장음표시 사용
151쪽
exiguo prefici redimat . sed, dum equum ad dominum reducis , fortuito casu pereat , nihilominus pretium , & expensae sibi restituendae sunt , reddita t)men ratio. ne administrationis domino. a Inventor rei alienae nihil a domino ratione inventionis exigere potest , iuxta l. salsus . Qui alieni
rid uetas ciai facundi causa sustulit, furai u stringi
tur . Nihilominus tamen compensationein Iaboris , de eup sarum sinarum , rem vi dominum deserendo . exigere potuli. Ratio: Quia gratis non tςnetur ad ex-mosas, be laborem . 3 Qui ex gratia , aut mera liberalitate in aIterum expensas secit , non potest deinde, mutata voluntate ,
Dominus famulo aegrotanti non cogitur praestare sa Iarium , ncque expensas maiores , sed tantum simpliacem victum. Excipe i Nisi consuetudine Ioci reeeptum sit , ut dominus iamulo propter infirmitatem ni nil de annua mercede detrahere possit. Salarium constitutum repeti non potest ab haeredibus Advocati mortui a Quia per eum non steterat , quo minus causam ageret . idem etiam locum habet in Proselsore scientiarum , ob legitimum impedimentum non docente .s Mater , & avia in dubio censentur filio praestare
alimenta , non animo repetendi, sed materno affectu . Alia vero ratio .est de vittico, qui in dubio non prinsumitur alimenta gratis praeliare privigno, propria bona habenti . Quia si privignus surrit in servitio ub. rici, alimenta repeti non possunt.
De Fideissoribus. 4 'Blitatio fideiussoris c Fideiussit est, qui de al-
I terius obligatione , interposita propriae fidei ,
de obligationis cautione , securitatem praestat aecciasoria est alteri obligationi, saltem naturali, a feci, ut hcκ casu fide jussor etiam civiliter eompesti po si . V.C. pio servo , vel Manore fit ejubens . Si autem is , tu, promitI:oni fidei uisor aeecla , nec naturaliter ,
nec civiliter obligetat, nulla etiam in secjussore oriri potest obligati a. a Qui pro Religinta side iubet , censetur ad id se obligare , quod Praelatus , & Capitulum rem ratam
a Fidejullar intensius obligari potest, quam Plinei- palis , ut videlicet ei viliter magis obligetur e Non tamen obligati potiti extentius ita , ut ad plus obli-
Fideiussores alii in iudicio' suscipiuntur sunt tales , qui se obligant , qutad Rei seu criminis , seu debiti sistentur in judicio seu criminali , seu ei vili , &interdum . quod iudiea um luctit . solutum iri Alii extra iudi um. Deinde alii simplieiter dicti fideiusso res sunt interponeniis se ilicet iidem suam , in id , quod Principalis debet Alci is simultatis , ques non
obligant se simpliciter , scd quanto minus creditor a debitore suo eonsequetur . Atque hi ame conveniri non possunt , quam iacta discuisione principalis debiatoris . Fide iustotes autem simpliciter dicti conveniri quiam possunt , scd opponere eis licet exceptionem ordinis . ut videli t prius discussio fiat bonorum de
bitoris principalis , si praetens sit . in ejus vero desectum se postea solvere paratos esse. Excipe : Nisi no torium sit, principalem debitorem solvendo non esse, quia frustra fieret discusso i item , si debitor , quia nimis potens , conveniri non potest 3 item , si nemo sit , qui emat excussa bona : Quo casu creditor diu
Ordinarie . quicunque principaliter obligari, idem etiam fidesessor et se potest . Excipe mulierem , quae ,s fideiusserit, opponere potest exceptionem SC. Veli iani , quo minus solvere eogatur , etiam in conscie tiar soro ι quippe quod ob sexus fragilitatem boni pu-
Niet eausa introductum est. inod si per errorem Mulier solvetu . retinere quidem potest creditor, sed mulier potest rursum repetere, cum exceptio illa favor bilis sit . Id tamen Incum non habet in exceptione odiola, U. C. in bC. Macedoniano. N B. riod si Mulier pretium pro fideiussione accepit . aut publico Initrumento coram testibus promis rit se ti. telaesuram, obligatur sublato omni Sta Velleisiano. Racio: Quia tunc non ex levitate, aut naturalis raetilitate , scd pro praemio consequendo intercessisse
credi M. 6 Consuetudo obtinet, ut mulier SC. Velleianci renuntiate queat , modo a Notario stillicienter infimora
sit. Quamquam de hae spe lato iure cis uisi eubi. tari potiit , si iuramentum non intercedat a Sia eadem faei litate, qua ad fide iubendum, etiam ad renuntiandum Velleiano adduei possct . et Clerieus in damnum proprium fideiubere potest , ita enim eoiisuetudo obtinet . Quamquam etiam tune ex fideiussione non teneatur , nisi quatenus commode solvere potest, ita . ut non egeat . Sed Clericus non poteli fidi hibere in praeiudicium Ecclesiae suae ; multo minus Religiosust Praelatus tamcn in re modica.
idonei , non nisii secundum portionem obligantur . M si onus solvat , poteli cogere creditorem', ut actionem sibi contra reii quos sidclusiores cedat , per quam eos compellat , ut singuli solutionis portionem refundant. N B. Fideiussor etiam ante sententiam Iudicis in e scientia tenetur solvere debitum in di sectum Principa ilis , idque ex obl:gatione duris naturalis propter promissionem.
9 Certi ecasus sunt, quibus sJejussor obligitione liberatur. I. Si ita conventum fuit, ut cla so tem; ore,
vel eum fideiussor id petet et , fideiusone liberaretur . a. Si debitor prineipalis bona sua dilapidare incipiat . ut perieulum fideiussori immineat. 3. Si si deiussor longo tempore in obligatione n anserit ε, quod Judicis arbitrio ex circumitalitiis aestimandum eit . q. Si fideiussor ad solvendum coni emnatus sit . liatim , ante quam solvat, agere potest adversus debitorem princi' palem, ut ipsum liberet, & indemnem iervet.
Reg. in praxi osse ausa. I. Frequenter evenire Blat, ut Creditores quia habent fid
tu rem magis e modum . relicto pria ci al debitore 4 agunt in iudicio eontra eum m fideiuss ,rem . Ad ver erim Conta tia. rius id iniquum esse . S contra iussit iam , nisi in casibus supra exceptis , ct mora at menti tem de Odi garior e exigetvli si creditum a debitore . id evenire iolet, dum deiutor est in gradu aequali cum Creditore , & fidei alsor inferactias e vjitionis et tune enim potius contra hunc i s movetur , ut vel triniise clis plicendi Creditori cogatur solvere . vel cogatur expensas facere. ut se in iudieio defendat . Moneat emo C ala sinu hiri: casu suum raetutenteni de iniustitia , di de obligatione damna compensandi. l. Hae regula est in praxi attendenda a Consessariis quoaa fideiussionem mulierum. Solent hae muItoeties pro liberando patre , Marito , filiis die. a vexatione creditorem pro iptis Melabere absque publico contractu . ne deinde solvere . Haec igitur fideiusso nulla est . ex docti . in utroque foro, non solum q ria multoties fit a muliere tenorante suum privilestium , sed etiam quia irrita est ipsiut fides umo lacta fine publico in frumento tribus testibus eonsignato. Hitae non ibium repetere potest quoas.lvit , utpote solutum per errorem , sed Coditor tenetur restituere . etsi mulier non repetat ; sicuti tenerctur restitirere quod habuisset ab aliquo , qui millam cum eo cimtraxisset oblitationem . Advertat tamen Consetarius id verum esse , si mulier solvat ex bonis propriis , quae non fini sub dominio Mariti ; non vero fi solvat ex bonis suo labore acquisitis , quae tamen communia sunt, Marita.
De Piorore, O Hypotheca. I TOmen pignus c quod est res alteri 'bligata in seeuritatem debiti , ut , si aliter satisne tum non fuerit , inde satisfieri possit ferme rebus mobili bus , hypotheca immobilibus tribuitur. a Hypotheca , seu pignus divi. itur in Praetorium , quod subdividitur in Judiciale , sic dictum εἶ quia in
executionem sententiae Iudicis autharitate ecinstituitur , mittendo creditorem in possessionem bonorum edisit ris, postquam ille in solvendo eontumax fuerit. Praetorium est , quod ante latam sentcntiam a Magistrataeonstituitur , mittendo actorem in posscssionem , vel retentionem bonorum , quatenus ipsi cautum sit; puta, si Reus in iudicio non compareat. Conventionale est, quod partes contrahentes expresse conlii tuunt fuci rei interventu, sive solo contenta. N B. Non prohibetur, qui rem in pignus . seu hypothecam aecepit , alteri oppignorare , tanten absque praejudicio illius, euius pignus . y Pignus , seu hyp ,theca conventionalis alia est seneralis , quae ad omnia bona se cxtendit , exceptis Vestibus, instrumentis artificum, Doctorum libris. Alia particularis , quae est unius , vel plurium rerum in specie obligatio.
Legitimum, sive tacitum pignus est, quod sola Iegis dispositione constituitur.
152쪽
Talem hypotheram ha t. I. Fiscus in bonis cujLiaeunque debitoris . a. Pupillus in bonis tutoris : 1 e etesia in bonis Adminissiatorum suorum: Quia Ecclem jure minorum fui itur. 3. Liberi in bonis patris
pro administratione bonorum adventiti rum . 4. Maritus in bonis uxoris pro dote promissa , & vicissim uxor pro restitutione dotis in bonis mariti, etiam per
retentionem mortuo marito potest insistet e bonis mariti , relictis in domo. F. Quae a conduciore in urba
num p aedium inducta sunt, vel illata , tacitae hyp thecae loco obligata censentur Pro pensione , & da
N B. Quae inquilinus in domum invexit , interim a domino retineri possunt , donec ei pensio debita sciti
atur , ob generalem regulam Gail. Si res debitoris sine vitio perveniat ad et editorem, & subsit causa retinendae rei cohaerens, interim retineri posse , V. C. vellem a Litore, ob non solutam mercedem. 4 Quae res vendi , eae etiam oppignorari possimi , etiam usus fructus , emphyteusis . Quae autem vendi prohibitae sunt, eae serme etiam oppignorari non possunt , eo quod oppignoratio iit species quaedam alienationis.1 Pienoris ereditor alteri oppignorare non prohibriatur, sine praeiudicio tamen debitoris. o Pactum legis eommissoriae. in eo consistens , ut, si debitum V. C. ex mutuo ad certum tempus solutum non sit , pignus creditoris existat, utroque Jure reprobaturi Tamen iustum est pactum, ut, si ad ee tum diem solutio sacta non suerit , iusto tune pretio secundum boni viri arbitrium aestimando vendi debeat: Nam eiusmodi obligatio debitori imponitur partim in menam iustam propter dilatam solutionem , partim ob interesse creditoris, ut is indemnis servetur. N B. Debitore in mora existente biennio elapso post trinam denuntiationem pignus distrabere licet , ipse tamen creditor non potest emere. N B. Poena conventionalis medicieris adiecta a de
, , nam: nam poena debet correspondere culpae. Fructus ex pignore perceptos ereditor in partem sortis exoneranZae eomputare deact. Ratio : Quia de-bi tot manet dominus pignoris , ideo tam usus , quam i ctus, vel aestimatici eorum eidem debetur. 8 inbitor rem, quam uni oppignoravit, alteri veri. dcre non prohibetur : Emptor tamen de evictione i
N B. Si res partieularis , uni oppignorata , postea alteri oppignoretur , cum tamen ad utriusque debiti securitateni non sussiciat , reseri, utrum id factum suerit Iciente priore ereditore , atque ignorante post riore tunc prior ille juri suo eedere videbitur . Sin autem inscio prio c creditore , manet illi saltem juspritimum , sed polieri or , sit nescivit , rem ante oppi noratam esse . agere potest adversus debitorem tuum ypothecama actione, ut rem aliam lassicientem in pi gnoris locum substituat. Adde , quod in hoe easu et . iam actio de erimine llellicinatus ob calliditatem de bitoris intentari p istit . Dictum autem uellionatus , se ii callidae simulationis crimen a stellione varii colo. ris anim ii. 9 Oppignorato sundo , vel alia re frugistra . etiam fructus oppignorati censentur : Quia censentur pars fundi, ideoque eandem hypothecae obligationem sustinent, & poliunt a ereditore vindicari deductis expensis.
