장음표시 사용
381쪽
taliter posse signare , & hoc credidisse S sci. vi si e sanctum illum virum , & ex illa scientia fetim id experiri voluisse: quanquam sic signasse solo intuitu virgarum decorticata Ium, fuerit supernaturale.
Ad viges muni: septimum dico , Dossibi esuisse.
Ad vigesim uim nonum & trigesimum primum, eis. nugas, S propterea tali arti cuinin
Ad trigesimum, non posse habere veritatem : primo, quia imaginatio gallinae excubantis nihil amplius ovo jam genito impertit, ut conclusione 3 4. est Ostensum i, secun do, quia formatrix ovi non habet ordinem ad figuram aut formam essen: talem serpentis, Rideo non potest producere eam. Ad trigesimum secundum dico, in illis montibus animalia non esse alba propter imaginationem nivis , sed a temperamento dc natura loci. Hoc est manifestum , primo quia scribit Olaus Magnus lib. i 8. hist. Se p. tent. c. g.& Ortelius in Livonia, quod cum to to aestivo vernoque tempore lepores in re gione septentrionali pristinum colorem set, Vent, post autumnum ac primae nivis casu ire colorem mutent, & ex fuscis fiant albi: ergo non fiunt albi propter matrum in conceptu imaginationem. Secundo , quia et si Plinius lib. . g. c. 3 r. dicat in Alpibus inveniri albos
lopores, non dicit tamen hoc esse, propter imagi-
382쪽
3 α φ DE VIRI Bus imaginationem , sed potius , quod aliqui
putent eos nixe vesci. Est alia quaillio,inu IEST IO XXIII. Cur phantasia non semper imprimit in fatum in imaginatas eodem molia , scdsepe, tam diversis. Ιἰ ocet eni in experientia, quod easdem res saepe exprimat modo diversissimo. Interdum tantum secundum colorem, interdum secundum figuram , interdum secundum quantitatem, interdum per substantiae corpo . ixeae aggenerationem, S c. Sic aliquando cerasa, fragra, mora desiderata, exprimit solo colore & macula aliqua rubicunda ; interdum producta quadam lubstantia carnea, rotunda, colorata , vel non colorata s uti supra in exemplis, S non raro alias factum audivi. mus. Sic animalia , a quibus mater terrorem concepit, interdum exprimit sola cicatrice in foetu producta, ictum vel morsum referente ;interdum pilis productis, similitudinem ha bentibus cum pilis illius animalis, ut saepe
apparet,cum mulieres a gliribus aut muribus perterritae fuerunt. Interdum exprimit simili. tudine figurae faciei, sic ut facies habeat conformationem seu figuram sicut facies illius
animalis; ut apparet in exemplo a I. conclusionis 4o. mulieris a simia deterritae, & in Aemplo conclusiouia dia. a capite porcino si
383쪽
I MAs INAT IONIS. 32sbi in mensa ministrato vel ecundatae. Aliquando exprimis totius corporis assimilationes ut apparet in exemplis 8. s. & I 2. muislietum a figura diaboli perterritarum, quae foetu S .produxerunt toto corpore ad similitudinem diaboli consormatos 3 ut in exemplo 7. mulieris quae toto corpore ad similitudinem ursi figuratum produxit. Interdum exprimit producta substantia carnea , illius animalis similitudinem gerente s ut in exemplo 22. de lacerta carnea. Interdum exprimit
ratione diversissima, causando in foetu quandam proprietatem odio habendi illud ani. mal a quo mater deterrita fuit 3 ut patet in
conclum LVI. Hujus exactam dare rationem est impossibile , possium tamen variae causae a gignari. Sunt enim illa secreta naturae valde stu. penda, quae admirari potius licet, quam in vestigare. Imprimis potest hoc pendere a tempore quo imaginatio contingit. Nam si illa contingat in conceptu, vel statim post, ante omnem consormationem , videtur quod foetus secundum se totum possit conformari
ad similitudinem animalis vel picturq de quibus fuit imaginatior si autem contingat se ro & tempore praegnationis, non potest. Ratio est , quia tum corporis figura necdum est
descripta, & ideo potest tum adhue describi ad similitudinem rei imaginatae : quando
384쪽
36a . II E VIRI Bus vero iam descripta est, non potest amplius mutari, sed solum potest fi . mutatio circa
colorem, pilorum proventum , partis alicuius magnitudinem; aut aliquid carneum in. rme ad nascens.
