장음표시 사용
61쪽
, Et ne nos inducas, oee. meum Iob , quod non sit ei similis in terra vir simplex, &rectus, ac timens Deum; dicitur fuisse Dei loquentis in intellectu diaboli, quia erat vera,& iusta illa cogitatio: Nunquid Iob frustra timet Deum Nonne tu vallasti cum ac domum eius, uniuersamq; substantiam per circuitum sed extende paululum manum tuam, & tange cuncta,quae possidet,ni in faciem benedixerit tibi, idest maledixerit, cum praua&peruersa fuerit, diabolo, & eius locutioni attriabuenda est. Et sic uniuersaliter secundum Augustinum clicendum est de omnibus sanctis viris, quos diabolus vult itatare, quod quicquid verum malignus spiritus de sanctis hominibus cogitat, quando eos tentare petit, Dei voce, &Dei locutione audisse perhibetur. Quicquid autem falsum, suae malignitati attribuitur. Secundo potest intelligi, quod Deus loquatur bonis, &malis Angelis corporaliter scilicet non in eorum cogitatione, sed per corporalem, & visibilem creaturam huic operi acc5modatam,sicut Dominus, & Creator omnium corporalium,& spiritualium, ut dicit Augustinus.
Diabolus tentat nos per seipsum non in propria natura apparens, cum horesie non poti sed suggestione aliqua, vel aliqua alia remediante, multis quidem modis.
D quartam dicendum, quod Diabolum per se ir
Primo visibiliter nobis in sua specie, & natura proma apparendo, ut sic nos tentet: & iste intellectus noest verus, quia cum diabolus sit spiritus inuisibilis, in sua natura a nobis videri non potest, cum obiectumoculi nostri sit res colorata corporea. Secundo, quod nobis visibiliter appareat in natura, ω Dcie aliena: tamen venit taliter, quod cognoscitur emediabolus, sicut beato Antonio in deserto invarijs formis animalium apparebat, & sic per se ipsum dicitur tentare, quia se dicit diabolum tentatorem. & neque sic est verus intellecth quia optime scit ipse diabolus humano genericius
62쪽
Cyprianus primu M gus, postea Martyr: cuilis histor. Iegitur inoni. diuino& dies festus colitur 26. Sept. Greg.hb.2Dialog.c. 2
cius nomen esse odiosum,& quod eum tanquam inimicum mortalem reputamus . unde statim cum se nobis manis staret , bene scit,quod ipsum repelleremus. Tertio modo miscendo se nostiae carni,vel alteri naturae
nobis per se ipsam aliqua vitia proponit, &suggerit, de
quibus nos tentat. Itaque dato , quod caro nostra cesset nos molestare,diabolus tamen potest ipsam instammare ad vitium , & carnis concupiscentiam,ita,ut tentationem non dicatur facere caro ex innata corruptione, quae semper co-
cupiscit aduersus spiritum. Et isto modo verum est, diabolum per se ipsum nos tentare , sicut exemplum habemus de Sancto Cypriano, qui cum esset magus, & concupisceret Iustinam Virginem, misit diabolum ad illam inducendam in sui amorem ita quod diabolus inflammavit valde carne ad concupiscentiam S. Iustinae, sed recurrens ad Christum signo Crucis illum fugauit. Recitat etiam Gregorius de S. Benedicto,qubd diabolus quadam die in specie Merulae circa eius vultum frequenter volitare coepi ita ut manu eam
potuisset capere,si voluisset ipse tamen signo Crucis se muniens,Merula ipsa recessit , post cuius recessum tantam inflammationem in sua carne sensit,& ardorem,quantum vir sanctus nunquam fuerat expertus. Et speciem ilicuius mulieris, quam Benedictus aliquando viderat, diabolus in mentem eius venire fecit, inquam ita exarsit, ut deliberarct dcscrtum dimittere; sed gratia Dei praeuentus inter spinas nudus se proiecit, & omnis illa tentatio recessit. Hoc modo diabolus per se ipsum tentat: & cum deficit c ro tentare, quam homo spiritui subiugauerit, postmodum diabolus vel per speciem mulieris, vel per locutionem eius sub ratione cuiusdam boni in principio, ipse p0stmodum ad vitia mala trahit, & inducit. Tentat nos similiter mediante alio. quia mediante Mundo per rerum temporalium immoderatam affectionem, & quandoq; per Tyrannorum mundi persecutionem, & per Tyrannos nititur persequi pauperes, & viros sanctos, ut a virtute, & veritate rec dant ; & mediante carne, quia sortius caro tentat simul cudi
63쪽
diabolo , qu1m sola sine ipso. i
Diaboli Omnes si essent anibilati, vel relegati γη Inferno, adhue ab ipso nos tentari posse dicendum esseti non per nouam impulsinem ad viti ed virtute prima tentationis.