Rutita in prax ansa. I. Ualde expedit Consessarium Mn ignorare, quando adsit hDPotheca . ncc ne; cum e etiam eredator hypoti Marius praelati nem habeat quoad alios non hςpothecari hine est quod si a tendatur scia rario temporis, accidere potere aliquem Creditorem male numerari inter eos, cui ex hareditate non possit satisfieri . Hi credidi male eo locatum inter Credi met posteriores unum, cui debitor Miunctus publico instrumento lassis erat illi debere numm aurem ex mala administratione bonorum ipsua Creditotis . In Era luatione Creditorum hie consi se aliis suit ut
implet Creditor a che , a quo de suo eredito factum Laerat ν bucistri initiumentum . A iis mi ex haereditate obtinuit . Eso vero dicebam confiderandum , ut Creditorem hypotia rium, Oehynotheeam incepisse a die sus Mae a Desuino administrationis.11. Quandoq e dubitores, quod pro suo dehirci inmus ereditori radiderint . putant retardare posis solutionem laetendam tel empore determinato , vel quando sine graWt incommodo sane vendo . Advertat ergo Confessarius non proinde debit oret tu. - esse in conscientia nam pignus datur ob securitatem crevi. , on vero ut te ardetur irin M. auando fieri debat. lnsu
proinde etiam obliς tio restitutio et , si ex mora sol centi creditor dAu num patiatur, vel ei cesset Et quod iacium. lli. Aliud, quod in praxi attendere debent Consessarii, est quod multoties habentes pignus , videndo debit rex vetat re i tutionem , illud quocumque pretio distrahunt , ut tibi solvant proprium creditum . Primo ergo Possunt Deccare conita iusti iatiam, ni prius moneant debitorem de vena tione pignoru , ut
possit sibi consulere, vel soluendo, si potest . vel ab alio eodem
pignore debitam pecuniam comparando. Item possunt creditote peccare contra iustitiam , quando ipsis satis est ex pignore meu mam tu scientem pro suo credito retrahere , non curan re aliis
quid superesse in favorem derutoris. quod modica diligentia asi equi possent . Semper eum ergo in hoc casu ipse debi or non consentiat, etsi pignus distrahatur infimo pretio, eum facile poru et medio, Creditor tenebitur de lamno illato, ut de se patet. Demum in venditione pignoris potest peccari contra Charitatem, tune scilicet Pando ereditor nullum pateretur damnum , nec ullum ipsi cellaret luerum ex mora aliqua solvendi, & nihilominus , quia tempus advenit Blutionis , vult omnino a delatore mgnus vendi cum gravi ipsius damno.
De Transactione . 1 Ransactio est de re dubia . & eontroversa non gratuita pactio . Dicitur i De re dubia . Si enim per transigens sciat, ius sbi nullum in re competere, tum in conscientiae soro, tum etiam in externo transactio irrita est, vel saltem doli mali excepti
1 Qui in transactione bona fide facta immodice lae stis eli, V. C. insta dimidium justi, rescissionem eius
N B. I. Ad Transactionis justitiam necesse est , ut
pro tueri pendentis arbitrio servetur aequalitas. N B. a. Transactio legitima parit exceptionem litis,
perinde ae si res in iudieio decisa esset, juxta l. non
minorem . Nyn minoram transactionem , quam rerum Iudicatarum authoritatem esse. NA. 3.Transactio est contractus reciproeus innominatu . 3 Qui alienate rem prohibentur, ii neque ei rea eam transger , aut compromittere possunt v. C. haeres
fideleommisso gravatus; Tutor sine Iudi eis decreto ivasallus in studo ex pacto sine consensu domini . Transactio in bonis immobilibus Ecelesiasticis , aut mobilibus pretiosis sine soIemnitate irrita est . 4 Procurator Principis non potest transigere sine consensu . In necessitate tamen potest fieri transactio , V. C. ad diuturnas lites finiendas.s Transigere in crimine publico, eui poena sanetul-nis imponi solet, prohibitum non est, videlicet dάndo
adversario pecuniam , ut aereusatione absistat . Exeipeadu terium ι idque propter dedeeoris nutam, quae cri Jugi inn centi, ejus e conianguineis ex tali transactione a pergi inuest . In aliis vero eriminibus cum ac eulatore transigens pro eonsesso habetur, excepto crimine salii , eirca quod transactio valida est et Quia .
licet poenam sanguinis non ingerat, tamen eondemnato
gravem Infamiam irrogat , a qua se liberare Reus omnino desiderat . Uerumtamen praxis Iudicum obti- xl accusatio de crimine per transactionem abolita sit. Iudex tamen vel actore aecusante , vel per Inquintionem novo judicio procedere non prohibeatur. In aliis vero publicis criminibus , quibus poena san-ymnis irroganda non venit, fi Reas aliquo dato cum Uucriano transigat, habetur pro consessio. iuxta l. ult.sr. de praerari c. uiloniam intelligitur confiteri erimen , μι paciscitur. Quare ordinaria criminis eius pinna a Diici p-. n si probet, se innocentem cse , & Peeu- . C. solum ad redimendam vcxationem emisse.
. ta Non valet transactio sine Iudire facta de retriis
in testamento, nisi inspectis verbis testatoris. Si transactio circa unam , vel plures res Particulates fiat, non extenditur ad alias eiusdem causae conistroversias contentas, nisi eonnexae sint.
8 Transactio generatim, seu indefinite facta ad omnia particularia se extendere censetur , saltem ea , de qu bus tractatus praeeelserat , etsi ea in specie ineognita sint: mi satis est , ea consule , sive in genere e vita, ad que comprehensa fuisse, si excepta non sint. y Iudex In eausa valde dubia transacitonem partibus suadere debet, sed ad eam compellere non potest,
exceptis quibusdam casibus . r. Nisi judex fit lupi mus , qui in illa eausa liberam disponendi facultatem obtinet , puta , Papa in Eeclesiastieis beneseiis. a. Si, quia causa valde dubia est , ut dissicile si . eam decidere 3 hoe ea su Iudex , prae sertim supremus , ad transactionem partes compeli re potest . Idem aliquando potest Episcopus in causa beneficiali .
153쪽
io Si diuisio h Ereditat Is V. C. Inter fratres inlit-
euenda sit , ad majoieni natu pertinet ex aequo dividere, ad minorem eligete : Ubi vero talis consuetudotion est , ad Iudicem pertinet, jullam divisionem imnituere.
io praxi O ter via. Regula pro praxi adnotanda a Consessario est , multoties in
Dan actionibus apertas coxa atti iniustitias . Primo enim . aliquando sine tussicienti fundamento lis minitatur parti possidenti. unde haee , ut se redamat a vexatione, di ab expensis iitra , transieit cum parte minitante , aliouam Neuniam erogando , quod omnino iniustum est , si non detur prudens fundat nium litem intentandi . secundo, altera intervenite pote1 iniustitia in his transactionibus, ut scilicet litem minitando inducatur pars ad erogandum plus, quam mereantur rationes illius , qui vult ia item intentare . Ut igitur dictum mi , in transactionibus non dandum est transigentibus nisi pro rata rationum , quas viden tur habere et ita ut si rationes iudaeentur hine inde aequales. re sit et idenda, si maiora momenta videantur xi inere uni parti . quam alteri . illi etiam plus sit tribuendum . Si yroinde una pars litem minitando cic. plus extorqueat , quam videamur me reri ipsius rationes, is tali transactione intervenit iniustitia.
De Testamento , aliisque ultimis
ina, sive Juri congrua . a Testa mentit tri inter ultimas voluntates principatum tenec , recluirens haeredis institutionem . Reliquae autem ultimae voluntates s coeficinus , legatum nae-
redis institutionem non requirunt , di imperscctae , ae
B. Milites habent siete tale privilegium , etiam in
codicillo hae te flem dilecte instituere possunt. 3 Duplex est testamentum. Unum in scriptis , sive
cla:isum , quod tua propria , vel alterius manu conscriptum coram 7. tcstibus masculis, puberibus, liberis, ad id roetatis , octavus pro ignorante scrihele
si ato: e subteribit loeo ipsius ' Quod si. ipse F lst,
non opus erit alio. Alterum est nuncupativum, solum requirens, ut T. telles simul vocati sint , qui audiant, ct intelligant te: latoris voluntatem, eoram eis scripto, vel voce articulata prolatam . Solet tamen hodie talis nuncupatio coram testibus , & Notatio in scriptura in redigi non ad actita subitantiam servandam , sed ad meliorem clus compensat oriem . & securitatem :Quia licti portit, ut i cstes interim decedant, vel inhabiles redda itur , quorum deiectum Notarius suppici, ut insinuatione nulla apud Judieem opus sit.
N R. I. Surdus, caecus, mutus. pro istus, furiosiis,
aure infamis , ad te minerit in inhabito sunt 3 Mem , qui in testatoris potestate lunt t Pater in lilii testa mento non recte testis adhibetur , nec haeres. Legatarius tamen potest esse tellis in eo testamento . in
quo ipsi aliquid relictum eli; sicuti & qui tutor libe.1 is a patre nominatus est. Notario nihil relinqui pot-ell ; bene tanten dictanti. Re igiosi tellimonium a te. samentis nnn repellitur . N B. 2. I citamentum valet, si Tabellione, vel alio
quopiam coram testibus interrogante testatorem , num
hune V. C. Cajum hau edem instituere i lcstator
verbo expressi, annuat . Naepe tamen infringitur, fle sando , testatorem non satis compotem mentis fuisse , vel non auium eontradi e e. . N B I. Tella mentum valet . s testator haeredis in sit utionem , ic legata coram T. tcstibus non exprimat, sed lo. um mentionem faciat seripturae , aut schedulae , quam tali V. C. ConsclIario tradiderat , in qua vo-Iuntatem si iam contineri asseveret.
4 l' ictum de sutura successisne irritum est . Ratio hQuia jus haereditatis sututae pacto a quiri, vel aut scr-ri nequit. l. haereditas . imi r Divatos is situm, ut is, Dyc lacris, alic; ins ribtis otia Ar, ne donationis quidem mortis capsa sis Dec. cinnc iter Genecta. Paetum successionis in propria haereditate favore militum & causae piae explicatur , ut sit instar ultimae
voluntatis , qtiae ante mortem n nn ennsrnianir : Nam lolemnitates istae ei vili Iule introductae in causis piis locum non habent . Volo dicere r Si quis velit tua bona Eccletiae . aut pauperibus poli mortem suam obvenire , quomodocunque disponat , sive paciscatur , validam esse dispositionem , ita tamen , ut ad te mortem revocare possit. N B. Eiusmodi pacta tamen valent inter privatos , si sint de futura lueeessione reciproca, dummodo sane per modum donationis morte eonfirmandae. Idque inter coniuges receptum esse in Germania, tetatur Mynsi
serus. Resia. in mari observandis. I. Consessaritu non Deile suadeat Poenitenti Testamentum
scriptum o cum etenim ad illius valorem multae desiderentur so- Iemnitates, facile erit in eis mare. atque ita Testatoris dispositiones facillime a Iudice declarabuntur invalidae.
vel ipsum etiam Moeribundum sine landamento sollicitos esse . quia non reperitur Tabellio, qui ipsius exeipiat Te lamentum .
