장음표시 사용
11쪽
videatur, ut penitus miserum hoc nostrum genus ac eapolitanum nomen non extingueretur. Dum enim duae illae celeberrima ex Andegavens sanguino Ioanna sponsum sibi quaererent, quem regem constituerent; at prolo deinde earerent, ad quam regimen haereditario iure transiret, nune huic, nunc illi via patefiebat, qua ad summum hunc honorem aditus pateret. Hinc creberrima illa ac nunquam intermissa Principum potentissimorum concertatio, cui ius
potius quo eo poliretur; quod eum non facito desiniri
posset, en alia gravior certe armorum, ac praeliorum
non concertati sano, sed horribilis ae periculis plenaeolluctatio. IIaec inter constitutus Petrus, horum sivo laborum, sivo certaminum pars non minima fuit. Nequo enim ipsi aut genus , aut ab avit genero nomen accingenium, otium ae quietem concedebant. Cum enim illorum omnium, quos maximo regni upiditas tenebat, valdo interesset ut quos nossent virtuto ac gratia pollere, ad suas partes transirentae ipsis studerent, hinc lactum est, ut facito sibi oum adiungerent ac ad summos honores eveherent. Sanctiori enim consilio adscriptus regi ab aula ornanda, eoquo eustodiendo erat. Verum quid clarissimum virum in tanta rerum confusione, ac tantis perieulis expedierit, tum demum edoceam , cum quid maxime tunc temporis tempestatis
excitaret, a qua causa tot concertationum ac calamitatum esset, explicarim.
Una illa orat ambitio , ae habendi cupiditas hoe caput
omnium illorum malorum fuisse, si recte vestiges, inu Dios ΙIoc quidem omnium temporum vitium estu ac in posterum etiam laturum lacile divinare possumus; cum nunquam sperari possit, ut mitescant animi, aut minus
12쪽
violenta illa sive naturae sive vitii vis gliscat, qua cum nova semper homines ac maiora adpetant, omnia in quae incurrunt, qua ipsos impedire possint, rapiunt aut impetu sternunt. Verum teterrima huic est magnum remedium repertum, doctrina tum illa etiam . quae eam sibi sociam facile adsciscit imo ea ut famula , aut prae sidio utitur, pietas ac religio. Quod si parum considerate aliquis a me dictum putet, quaeso sinite ut dilatoni orationem ac quanta vis in hoc sit, penitus evolvam. Πο- mini enim magnus illo sive monitor, sive custos , sive iudex eliam ac moderator datus, Ossicium. Tum magna illa animi vis, ac lacultas conscientia, qua illud sentiat,ae revereatur. Haec homini ala, quae loco rectorum ac moderalorum sunt. Hinc prinia eius instituta : hinc rationes hinc omnino vita ducenda. Derivationes quidem sunt legum ac regiminum sed hae vi lanium ac terrore valent quae si refrixerint aut milius agant, erumpunt erustent animi, a quo cupiditate seruntur , caeco prorsus impetu ruunt. Omnia igitur in ostici sunt ac conscien-liaci hoc cognoseondum huic parendum. Si igitur ad mala facinora prolabi homines videmus, quos leges a publica vis non coercuat, hoc inde derivari profeci invenies, quod ossicium aut ignoretur, aut non colatur. Ossicium discitur doctrina hac etiam emollita conscientia illi aut obsequitur submissius aut si sorte deseruerit, cum eo se conciliare studet. En libi summum illud doctrinae ac eruditionis bonum quo cum carent homines, quot mala
in miseram hanc nostram vitam congerantur ut perspicia iis , tempora do quibus dicturus sum, Vobis proponue. Litterarum studia sane rara ac paucorum studiorum autem aut nullae, aut praeposterae rationes. Ergo modica
13쪽
doctrina rerum inscitia , ac errores vulgalissimi. Quae igitur ossiciorum scientia esse poterat et aut ubi haee deerat, poterat ne hominum sive cupiditati, sive malis artibus remedium inveniri Id quidem superioribus etiam saeculis invaluerat ex quo enim , Romana quassata potentia ac barbaris has regiones occupantibus, calissima illa oleris Lalii atque Λthenarum lux extincta est, omnia inscitiae tenebris oppleta reperis. Verum oecurrebat tum hominum vitae, quae moderaretur ac regeret, pietas. Huic cum homines facile cederent, integris adhuc a maioribus acceptis sanctorum Ecclesiae Patrum institulis, ossiciis omnibus lacile salissaciebant, quin de illis cogitarent. V rum labefactata ponilus religione , atque ex animis sanetissimis illis instilulis oblitoralis, quid superesse olerat, quo a malis facinoribus ac cupiditatibus explendis homines
relinerentur Salis ne eum malorum, quibus miserae gentes pleruntque premuntur, aput tum, qua ea medicina curari possint, aperuisse videor ΤVerum quorsum haec disputes Ut eum videritis qua gloria Comes rotae floruerit, rationem etiam qua eam dein consequi possitis , doceamini. Quis eum ea legerit quae hic tunc accidisse narrantur, miseras has ac aeru-innosissimas regiones non dicet Dum enim polentissimi reges de principatu contenderent, immensum illud ducum se procerum vulgus, qui has regiones ex reeentiori ori mannorum instituto sibi diviserant ac possidebant, populos sibi qua gratia , qua vi, adiungero studebant 'mi vero
quo vires ac pes augerent, quibus illis quos sequebantur opitularentur , ad arma gentos cogere domos vectigalibus exinanire agros vastare nec ipsis sanctissima religionis delubris utque aris parcere omnia pro lubitu mi-
14쪽
scere, a ruere. Perpetui igitur bellorum tumultus nunquam intermissae acies ac pugna sanguine omnia ac
rapinis plena nullibi lium a quies.
