장음표시 사용
401쪽
IMAGINAT ONI s. 327 animali, magis illud animo conceperit ut laedens aut mordens, forte magis foetum signabit aliqua cicatrice aut nota vulneris 3 si ut turpe & foedum , & pilis suis aut colorς adversum, sorte magis signabit pilis aliqui bus productis , aut macula aliqua colorem illius referente , si ut horrendum aut insor- me rostrum habens , forte ita signabit, ut secundum faciei figuram illi assimiletur ι si totius animalis figuram magis animo conceperit, forte secundum totius corporis figuram ipsum transformabit Subintellige, inquam , modo tempus , quo singulae notae fieri postant, non refragetur. Iam enim dictum est , non quovis tempore quasvis , sed certo tantum fieri posse. Omnium facillime phantasia exprimit secundum colo. rem & maculas aut pilos , tum quia illa facilioris sunt productionis , tum quia quo vis tempore produci possunt.. Quaeritur ul-. timo u IE s T I o XXI T. Cur non eidem semper parti, sed dixeri notae
P Tenim mulieralacerta perterrita foetum signavit in pectore t plurimae a mure aut glire perterritae, signant maculis pilosis in vultu i una desiderio cerasi vel mori affectasgnabit macula aut excretanua carnea ge
402쪽
; :8 DE VIRI Ausnita in vultu, alia in dorso, scapulis, aut alis
Cesti luso LVII. Plerumque notae illi parti
imprimuntur quae suit in imaginatione. Pro quo est sciendum , quod non tantum species repraesentant rerum qualitates, sed comaotant cliam situm & partem in qua illae sunt. Hinc , sicut dirigunt consor matricem ad exprimendum rerum qualitates, ita simul dirigunt eam ad exprimendum illas eodem situ, & in eadem parte. Hinc est quod mulie
res frequenter signant foetus eadem parte, qua in re externa vitia vel deformitates perceperunt. Sic in exemplo I 1. mulier deletorita ab homine minitante ei ictum in caput , produxit foetum vulnus in capite habentem: deterrita a pictura habente magnum caput in exemplo is . produxit foetum habentem magnum caput: quae de terr xta fuit propter capitis sui contra caput alterius mulieris coissionem in exemplo ii . produxit duos foetus capisibus
connatos: quae deterrita fuit a lacerta in pe-mis insiliente in exemplo et a: produxit foetum lacertam pectori adnatam habentem :quae perterrita fuit a diabolo cornua habente in exemplo p. & ra. produxit foetum in capite cornutum : quae imaginata fuit imaginem Ioannis Baptistae toto corpore hirsuti , toto corpore hirsutum laetum pro
Verum non semper notatur foetus ea parie quam
403쪽
IM AGINATIONI s. re qua arcon notat ipsa species phalastica, sed
potest signari, &frequentissime signatur ea quam mater peculiariter imaginatur, seu inquam in illo instanti imaginationis cogitatio. ne dirigit:illa est facies; St ideo saepissime foetus in facie signatur magis quam in alia parte Nam , quia matres sciunt a forti imaginatione,desiderio Sc terrore foetus suos frequenter signari; ideo, cum sic aliquid imaginantur, statim metuunt ne ejusmodi signatura incidat in faciem sui foetus & sic imaginando aliquam rem externam, per quandam reflexionem coimao inantur faciem sui foetus: Sc
hinc signatura saepissime incidit in faciem
ejus. Alia causa est, quia natura in nullius partis conformatione tanto utitur artificio, quanto in confirmatione faciei humanae, & ideo illius conformationi est maxime intenta : 8c ideo, cum sic dirigitur a phantasia,ut aliquam rem externam velit imitari & exprimere, maxime illam exprimit in facie. Facit etiam ad hoc ut signatura magis in una quam in altera parte eveniat aliquid, ma-tsiae ad signaturam necc Tariae praesentiae magis in hac quam in illa parto : tum etiam impertis humorum, qui per animi passiones agitantur, fluens magis in unam quam in aΗ-am partem 3 ex quo unius partis consor matrix magis quam alterius debilitatur. Nam, quia passiones quae imaginationem comi