Advertat igitur ad lettamentum nu upativum nullam ex pi scri meam , ct satis esse si Testator coram lut enti numera te illum exprimat suam voluntatem, praecipue instituenda dererminatum haeredem . sine qua institutione , ut dictum eat , omnino Corruit testamentum . Ut tutius etiam rem agat, adverta sessamus, vel Par hus , cui Testator manite lavit inam volun eatam , ut si timeat tempore quo vult illam eonseribere , Vet
ruo advocandi sunt teites . Qionim semper magis debilita um , bene iaciet si adu et saltem duos domessem telles , quibus Testator exprimat se Copsessario , Paeocho , vel alteri
nam et asse suam voluntatem . ipsosque rogasse , ut veta erit1 hus testibus iisdem cot iuniearent . Hae adhibi a cautela . cum duo testes sussietant ad legitimam probationem , Muamu stator interea ita debilis evadat , ut non possit nisi Upit annuere Parocho dicenti coram sumetentibuς teitibus talem , ac talem esse 1plius voluntatem, Te ita mentum validum erit.
cipi a Moribundis tellam.nta , vix valentibus au merrogationein alterius respondere νta est , seu capite annuere . . nisis igitur aliquis Teitator prius eserit eum aliquo , bestque luam maianifestaverit voluntatem , limulque manuaverit ut teitibus proin neretur , nihilominus , poliqua in hi advenere , ua ac viιis ictas lit , ut vix ad interi ara possit respondere veto et inpate annuere, facillime praetumi poteti non latis habere sanum i intellectvm . nee serio et re ioci , seu adnuc e , ' Ha etiare. est mentum facillime nil lum erat . Solum sustineretur hoc te
stamentum , si prius adhibiti essent duo est , ut ex pl.cari in lregula supericiti . Muito minus validum erit testamentum i ii Tettatae , qua cum nullo antea epetat de em faciendum . clim
postea interrogatur a raro ho , v. l Notaria etiam colam lassi . lcientabas te ilibus vix valeat resp. ciere vola , ua est , seu capite annuere ; nam in hoc casa nulla enus coeni at de seria ipsius voluntate , o praesumi e iam potest potius ad removeris dam moleti iam eo modo te spondere , quam animo tellandi. Mee facto talis Tettator in iure mortuo aequiparatur I M. ire e mus ast. C. de testam. Communiter etco huiusmodi test inentum
nullum reputatur quoad haeredis inititutionem , di idem v c.tmaa e pars Din etiam quoad leῖata. Si vero Testator , etsi antea nil egerit de iaciendo testamen. O . nihilominus ad alterius cuiuscumque 1nterrorationem noci licitum respondeat volo , anm-ν captae πe. sed etiam ad divelix lpuncta dive sis vethis respondeat , quaedam amrma .ulo , otquaedam negando , tunc τε die is certum est testamentum
rum est legendum coram Testat re, ne opponatur aliquid fuit e eonseraptum alienum ab iplius mente et Ieg. 4 et e min. kωο-ιui . e. de Ierat. Ni halominus si teste uvidienter audierunt omnem voluntatem Teltatoris . ct te itari pollini in strii iura nil esse alienum ab ipsus mente , testamentum erat validum ;
neque etenim ad testamentum Iri, et upativum scriptura requiri.
tvr, adeoque nee ipsius lenio t sed ibium quod ex sufficienti numero testium constet de Testatoris voluntate. l
re testamentum , quod teltes sint idonei , ut de admittere non debet mulieres , impuberes , servos , toriosos , mutos , sordos . . alis quos propter tuam Improbitatem LCges repellunt a se. Irento testi nio. Neque etiam debet admittere cacos , qui Tm liuiorem videre non possunt. Iteligiosi possunt esse testes , etsi INonalterium institutum esset hae tes . vel l: patarius , sura causa fhiona item non est causa lingulorum Religio sinum . Dcut causa Ecclesiae est causa fingulorum Clericorum .
restitutionem ante Judicis sententiam illum , qui aliquid posti. deret ex tella mento minia, solamni , quia xst probabit simum tale testamentum . licet non patiat obligatio na civilem , auhuc parere posse obligationem nam talem. E contra in piaxi nequc odii atem ad restitutionem illum . qui tamquam succedens ab inuitata , non attendera testamen. tum mnus solemne, sive totam, ide partem haerclitatis Deliancti accepisset . Ratio mihi eit, quia etiam valde pro ilis est sententia , eamque multI doceat Pheologi , q)iae docet L. em m. tates iuris requio pro larma substantiali . 1 3 valid tale t namenti , sicut re citius eumque alterius eontra elus ἔ um quia volunt leges praseribentes earum solemnitates , non praecise hin tari in praesumptione actualis doli, sed in Perici via eiusdem, quod semper adeu : tum quia Prinecim potest pro bono rub id , A ad vitandax fraudes velle pro nullo toro sublinere contraditim, sive testamentum catem praescriptis solemnitatibus. Cum illitur ptobabile valde sit haeredem ab mellato poste adire haere lata tem conita teitamentum minus solemne , non est expoliandus a Confessario sua possest:one, utquedum evidenter deninnitretur iniuste post dere .
154쪽
publaeum Inarime trina . sat est si alliaer. at tres testest lauti, & idonei, quamvis non rogati . Et id etiam satis est , si x Cive Lucensi , vel dii me sali alibi in Italia fiat Testamen tum , quamWia . ubi conditum est , ex statuto loci uiator nila metus exi retur . Q in 1 si 1bν minor exigeretur , valeret te iamentum iactam iuxta conluet anem loei. Dum vero Testamen. tum per publicum instrumentum extra Italiam iactum esset .su sideret intervenisti dum testes itallem , vel tres alerim M.ticinit . vel minores etiam , si ita ferret eonsuetudo laei . in quo factum esset Testamentum . Si veto Testat nium fiat sne publico Instrumento . exiguntur cuinque testes. Si vero Teia stamentum Herit scriptum manu Teitatoris, sat est fi subserib eur x tribun testibus idoneis, etiam non re alit, vel etiam rantibus quid in Testamento contineatur, & deinde subseribatue ab ipso Teilatore asserente Testes de ipsius voluntate subseripssia L. Demum non requiritur Testatorem ore Proprio haeredem nta4minare; dummodo de eius voluntate appareat per scripturam .
De Testamentis prmugiatis. I Estamenta privilegiata voco , in quibus vel 1 nulla Iuris eivilis solemnitas requiritue , vel
non iam plena , & persecta . Ex horum numero primum locum obtinent testamenta , & legata ad pias causas, id est , quae praecipue ad honorem Dei , Sa Ootum honorem, vel animae s alutem facta, puta, quae Eccletiis, piis locis, vel in captivorum redemptionem, in pauperum , vel Religiosorum , quamvis consanguineorum , sustentationem , in satisfactionem pro pecea tis &e. relicta sunt .a In testamentis, & legatis ad pias causas nulla civiis vilis solemnitas requiritur. Ratior inita Iuia saecularia eaulis Eecletiasticis nullum praeiudicium afferre possunt, nisi a S. Pontifice recepta, de approbata sint Ilia solemnitates ei vili Iure introductae circa Ecclesiasticas cau as receptae non sunt: Ergo.
3 seu nutu , seu qui,cunque signo ad piam eausam quidpiam relinquatur, valida et i di, sitior Quia Iare naturali, ac gentium plus non requiritur . Idem sen. aiendum de muto, 3e turdo .
Coroll. Validum est testamentum, & quaecunque u lumas ad pias causas c exemplum habes in D. Heis euein manu tellatoris seripta, etsi nullus testis ad hibitus fuerit, modo suis eienter eonflat, esse seripturam testatoris: Quia ad substantiam talis testamenti non requiritur interventus testium , licet saepe duo , vel tres requirantur as probationem, si aliud prob tionis genus haberi non possit. Unus testis lassiciens non est ad probationem eum alterius praeiudieio. C. licet universis , de testibus . Expediebat enim, certam regulam statuere ad impediem das hominum fraudes, ut ad minimum duorum eoni
statione opus lit; quia alioquin plurimae fraudes . 8e iniuriae contingerent. Unde illud: Unus testis , natissiesis.1 Nulla testium probatione opus est, s de veritate eonstet V. C. haeredi, aliquid ad pias causas a testatore luatum suisse , etsi in soro externo id nequaquam probari possit, tamen in conscientiae foro satisfacere oblistatus est . N B. Parocho producenti manum a confitente vel seriptam, vel ipsi dictatam, in qua legata in pias causaseontinentur, debct eredi, si manus tellatoris agnoscatur, vel coram duobus teitibus eius voluntas probari possit. Parocho tamen ipsi met scribenti non creditur, nisi adducat duos testes masculos, aut sceminas; quamquam etiam unus cum Parocho sussice te poterit, licet
legatum sit pro Ecclesia sua NB. quod tamen in Cuia Yii Asehassenburgensi rejectum est in legato Pellionis Uxoris Evae Gabii.
Item, si testator in testamento, vel eoram testibus voluntatem suam declaravit, Dod velit quaedam ad pias causas erogare, sicut V. C. Consessario suo man eaverat , Consessarius debet audiri a modo talia indi-eia asserat, ut speetatis circumstantiis verisimile sit , defunctum ea ipsi mandasse . 6 Teltamentum inchoatum, sed non persectum sui in D. Fuscuem J valet duntaxat quoad legata pia. Testamentum alterius arbitrio commissumva et piae causae favore. V. C. Inclituo bcredes bovorum meorum vires , quos Titius elegerit. Vel; commuto omnia Mina mea arbitrio, vel Loositioni Titii. Tune Titiuxtilo nomine haeres censetur, atque obligatus est, to tam haereditatem in causas pias distribuere. Quia talis non decedit intestatus.