Potest hoc ei iam pendere a m ostio quo formatrix a speciebus phantasticis assicitur,&ab animi passi γnibus perturbatur. Nam si
species& passiones fuerint.fortes & confor matrix ab eis vehementer fuerit affccta, pote, tit secundum plurima accidentia, de intcnsius, & secundum plures partus exprimererem imaginatam, quam si lavit ec tantum as-fecta fuisset. Tertio, potest pendere a materiae ad hanc x et
illa rem exprimenda idoneae prssentia vel ab sentia. Sic , si mater ab urso aut aliqua figura idiaboli terreretur, si adesset materia ad totum corpus pilis conserendum , nigro colore inficiendum, caudam vel ungulas producendum, idonea, possent sorte illa in foetu produci. At si materia desit, non possunt: sed vel tantum macula produceretur, vel cicatrix, vel figura foetus secundum aliquid mutabitur, &c. Quarto , a modo e iam quo phantasia res imaginatas apprehendit. Prout enim illae in Moculos aut phantasiam aliquando sub una
magis qualitate quam sub alia incurruat, fiet quod foetus magis secundum unam quam secundum aliam qualitatem assimilabitur. Sie, si male deterrita a late , cane,isia , aut alio.
385쪽
IMAGINA Tio NI s. 327 animali, magis illud animo conceperit ut laedens aut mordens, forte magis foetum signabit aliqua cicatrice aut nota vulneris 3 si ut turpe & foedum, & pilis suis aut colore adversum, sorte magis signabit pilis aliqui bus productis, aut macula aliqua colorem illius referente , s ut horrendum aut insor- me rostrum habens , sorte ita signabit, ut secundum faciei figuram illi assimiletur ι si totius animalis figuram magis animo conceperit , forte secundum totius corporis figuram ipsum transformabiti Subintellige, inquam , modo tempus , quo singulae notae fieri postant, non refragetur. Iam enim dictum est , non quovis tempore quasvis , sed certo tantum fieri posse. Omnium facillime phantasia exprimit secundum colo 4 rem & maculas aut pilos 1 tum quia illa facilioris sunt productionis , tum quia quo' vis tempore produci possunt. . Quaeritur u limo O u IE s T I o XXIV. Cur non eidem semper parti, sed dixersis notae
Π Tenim mulier a lacerta perterrita foetum signavit in pectore t plurimae a mure aut
glire perterritae, lignant maculis pilosis in Vultu i una desiderio eetasi vel mori affecta signabit macula aut excrescentia carnea ge
386쪽
3 8 DE VIRI Ausnita in vultu, alia in dorso, scapulis, aut apis
ii lusio LVII. Plerumque notae illi parti
imprimuntur quae fuit in imaginatione. Pro qtio est sciendum , quod nΘn tantum species repraesentant rerum qualitates, sed conmotant cliam situm & partem in qua illae sunt. Hinc , sicut dirigunt conformatricem ad exprimendum rerum qualitates, ita simul dirigunt eam ad exprimendum illas eodem suu , & in eadem parte. Hinc est quod mulieres frequenter signant foetus eadem parte, qua in re externa vitia vel deformitates per ceperunt. Sic in exemplo I i. mulier de tetrita ab homine minitante et imam in caput , produxit foetum vulnus in capite habentem deterrita a pictura habente magnum caput in exemplo i s. produxit scelum habentem magnum caput: quae deterrita fuit propter capitis sui contra caput alterius mulieris coissionem in exemplo li . produxit duos foetus capitibus connatos : quae deterrita fuit a lacerta in pectus insiliente in exempla et a. produxit foetum lacertam pectori adnatam habentem :quae perterrita fuit a diabolo cornua habente in exempla s. & ra. produxit foetum in capite cornutum : quae imaginata fuit imaginem Ioannis Baptistae toto corpore hirsuti , toto corpore hirsutum laetum produxit.
Verum non semper notatur scelus ea parte quam
387쪽
aequatar connotat ipsa species phalasticar sed potest signari, de frequentissime signatur ea quam mater peculiati ter imaginatur, seu inquam in illo instanti imaginationis cogitatio. ne dirigitulla est facies; de ideo saepissime foetus in facie signatur magis quam in alia parte. Nam , quia matres sciunt a forti imaginatione,desiderio & terrore,foetus suos frequenter signari; ideo , cum sic aliquid imaginantur, statim metuunt ne ejusmodi signatura incidat in faciem sui foetus ; & se imaginando aliquam rem externam, per quandam reflexionem coimaginantur faciem sui foetus: Schinc signatura cepissime incidit in facient
ejus. Alia causa est, quia natura in nullius partis conformatione tanto utitur artificio, quanto in confirmatione faciei humanae , & ideo illius conformationi est maxime intenta: Zeideo, cum sic dirigitur a phantasia,ut aliquam rem externam velit imitari & exprimere, ma xiine illam exprimit in facie. Facit etiam ad hoc ut signatura magis in una quam in altera parte eveniat aliquid, matoriae ad signaturam necessariae praesentia magis in hac quam in illa parte : tum etiam impetus humorum , qui per animi passiones agitantur, fluens magis in unam quam in aΗ-am partem 3 ex quo unius partis consor matrix magis quam alterius debilitatur. Nam, quia passiones quae imaginationem comi-.
