Ego erete quoties tristes istas e naufragio tabulas, assectorum operum Indicem, per sputo, toties sane hane eruditi orbisjacturam deploro, faenum publice omnes, qui hujus viri sivestalem liserariam possident, obtein stir, ne quisquam illarum chartarum perire Mnant, Vpographos vero, ut tineis N blattis . quicquid earum siverest, eri μι, neque publico invideam.

g. XIX. . Adeo autem familiaris ipsi fuit lingua

Arabica, ut paucos Christianorum a renatis literis ad nostra usque tempora in hoc com

parandos cum eo esse autumem. Nec enim tantum libros eo sermone exaratos, quos diurna nocturnaque versavit manu, iexpedite legere atque intelligere, sed ipse etiam varia opera ex aliis linguis in eam transferre , ac siti animi sensa in eadem elaganter exprimere valuit, quod sane rarissimum est in homine nunquam inter Arabes ipsos commorato. Nitidissime Praeterea pingere ejus idiomatis literas sole-hat, ut non sine admiratione & insigni oc

lorum oblectamento seripta ab eo.

257쪽

usa ' De Eximiis Suevorum

γραφιαv & enuntiationem Arabicam per

Pettum Ebn Diabi Halebensem su) edicto, perlustrari possint. Cum animadver teret sae), tot alsa ubique viris doctis excogitantibus , molientibus , & partim ipso

opere perficientibus, nemini uni tamen in mentem venisse , tale quid in linguis Orientalibus conari, quae olim eruditi quidam Viri in Graecis magno Rein literariae comis modo, incremento & applausu tentarunt e animo secum constituit, integros quosdam libros Arabico sermone conscribere, atque ita Europaeae eruditionis specimina in Asiam& Africam transmittere , tut Orientalibus eultioribus & doctioribus facilius innote .sceret , quanti & nos illorum doctrinas &politiores disciplinas aestimemus, & quanti etiam nostras seientias recenter inventas ipsisque ignotas ab illis aestimandas opte

mus , quarum maximam partem suis foristasse minores putant, aut veteribus tantum inhiantes' etiam i contemnunt. Primum

laudabilis ejus itistituti specimen esse v luit

cu Vid. B. Schroech. l. e. cap. VI. p. 33. κ) Vid. ipsius meischii Epistolam ad Frideriis eum , Serenissimum mirte . Ducem exaratam, quae eum aliis ejus adjecta est editioni Augustanae Epistolarum Gerh. Io. Vossit, L a

258쪽

in Orientalem literaturam meritis. 233

luit librum, quem hoc titulo insignivit

PRETIOSAE MEMORIAE DELICIAE. In

isthoc opere , quod post extrema ejus fata in magni Philologi Matthiae Frid. Beckii si Bibliothecam transiit, Arabice, adjecta tamen versione Latina , descripsit labores suos, & medica, politica ac artificiosa plurima, quorum usus esse potest non tantum ad Medicinam, sed etiam ad honestam voluptatem & remp. atque familiarem exa gendam. Si itaque Vir per omnia summus hodienum superstes foret , haberet christianus & Europaeus orbis, cujus scripta ostentare Turcis posset, qui jam & ipsi literarum studia strenue urgent, doctrinaeque suae monumenta e typographia Constantioopoli his annis erecta, cujus nuper egre gia quaedam specimina haud sine voluptate

sontemplari mihi licuit, publici juris fa

ciunt. . '. g. XX.

. Jungendus est melschio magnus eius venerator MATTHIAS FRIDERICUsBECΚIUS, dignus tanto viro comes, Κaus.

3 Vid. Meeltithreri Aceessiones ad Almeloveeanii Biblioth. promissam di latentem. p. 7. . . . . b. .

259쪽

α34 i De Eximiis Suevorum

hyrae natus, Augustanete , dum vitali aura frueretur, Ecclesiae Minister , innumeris in rem literariam meritis inciutus. Huic uti omnis fere literatura orientalis se muutum debet , ita etiam Arabica. Pauca equidem publice prostant, quibus eam iblustravit, illius monumenta, sed egregia, satisque testantia, quantum iis in literis valuerit. Praecipue omnium calculos meis ruit Ephemeridibus Persarum per totum annum juxta Epochas celebriores Orientis,

Alexandream, Christi, Di letiani, Hegi-rae, Iesdegirdicam & Gelataeam, e libello Arabice, Persice atque Tureice MSto cum Latina versione & quinque commentari tum libris Augustae Vindel. An. I 6o6. in fol. publicatis, quibus magnam a Philolo gis, Chronologis & Astronomis iniit grais

tiam Vir longiori vita dignus, &, judice

C. S.

et Superius iam, eum de eximiis Suevorum ialinguam Hebraeam es Chaldaeam meritis dissereremus, praedicandus nobis fuisset Beckius, nisi brevitati studendum esset. optime enim vel sola paraphrastos Chaldaieae in duos Paralipomen. libros, quam pri mus eum versione sua di notis vulgavit, editione do his literis meruit. De aliis operibus philologicis, ab eo eonfectis, sed luci Ma svositis, vid. Meelsuhrer. . s. p. l. q. l λ

260쪽

in Orientalem sileraturam meritis. 2 s

C S. Schuretfleischio a , at quo Viro 1 adornandas Orientis literas natus, qui quan- tum industria posset, tantum ingenio eraperiri voluit, nulla dissicultate aut mole stia retardatus. Idem etiam dignum illum censuit , quem honorifico optimi Germa

niae Arabis b elogio adficeret.

. . . . - .

i C. XXI.

Sed & Turcarum lingua primum suum in Germania statorem atque vindicem agnoscit Suevum, HIERONYMUM videlicet MEGlSERUM, Stutgardia murtetn-hergicum , qui ejus & Grammaticam& breve Lexicon concinnavit, inque publicum emisit. Omnem vero rem liter riam Turcarum egregie felici foecundoque WELSCHII', μακαρμου calamo ill .sratam haberemus, nisi hibliopolae ac typographi operi, cedro digno, obstetrica tes manus ferre hactenus recusassent. Ea