8 Captatoria institutio irrita est , V. C. quae fit eum
eonditione aptata ad alteriuI animum captandum. U.
trivi institueris. Nam talis testatio et 71m ne quidem in milite valet; quia bonis moribus advel satur eiusmodi conditio aptata ad adulandum alteri, de deludendum: Nam, qui conditionem apposuit, postqvim ab altero institutus est, voluntatem suam mutare poterit .
cum ultima voluntas cuti dici solet ambulatoria sieulque ad ultimum spiritum, & ante firma non em
o Legata pia ab haereditatis aditione non dependent ilsicuti legata prosana: Nam, quod legata peti non mia sint , haereditate non adita , est solemnitas ei vili Iura
Io Testamentum ad pias eausas valet etiam quoad legata profana accessirie inserta. Ratio e quia subfiastente principali convenit etiam subsistere accessorium. Et infirmatio ultimae voluntatis ob desectum eivilium solemnitatum ad eaussas pias non pertinet. . t I Testamentum hon solemne inter liberos valet ἰV. C. quod a patre , matre, avo, avia, inter liberoseonditum est ; iicut statuit Constant. in l. ult. Codasami l. hercise. Seu Distola parentis esse memoretur,
H quocunque alio modo sc turae, quibuscunque verbis ἀσ isti iciis iuveniantur relicta .ra Licet extrinseca testamenti imperfectio ob Ieg lium solemnitatum desectum non vitiet testamentum inter liberos 1 quippe quod ob mutuam charitatem cessare debeat inter eos omnis suspieio fraudis , ad quam cavendam alioquin Iuris solemnitates requirunqtur . Secus tamen dicendum de imperfectione intrinsecta , id est , si testator voluntatem non plene dein
N B. Extrinsece imperfectum testamentum valet etialam , tametsi pater liberos suos inaequalibus portionibus initi tuerit : Nam talis inaequalis divisio habee
vim praelegatorum . Item , valet etiam erga liberos Principis rescripto , multoque magis subsequente m -- trimonio lesit amatos . Imo etiam erga naturales , si
mater non sit Illustris i Quia comparatione matris filii naturales quasi legitimi habentur. 13 In testametuo scripto inter liberos condito maior solemnitas requiritur c nimirum temporis conditi telia menti adrectici, nomina filiorum, & portiones misnu testatoris scriptae , aut saltem subscriptio patris saut liliorum quam in nuncupativo i quia circa illuc Iustinianus nihil innovavit , si emam duobus testibus masculis , vel foeminis factum fuisse eoni et . Etiam tale icstamentum scriptum a patre quaas legata extraneis relicta valet.
nullum privilegium in Iure reperitur. I 4 Testamentum , quod miles in bellica expeditione sine duris solemnitate condidit, firmum est, etiam post
missionem, si alle intra annum moriatur ; modo duo telles adiuerint, etiam non rogati.
is I elia mentum coram Prinei pe ob Iam libello mi clitum, vel totam Judice publiee insinuatum aliam te ltrum Se. solemnitatem non requirit: Quia acta iudi en habent vim testium. I6 Hominibus rusticanis lassiciunt quinque testesti plures an eodem loco , ubi testamentum condere volunt, haberi nequeunt Nee opus est subscriptione icitium, si in venati literati non possint. Secus , si re
i AEquum est , ut si in Ioeo , U. C. pestis tempore , plures testes advocari nota possint , duarum praetentia ad valorem testamenti suffieiat seo quo L. u obligα illos , qui ea servare non possunt e d haec ratio infirma est i quippe eum , si inter riseiticanos desint quinque testes , testamentum irritum
non possint haberi quinque licet spin
to Juris rigore aliud docendum lit . Ratio Assertionis est: Quod ob aequitatis rationem in Camera Imperiali receptum sit , ut testamentum eoram duobus teliabus, vel tribus, inter quos tres Consessarius unus es.se potest, pestis tempore valeat.
8 NB. In terris Summo Ponti sei subiectis valet testamentum coram Parocho , de duobus testibus , vel tribus aliis eonditum. sast Venetiis , & Viennae tali tempore de eonsuetudine iussieiunt duo testes. is ca) Requiri tamen omnino praesentiam Parochi ari nec sume ere Cappellanum , de Confessarium ordinλν, rium , atque testes necessario debere esse masculosis excluss Reminis, notat Beaed. xlv. in iussit LGlas.
155쪽
Reg&Le an praxi obstruma M. I. Cum in testamento ad pus cauis sit orto scire o L statem Testatoris, ex hoc potest Consessartari ad tertere, quod si Testator dedit alicui inulte pecuniam ; ut in hoc vel illud opus pium eroeet, potest ipse tuta conscientia Pe niam in opus sibi iniunctum sumere . In hoc tamen necessaria est prudentia Confessarii. dum ipsi tradita fuerit pecunia ; si etenim id masserat adeo oecultum, di penituet scire non possit hares, Conses.serius se exponet multis detractionibus, quasi ipse vel minus iuste eperit , vel saltem ea pecunia negoetium suum Deere volu kit. Si ergo haeres aliquid linire possit de ea pecunia , optimum erit, si curet , ut ipse Testator cum harede ea hoc setino in
'IL mi, dum mn eonstat aliunde de voluntate Testatoris ,
recessarii sunt duo testes pro valore testamenti ad causas mas , hinc est Consessarium imprudent et aster e , si astumat onus Ipse Blus riseret di haerellibus post eius mortem volunt m elta ris q oad aliq-m causam piam , neque etenim 1Pll loli lenen xur credere. vel ergo curet, ut stator subserabat manu propria '- at piam causam reliquit a vel quod saltem adiunt duo te-
. dum tuam mani laeta luntatem . . .
m. Advertat tertio Confessariuς, quod, si aliqua pimbilit refustineri pomni tamquam non pla , vel de eis non dispositum luisse prout de iure necesse erat. mn debet cogere haeredum, ut eluti piis dispositiones respiciat, ae ex ommunicatione in ri stra Di.xee si lata annodari, si illis iisn lati xtaeiat. Ratici est , quia propter ius alterius non certum haud debet ipse expoliari sua possessione. Exemplum sit in eo, qui aliqua reliquisset pauperi consanguineo, vel alicui contanguinuo religioso; ct non ap- reret . an Testator habuerit motivxim Pium , vel profanum, quale esset e sanguinitas. ωu amnitas . Exemplum autem le- pati pii, de quo dubitara potest, an validum sit nee ne, est 1 vitiim Pium reti him in ct tamento alias nulla . quamvis di x rim sistineri posse quoad letata pia . Hae de re videndus Bora. δε laxat. ωρ. s. n. s. sis os aer tur. E cI. I. R. ea . aT. M., α alii apud ipsos. Fortasse etiam dubitxri pollat, an testamentum . seu legatum pium validum fit. quoties duo teites pro eodem neeessarii, iure ei Wili inhabiles sint ad testifieandum et Vide Farnanum 3n w. cum esset ro. de re'am. quamvis ipse semiat sit 1 iee . An vero satis probabile fit non esse attendendum testamentiim , seu Lepatum pium , si non interfuerint duo testet, quamvis alias coenitet de mente Testatoris . videndum est apud Author es , eum non delint qui velint duos testes requiri . non solum quoad probationem, sed etiam quoad su santiam teitamenti, seu legati pii. IV. Non praeceps sit Confessarius in iudieando aliquod testament im , seu legatum iactum fuisse ad pia et caulas, etsi in te. stamento legatur Testatorem intendisse facere opus pium vel adlint alia verba , quae indicare videantur opus spirituale , seu motivum. Cum igitur huiusmoedi apponi potuerint ex solitis Notariorum Drimilis et ut Consessarius bene iud cet, amndere debet. pn xere Tettator respexerit opus spirituale , seu habuerit moti- tim speciale in harede instatuendo, vel in leeatoe facie nilo . Hinc certo certius credidi non esse reputandam vcre P.um quod-oa n lepalum relis um pro nubendis quibusdam determinatis raeliis, quod tamen ita distribuendum diiposuerat Teltator , ut illud promiscue consequi possent puellae pauperes . A divites a quin immo accidere poterat quibusdim annis solummodo uiua Diae tu divites consequi . Attenta ergo huiusmodi dispositione , manifestum erat Teitatorem non contemptasse pauperes subleva. e. sed inlummodo favere puellis illius italux . pro quibus rei querat legatum. Quod si non contemptatas fuerat pauperes puelias sublevare, sed talis deterini nati natu . puta puellas nobiles. vel pauperes essent, vel non, remanet ipsius legatum vere non ruisse pium , quamvis pium dixerit Notarius , simulque etiam itulo eleemo*ne a Testat e fuisset relictum. V. Debet etiam diligenter advertere Cansessari ut, qua ratione fuerit imperi e tum te tamentum . seu tip tum pium; nam uit imperfertum propter voluntatem non omnino determinatam Testatori omniina eorruit . Id evenit . ut supra innui . quando Testator nondum proponit determinate suam volunta tem ut adimplendan . sed tantum loquitur . & pro volequod expediat ipsi sacere . Ut fi dieeret . dum saciam te- eamentum opto , cogito haec , vel illa relinqvere , seu legare pauperibus . Eeclinae &c. , ita enim dicentia non ex plicat Aeterminate suam voluntatem modo esse, ut ea dentur
Pasperibus, Melesiis &c. sed exprimit suam intentionem de iis, suae facere intendit , dum saciet testimentum . Drtasse postea sicin ita fecisset. Dum igitur ita se eeit Testator , etsi addit sta testes, non satis probatur de satis pium ire rum instituisse ἔadeoque non debet Confessarios haeredis conscientiam t qucre νευ si ad illius satisfactionem teneatur.
I ILavis de bonis Dis reseri possit , vel non m aliqua testori Gligatio inenobat e 'Mnibus hominibus libera est de boni, suis standi saeuitas , nisi jure prohibeantur . Na
Iutu prohibentur infames , βmentes , suriouperpetuo.
Positivo Iure prohibentur testari, surdus, di mu
tus a natura, prodigus, servus , usurarius manifestus ,
si iussa milias honis adventitiis c potest tamen hie
Patre consentiente testari ad pias causas, etiam ad do-mtiones eausa mortis . Quod si patri ipsi mei velit relinquere bona adventitia , rcquiritur Judicis aut horitas impubes ob iudicii immaturitatem . Captivus apud hostes interim tellari non potest , sed, quia ante secerat testamentum , jure postliminii convalelcit , si ad suos redierit , imo , etiamsi moriatur in eapti νυ
rate, valet e Tamen damnatus at mortem naturalem , - testari non potcli, nisi consuetudine aliter observetur . Verum speetam Iure communi non solum testamentum, sed quaevis alia voluntas, quamvis ante cramen commitium condita sit , per sententiam condemnatoriam infirmatur Nisi ouod donatio conjugificia ante crimen commissum subsecuta sententia condemnatoria subsit stit , praeterquam si sit erimen laetae , testatis, ob quod memoria Rei damnanda est. His adde, quod neque donatio inter vivos facta post eondemnationem de erimine capitali subsistat Caesareo Jure . Sin autem ante condemnaticinem donatio lacta suerit , quamvis post crimen commissium , vim suam
obtinet , nisi crimen sit , ob quod bona ipso Iure m
3 Religionem professus testari etiam non potest tTum , quia sui iuris non est a tum , quia rerum di minium non habet . Si tamen ante Piose onem fecit
testamentum, non rumpitur, sed confirmatur per Pio-
sessionem , α Monasterium seu itur bonis ejus , donec
moriatur, si sit dominii ea pax. Religiosus. cui peculium concessum fuit , vel quaedam utensilia, cum Praelati consensu , causa mortis donate potest per dispolitionem n m obligatoriam, sed deprecatoriam. Ratio: Quia si res mihi lea sit, ut Praelatus .icentiam dare poli: t donandi inter vivos ,
cur etiam non eausa mortiss Summus Pontifex Religioso licentiam dare potest restandi ad causas pias, non ad profanas: t a intellige de bonis , quae Religiosus de saeto possidet , seu
quorum administrationem habet ; non vero de bonis,lonallerio iam ante aequisitis p r ipsius Prosessionem.
