장음표시 사용
391쪽
IMAGINATIO r I . 3 I Icenna dea tu ima, inationi adscribunt, res sci . licet cxternas ait crandi vcl permutanda ; sediuificit quod hab dant alias, nempe potcntias cognosciti vas, scasum, motum , intellectuna, de volunt alcm ii quae sunt virtutes Ο-m nriuri aliarum rerum naturalium virtutibus
longe excolle nitores & diviniores. I t cui aliquae animae aliis essent excellentiores, Quod tamen plerique scholastici negant, cum substantiis non videatur competere magis Zc minus , tamen propterea illae non possent naturaliter habere vim aliquam alterius ge-
neris, quam omnes reliquae animae haberent.
Possent quidem in eodem genere potentia rum habere potentias nobiliores solentiis aliarum animarum , per quas possent vel per Vfectius videre , audire aut intelligere , quana aliae animae: sed non talem per quam possent
fascinare, elementa turbare, externa corpora alterare vel loco movere.
Ad quartum respondeo; nec sola visio-ias , nec solo attactu , nec sta a verborum
prolatione , posse ullos effectus ad extra physice produci, cum illae actiones sint imis manentes: sed si qui tales aliquando eiusmodi actiones sint secuti, eos vel ope diabo. lica evenisse, vel ab; ominibus gratia quadam peculiari divinitus data perpetratos fuisse. Ad exempla ex Avicenna vel Augustino desumpta, supra conci usione ι I. est respon
392쪽
de exemplis conclusione 4 o. allatis sit scia. ti en dum . Dico autem non esse e Xem Plis magnam. fidem adhibendam : quia aliquando sunt simpliciter falsa , ab author bus memoriae ira dita ex relatu dirua ore hominum, qui saepe est falsus. Secundo , quia multa sunt nullius mo' menti , sed saepe ab hominibus & authotibus
i ta colorantur & exaggerantur verbis , ut vi deantur multum esse, quae in rei veritate nihil sunt. si aliqua suit territa ab imagine dia boli , & peperit prolem parum deformem , aut foedi coloris , statim dicitur peperisse prolem forma diaboli: alii adjiciunt habesses e cornua s alii caudam. Et sic quae in re non suit nisi parum turpis, clamoribus hominum fit tota diabolica. Sic de multis aliis
est censendum. Tertio ι multae sunt deformitates monstrosae fortuitae & casu es, non profectae ab imaginatione , quae tamen a mulierculis ad seri .huntur imaginationi. Sic contingit saepissime mulieres nullius terroris,desiderii aut sortis imaginationis conscias, parere proles ali quas notis, aut maculis, aut desormitatibua assectas s quas quando vident, admirantes . di nescientes causam earum, tum demum incipiunt cogitare, an nihil forte fuerint tempore suae graviditatis imaginatae : & tamdiu
393쪽
IΜΛGINATIONIS. I l revolvendo quaerunt , donec aliquam sibi persuadeant aut essingant imaginationem,cui eas adscribanis etsi revera illa non fuerit earum causa. Et sc imaginationi non adveniunt notae, sed notis ipsis assingitur ima. ginatio.
Quarto s suspieandum est ejusmodi signaturas saepe esse supernaturales & miraculosas, vel diabolo eas inducente, vel Deo propter hominulli castigationem immittente. Et sic forte signaturae prolium in exemplis 3. 9. dc Ia. in quibus matres produxe ruisit proles diabolo similes, suerunt ultiones di castigationes divinae, petulantiam & impietatem parentum in filiis castigantes.
Quinto, quia Lepe subest 'lia causa ; S saepe similitudo est naturalis profecta ab ipso' genitore: sed quia genitor est illegii imus ,
ab ipsis matribus , dc saepe etiam medicis carum honori studentibus, imaginationi adscribitur, ut earum improbitas de adulterium occultentur. Et ita potuit forte in exemplo
tertio Athiopissae, quae albam prolem peperit, & in sexto, in quo alba genuit Athiopem, accidisse. Porro de singulis in particulari ita judico. De primo de secundo ludico , non esse verum , mulierem intuitu alicujus pulchrae picturae posse producere prolem similem ei. Si hoc esset verum , picturae essent carae, & ia magno pretio, di nulla iam mulier haberet.