404쪽
3so DE VIRI Bustantur, non semper sunt eadem , nec eodenrpraecise modo obveniunt ι non eundem semper faciunt praecise humorum & spirituum motum; sed hae magis in has, aliae in alias
partes eos vibrant.. Dicit Levinus Lemnius lib. I. cap. 4. de Occult. nai. mira c. dc est communis opinio muliercularum , signaturam transferri in aliam partem, ut femora , nates, si terrore. aut desiderio jam asse istae manibus abstergant faciem, do illas partibus illis applicent: sed merito ridet hoc Hercules Saxonia 4. cap. 3 o. sui Panthei, & ego cum ipso s asse. roque eiusmodi faciei abstersionem aut attainctum aliquarum partiu, nullam vim ad signandum hanc magis quam illlam partem habere. Atque hae sunt in universum vires quas phantasia dc in proprium, S in alienum corpus potest exercere. Restat ut ad argumenta in principio quaestionis 4. allata, quibus nimia eius in utrumque activitas probabatur,
Ad primum itaque respondeo; communem vulgi opinionem salsam esse , si putet phamasiam per se talem activitatem habere.3 sed si intelligat eam per accidens esse causam
multarum permutationum , fateor esse ve-Iam, ut jam dictum est. Ad aut horitatem Aristor. responsum est conclus. ΣΟ, concl. 24. resp. ad I. dc conci . . 2 3. resp, ad I. . ' Λεί
405쪽
IMAGINATIONIS. 33 Ad authoritatem Avicennae. , Algazem lis,dcc . respondeo a phantasiam per aecidens bene esse causam signaturae foetus , sicut c-- clusa 7. est ostensum, sed non per se primo, eam autem habere virtutem in remota agen di , & ea afficiendi vel propria virtute, vel virtute a coelis derivata, dico esse falsum, ut coracl. 26.& 39. est ostensum. Etenim phantasiam elementa mundi posse perturbare, hominem remotum fascinare, ex equo deiicere, hominem sine matre, plantam sine semine generare, segetes transferre. ridicula sunt, &philosopho indigna : sed si quae talia admiranda opera aliquando ab hominibus, ut Apollonio Tyanaeo aliisve, perpetrata fuerint, non virtute imaginationis, sed arte magica isacta sucrunt. Quod sanguis interfecti in praesentia occisoris E corpore erumpat, non est naturale rideoque non fit vi imaginationis , sed causae sn pernaturali est adscribendum 3 vel Deo, vel angelis iniquitatem interfectoris detegentibus & ulciscentibus , vel diabolis aut innocentes falso accusare, aut nocentes ad desperationem perducere conantibus.
Quod reliquiae satorum aliquando sani
talem colentibus pariant, non fit virtute confidentiae Ee imaginationis quam aegri. cui
tui illi adhibent , ut impie dicit Pompona tius ; sed miraculo, & gratia Dei lingu-ὶari, remunerantis honorem qui sanctis esus
406쪽
33α DE VIRI Bus exhibetur. Quod Salutatores illi Hispaniri
admiranda aliqua prarier ordinem naturae
praestent, id vel faciunt arte magica, vel gratia aliqua singulari a Deo familiis aliquibus
concena. Ludovicus autem Mercatus ,regius
medicus, quem, utpote Hispanum, S in Hi,spania degentem , cerrum est non ignorare quid de illis hominibus sit, tomo I. suorum operum lib. a. class. 3. quaest. I 68. art. q. di cit opera eorum ficta esse, plena superstitione diabolica, & a religione catholica aliena. Ad authoritatem Hippoc. D. Thomae&aliorum dico, eos vera dicere, sed esse intelligendum phantasiam non facere ea per se , sed per accidens, mediantibus aliis animae potentiis, ut iam dictum est . . .: Ad secundum argumentum a ratione desumptum respondeo ; intellectum di phan tasiam fieri omnia spiritaliter & modo quo dam intentionali, quatenus recipiunt rerum omnium species , & ab iis informantur , sed non per hoc posse realiter agere. Quod e nim tantum aliquid est intentionaliter, illud non potest illud ipsum in alio facere realiter iut conclus. 23. Ostensum.