Et Petre clarissime, longe a te meae rationis aestusmo abduxit ad te me revoco in te ut in portu me recipio in tua monaoria ex laniarum calamitatum iactatione conquiesco to enim video cum tuis illis omnibus copiis ac viribus uni adhaerere uni constanter studere donec luato pietas sinit, clarissim o Dyrrachiensium genere La- distaο. Quis nim dubitat quin tuam id virtus suaserit, ac stici omnino, cum sic agebas, paruerit Hentem advertito auditores ac quanta vis in hoc viri clarissimi studio sit, considerate. Cum enim ossiet mulla sintae diversa, negari non potest primum illud locum oblinere, si de rebus hisce nostris loquimur , quod patriam speetat. Huic nos nostraque in primis deberi illo dissilebitur , ut aut patria nulla sit, aut quem patria ipsa indignum repudiarit. Huic autem quotus quisitu est ex nostris hominibus, qui se parere ac obsequi gloriari ο- test Λt, studium ne in patriam illud est quo nescio quo
furore plerosque videmus exteris impens savere ac EOS sibi non amicos modo, sed dominos etiam optare Detur mihi venia , si haec liberius dispulo. Cui is rerum no strarum monumenta litteris iradita a Nortulannici principatus incunabulis ad nostrum hoc usque aevum memoria repetenti nihil studiosius animadvertendum Occurrit, quam quod eapolitanum nomen tot atque tam varias Peri U-lerit regiarum stirpium commutationes ac tot laniisque ealamitatibus inde prosuetis uerit conssielalum eliqua rum enim uropa nationum nullam deprehendimus, quam maior dominationis , t aerumnarum varietas di-
15쪽
Vexarii. Ne singulas rerum vicissitudines indidem illatas oratione percenseam , suppetat commeminisse temporis illius, quo ad Begnum hoc Enricum V Imperatorem nostrales arcessiverunt, et Norlmannorum , qui iamdiu nostris regionibus insederant, nostris moribus imbuti erant, rebus nostris incolumitatem , splendorem ac maiestatem regiam ompararant, progeniem passi sunt exterminari ac deleri. Nonne in omnes plurima redundassent emolumenta, si Bogerii, cuius singulari virtuti ac munificentiao mirum quantum acceptum reserebant, posteritatem strenue tutandam, et advenarum aliena ditioni inhiantium c natus non mediocri animorum contentione et sortitudine propulsandos suscepissenta Quomodo eapolitanorum an mos tractare , eorum res aequis legibus moderari, cunctis consulere et prodesse potuisset, qui alienis erat moribus, ac vitae ratione penitus diversa Τ Frustra tunc ii, qui novis rebus studuerant exierumque Principem arcessi Verani, questi sunt gravia imperia, duriora moderamina videri, quae alieno ingenio instituta , alionis moribus Conformata nequa tum cum eorum rationibus ac nimis congruebant. Et duces erant et proceres, et reguli etiam ac principes opulentissimi; verum ro vulgus foedis
simum. Quid enim vulgus a nobilioribus distinguit Non virtus est, alque animi sibi constantis in bono sequendo sententia r Cum tibi igitur aut nullum ius sit:
aut unum ius tuum commodum eum omnia tua hoc solum moderetur, ac regat cum huic ut pareas, non
vereris omnia vel foedissima agere nulla coria tibi sit sententia nullum iudicium omnia vertas ac mules prout tempora ibi aut lavere aut adversari vides, quomodo gloriari audes de nomine, ae honore eum revera unus
16쪽
ex baiulis sis, ae columnariisa IIae igitur eum post illorum temporum proceres laborarent, quibus leve erat mutaro consilium I ac ab uno ad alium una proposita utilitate se transferre , quid de ipsis sentiendum sit, quos fama maxime elebratos accepimus, facile omnino stiudicare.