394쪽
Ad septimum dico, possibile esse, quod quoad pilos, & deformitatem coloris, & ungues magnos, & etiam figuram faciei, aliqualem
cum urso similitudinem habuerit: non est tamen credendum , quod habuerit veram Mperiectam. Quod si habuisset , quis scitan, sicut in palatio Ursinorum erant picturae ur sorum , non fuerit etiam ipsum animal verum , cum eoque mulier ipsa rem habuerit. Ad octavum & nonum & duodecimum dico, sorte deformitatem fuisse levem secun - .
dum colorem, aut aliquos pilos, ungue S ma' jusculos, di forte aliqualem etiam carneam. aut osseam in capite & aliis partibus excrescentiam speciem cornuum , perae, cinguli, notae referentem , & exaggeratam rummei
Vulgi, dc ve bis authorum , dc sic fuisse possibilem. Sed si fuerit terribilis , & eum maximo recessu a iurma humana, cum veri S cornibus, vera cauda, ungulis, perfecta nigredi ne, dce. dico non fuisse naturalem , sed mira, culosam, & a Dei justa castigatione pron-- Etam. Nam sorinatrix non habet potestatem cornua , caudam & ungulas producendi , nec ordinem ullum ad figuram diaboli -
Ad decimum dico, me non credere. Qui. . enim ipse erat senex, & historia erat vetusta , ob cujus vetustatem non poterat facile ab ali quo redargui, ideo tum in illa, tum in alii , quas aliquando commemorebat, saepe erat O 4 : val te .
395쪽
3 o D E V I E I κ u svalde infelix coniiciendi veritatem. Deus sit animae eius propitius. Ad undecimum videri casu, S non virtute imaginationis factum fuisse. Saltem virtute imagina: ionis non accidit quod bini producerentur, sed tantum quod capitibus connati. Nam, ut conclusione 5 4. est ostensum, tempore praegnationis, id est, quando iam unus foetus est descriptus , & aliquodseque ejus consormario.est progsesia, non test amplius numeruum utari. Ad decimumtertium , videri non esse verum, vel fuisse casuale, & male virtuti imaginationis adscIiptum.
Ad decimumquartum, difficile e sse credi.
tu , partes quae antea erant conformatae intes rae, superveniente postea imaginatione, potuisse a natura sejungi & dividi vero vulnere. Quo enim cultro natura divisit eas i Si in hora conceptus, aut paulo post, antequam foetus fuisset consormatus , id contigisset, fieri
equidem potuisset; at quia post contigit praegnanti, videtur impossibile fuisse. Ad decimum qumtum dico , esse possi
Ad decimum sextum , vel fuisse falsum vel sivisse casuale s nulla autem ratione virtute imaginationis contingere potuisse. Numerus enim scetuum vel non potest a phantasia mutari, vel saltem non potest muta rhtempore praegnationis , ut conclusione sq.
396쪽
est os en sum. Et quomodo desiderium triuiri morsitum in humero pistoris potuisset causare tres scelus Θ Potuisset quidem in foetu uno causasse tres cicatrices in humero, aut tria frusta carnea: at quomodo tres prole sp Desiderium trium cerasorum non producit tres foetus, sed unam aut alteram maculam in foetu uno , cerasi similitudinem habentem. Denique,quomodo morsus tertius potuit Q cidisse tertium foetum Z Desiderium cerasa rum negatorum non extinguit suetum, sed
maculat. Et,si tres morsus causaverunt tres foethis , ergo tertius morsus causavit tertium
foetum, seu productionern & vitam illiust atquomodo tertius morsus potuit usaste pro ductionem seu vivificationem, S incrementum tertii foetus , & extinctionem eiusdem ZExtinctionem non potuit causasse , nisi multis mensibus post ; quia iam erat adultus cum nasceretur , di sic multis antea mensibus creverat: at quomodo imaginatio & moestitia ex morsu terrio dc negato potuit multis
mensibus post foetum extinguere 3 Ridiclisela ista sunt, & indigna fide recte philosophantis. Ad decimum septimum, admirandum mantis esse, quam inquirendum, quomodo ima ginatio & timor matris causet eundem timo, rem in anima scelus.
Ad decimum octavum , possibile esse, eo, que vim imaginationis comprobari.