Ratio : Quia privilegium Pontificis intelligi debet si
ne praejudicio tertii. a J intellige de pretestate ordinaria . non Vero,, de suprema quam habet suminus Ponti se . N B. Tellandi facultas eo eila est Religiosis Oedinum militarium, & Religiosis extra Claustrum, bdnescium V. C. Episcopale , Parochiale po sidentibus . Raro autem intra Claustrum , nisi tales sint , quibus scita portio in alimenta . &' velles tribuatur.5 Novitii Religionum nullo Iure testari prohibentur: Quia sui juris adhue, de bonorum domini sunt, libera exeundi potestate praediti. NII. Religioli Soe. Iesu, qui simplicia , non formata vota habent , de bonis suis mortis eausa disrenere possunt valide, sed non liciti. Ratio: Qua Religiosi
Soc. Iesu ante cditam Proselsionem . aut vota formata retinent dominium bonorum , impeditum quidem V tis pata Pertatis, quo minus licite disponere prissint ab Duue su riorum licentia , non tamen impedita lege Canonica, per quam dispositio irrita reddatur.
si Novitius de bonis sui 1 nihil disponens Proseiasionem edat, succedit Monasterium. Si tamen descendentes , vel ascendentes habeat , ipsis portio legitina satim conserenda debetur. Pater Religiosus disponens de bonis suis debet Monasterio date tantum, quantum silio 8 Pater Religionem professus , taliter , uti iam dictum , disponens de bonis suis , non potest tutorem siliis dare , cum eos in potestate jam tmn babeat :mare dativo eiusmodi tutori praeserendus est legitimus idoneus 3 si non talis adiit , Iudi eis est assignate. st Filius habens ascendentes inter eos disponere rit est ante Prosessionem. & pater habens descendentes in ter eos di onere potest tum ante, tum post Proselsio. nem, sed uterque tantum de bonis aequisitis ante edi. tam Proselsionem . Quae enim postea acquisita sunt, ad Nonasterium pleno jure pertinent . Quae Moniali in dotem data sunt , illa Monasterio irrevocabiliter acquiruntur .
io Nemo, per se loquendo, obligatur ad testamen
tum condendum, sed interdum per accidens, ne ali quia lites, aliave incommoda oriantur .
r ρ Tvstamentum re matur , & cassatur vel per sa-1 ctum restatotis eontrarium, puta, lacerationem testamenti, vcl per aliud testamentum validum. a Prius testamentum legitimum per alterum minus solemne non rumpitur . Excipe I. Nisi testator post eonditum testamentum lapso decennio illud coram tribus saltem testibus te vocet . a. Si testa or coram septem
156쪽
septem testibus dieat, se revoeare prius testamentum , qilia velit decedere intestatus . Si in priore mento haeres extraneus institutus est , revocatur peri steriorem voluntatem minus solemnem , in qua insti. tuti sunt ab intestato venientes. Limitar Nis in priore pia eausa instituta fuit . 4. Si tustator haeredem ali inititutum haereditate indignum declaret . s. I ina mcntum primum solemne revocatur posteriore minus lemni, si ad ejus valorem maior sole ninitas non requiratur, puta, tellamentum ad pias causas inter libe ros iactum, vel militare. 3 Prius testamentum. continens elausulam derogat riam posterioris, non censetur revocatum . nisi in polletiori testamento illius elausulae mentio fiat : Quia , ut dicitur . nemo eam sibi DNn potis iacere , ut a
priori voluntate recedere non liceat .
De Imredibus instituendis.1 UT Um snguli homines, imo etiam Communitates, 1 haeredex institui possunt, nisi lege prohibeantur
Prollabentur autem holitum civitates, sucaeorum Communitas, Colletium, quod publica aut horitate erectum non est, deportatus vel damnetiis ad metalla; haereticus, apostata, latirius, sive natus ex coitu damnato .. Αvus t men deficiente prole legitima spurium haeredem instituere poteli, non tamen intuitu patris. Spurii etiam possunt succedere fratribus, aliisque eonsanguineis uterinis. Si autem uterini non sint, sed ex diversis matribus peniti , non censetatur habere cognationem inter se, de eum aliis cognatis patris . Porro occisor testatoris , saltem
et Iudi eis sententiam , haereditate privari debet , ut si leo deseratur. Item persecutores Cardinalium. Dei de . si teli amentum deficiat, eo quia haeres, qui solus
institutus suit, incapax est, legata ex eo non debentur, nisi pia sint: Sin vero alius eum illo haeres capax in. nit ut iis fuit, eidem acete seit portio alterius, neque devolvitur ad haeredes ab intestata; propterea quod Jura non permittant aliquem ex parte testatum, & ex patre intestatum decedere.
1 Relistios prosessi ordinum, quibus permillam est
bona immobilia in communi possidere , haeredes institui possunt : Succedit autem eorum nomine Monast
rium . Excipe Capuccinos, & Soe. Iesu PP. Ratio t auia , cum hoc jus succedendi in bonis immobilibus magnum sit, competere illud non debet iis ordinibus, qui ctiam in eommuni bona , ac iura immobilia possis
3 Collegia, & Damus Soc. Iesu ratione alleuius Proia sessi , ae vota sormata habentis, succedere non possunt
sive ex testamento, sive ab intestato.
4 Mon alteria Ordinum Minorum, & Capueeinorum capacia non sunt ullius haereditatis, imo nee Ecclesiae eorum secundum prcibabiliorem Sententiam . At vero Soe. Iesu Collegia. & Domus haereditates accipere pus sunt; modo non destrantur contemplatione suorum Pr fetarum , &c. 1 Legata, sicut & alia donata, eontemplatione su rum Prosessorum Soc. Iesu accipere potest. Nam haer ditas non continet tantum ius. sive dominium, uti legatum, sed eum haereditate simul transeunt varia one
ra , eum quibus lites , & actiones iudiciales plerumque eoniunctae esse solent . At Iegata habent se instar eleemosynae . Unde etiam Capuccini eorum eapaces
s Per Prosessionem Religiosi omnia eius bona , de
tuta , excepta legitima portione descendentibus , vel ascendentibus debita , in Monasterium transeunt , si honorum immobilium ea pax sit. Ratior Quia ita decet , ut, qui se Deo, ae Monasterio dedieat, non solum personam suam, sed omnia eius bona etiam simul offerat, ut plena sit oblatio , ae sacrificium. N B. Legata potest accipere innachus eum Praelati
latam adire potest , etiam ipso invito , vel ante adiationem mortuo, contra Legistas . Ratio et Quia Religiosi professi propter paupertatis Votum solemne inea
yices sunt sibi acquirendi i sed omnia eorum iura ad
Ionasterium transeunt. Via propter . licet Religiosus in eo, quod Monasterio acquirit, servo comparetur , tamen quoad modum acquirendi filiosa miIias potius
P. Lauman P. I. eeessionis capax est , sed bonorum administrationem tantum habet, non dominium. o Haeres callus est ex testamento, alius ab intestato institutus vel ei universalis, vel particularis. Haereditas plerumque dividitur in a. uncias, quaevis appellatione continentur: Habent autem sit uiae haereditatis partes propria nomina, videlicet, uncia, sextans, id est duae unciae; quadrans, id est, tres unciae, triens, id est, qua tu uneiae , quincunx, id est, quinque unciae, sextans, sives m. Ips, id est, sex unciae, septunx, id est, septem unciae. hes, id est, octo uneiae, dodrans, id est , novem unis eiae, dextans, id est, decem unciae, deunx, id est, ut decim unciae. Qui ex parte aliquota haeres instituitur, onera haereditatis proportione partis suae sustinere cogitur, non item , qui in certa aliqua re institutus este
Talis enim potius legatarii loeo habetur; ideoque iura , R actiones defuncti ad eum non pettinent, sed adhaeredem proprie dictum. io Haeredes ex testamento alii sunt necessaria , quos tenetur testator in portione legitima instituere , nisi iustam inhaeredandi eausam habeat i hi sunt descendentes, & astendentes, quibus saltem portio legitima debetur, quae est triens haereditatis si plures , quam quatuor liberi existant, semis. θNB. Quae hactenus dicta sunt de legitima portione,
solum extenduntur ad bona privata, de non ad Regna Nam in Regnis, Dueatibus Magnatum , succedit pri-m enitus , eoque mortuo ad nepotem masculum de volvuntur , secluso stio secundo genito . Deinde portio
legitima intclligitur de bonis , quae sunt de substantia
patris, & non de seudis ex pacto. N B. Haeres non necessario est, quem testator insti
II Si alleui descendenti, aut ascendenti portio legitima non relinquatur, competit ei actio vel ad petendum complementum , si aliquod relictum sit etiam nummus vel ad resti endum testamentum, tanquam ipso iure nullum , idque spatio 3α annorum si nil illure instituticinis reliMm sit , neque causa idonea ex- haereditatis expresse inserta , & probata . mia si probari non possit , eompetit haeredi necessario querela inofficioli teli amenti intra quinquennium , pcrnuam evacuabit testamentum quoad extranei institutio
ix Etiam ob post humi praeteritionem , vel exhaer
dationem testamentum rumpitur, si vivus nascatur, licet statim moriatur. Intellige, post teliatorem . Nam si praeteritus prius, quam tellator moriatur, tunc Praetoria aequitate convales eii testamentum.
t 3 Peecant parentes , si sine iusta eausa sueeessionis
aequaIitatem inter liberos constituant. Iullae autem ca
inaequalitatis , si inter eos aliqui domestieis obse linis magis meriti fuerint; si qui plus indigere via deantite, quia bonis adventitiis carent, si adhue Dusilli magnis sumptu in studiis educati de ant. I Liberi naturales respectu patris non sunt haere des nccestarii; possunt tamen institui deficientibus liberis legitimis, de data portione legitima parentibus patris. Quod si pater liberos habeat , non plus potest
illis, eorumque matri relinquere . quam unam unciam.
Respectu matris tamen sunt necenarii haeredes non minus, quam legitimi. Is Frater, de soror testatoris , si praeteriti sint terillamento, tunc solum infirmate possunt, si persona in famis instituta suit. H κ enim easu possunt agere que
rela iωssiciosi testamenii ; nisi uterini tantum sint , aut ipsi infames, de ingrati. I 6 Ius naturae postulare videtur , ut pater filiis i
stamento relinquat , quatenus ad vitae sustentationem
indigem, etiam ultra legitimam civili Jure debitam e Prob. Authoritate Sancti Augustini , nolentis ab Leelesia suseipi legata , quae nece stati liberorum pare res in te si amento subtraxerant; nisi liberi maturi eo sentiant sponte . Similiter jus naturae videtur dictare , comparatione parentum indigentium id observandum esse liberis.17 Consultum est morituris, etiamsi liberos habeant, partem bonorum ad pias causas relinquere pro salute
NB. Ius naturae postulat, ut etiam uxori, fratribus, sororibus, s indigentes sint, pars aliqua bonorum relinquatur 3 lieet secundum Ius civile non cogantur ia in vivis in necessitate tenemur illis alimenta mi nilitare: Ergo etiam decessuri. Quod si non indigeant,
i8 Consultius est , hona sua in pauperes distribuera in vitae decursu . quam Ad mortis tem-
157쪽
min distetae . Ita t Quia eleemosynae , quae in
vivis erogantur , maioris meriti sunt , quam tempore mortis , quando homo dat , quia diutius retinere non potest. Emedit testamentum condere non circa mortis Mortem, sed flum ratio viget. 2o Plitimi te non txpedit, ut Consessarii, prae se tim Religiosi , e sectioni testamenti interlint , aut
in particulati suadeam , quibus relinqui debeant Iega. D die. iuxta illud Christi Lue. I .