P qVinx in dicendum , quod unus homo potest D
iium dupliciter offendere , primo priuando)psum armis, & auferendo ab eo illa quibus possit se defendere, ne ab alio laederetur.Secundo percutiendo ipsum, di figendo sibi vulnera,ex quibus infirmaretur,& forte m reretur ; hic diabolus dupliciter nos offendit, primo armis, quibus eramus induti priuando & spoliisdo. tentando nim primum hominem, vincendo ipsum abstulit ab eo,& a nobis iustitiam originalem, qua eramus induti. quia neq, Mundus alliciendo, nec Caro rebellando poterat nos tentare, nec trahet ead aliquod illicitum cogitandum, vel op randum ; ita quod diabolus tentando,& vincendo primum Gen. s. hominem nos omnes in persona ipsius tentauit,& vicit alla ferendo a nobis arma, quibus eramus induti; quibus ablatis,semper mundus,& caro nos tentat ad multa illicita opera . Secundo diabolus nos offendit per se ipsum ad diuersa vitia impellendo ,& inducendo. Cum ergo quaeritur,posito quod omnesdaemones essent in Inlarno relegati,& amhilati,esset ne verum dicere:Dia
bolus nos teritat 'Di --,---ἀpropter armorum pria
uationem, & cxpoliationem factam in primo homine esset verum, quia abstulit nobis illud,quo facto,& ablato patis . . mur omnes tribulationes, &tentationes, quas quotidie experimur. Ita quod vigor, & fortitudo illius primae te lationis manet semper in omnibus tentationibus, & persecutionibus nostris. Ita quod etiam si diabolus esset mih latus, adhuc mundus, & caro nos tentaret, quod faciunt ui in virtute,& fortitudine primae tentationis. Et ideo verum esset dicere adhuc nos tentari a diabolo. Sed non esse veru dicere nos tentari a diabolo per nouam impulsionem ad D .
Ea vitia, & peccata, si omnes essent anillilati, vel in Inser
64쪽
in Esa.e. 26& aliis in locis. Aug.de sermo.dni lib.
no relegati, quia ipse diabolus per se ipsum non posset nos tentare, & ad vitia impellere . Gia igitur propter primam diaboli tentationem semper a diabolo, & mundo, & came
tentamur, ideo Christus docuit nos orare: Et ne nos inducas.
, Sed libera nos a malo. Amen. Ltimo Saluator noster docet formare hanc septimam petitionem, quae secundum CP prianum in lib. de Oratione in fine posta
est, quia uniuersas preces nostras collecta breuitate concludit,quando dicit: Libera nosa malo . Nam nil ultra remanet quod debeat postulari, cum simul Dei protectionem aduersum malum petamus, qua impetrata,contra omnia, quae Diabolus, & mundus ope rantur, securi sumus, & tuti. Secundum Augustinum fuit ista petitio necessaria; quia non solum est orandum, ut non in malum, quo caremus , incurramus;verum etia est orandum, ut liberemur a malo, quod adducti sumus, & hoc sue sit infirmitas, siue asuersitas, siue assilistio, & persecutio aliqua;vnde dicit A gustinus ad Probam, quod istud ultimum in hac oratione positum tam late patet, ut homo christianus in qualibet tribulatione constitutus in hoc gemat, in hoc laclirymas fundat,.ut a malo liberetur. Et ideo in ea merito oratio terminatur, & concluditur, cum dicitur: Amen. quod idE senat, secundum Hieronymum ac si diceret, vere, & fid liter fiat, sicut petemus , quia secundum Augustinum in libro de sermone Do mini: ex omnibus his sententijs,quibus nos Dominus orarepraecipit, illam potissimum comme dandam esse iudicauit, quae pertinet ad dimissionem peccatorum, in qua nos misericordes esse voluit, quod est unum consi-
65쪽
consilium miserias euadendi,quia in nulla alia uione sic oramus , qudd paciscamur cum Deo sicut cum dicitur:
Dimitte nobis debita nostra, Autoe nos dimittimus debioribus nostris,
in qua si mentimur, perit totus orationis fructus, diwnte Christo: Nisi dimiseritis hominibus peccata eorum,neque M it. c. Pater meus coelestis dimittet peccata vestra: si autem di, miseritis,dimittet vobis &α & sic a Deo misericordiam cω sequemur, si illam proximo fecerimus,& sic a malis nostris ... Deo liberabimur.Sed hic oriri possut quinq;dubitationes. I. Vtrum Omne malum a peccato nostro procedat ξ a 2. Vtrum Deus semper liberet nos a malo 3. Vtrum Deus quandoq; citius liberet n os peccatores
. Vtrum sit orandii, quod Deus liberet hominem a mala morte s. Vtrum sit orandum, quia Deus liberet nos a perta cutionibus Tyrannorum
omnid mala, qua nobis euenirent, a peccato noro prauenire dicendum est.