397쪽
3e et D E U IRI Rus Ad decimum nonum, etsi parum ridiculum ideatur, tamen non esse impossi bile. Ad vigesimum : fateor talia saepissime
evenire , & exinde maxirnelhantasiae vim e-
Ad vige limum primum , casu labrum sce tu i illi defuisse, non vi imaginationis. Quo modo enim abstersio sanguinis a labro cau saret defectum labii causare potuisset la, bium sanguinolentum,sed non nullum. Ad vigesimum secundum respondeo, fierii potuisse, quod illius mulieris pectori adna
ra fuerit aliqua informis particula caruis, ru diter aliquam lacertam aut animalculum ad- umbrans: sed imprimis non potuit fuisse lacerta cum perfecta configuratione , quia formatrix hominis non habet scientiam conformandi lacertas. . Secundo , non potuit fulta nata nec post tem is mensibus, nec immediate ante partum : nam postremis mensibus, cum jam corpus sua cute firmiter est circumscriptum , nihil potest amplius tale e nasci ex ea; & quando enasci posset, non ita. Mevi tempore nasci posset. i. Ad vigesimum tertium, vigesimum quastum, vigesimum quintum , dico esse possibi ilia & notoria, ex eis phantasiae vires maxib
Ad vigesimum sextum, suisse supernat valeot supra dictum est i tamen ex eo satis . R Iobari, animalia cimaginationem natu inliten:
398쪽
taliter possc sionare , de hoc credidisse S sci. visi e sanctum illum vitum , & ex illa scientia eum id experiri volu ille: quanquam sic signasse solo intuitii virgarum decorticatarum, fuerit supernaturale.
Ad vigesimum nonum S trio e simum primum, et sc nugas, S propterea tali arti cutit
Ad trigesinitim , non posse habere verita tem : primo , quia imaginatio gallinae excubantis nihil amplius ovo jam genito impertat, ut conclusione 3 4. est Oston sum ; secun do, quia formatrix ovi non habet ordinem ad figuram aut formam essen: talem serpentis, dc ideo non potest producere eam. Ad trigesimum secundum dico, in illis , montibus animalia non es le alba propter imaginationem nivis, sed a temperamento &. natura loci. Hoc est manifestum , primo quia scribit Olaus Magnus lib. i 8. hist. Se p. tent. c. g.& Ortelius in Livonia, quod cum toto aestivo vernoque tempore lepores in re gione septentrionali pristinum colore ni ser vent, post autumnum ac primae nivis casum colorem mutent, & ex fuscis fiant albi: ergo non fiunt albi propter matrum' in conceptu imaginationem. Secundo , quia et si Plinius
lib. . f. c. 32. dicat in Alpibus inveniri albos lepores, non dicit tamen hoc esse, propierim agi-
399쪽
DE UIRI Bus imaginationem , sed potius , quod aliqui putent eos nixe vesci. Est alia quaillio,inu IT S T Io XXIII. cur phantasia non semper imprimis in fatum rex imaginatas eodem modo , sed ape, tam diversis.
ocet enim experientia, quod easdem res saepe exprimat modo diversissimo. Interdum tantum secundum colorem,interdum secundum figuram , interdum secundum quantitatem, interdum per substantiae corpo . reae aggenerationem, Sc. sic aliquando cerasa, fragra, mora desiderata, exprimit solo' colore & macula aliqua rubicunda; interdum producta quadam substantia carnea, rotunda, colorata, vel non colorata s uti supra in exemplis, S non raro alias factum audivimus. Sic animalia , a quibu mater terrorem concepit, interdum exprimit sola cicatrice in foetu producta, imim vel morsum referente
interdum pilis productis, similitudinem ha hentibus cum pilis illius animalis, ut saepe apparet,cum mulieres a gliribus aut muribus
perterritae fuerunti Interdum exprimit similitudine figurae faciei, sic u t facies habeat con- formationem seu figuram sicut facies it Ilus animalis 3 ut apparet in exemplo a con . clusionis 4o. mulieris a simia deterritae, & in
. emplo conclusiotis 13. a capite porcino si
400쪽
IMAsINAT I ONI s. yasbi in mensa ministrato verecundata . Aliquando exprimis totius corporis assimilatio. ne s ut apparet in exemplis 8. s. & I 2. muis Iletum a figura diaboli perterritarum, quae foetus Produxerunt toto corpore ad similitudinem diaboli conformatos 3 ut in exemplo 7. mulieris quae toto corpore ad similitudinem ursi figuratum produxit. Interdum exprimit producta substantia carnea , illius animalis similitudinem gerente ; ut in exemplo 22. de lacerta carnea. Interdum exprimit
ratione diversssima, causando in foetu quandam proprietatem odio habendi illud ani. mal a quo mater deterrita fuit ; ut patet in
conclusio LUI. Hujus exactam dare rationem est impossibile , possunt tamen variae causa' a stignari. Sunt enim illa secreta naturae valde stu. penda, quae admirari potius licet, quam in vestigare. Imprimis potest hoc pendere a tempore quo imaginatio contingit. Nam si illa contingat in conceptu, vel statim post, ante omnem consormationem . videtur quod foetus secundum se totum possit consormari
ad similitudinem animalis vel picturq de quibus fuit imaginatio 1 si autem contingat se ro & tempore praegnationis, non potest. Ratio est , quia tum corporis figura necdum est
descripta, & ideo potest tum adhue describi ad similitudinem tei imaginatae : quando