Adsit, excitetur Petrus de Andrea ac quanti sit principem esse ac tanto honore seu edoceat. Iuro enim ea polim Ladisia deberi, quem ex argherit Ioannae te gitimae reginae nepte rium duxisse constat, quis sanus ambigere posset Ipsi autem illud validissimum omnium
regnorum firmamentum Romani Pontificis auctoritas accesserat, qui sua manu regni insignia ei detulerat. rum praeter haec alia ortasse graviora Petru in movebant; hae autem studium illud vehementissimum in patriam erat ac domestici ei veluti consanguinei regis desiderium. Quamvis enim ex Gallie et ipse Ludislaus genere erat, tamen quod hic natus atque altus mores vere Italos reserebat, Neapolitanus omnino dici poterat uerit igitur Ioannae domui saxi Petrus de Andi ea ac nulla nec vi nec periculo ab illa avelli ac distrahi potuit. Quis enim nescit qua ex hac Ladisia fortuna procellae excitatae sunt, ac quot mala in has nostras regiones irruerunta Pudet commemorare, auditores neque dicerem nisi ceri scirem magnam hinc gloriam in virtutem ac religionem redunda- iuram. Oedissimum nescio quem e tritio homiuem subito su immum Ecclesiae Pontificem ac Clementem, cum esset inelementissimus, dictum ludi Λndegavensium actum, his, quo gratiam referrei, Neapoli lanam dominationem de tulisse constat O miseranda penitus nota cclesias inusta quae tamdiu deinde in ea resedic ei quam non sino
17쪽
muliorum annorum labore ac bellis etiam o sanguine deletam maiores viderunt ritus christianus orbis veluti discerptus ac in membra concisus in turbidissimo pelago fluctuabat lugebant boni timidi avertebantur muligniae scelesti exultabant gemitus ubique ac luctus exaudiebantur; ipsa religio veluti pudore suffusa latitabat lacrymabunda omnia consis ac labefactata ruebant Το veroealamitatibus regnum hoc propter unam Aloisii Andega vensis, et Clementis ambitionem miserandum in modum amielabatur. Et tamen his miseri nostri maiores per mullos proceres lavero viderunt imo arma pro ipsis capere ac excluso Neapoli rege, eos amplecti ac venerari. Quis tuus erat tunc animus , Petre, aut quae animi
sententia Quod studium quae ratio qui omnino obtutus ac vultus Tuam tu tunc tibi patriam proponebas tumius ac religionem , omnino osticium Gergo ab omnibus amicis proceribus Messisti ac legitimo tuo regi, nullo vel fortunae . vel vitae discriminu permotus , constantissimo adhaesisti. Adsidebant tibi consiliaria ac duces
patria ae religio 'as tu in consilium habebas cum his
tua negotia conserebas ab harum nutu oculos non avertebas ae Λndegavensium ambitioni sortiter restitisti, quod caram patriam ac eximiam religionem habebas. Verum ea erat temporum conditio, ut in ossicio cum mullum honestatis ac gloriae esset, tum discriminum etiam assatim ac periculorum. Cum enim bruta vi polius quam ratione pleriquo homines se duci sinant, iis non satis estonicium proponere quod revereantur; verum vi pugnandum, atque armis quod iure obtinere non potes, extorquendum. Hinc magna illa armorum illa aetate exercitatio atque usus: ul cum nune illi niaxime celebrentur , qui di irina ac
18쪽
seripsis populorum ne regum iura explieant, ac tuentur: ita eos iunc temporis praecellere ac celebrari invenies quos maxime in armis tractandis ac bellis exercendis series experirentur. Ergo et hanc etiam sive virtutem sive gloriam Petro de Andrea suisso memoria proditum est: neque alicui mirum videri debet, si cum civiles eius virtutes ac doctrinam laudarim, iis nunc ecenseam, quibus maxima armorum tractandorum gloria contigerit. Neque enim tanta ei Ladislaus tribuisset, nisi aptissimum in bellis exercendis expertus esset. Qui enim de huius regis ingenio ac studio audire potuit, certe non ignorat eum, ut bellicae gloriae cupiditato maxime dueebatur, ita eos potissimum caros habuisse . quos videbat eadem ala critate ac studio sit agrare. Ergo in id semper oeulis ac mente incumbebat, ut qui bellis gerendis sive natura sive studio aptissimi viderentur , sibi adiungeret; quos autem vero sortes in aliquo praelio animadvertisset, hos nequa quam cessaro pallebatur; sed statim ad summos militiae gradus extollebat. Id Petro