D primam dicendum, quod malum priuatiue opponitur bono, & ideo non est aliquod ens positiuum, sed est boni priuatio. Tripliciter autem in nobis est bonum,scilicet animae,corporis, & fortuitori & sic
triplex erit mn iram, Lore, rarituatur aliquo
bono animae, vel corporis, vel fortunae, dicitur malum incurrerα Vnde infirmitas dicitur malum corporis, quia pri- - εtiat hominem bono sanitatis. Hoc praelapposito dico ad quaestionem, quod circa hoc dubium multi fecerunt erro Error mi, res, nam aliqui dixerunt omne malum nostrum a C o, & 'Planetis descendere: Sic Fatidici, & Astronomi. Aliqui a , et Fortuna, sicut Pagani dicebant illam Deam esse bona, vel mala nobis dantem. Aliqui a Diabolo,ut Manichari. Sed verita. Overitas catholica est,qubd omne malum nostrum ex pecca-- to procedit.Nam malum animae,quod est priuatio virtutis,
ct iustitiae, a pecca o procedit . quia, ut dicit Anselmus i
66쪽
Peccatum maliter nil aliud est, quam priuatio iustitii
inivi. debitae.Malum etiam corporis,&fortuna ex demerito peccati esset: iue a Deo procedit quia omnis poena ad puniti neni culpae ordinatur ex ordine diuinae iustitiae, apud quem ordinem sicut nullum bonum remanet irremuneratum ; ita nullum peccatum impunitum. Igitur omnia mala sagella , quae patimur , a peccato nostro proueniunt ex diuia Η;. Em. iustitia. Vnde per Hieremiam Prophetam dicitur: Te r. ra cum peccauerit mihi , haec sunt iudicia mea pessima,Gla Efeeh. s. dius, fames, & pestis. & per Ezechielem:Percute manum tuam, & allide pedem tuum & dic Heu , ad omnes abominationes malorum domus Israel. quia gladio , peste, &fame ruituri sunt.
Deus semper malo nos siberat, cum id quatuor modis faceresoleat.
D secundam dicendum, quod semper liberat nos Deus a malo, quatuor modis. Primo per malorum prohibitionem. prohibet enim Deus quandoq; ne superueniant nobis mala, quibus digni essemus secundum peccata nostra. Et quia Deus optime nouit sortitudinem,& debilitatem suorum fidelium; unde sicut bonus Medicus suis infirmis,quos nouit sortes, & robustos dat sortes medicinas, & violentas :& eis, quoSn nouit debiles,& fragiles solu praeparat lenitiuas; sic Deus
medicus animarum,illis,quos nouit esse sortes,in eius amore aliquando sortiores tribulationes immittit. Vnde dic a. me. ,. v x Apostolus:Nolumus vos ignorare iratres de tribulatione nostra, quoniam supra modum grauati sumus,Vt etiam es nos t*deret vivere ; Illis autem, quos nouit debiles,& fragiles , vel omnino prohibet, ut mala non superueniant, in tibi. quorum perseRa loquitur Iob: In sex tribulationibus liberaberis, & septima non tanget te ; Vel saltem prohibet, ne tot, & tot superueniant, quot portareron possumus . quia r. Cor. σα pius, & fidelis est Deus noster, ut dicit Apost. qui non permittit nos tribulari supra id,quod possumus, sed semper ali
quali pullatioaς illim angustiae facit prouentui
67쪽
& victoriam. Secundo, liberat nos a malo per eorrum com lationem. quia nunquam Deus permittit nos sic tribui ri & affligi,quin etiam postea consolationem non stipertinmittat, sicut nouit nobis expedire,ut risus noster dolore misceatur. Sic facit etiam, ut n ostra tribulatio misceatur alia quo gaudio , quilibet nanque experitur in se,ut sicut cum dulcedine huius vitae praesentis incipit experiri amaritudinem ; sic semper cum amaritudine incipit experiri aliquam diuinam consolationem , in quorum persona dicebat Pr
pheta : Secundum multitudinem dolorum meorum in cor s. de meo consolationes tuae laetificauerunt animam meam. Tertio nos Deus a malo liberat per eorum terminationem.