Ad tertium respondeo ; verum esse, quod multae res naturales habeant admirandas vir tutes, & quod sic anima seu corpora animata merito etiam debeant habere virtutes longe
illis admirabiliores : sed non propterea sequitur, quod debeant habere illas quas Avicenna
407쪽
IMAGINATIONI . 3 7 3cenna Sc atri imaginationi ad sci ibunt, res sci. licet cxtrrnas ait crandi vcl permutandi ; sed sui it quod habeant alias, nempe potcntias cognosciti vas, sensum, motum , intellectuna, de Volunt alcm .i quae sunt virtutes Ο-mnium aliarum rerum naturalium virtutibus
longe excellentiores & dixiniores. Et cui aliquae animae aliis essent excellentiores, ouod tamen plerique scholastici negant, cum substantiis non videatur competere magis Zc minus i tamen propterea illae non possent naturaliter habere vim aliquam alterius generis, quam omnes reliquae animae haberent.
Possent quidem in eodem genere potentia' rum habere potentias nobiliores solentiis aliarum animarum , per quas possent vel per 'sectius videre , audire aut intelligere , quam . aliae animae: sed non talem per quam possent
fascinare, elementa turbare, externa corpora alterare vel loco movere.
Ad quartum respondeo; nec sola visio-aas , nec solo attactu , nec sora verborum
prolatione , posse ullos effectus ad extra physice produci, cum illae actiones sint imis manentes : sed si qui tales aliquando eiu modi actiones sint secuti, eos vel ope diabo. lica evenisse, vel ab; ominibus gratia quadam peculiari divinitus data perpetratos fuisse. Ad exempla ex Avicenna vel Augustino desumpta, supra conci usione i I. est respon
408쪽
DE UIRr Bus. IMAGI M. sum, & insuper adhuc aliter respondeo ; illa non virtute imaginationis , sed virtute aliarum potentiarum naturalium, seu vegetati varum, accidisse. Ad exemplum de subita canitie & morte respondeo; imaginationem cillas non cau- .sasse , vel saltem non causasse per se, quod ibi quaerebatur; sed mediante maximo timorem quem non est dubium maximas in corpus Perturbationes inducere posse.
Atque haec sunt quae in hujus materiae tanta obscuritate licuit investigare a quae ut le-Qor aequi bonique consulat, rogo. F I N I S.
409쪽
nihil AIιerare seipsum Iuumuleta γ' spensa plerumqae esse supersi-
- tiosa ars Anima unim hominis an sit perfectior alierius, 8o. anfit activa I 2. s nimam conjunctam eorpori non esse totale agens Daram actionum, sed tantum particulare, I 3. ' principium agendi principale in corporibus animatis, I . non Nidere, audire iraticionari, .. sed bominem, I . primo per se, directe aesormaliter non habere vim alterandi, 24. non
poste suum eoum proprium per se primo seu
directe alterare, rs per accideηs posse corpus proprium variis modis alterare, ZI. alterare corpus proprium applicando activa papivis, 23. 28. nihil alterare in corpore nisi alimenium, I 6. per accidens alte re mediante motu humori m m spirituum, 69. habere etiam vim aIιerandi medianiibus qualitatibuε alteraιivis, tanquam instrumentis, 29. At causam mor Iem posse esse causam maliarum alterasio m. in corpore.
410쪽
molivam voluntariam, partim per naturalem, 6 3. corpora Nero quae non informat, per patera '' etias motrices naturalest 67. in corpore moNere
aliqua motu materiali, aliqua motu syiritali, 3 9.posse etiam movere quod non informat, I S. non posse corpora remota ae externa per se pri mo ac directe movere, ue 3. non poste etiam alterare, 3 9. separatam esse totale agens suarum
Anima separata an babest activitatem quoad ιress ecies motus, sciliceι Hierationem,auctionem,
imae μη florum redeuntes ad hune mundum an possint hominibus morbos , aut sanitatem inseris. ibid separatae redeuntes in hunc mandum , an pUint ρropria virtute sibi corpora Jormare, quibuε ψι,λant ibid. nimalia in montibm nivosis unde alba 3 a IAntiperistasim non fieri per steries caloris re- . flexas petitivam potentiam Eon esse essicientem cau- aesam motus voluntarii s scripperitus γ' phan usit qaomodo ad motum localem concurrant Ioo
Attentionem aeuere actiones sensesam a s s vicenna m sequaces quantam vim animae ad
scripserint Bomnes fere corporis Actiones , m omnia fere eorporis