contigisse testis Ruma quo tempore eam Ladislaus infesto agmine occupavit. Cum enim roromana aliquo modo composita alia multa bella animo illo suo volveret, urbe discedendum erat. Dux ergo eligendus, cui custodienda illa tradoretur. Unus aptissimus iudicatus Petrus de Andrea, rotae Comes. Quis enim nescit quo inne loco Ladisia res Malae essent; ac quantis periculis illa sua nova dominatio obiectat equo enim si Romani Pontisieis in illa Ecclesia colluctatione arma conquiesce rent, quiete illi qui eam oecupasset frui licebat. Ut enim Romani perduelles quiescerent , qui paulo ante exorti atque arma capientes , dominatione Pontificem privareeunali erant, quam plures erant, qui regno illi immin
19쪽
bant ut quod Pontifici vi ereptum fuerat, sibi armis adiudicarent Furebat in primis aulus Ursinius , celeberrimus illo temporum illorum bellator , cui cum prospere quamplurima praelia cessissent, nihil non posse sibi a mi arrogare putabat. Ergo omnibus suis veteranorum ac optime exercitatis copiis contractis Capitolio imminebat ac Ladisia urbe exire imperabat. Animum ipsi And gavenses faciebant, qui cum pro sussecto ontifice in laborare dicebant, Romanam dominationem avidissime quaerebant. His autem quam plures ex italicis principibus aceivitatibus favebant, quibus cum Ladisia potentia maxime odiosa, ium suspeel ambitio, quod merito verebantur nos ille urbo quiete potiretur lacilo illine ad eos adlabi ac
ipsos subiicere suisset. His tantis ac tam gravibus certaminibus ac hostibus obiectus erat, qui pro Ladisia rem romanam moderaturus erat. Νec dubium regi fuit, quin tanto muneri Petrus de Andrea par esset. Neque eum sententia sesellii. an lus enim terror omnes invasit, cum sua illic arma Petrus explicuit, ut nemo no dicam aggredi, sed ne movere sos quidem ausus fuerit. Quid enim bellicarum virtutum deesse illi poterat, qui cum animum vero italicum gereret, tantum ludum ac magistrum, uni radiclaum adsequeretur, nactus erat Quis enim nescit quantas ille res ac quam periculosa bella gesseritet equo enim si regionum harum terminis illa bella continerentur, minus in iis instituendis periculi aut in considiendis laboris suisse putandum est. Cum acerrimis illi hostibus confligendum; saepius autem accidebat, ut ancipiti bello premeretur, eum hinc inde subiti tumultus exorirentur, aut potentissimi eum duces adpeterent. Ergo eodem tempore illum ei in Vestinis, et in Brullis , et in Campania, et in Apulia
20쪽
pugnasse audi neque iniere ab externis hostibus quies; eum semper Andegavensium classis immineret, aut Italoriam etiam, qui eis favebant, ferocissimi exercitus u gerent. Omnibus aderat Ladistius , ac suis copiis sapienter divisis omnibus resistebat neque domum nisi debellasset. se recipiebat. Itaque tot pene triumphos egit, quot praelia commisi Horum non spectator modo, sed omnino socius a pars Petrus uera cum igitur ingenio illi suo ad arma tractanda nato haec exercitatio accessisset , quid mirum, si summum bellicae laudis gradum alligerita Non me latet, auditores, Petro tandem urbem ereptam; atquo eum copiis dimissis , non militiam modo, sed ipsum Ladislaum, quin et patriam aliquandiu deseruisse Verum undo id laetum, nisi ex illa ossicii observantia , ut sodevoverat Τ equo enim si rei bellicae tam impenso Petrus studebat, religionem ac pietatem negligebat. Quamvis enim ea sit opinio armorum tractationem cum pietatis studio non facile consociari , negari tamen non potest extitisse aliquando viros, qui utraque laude florerent atque horum memoriam maxime apud omnes gentes elebrari. Itaquo Virgilius , eum summi primipis exemplum suis romanis Proponere vellet, enaeam finxit, in quo haec duo consociata praecellerent, bellica virtus ac pietas. Sed nos
poetica commenta mittamus, cum elariora exempla su petant mihi vero opus non est hae ex aliarum gentium monumentis quaerere, cum praeclarissimum hoc lumen
assulgeat, in quo optimi ducis exemplum intuear. Et roquidem vera, quae tunc temporis in sacra re acciderent, Paulum considerate. Cum enim tres una de eclesiae piineipatu contenderent, tandem aeri Principes ut so