dicit enim Aug. super illo verbo Iob: Nihil enim sunt dies
mei: quia omnes dies vitae nostrae sunt unum momentum , t& unus cursus,qui antequam inciperent,nihil erant, & postquam terminabuntur, nihil erunt, sed dum durant:nihil liud est,quam instans momentaneum. quia de toto tempore vitae nostrae non habemus nisi nunc instas praesentis temporis,quod satis explicuit Apostolus,cum dixit: Id. n. quod . in praesenti est momentaneum,& leue,tribulationis nostrae operatur in nobis aeternae gloriae pondus. Quarto nos liberat Deus a malo per nostra in bonum conuersione. Omnia
enim mala culpae & poenae, quae permittit Deus suis 'delibus euenire,conuertit eis in bonum: quia ex illis malis elia '
suos fideles cadere,elicit eorum humilitatem,& magis, secundum Aug.placet Deo in malis factis metis humiliatio, quam in bonis superba elatio. In malis autem poenae elicit eorum patientiae probitate, & aeterni supplicij euasionem. α ita temper Deus hanc orationem, seu petitionem exa dit, qu ia semper liberat nos a malo.
Teceatores quandoque cuius a malo liberantur,quam iusti.Quod bis,non sis indicium praedestinationis esse edendum peccata deplorent , o patientiam seruent.
D tertiam dicendum est, ' hanc dubitationem mouet Aug. in Epist.ad Probam, dicens. Per esse exa se. i..
68쪽
ditum apud Deum, vel in obtinendo bona, quae desiderantur , vel in euitando mala, quae patiuntur, non possunt co- C0x- gnosci iusti a peccatoribus: Nam petiuit Paulus liberari 1 Exod. 16. tribulatione carnis; & no est exauditus. Petierut filii Israel murmurando saturari carnibus in deserto, in eorum concupiscentia;& fuerunt exauditi. Petiuit diabolus malu infer- re sancto viro Iob,& fuit exauditus. Petiuit vir sanctus ab ilIis poenis liberari, & nequaquam exauditus est. Perierunt daemones intrare in porcos, & admissae sunt petitiones eorum.Multi sancti petunt a malis praesentis vitae liberari, &λuna. ,a ' ζη uditi Et hanc causam assignat Aug. in ead. epi. Prob hom. uicens: NOS nescimus utrum tribulationes huius mundi, &34. mala praesentis vitae debeat nobis prodesse,vel nocere:quia m. a. dicente Apost.Quid oremus, vel petamus, sicut oportet,nescimus; tamen quia mala semper sunt cotra sensum nostrae infirmitatis, & humanae naturae fiagilitatem, semper ut a nobis austrantur, orare debemus,dicendo:Sed libera nos a mp .s' - - ' tamen deuotionem, dicit Aug. debemus seruare a. e. 1 . Domino nostro Iesu Christo,ut si ea a nobis non abstulerit, non ideo ab eo negligi extimemus, sed potius pia patientia malorum, quae patimur, ampliora bona sperare consequi,& maiora supplicia euitare. Unde in lib. 2.Machabaeo . rum, postqua narratae sunt tribulationes,& persecutiones,
Machab. quas passi fuerant illi sancti Machabaei ab illo Tyranno An
'γ' thioco R eg haec verba leguntur:Obsecro eos,qui hunc librum lecturi sunt,ne abhorrescant propter aduerses casus, sed reputent ea, quae acciderunt, non ad interitum, sed ad correctione generis nostri. & subdit causam,dicens:Etenim multo tempore non sinere peccatoribus ex sententia ag
re, sed statim ultiones exhiuere , magni beneficii est indicium. Ex quo dicto manifeste c6cluditur, quod persecuti nes mundi statim post perpetrationem peccatorum fidei, bus Christi euenire, est signum praedestinationis, si in eis . patiςntiam seruant, & peccata illa recognoscunt,paenitendo de eis.