De II credibas ab intestato Urientibus.1 π Iberi lcgitimi ante omnes alicis si iee edunt paren. ti ab intcstata, & in demortuorum locum Iazia porcs. indeque in itirpes. 1 Deficientibus cescendentibus veniunt Pater, & mater defuncti, Au in eoium locum avi, & aviae . Quod si tina cum patre, & matre , vel his descientibus una
cum avo, vel avia adsint fratres, aut sorores ea utra.
que patie conjuncti , succedunt ipsi xqualiter , sue
3 Fratres . & Iorores , ecscientibus descendentibus,& ascendentibus , qui ex utraque parte defuncto cor 3 uncti sunt , luccedi int aequis portionibus , At excluis eunt eos, qui ex lolo patre, vel matre eoniuncti sunt. aod si unus ex fratribus , vel sororibus utrinque coniunctis morinus liberos reliquit it , suecedunt hi loco parentis sui cum patruis non in capita, sed instim pes . Si tamen fratres , & sorores utrinque eo uncti omnis mortui sunt , tune eorum liberi excitisis p
truis ex una parte conjunctis non in stirpes , sed in capita , adeoque aequis portionibus succedere debent secundum Carolinam Constitutionem . Ratio i mi aduorum Dat tum filii non parentum suorum loco , sed propriae conjunctionis iure in haereditate succedunt icum ergo aequaliter conjuncti sint , aequatri etiam in haredit atri portione esse debent. Praeterea deficientibus fratribus , di sororibus utrinque coniunctis , di liberis eorum veniunt stati es , de sorores ex una tanIum parte coniuncti , sed cum hoe discrimine , ut , qui ex parte patris conjuncti sunt , si iecedant in bonis a patre provenientibus , & qui ex parte mattis conjuncti sunt , in bonis a matre provenientibus ; in reliquis vero bonis aequaliter omnes . Si etiam iratres, ae sorores, eorumque filii defietant , successio devolvitur ad propinquiores collaterales utque,d gratum decimum . . - inlicientibus consanguineis intra Io. gradus sue. cedit uxor. Quod si uxor marito nupsit sine dote, ei praemortuo , re consanguineos haeredes qualiscunque relinquenti, succedit uxor , si inops sit , in quarta parte bonorum, tali adhibita moderatione , ut, si lι-beri ex defuncto superstites sinet, solus usus fructus ad ipsam , dum vivit, pertine ς' . Deinde , si plures , quam 3. liberi , adsint , apis eum eisdem in capita succcdat . Et similis ratio est ,
si uxor dives praemoriatur relicto marito Inope . si nec uxor, nec ulli consanguinei extent , tune ille
sxeiularis succedit in omnibus bonis laici , Ecclesiastiseu, in bonis Clerici , . p. IN B Maritus , aut uxor , transeuntes ad lecundas tua pia as. tenentur ea bona prioribus liberis relinquere , qtiae accepetunt a prioribus suis coniugibus, unde lin-
itici li vir , aut uxor non transeant ad lecuncias mi ptias , licentiam habent bona a conjuge profecta , exceptis lucris ex dote . aut donatione propter D ptias, arbitratu suo alienandi, & consumenai.
1 Haeres alius est tuus c proximus descendens qua
dominium haereditatis etiam ante ejus aditionem ac- Quirit . Alius non suus , qui ante haereditatis dominium non acquirit, quam eam adeat, Id est, voluntarie eam Meeptet . profitendo , se haeredem esse velle. Datur autem ei deliberandi anni spatium , num velit
6 Qui aere alieno gravatus haereditatem sibi oblatam res urat, non censetur id agere in fraudem ereditorum muta non fraudotur creduores , tam quid non acquiritur a
Nebii Me, sed cum qκid de bonis assimitur . Reg. 16. n. sed is conscientiae toro videtur adversus iustitiam delin-uuere, salioquin solvendo impotens sit: Propterea quod
debitor ex jultitia obligatus sit , quemvis facile sibi sibilem modum adhibere lucrandi bona, V. C. artificio, quo creditoribus suis satisfacere pollit.
r Haeres saereditatem areeptando omnia in se debita, de onera realia deiuncti transfert 3 praeditus tamen beneficio inventarii conficiendi spatio 3o. dierum , α spatio aliorum Oo. eomplendi omnino securus existit ,
ut defuncti ereditoribus supra vires haereditatis solvere ligatus non si . Cuiusmodi privilegium etiam L
elesiae fisco etiam J eo Mit, si haeres instituta sit,
licet inventarism non eonficiat. Alterum privilegium.
Quod deductis expensis funeris , itemque solutis debitis saltem quartam partem restantis haereditatis obtinere debeat haeres unus , vel plures : Sin eam non habeat , de legatis detrahere ssit benescio legis Falcidiae. . Consule hujus legis authorem.
i o Enuntiatio haereditatis suturae nullius roborisI . est nam Jure ei vili propter bonum publi-
eum statutum est . ni haereditas pactis nee dari , nee auferri possit Nisi iuramentis firmata sit , cum non
vergat in salutis aeternae dispendium, nec in ectrimen. Ium caeterorum redundet. Esto enim , cedat in detrimentum filiorum, si pater renuntiabit haereditati, quia illi pueri sueeessissent: mia tamen illis Ius haereditatis adhue non eompetit, ideo non infertur illis injuria. B. Nepotes non possunt succedere avo , si pater juratus renuntiavit. Quod si filius adhue patre viventeaeeipit Iegitimam, potest renuntiare hEreditati, sed si postea patris bona incrementum coeperint, potetit libi
accipcre augmentum portionis. a Renuntiationes, quae odiosae, & eontra ius enmmune sunt, stricte Interpretari oportet, ut non extendantur ultra terminos secundum verborum proprietatem , aut communem renuntiandi consuetudinem expressos. Quare non obstat, quo minus filius, qui sue- cessioni patris tam ex testamento , quam ab intestato renuntiavit, ab eodem patre, mutata voluntate, institui possit : mia quivis favori suo renuntiate , & obligationem etiam juramento firmatam remittere potest, i
metsi renuntiatio in favorem V. C. fratris facta sit. 3 omne pactum, vel renuntiatio de altet ius viven. tis haereditate irrita est . V. C. Si Titius haeredita Iem , quam incrat a Sempronio, promittat Cajo huiusmodi pactiones odiosae esse videntur , plena tri
isi i , O pericul se eventus ; idque propter insidias ,
sua parantur eius Nitae, suster enuis bovis paciscuntur)Limita r. Nisi consensus Sempronii accedat, isque ad
mortem in ea voluntate perseveret . 1. Nisi renuntia
tio fiat eirea haereditatem personae incertae r Quia tune non timetur perieulum. Nisi renum latio fiat in sa-vorem alicujus Communitatis V. C. Quia hoe casu cessant omnes insidiae. Quod enim Collegio datur, cum singulorum non sit , ouasi nemini datur . Confirmatur . Tametsi Canonico Iure satutum sit , ne beneficium
alicui tradatur, vel Dromittatur, vivente alli .ie Benesciato priore , ne sit siderare quis mortem proximi videatur ἰ tamen permittitur in Conlultationi us de d ,-nat . ut eum authoritate Episcopi , Eeelesiae. vivente
adhue Rectore, & in possessione permanente, locis Religiosis concedi possit . q. Si aliquis ante ingressum , vel Prosessionem in Religione V. C. Soc. Jesu disponere debeat in ea usas pias de omnibus bonis, ae iuribus suis tum acquisitis , tum acquirendis sine ulla spe ea
recuperandi , consequenter etiam potest renuntiare hae ditati , eum id non rea irgnct 'bcinis moribus . Prob. Certum est, quod Princeps in test derogare, Ze statuere , ut pacta futurae succellionis valcant, non requisito eonsensu ejus , de euius haereditate agitur 3 atqui Pontifices approbarunt Constitutiones Societatis Jesu talia praecipientes: Ergo . Renuntiatio, vel obligatio, quamvis iurata, irrita est , quae fit ab ingredientibus Religionem , nisi fiat cum requisita torma Concit. Trident. Sess. as. e. Ici. de Regul. 1 Tridentina haee Constitutio locum non habet in renuntiationibus , aliisque dispositionibus , quibus absolute loquendo nulla obligatio imponitur renuntianti. aut disponenti : in i a ratio Constitutionis Tridentinae est, ne Novitiis aliqua persiliendi . vel prostendi Religionem necessias incumbat, si videant, se beneficiis ,
aut haereditatibus , alii lue honis per renuntiationem spoliatos r Haee autem ratio cessat in ultimis voluntalitas 3 quippe quae usque ad Prosellionem re voeabi-Ies sunt . Quare valet adhue hodie testamentum a Novitio comitum , ncque rumpitur secuta Pιο- , scili
158쪽
sessione , Monasterium enim loeo filii non censetur ἐnisi in easibus Iure expressis . Porro decreto Concilii Tridentini eo rehenditur donatio modica, quae M nasterio sit. 6 Renuntiitio benefieii EceIesiastici ante menses duos Prosessioni proximos fieri non potest e Nam re nuntiatio beneficii est minat iuris amissio , ob quam libertas a Religione egrediendi impeditur . Porro intra duos menses Prosessioni proximos liberam est ra nuntiare beneficio in manibus Ordinarii ; quia Iure antiquo , quod sublatum non est , poterat Novitius
toto Novitiatus tempore renuntiare i Ergo etiam i
ita duos mentes . Tametsi interea egrediatur Religi nem, debet illi restitui beneficium , de eassari Ben
N B. In Me. Iesu non vaeant henes eia durante bie nio probationis ι eo autem expleto statim resignari de.
Tridentina Constitutio irritas reddens renuntiativnes laeum etiam habet in iis , quae fiunt ante ingre l- sum , seu assumptionem Habitus Religiosi . Opposita tamen Sententia pr abilis est, quod intentio Concilii sierit solum infirmare renuntiationes, quae fiunt post
ingressum ad probationem ι ut patet ex contextu , de connexione cap. 16. eum Is . Quare in conscientia i tus erit, qui donationem ante ingressum accepit, d nec per Iudicis sententiam rescindatur. 8 Irrita est renuntiatio , aut donatio bonorum a Cui si totum, tametsi facta sit sub eonditione regressus, recuperationis , si Professio non sequatur et Nam Concilium etiam talem renuntiationem eomprehendit , ideo, quia donantes , seu renuntiantes aegre eontristant donatarios , ut eos de possessione bonorum semel ec
pia deiiciant; cum id pletumque non sine queret λ, 3cindignatione eorum fiat.
s Renuntiatio a Canditatis Soe. Iesu sacta eum
eonditione regressin omnino repugnat Constitutionse
Io Si Renuntiatio . vel donatio bonorum post primum annum Novitiatus, vel post edita vota simplicia in Scie. Jeiu facta suerit in favorem Collegii ejusdem
societatis, & postea contingat, eum, qui renuntiaret,
dimitti, nihil ipsi rellituendum est: Qiu a Constituti nes csusmodi donationem exitu ne irrevocabiliter fieri . Nee obitat , etsi dimans necdum vigesimum quintum annum attigerat: Quia ejusmodi Constitutiones, utpote finem supernaturalem spectantes , a sede Apostolica
approbatae sunt. Ir Locum etiam habere videtur haee Constitutio, si S)cietatis nostrae Candidati donationem, vel remi tiaticinem iaciant aliter, quam ejusdem Societatis Constitutiones requirunt.