388쪽
mo DE VrRI Bustantur,non semper sunt eaedem , nec eodem praecise modo obveniunt ι non eundem semper faciunt praecise humorum dc spirituum motum; sed hae magis in has, aliae in alias
partes eos vibrant. Dicit Levinus Lemnius lib. I. cap. 4. de Occult. nai. mira c. & est communis opinio muliercularum , signaturam transferri inlliam partem, ut femora , nates, si terrore
aut desiderio jam affectae manibus abstergant faciem, & illas partibus illis applicent;
sed merito ridet hoc Hercules Saxonia 4. . cap. 3 o. sui Panthei, & ego cum ipsos asse. roque eiusmodi faciei abstersionem aut attactum aliquarum partiu, nullam vim adsignandum hanc magis qua missam partem habere. Atque hae sunt in universum vires quas 'phantasia dc in proprium, de in alienum corpus potest exercere. Restat ut ad argumenta in principio quaestionis 4. allata , quibus nimia eius in utrumque activitas probabatur, respondeamus.. Ad primum itaque respondeo 3 communem vulgi opinionem salsam esse , si putet phamasiam per se talem activitatem haberes sed si intelligat eam per accidens esse causam
multarum permutationum , fateor esse ve-Iam, ut jam dictum est. Ad authoritatem Aristo t. responsum est conclus. ΣΟ, dc concl. 24. resp. ad 1. dc conci .
389쪽
ΙMAGINATIONIS. 33 Ad authoritatem Avicennae. , Algazelis, dic. respondeo a phantasiam per aecidens bene esse causam signaturae foetus , sicut conclus. 27. est ostensum, sed non p er se primo, eam autem habere virtutem in remota agen di,& ea assiciendi ves propria virtute, vel virtute a coelis derivata, dico esse falsum, ut concl. 26.& 39. est ostensum. Etenim pliantasiam elementa mundi posse perturbare, hominem remotum fascinare,ex equo deiicere, hominem sine matre, plantam sine semine generare, segetes transferre. ridicula iunt, &philosopho indigna : sed si quae talia ad miranda opera aliquando ab hominibus, ut Apollona o Tyanaeo aliisve, perpetrata fuerint, non virtute imaginationis, sed arte magica ifacta fucrunt. Quod sanguis interfecti in praesentia occisoris E corpore erumpat, non est naturale: id coque non fit vi imaginationis, sed causae sis perna turali- est adscribendum ; vel Deo , ves angelis iniquitatem interfectoris detegen tibiis de ulciscentibus , vel diabolis aut innocentes falso accusare, aut nocentes ad despei
rationem perducere conantibus.
Quod reliquiae satorum aliquando sani
talem colentibus pariant, non fit virtute confidentiae & imaginationis quam aegri. cultui illi adhibent , ut impie dicit Pompona tius ; sed miraculo, di gratia Dei lingu-Jari, remunerantis honorem qui sanctis esus
390쪽
332 DE VIRI Bus exhibetur. Quod Salutatores illi Hispanici, admiranda aliqua praeter Ordinem naturae praestent, id vel faciunt arte magica, vel gra
tia aliqua singulari a Deo familiis aliquibus
concessa. Ludovicus autem Mercatus ,regius
medicuS, quem, utpote Hispanum, di in Hi spania degentem , certum est non ignorare quid de illis hominibus sit, tomo I. suorum operum lib. a. lass. 3. quaest. I 58. art. q. dicit opera eorum ficta esse, plena superstitione diabolica, Sc a religione catholica aliena. Ad authoritatem Hippoc. D. Thomae&aliorum dico, eos vera dicere, sed esse intelligendum phantasiam non facere ea per se , sed per accidens, mediantibus aliis animae potentiis, ut iam dictum est. Ad secundum argumentum a ratione de sumptum respondeo ; intellectum di phan tasiam fieri omnia spiritaliter & modo quo dam intentionali, quatenus recipiunt rerularomnium species , & ab iis informantur, sed non per hoc posse realiter agere. Quod e nim tantum aliquid est intentionaliter, illud non potest illud ipsum in alio facere realiter:
Ad irritu in re Non deo ; verum esse, quod multae res naturales habeant admirandas vir tutς , S quod sie anima seu corpora animata merito etiam debeant habere virtutes longe
illis admirabiliores sed non propterea se utitur , quod debeant habere illas quas Avi'