장음표시 사용
321쪽
esse hoc vel illud ab isto motu, unde quisb iste motus Praeterea cum Sol quibusdam
videatur esse quasi anima omnium uum, & verisimile sit eum es se ignem, quo modo nutritur 'Quaeritur etiam, an illius alimentia rhinuatur nec ne ' Et si stan colitivo fluxu & refluxu, quomodo fit ut sol sit constanter uni s& idem absque .ulla mutatione Habentne corpora animata vitam a calore Solis ' vel potius anne terra habeat calorem situm
proprium An radij solares sint corporei
Has quaestiones perlubens propositi tibi, quia a scientia naturae solis quam suppono quintam essentiam , ut Vocant, Omnium rerum ) quamplurimorum naturae 3rcanorum cognitionem pendere existimo. Denique nuper audiui docti Lsimum Philo phum asserentem dari Nacuum in rerum natura, sed nullam esse rarefactionem dc condensationem &c. De quibus omnibus tuam opto opinionem. Vale. Frater meus te salutatum
Sequitur nunc Epistola nostra responsoria ad singulas supra allatas, quaestiones , quam quidem studio apponere & hic inserere, uti iam diximus, ideo placuit, ut siquidem hoc saeculo satis frequenter dc feruenter in multisdogmata philosephicaantiqua , non tam ratione quam experientias hac quidem plerumque ex aequo', illa vero quandoque quidem iuste , quandoque autem etiam indebite 3c minus
iuste ac selide oppugnari videamus , benevolo lectori animum addamus, causamque praebeamus, proprio etiam genio, ingenio & marte elusinodi quaestiones examinandi, ventilandi, dc aequa ratione censurandi &c.
' algatas quastione . Illustrissimo Domino Guilleiamo Marchioni a Neucastili salutem σΩ
Tui amantissimus, ac laudum tuarum si non idoneus, s
L. P. 19. Iulij 16 1. N Reginae Sabae illius
exemplum secutus meam insipientiam sitbtilissimis aenigmatibus tentaturus , an tenuem scientiam meam tuis doctissimis quaestionibus exploraturus , an denique humilem tibique deuotam peri nam meam , tuis gratissimistiteris recreaturus,illultra
turusve, ad me perscribas , etsi ignorem ε, id tamen probe scio, scilicet
322쪽
scilicet nil me minus scire, quam ut tuo affectui, tuis eruditissimis literis &quaestionibus, ex aequo, sede , digne , sciteque respondeam. Haud enim tuam Illustriis. D. latet, ut reor; plura nempe verius a nobis ignorari , quam sciri, multaque esse scibilia, quorum tamen, heu J non est I cientia. Sic quoque in rebus patratis , plurima a nobis supponi,quae tamen neque sunt, neque fortassis unquam futura erunt. E contra etiam , ut bene Ecclesicap. 43. Multa ab condita esse, maiora scimus &conspicimus: pauca nos γidere operum Dei. E tenim
hanc Deus dedit aselictionem sit,s hominum, dit distentantur in ea, Pit non inueniat homo opus, pιω operatus est Deus ab initio adfinem c c.