Ii Haereditas alia delata est ipsa morte eius, in e ius bonis sueee endum ex testamento , vel ab intestato: Tunc autem haeres aequirit ius ad rem eui' deli. ratione , an tibi expediat. Haereditas alia adita illa dicitur . quamprimum in eam haeres consensum dedit. 13 Potest aliquis donate saltem ad pias causas hae reditatem , si quaeeunque illi ante mortem obvenerit . V. C. si quis ignorans mortem statris , & ante Pt sessionem donet Monasterio quamcunque haereditatem , potest statris, vel a fratre aeeeptam Nonalietio dare. Ratio : Quia subtilitates ei viles adversus Ius gentium introductae non habent locum in ea usis piis , eum civiles Magili ratus potestatem suam extendere non possint ad eausas pias , & Ecclesiasticis . Certum est , spectato Jute naturali, & Canonico, validam esse donationem hane Si quae haereditas mihi commoda obvenit, volo, ut ea pertineat ad pauperes, vel ad hoe Monasterium . Q ij enim magis naturale est , quam ut quisquam de bonis , ac iuribus suis, quomodocu
que quaestis , aut dolatis , sicuti ipsi placet . statuere Pollit , praesertim ad Dei honorem ' secundo i Quia
constitutio illa eivilis lineum tantum habet secundum jus strictum, non serandum aequitatem, sicut habetur in l. Pannonius . ubi dieitur , haeredem haeredis cum ignorantia delatae haereditatis decedendis seeundum mqnitatem restituendum elle . Quanto magis in causa pia secundum aequitatem procedendum elia I Professuriri in Religione Mendicantium pacisti potest eum patre , ut veluti in praemium renuntiati nis paternae haereditatis aliquid det ad piam causam , quam ipse filius designat . Cum enim renuntiatio ha reditatis propter Constitutiones ordinis ex necessitate
quadam fiat, de adiectio pacti nihil incommodi, ciuilia gationisque illio at erat , sed solum patri , non est
e redibile , talem dispositionem a videntino Concrulio inhibitam fuisse : mare nee Epistopi licentia
is Non potest aliquis donare haereditatem obvencturam a patre post mortem suam , aut Religkinis Prosessionem . Ratio r Quia nemo plus iuris in alte rum trinistrae potes , quam sibi competere diniost tur . Reg. 79. in o. Sed filius modo nullum sus h bet ad haereditatem patris , aut mattis, aut cujuscum rue alterius personae , eum visentis non sit haere
De cidissilis. I mitillus , ut maxime loeum habet in legatis , est veluti imperfectum testamentum quast
parvus codex , sive seriptura continens ultimam ali quam voluntatem absque haeredis directa inlii tutione. inco: Imperfectum testamentam . Quia solemnitas i ita menti non requirit , praeterquam quod quinque te
stes , licet non rogati, & sceminae lint , in codicillo
a Codie illos etiam plures quis facere potest , modo
inter se eontrarii non sint; alioquin prior a posteriore censebitur revocatus . Duo autem testamenta smuleonsistete non possunt , sed pollerius , mod iure s
ctum eth, priori derogat. a Codieillus fieri potest & sne testamento , & cum
testamento , ita ut ex te tamento pendeat . tanquam
accessorium a principali. Quia si nullum testamentum factum sit , tum quasi tella menti loco est eodie illus obligans haeredem ab intestato venientem , etiam posthumum . Si tamen defunctus una cum eodieillo testimentum condiderit , nativitate Mi humi praeteritani pitur testamentum , simul & eodie illus , siquidem cadente principali eadit etiam Meetatium . 4 Clausula codicillaris aditet solet a Noetariis test menti , ut , si non valeat dispositio , ut testamentum solemne , valere debeat , tanquam e uicillus , ejusque clausulae effectus sunt . Primo r Quod ex linamento minus solemni , etsi haeredis institutio omnino irritast , tamen haeres ab intestato solvete eogatur legata propter adjectam illam elausulam. Seeundo 1 Si teliator carens haeredibus necessariis in testamento minus solemni instituat extraneum . virtute eiusdem elausulae institutio directa vertitur in Meleommissariam, & proximi haeredes ab intellato censentur gravati restituere extraneo haereditatem . Tertio: Si teliator haerede n cessario seientor praeterito , vel injuste exhaereditato intestamento minus solemni instituat extraneum virtute illius elausulae sormaliter , vel virtualiter adjectae , censetur haeres necessarius gravatus , ut detracta Portione legitima reliquam haereditatem restituat inst
s Codie illus nuneupativus, Iegatum continen , n
Maria in μοι obseruanda . hyent aliquando Testatores inquirere a Consessario , vel P
m- , quomodo se gerere possint . optantes uni ex liberis albquio specialiter legare , .el aliquid disponere pro anima sua . absque eo quod conficiant testament viri. in tali igitur eala su deat Consenarius , ut mediante codieillo laetant tales dispositi nes , ct eum ad ipsum etiam inminae possint , ut testes ante Dse . di aliunde pro dispositione . qua respicit filios , vel piam causam . duo tantum testes sume iant a racile erit Me modo Testatori suam adimplere voluntatem . Iuxta nostriam Statu vinad eodicillum reqviruntur duo testes , ti de eo datur publicum instrum tinu ; siae isto vero tres , sed nou debent esse in heres .
De Sinitatime , o Fideiremmissis. t Q Ubstituere est in loeum haeredis unius alterutio statuere Quod duplieiter fieri potest, direm,& indirecte . Di recta substitutio est , in qua sine m-nisterio instituti haereditas sub eonditione desertur sui stituto. U. C. Instituo haeredem Titium; si is haeres nonsuerit, vel nolens, vel non potens s morte praeventus esto haeres Sempronius. Et haee dieitur substitui Mugaris. Item, si testator impuberem, in sua potestate comititutum , de post mortem suam in alterius potestatem non casurum, haeredem instituat, eique alium substituae sub eonditione, si iste annos pubertatis, cum ipsemet
159쪽
testamentum secere prohibetur . . Tt dieiturhare substituIio pupillaris . Ad exemplum pupillaris substitutionis aIta introducta est, quae fit liberis ametutibus , lurdis simul , de mutis ; eo quod & hi restamentum facere nequeant . Et dicitur haec substitutio exemplaris 3 quam etiam mater sacere potest: Sed de-het Ribstitui aliquis ex haeredibus necessariis ; si tu nistent , fratres . Mater autem non potuit pupillariter substituere , chim impuberem in porcstate non habeat a Indirecta substitutio , quae & fideicommissaria dicitur, ea eli, in qua haereditas substituto de tertur mi. nil letio hae cdis, qui a testatore gravatus est vel abs lute, vel sub c ditione , Inili tale aliquid secerit a ut
haereditatem vel totam , vel partem ejus aliquotam alteri restituat , qui idcirco fide, eommissarius appellari silet . Hae res tamen sideicommisso gravatus poli adi tam haereditatem xluartam Partem ejus . in qua institutus suit , sibi retinere potest, quae pars Trebelli antea dieitur a SC. Trebelliano . Caeterum testator Prohibere poterit, ne a i ebellianica a fideicommissis detrahatur , non minus , quam ut Falcidia a lcgatis. Deinde non potest detractio sicri a fideicommissis 1 sicuti neque a legatis ad pias eauias. Excipe r Nisi tam hires inutis tutus , quam sidcicommissarius , aut legatarius sit maeausa: cbando enim privilegium concurrit cum privi.
laeto, tunc, ccssato utroque, servatur ius commune. Porto si haeres inlii tutus hae teditatem repudiet. tunc
omnia eius iura . N actioius ad fideicommittarium
transferre cogitur , nullo nce damno, nee commodo apud haeredein rc nense .
Praeter praedictas substitutiones quatuor sunt aliae duae mixtae , cuia plures in te sublii tutiones eontinent. Prima est quoad personas. quae dicitur reciproca , seu breviloqiia , in qua plures haeredes instituti ibi invicem subiti tuuntur. V. C. Institi o Cau , O Titium haeredes meos , tofrue invisim substituo . Altera substitutio mixta plures in se continet secundum tempora , S aetates, atque vocari solet eompendiosa 1 puta, si pator , aliusve descen cns ita icli an catulue ei piat. In lituo salirim menm L nec 3m, eῖqtie , ex vita ecceserit , si Glituo Iit Em. Iiue si
iliu ba res patris n in extiterit , adiri ittitur subit nutus I itius ex vulgari. Sin vero haeres extiterat, set intraruhertatis annos decesserit , admittitur Titius ex pu. pillati. si autem pati pubertatem . eccsserit , sute di- tue ei ex fidei commissaria , de tradita tamen non solum legitima , sed di Trebelliani a . si denique mente τaptuι silius sit , iuecedit ei Titius ex exemplari. In donatione inter vivos veluti sceicommissum intervcnire potest , si quis alteri donet ea leae . ut
iv,lt transactiam tempus . vel eveniente aliqua coniaitione alteri Dadat i Cum eatu res vinculata dicitur ,.quia alienati a nosse stare non pcite. t. s In pcritia Ni tarii inepte, & obscure loqitcntis non vitiat dis tu situ,nt ιa dcturi. i. Coniciso omne gelius prcibationum excedit . Quanuibrem etiam in ex cmo loro, si verba testamcntismbi ua snt, sed intcnti. , testatoris duobus sa tam te sibus probari pollit ex verbis extra tellamcntum a te. fiat ore prolatis , mali nolle niastis, si haeres certis eo niat iuris persis asus falcatur, et titatorem voluisse instituere fideicommissum , viaud dubre contra cum pr- ti-bitur .ri Haeres fideicommisso gravatus, si sine liberis decesserit, profitcndo Religioncm , haeresitatem aequirit Ilonasterio r Nisi aliud cxprcsserit . & evidens coni laura sit , notitisse tollatorem . ut fideicommissum ad Alonasterium deveniat , si gravatus in eo prosit catur Ised statiin deveniat at subiti tutum . Potuit enim I viator de honis suis arbitratu suo disponere , imo justam ita disponendi caiisam habuisse , V. C. ut in la- milia divitiarum eccus , potentia , ac testatoris memoria conservcntur. Rettite in mam observanda. ineurrere potest ea sus, in quo Consessarius Deile potest ert --, si nempe illius, evi Pater aliquem substituit . moeriat.r in aetate pupillari . Facile e et Consessarius subiti tuto nil aliud xradendum esse , quam quod filius hahia i a Patre, eum tamen demptis expensis. α convenienti animae subsidio, debeat obtine- quidquiti pupillus, seu impubes quocumque modo aequisivit . Hoc idem Do. extendunt ad substι utionem exemplarem e rere. 6. I. I '. de panu. In F., er ra. s. cos. de emptis. aius.
Fortitia etiam e rabie , vel anceps erit Consessarius in ivd eando quia tur , n fili post Uriem Patris, vel impubes, vel pubes ter iec hae ditatem , quid nempe obtinera oebeat substa tutus . Soat ergo hodie communiorem , & receptam esse eam
sententiam, qua dicitur substitutum ex tacita vulgati subitit tione succedere debere in bona Testatori t. Ratio desumstur axipuus praelumpta uoluntate ι fi enim voIehat quod dum fit tu haeres institutus impubes decessisset, di propria , et fiui hcina aurubstitutam devenissent , praelami certe potest , filio repudianta haereditatem . . luisse subίtitutum saltem sua bon uicte e meita volgari sub titutione 2 g. ιδ. haradri mra sy. a. L. as sto. Trebov. Cου. m.
De Legatis , Fideicommi particularitas. i r Letatum seu sideicommissum est particularis quae dam dociatis a defuncto relicta , ω baude ι
a NB. Legatum, & fideicommissum particulare non differunt inter se , nisi verborum soram ; cum enim ea ad ipsum legatarium diriguntur, V. C. Iaego Titio cretum , dieitur legatum stricte : Cum vcro ad hae te-dem , vel legatarium relatis verbis , rogantur , ut talem rem dent alteri tertio , dicitur sideicommi Ium
Qui testari, is etiam legare potest . Codicillum autem facere nemo potest , nisi qui & testati ; de qui haeredes institui , iis etiam legata rc inqui possunt .
Excipe spurios , quibus habitatio solum . & alimenta relinqui vi sunt 3 m Hlo id non fiat in ι autem 3 Licet Fratres Minores haeredes non possint instia tu i , laiden legata per modum eleemosynae ei Dem relinqui possunt 1 modo id non fiat in nraena quantitate , ut veluti haereditas sub nomine letati dari videatur.
4 Fratribus Minoribus non habitatio sejuncta ab
eo lim Monasterio . nee reditus annuus per Ctuus, Vel ad tempus loneum , ut tollatur mendicitas , pro Ui-
eiu , aut vellitu eorum les ari potest 1 poteli tamense pari pio ornamentis I celasiae , pro luminibus annuis, pro libris. pro vino sacrificii.ς Rem immobilem FF. Minotibus absolute legati nihil prohibet , eum eam vendere possint , & Pe-beant , & ex pretio nccessitati Fratrum sub inire Nisi hortus sit ad Fratrum recreationem , vel quotidiana cilcra decerpenda necessarius , tum enim possidere possium .