69쪽
Liberationem mala mortis an sinon corporis petendam esse, Urmandum in.
D quartam dicendum,' Aug. in lib.de disciplina Au 'ist. de christ. ouaerit hanc dubitationem : Vtrum hQmO Gua , magis alligat mortem, qoam vitam ξ per illud tomos. e. commune dictum omnium hominum sic dicentium: Deus Lauertat a me malam mortem. Et est probatio talis: Quare tu vis filium tuum esse bonum, & alio meliorem quia dilbgis eum plusquam alium: Et Domum tuam vis esse bonam, quia diligis eam. Si ergo rogas, & oras, ut Deus det tibi
mortem bonam, & liberet te 1 mala morte, ergo plus amas tuam mortem, qutin vitam tuam. Mori enim male times,& male vivere non times. Magis ergo secundum Augustia . num debemus orare, quod nos Deus liberet a mala vita, sit . 4ii quam a mala morte, quia non potest esse mors mala,cuius eo. L.
vita bona praecessit. Nam si vis bene mori , bene vivas. Et si liberatus fueris a mala vita; infallibiliter liberaberis 1 mala morte. Sed tunc arguit Augustinus contra se dupliciter. Primo, quod multi sunt viri, qui sancte, & iuste vi-αerunt,& sanctae mulieres,& tamen male mortui sunt, quia
naufragio perierunt, alij gladio occisi sunt, alij a bestijs de
uorati,& a latronibus interfecti . non ergo qui bene uiuit , bene morietur. Secundo quia Ecclesietuquae errare non po
rest,hoc orat,quod a mala morte liberet nos Deus on autem Augustinus di- Responso
cens: Si esset mors mala, naufragio perire, & percuti gladio , & a bestijs deuorari, cum istas mortes Martyres sis .stinuerint,ergo male mortui sunt. Est ergo distinguendum, quod est mala mors corporis,& mala mors animae: de mamla morte corporis scriptum est : Praetiosa in conspectu Do- Pal. tio mini mors sanctorum eius. secundu enim vulgares, & ca nates homines sancti Martyres mala morte perierunt, quia
aliqui gladio, aliqui igne combusti, & bestijs dilaniati, &tamen in conspectu domini mors eorum dicitur praetiosa. De mala vero morte animae scriptu est: Mortuus est diues, Lue. is.&sepultus est in Inferno. Planum est enim, quod corpus diuitis
70쪽
diuitis non fuit gladio interemptum, nec in Inserno portatum , sed in sepulchro positum marmoreo. Anima autem eius sepulta est in Inserno ad perpetuam poena. Debemus
ergo orare secundum Augultinum, ut Deus liberet nos a mala morte animae, & non praeoccupemur aliquo peccato , cum anima exit de corpore: & talis mors animae mala esse non potest, si bona vita praecessit; sed a mala morte corporis non debemus orare, ut Deus nos liberet. quia, secundum Augustinum ad Victorinum presbyterum , Non alis tendit Deus quali morte, febre, vel ferro anima exeat de corpore, sed qualis ipsa transeat cum gratia,vel peccato. Nulla ergo cura debet esse homini de morte corporali,qualiter accidat; sed bene de morte animae. Vnde Greg. narrat in Dialogo de quodam saneto viro nomine Sanctulo, qui cum tempore Longobardorum apud eos habitaret, quendam Clericum, quem illi in captiuitate tenebant, & occidere desiderabant, custodiendum petijt,& nocte eum abire Iiberu permisit.qui cum mane venisset,dixerunt,quam morte vellet eligere sibi pro Clerico, cuius fideiussor extiterat, Respondit: Mortem nullam ego eligo nisi illam, qua D minus me mori permiserit. Finaliter tamen determinatum est, ut capite truncaretur, qui cum Carnificem sentiret supra se brachium in altum levasse, ut caput abscinderet;hoe solum verbum auditum est eum dixisse : Sancte Ioannes suscipe spatam: quam scilicet ille manu tenebat, & statim brachium eius in aere fixum est, ira, ut illud mouere non posset. Ad quod miraculum stupefacti, ipsum cum Omni-Dus Christianis captiuis ad propria remiserimi, disic psetet solutio.
Tramorum persecutionibus fiberationem petendam esse, Uirmandum est.
D quintam dicendum, quod Victorinus Presbyter istam quaestionem secit. Cum enim Prouintia eius multis tribulationibus, & persecutionibus Tyrannorum, & Barbarorum esset oppressa,scripsit Augustino