6 Domui proscisae S 1cietatis Iesu tum haereditas ,
tum lceatum relinqui possimi , ita tamen , ut , si inhaereditate , vel legato bona stabilia contineantur ,
ut ui Domus non opportuna , ea vendi dcbeant. I Res non tantum icitatoris propria, ted etiam aliena legari potcst c modo non sit iplius testatarii J ita.
ut haeres cogatur eam redimere , N pGllate . vel, si redimere non pilicst , aethmatione in dare . N L. Legatum del)et esse eratuitum .
8 Si debitor legaverit creditori , censetur reliquisse in eom insationem debiti , si ex juris nece state debeat V. C. dotem debitam ; item ex injfilio conti et ii , ut hoe modo colore Iezati honestius rellituat,
Meus, si ex voluntario contra. nil
ς Debita plerumque nim possunt testamento relinqui praeterquam si iusta ea illa , vel necessitas excusat quoniam ipsemet dcbitor tum animum veru nnon habet satissa ciendi ..io Legata inici dum pura sunt, non adtina conditione i Cujusmodi legatis id proprium cst , ut
transmittant ir ad haerelis legatarii , licet is ante aditam haeredita em decedat peti tamen non possunt ante aditam haereditatem . nili sint legata pia , vel nisi subsistant virtute elausulae codie illaris . Interdum legata sunt in diem certum . V. C. L 'o Titio centi maureos , dandos ipsis Caundis Iant urit . Et lixe legata annumerantur puris . Vel sub conditione fiunt legata . U. C. Lego Titio centum , s C am naorι duxerit. i i Condisci in laturum alia est potestativa , pen- dens a sola v Iuntate eius , eui imponitur . U. C.
Ligo Titio centum . si se diis Dum manti mifrit. Alia
calii alis . V. C. Si metris ex Indiis veniat. Alia mixta V. C. Lero Titio centum , si catam uxorem duxerit . Utrique hoe commune est , ut , si ante imple tam conditionem legatarius moriatur . ad haeredes non transmittat tit , si intuitu personae r clictum erat l, secus si ex intuitu dignitatis . Quod ex cireum stantiis diiudicandum erit , an qui dotem V. Q reliquit Titiae puellae pauperi , principaliter id ceterit causa pietatis ρ an vero principaliter motus fuerit favore personae , quia ipsi steliter servivit λNB. Si Ieetato te leto pio Monasterio in certo Ioeo aediscanda ibi aedificari uun possit, alio loco aedificati
160쪽
dum est cum eonsensu Episscopi , Ac executoru
ia Leeatum, vel haereditas relicta subeonditione nuptiarum ricin debetur, nisi nuptiae signentur , cum se ulta. & hone fa eonditio; si tamen persona , cui relictum suit , Religionem instrediarur , videtur ei dandum i eundum benignam interpretationem voluntatistellatoris , V. C. si testatori in mentem venisset de Religione cogitate, nihilo miniis legaturum fuisse. Ex cipe : Nisii expresse exceperit Religionem . Adde qliod etiam valeat adima a conditio legato τs Titius , a nuptiis. abitinens , Religionem ingressus fuerit. 11 Iiilla censetur esse canditio , legato , vel haeredis institutioni a jecta , si eum certa persona matri monium contiactum fuerit . Excipe i Si talis pers Da , cum qua inatrimonium contrahendum esset , indigna sit , ut non cum ea honeste e trahi possit , habetur eonditio pro non adiecta et Nisi per eandem illam personam sta . quonianus nuptiae eelebrentur , vel ante nuptias moriatur , tune legatarius legatum absolute cratis qui ut . Eit enim hoc speciale in conditione mixta , pendente a duorum voluntate , ut , si non ex eulpa gravati , sed alterius deficiat , habeatur pro impleta.
1 Conditio lcgato , veI haeredis institutioni adiecta , si matrimani una non contrahatur , tanquam bo.
nis moribus repugnans reiicitur : Nisi vidua sit , cui ita telinquittar ι vel nisi ccinditio adjecta sit in sau rem flatus Religiosi , aut sacerdotalis . Ratio : Quia, quod conditio ruan contra bendi matrimonium ab ultimis voluntatibus tanquam inutilis rei ieiatur, id non ex Juro naturali , sed civili prosei scitur : Civiles autem dispositiones cautis piis nihil praeiudicii adserunt,nili tam nico Iure applobatae sint. II S, consux coniugi picimuerat , se post mortem
eius alteras nuptias non contractutum, obligatur Prosilissione s modo non immineat vidua pericu um incontinent ae sed tamen plerumque non sub mortali . Ratio e uitii praesumendum est , noluille se oblinare ex iustitia , ted tantum ex virtute fidelitatis obligantis sub veniali . Deinde , licet ex ruiti ita se valuerit ol,lieale, tamen ob levitatem materiae scillim veniale eit, quia exiguum damnum eoniugi mortua insertur i Nisi liberi ex e 3 superstites sint , quibus prave damnum ex.matrimonio tali accidet, vel nisi uxor promissionein juramento contismaverit.
De execre . ne Testamenti. i CI a testatore testimenti e tutor nomIna o tus eii, ad haeredoni, sive mastulus, sive scemi. na, sive Clerieus sit. exetur i, spectit i Nisi quod in ciuibuidam casibus executio ad Epi:eopum spectet, V.C. in leguis pro redon stione captivoriim , & pro eleemalyn s. at id si unu e exectitoribus moriatur , latus ad hueeuiicinent pmccdcre Potest. a Qui executor a peltatore nominatus est , non e
gitur hoe munus sulcipere i Pollira in aurem se net susceperit , mica eo noli, o Q ii vero nim sit seipe ete vult , privandiis e i commodo . quod ex dii positione tellatoris ipsi ptai veriturunt esset, imo etiam hae
3 Flattes Mendicantis exte utores testarnenti esse non
possum: Alii vero Religiosi non niti eum licentia Pr lati . sed in Soe. Jelu requiritur ad hoe dispensatio, Gcneralis Praepositi. ordinum Praelati possulit esse exertitores testa-rnenti x Nam facultate , quam ordinis Praelatus subdito dare potest , etiam ipsemet uti non prohibetur . Deinde Re utares Parochi possunt else executores , eum edisce in eis ratio prohibitionis 1 sed debent rationem reddere ordinariis, a quibus etiam delinquentes in executionis ossicio puniri poliant , etiamsi sint
ibi Relietiosus contra Carionum decreta executoramentarius fit, acta esis valent: Quia Canones, li. cci protrabeant, tamen non infirmant.
satum in er pauperes , vel ad causas pias distribuc dum Monasterio , vel T disiae suae applicare pote i ; licut quilibet executor etiam pauperibus filiis suis eon languineis r alia nulla est ratio , cur licie non liceat. Siquidem non censetur eausa propria, sed distinctio intret dantem, α rccipientem.
Non videtur exeeutor sibi si posse opplicate tu
patum pauperibus relictum , lictet ipse pauper si dis propterea quod hoc noluerit testator, eo quod , si sei- villet, eum capacem esse . degati, explesse ei aliquus reliquisset, & non tali modo capiendi potestatem se- eiula . Quod si testator ignaravit paupertatem execu- totis , potes sibi applicare secundum praesumo am voluntatem testatoris.
S Legati ad pias causas ob ineertitiidinem Ioci , Tecletiae . eaduea non fiunt, sed plerumque p. um .ri.Dei Eecksiae standa erunt . Quod si ici ata sint pro duobus legat aliis , & non possi cognosci , cuia ius Tune eortuit ligatum eivili Iure ad lites vita alas sta constituto. o Si indeterminate legata sit res , & a natura te minos non habeat c videlicet , si legatus sit bos , aut equus dandum est pretium mediocre : Si ex arte , vel industria hominis . V. C. velli , domus . dandum est pretium monimum , nisi coniectura iumi polist , aliud tellatorem voluisse , idque etiam in legatis piis locum habete improbabile non est . Nam satissa
cit testator s ii quidpiam Eeelesiae promiserit θ in dubio praestando rem in eo genere minorem et Ergo etiam haeres personam de sancti repraesentans. Io Legata psa, si ad usum a testatore applicati ne- . queant, ad alium pium ii sum adhibeti debent.1t L 1ta ad alium usum contra , aut praeter voluntatem defuncti applicati non possunt voluntas defuncti modis omni s scia ari di bit nisi per dispensationem Summi Pontificis ex iusta causa .
Interdum tali en at Lpucopum , atque liaeredem rem tinet interpretati , non alienum scire a voluntate de
sun i. si mutatio fiat. V. C. Si Ecclesiae peeunia sit Iegata ad vasa sacra, sed Ecclzsia non indigeat , ine
gerat tamen Casula, potest emi Catula .ra Haeres , aliique executores , si negligant , aut longo tempore diuerant solvere legata , praeteri impia , graviter peccant , eo quod sit res magni mo
13 Haeredem , vel exe eumrem ne ligentem . si Iaiaeus sit , uterqiae Iudex Ecclesiasticus , & saeculari, compellere pote i ad exequendas ultimas voluntate, de hin totum Nam cissicium huius iurisdictionis est mixti sciri, eaturque locus praeventioni . Et Ecclesialtieus Judcx potest e impellere quoad caulas profatus : Nam Judex Leelesiasticus iubvenire debet personis miserabilibus, di destitutis omni auxilio ; sed defunctus omni auxilio destitii tus, & idcirco misis abilis censetur, cu ii causam suam ipsemet a cre nun pollit: Et o. in n. r Π net; itent Ium executorum sunt , s a die
publicationis te tamenti sine caula legitima pia legata disse. ant intra medium annum, postea ilIa solvere debent eum Dinnibus emolumentis : Hoe ttamen post I
dicis sententiam ca) . - a Lxcipe tamen , s snt i a a de missis re-
,, licti, a test,tote pro sust,agio animae suae Α, cuia , , tandum est enim ab exeeutore , ut illas quant oelia , , tilis poten , cel brare saciat , ut si differat ult fa, , duos nientes , communis scntentia est illum grave,, peccatum commissurum.
η Ligatarius post aditam haereditatem rei s bi te
tatae dominus eseeitur, inde instituere potest ad innem non tantum personalem contra haeredem , sed etiam rea fem vindieationis, imo etiam hypotheeariam . Si tismo sit, qui legata, praesertim Pia, exigat , aut exigere possit, ad Iudicem pertinet, haeretim compellore, ut solvat.
Remia is pruri observandae . . Si Conseritiux itii inens se in perscrutando statum suorum
Poenitentium , aliquanda a linue et Executores testamen os . qui licet tale munus non recusaverint , nihilomini v omnino n gligentes sunt in sim munere dimplendo , ac arbitrio haerediammma relin uni . si non certi lint haeredem omnia adimple.
v sse , . A acia adimplere , qua singulas annM 4kbem praei are . Rraviter moneat reos esse peccati mortalis , dum aptoriam neeligentia per longum tempus differtur uti leextorum λαυA ergo illos dimittat sine absolutione, vel compeliat in potu. tum ad maiorem dilitentiam . II. Advertat iacundo Conismi ius per eicitam dari ignoran. iam in hae de , veι executoribus , eo quod censeant propriae eonseientiae satisfacere , se intra annum per tuam ierata pia . quia intra id tempus sub ex eo numcatione reservata praetim ban M adimplenda in mitra incereti . Eiiminet quantum potest hanc maxim , ct moneat quod licet intra talis tempus solvendo se minant ab exeommunieatione , mn tamen a peccatra , cum cneantur ex dicta statim ae commode possunt, novi latum adimismere te; ita dia, sed prosa a etiam. III. Bene addistat cinis rarius , quando an tratur dicta ex communicatici propter ' i ata non solum . Ea 1xi odam