Quibus suppositis & praemicsis, fi sorsan tuis quaesi ionibus
minus aeque , minusue plene &plane respondeam, tanto,Vt spero, benignius veniam dabis, quanto profundius superius enumeratis modis innodatos nos esse prudens agnoscis. Prosecto nam
que scias, nil mihi gratius accidore posse , quam tuis gratissimis
gratum etiam & condignum rependere responsum, chm tantopere Tibi me deuinctum & fatear & agnoscam, utpote quod
tua praesentia me honore, Verum etiam modo docto calarpo tuo recreare non dubitaueris. Vertim antequam primam
qvidem nil in rerum natura praeter ceristam quandam materiam motum, corpus nimirum e T accidens, εν omuia
Re M illudesse ab illo motu arbitraris circ. liceat obsecro & mihi altera
quaestionem reciproce reponere. Si nihil in rerum natura sit praeter certam quandam materiam& motum, corpus scilicet de accidens, & omnia vel hoc vel illud esse appareant &c. Vbi ergo,obsecro, remanet regina illa nobilissima rerum,sorma, inquam, substantialis λ Anne sorte etiam vLque adeo inane spatium & vacuum doctissimus ille tuus Philosophus in corpore naturali admittit; ut praeter materiam , &motu nil ulterius in eo esse velit An forsan formam cum materia an potius cum motu coniungit materiam, mitque sormam in Sihoc , cum motus non aliud sit quam actus entis in potentia ut in potentia est: sorma aute actias corporis organici ut actu est, illico motus origo se pandit: si illud,quomodo ergo deinceps materia dicetur potentia ρ qua ratione forma corpus φ Vbi remanebit natura, utpote sine serma nulla, ab Aristotele tamen principium motus & quietis dicta 'quid obsecro copulat accidens illud cum corpore; si nil praeter corpus & accidens est in quis constituit corpus in esse corporeitatis Z anne fortε
illud accidens at nemo dat quod non habet, neque aliquid sui ipsius
323쪽
sius principium productiuu esse ius videatur medium quoddam potest, necesse est ergo praeter il- ad finem, scilicet quietem obtilam certam tuam materiam & nendam a natura ita institutum, motum , siue praeter corpus & ac- consequens videtur habito iam &cidens esse adhuc aliquid tertium aequisito fine quietis, etiam me- scilicet formam substantialem, dia , hoc est motus appetitum cuius principaliori impulsu & ad- cessare. Quod si vero tale corpus miniculo corpus illud naturale absque potentia & ulteriori mo- prodeat in adium motus. Sicut tus appetitu possit citra interitu enim impossibile est corpus na- se in rerum natura & loco suae turale posse concipi sine actu suae naturalis quietis conseruare, quid formae: Sic & impossibile vide- deinceps,obsecro,curabit de aruitur si tamen aequus rerum aesti- vel appetitu motus maior sis , uti minime dubito Sicuti enim corpus dicamus motum, in , aut a corpore natu- graue numquam non appetit rati esse aut promanare pol se sine moueri deorsum propter quem forma. Quaerat igitur ille tuus appetitum etiam semper est in
Philosephus , si placet , mihi potentia motus sic in loco &
prius nodum in scirpo,&ego in- centro iam constitutum, cum Vl- ueniam orphano eius motui si teri eis , aut aliunde dimoueri a non piam parentem, saltem nu- centro suo haud appetat, non vitricem formam, quae cum det es- detur amplius esse in appetitu , &se rei totum, cur non & partem potentia motus; habito enim iam accidentis illius motus 3 Posita fine frustranea videntur am- namque in corpore naturali sor- plius media ad finem.
ma tali, illico & ponitur in po- Ex quibus suppositis sequitur tentia seu actu talis motus &c. corpus dari posse forsan neque Alterum liceat quoque mihi a graue neque leue nam grauita- si te quaerere Corpus minutissimu, tem & leuitatem subito laquitur dicamus atomum punctum motus & con uenter neque
immobiliter in cetro telluris, de- rarum neque densum et nam ubi mersum,ctim non sit in actu mo- raritas & densitas, ibi & grauitastus, eritne suapte natura in eius & leuitas, & quod paradoxon inpotentia Z Si hoc, qua specie er- immensum auget; neque etiam go motus quave versus moueri elementare.Enimvero ubi neque appetet.' cum iam per finem dc raritas neque densitas, ibi neque terminum suae quietis mediante grauitas neque leuitas,& ubi motu acquisitum, ulterioris mo- nulla grauitas 3c leuitas , ibi nultus appetitum omnino amisisse la etiam consequenter ut ita di&exuisse videatur: Cumque m cam, elementareitas. Vides ergo esse,
324쪽
M esse posse aliquid in rerum natura quod neque corpus sit clemen
Cum vero nobis etiam proxime respondendtim sit de solis igne, dicas, rogo, quis parens sit ignis & lucis solaris dc facit Equoque parentem inuenies motus. An sorte lux ignis 3 an ignis potius lucisὶ Si haesitas, speculum cauum luce solari illustratum diligenter consule,& lux subito ig-ι nem produces veritate indicabit. Sic dc Deus lux est in quo tenebramn sunt PD. Ignis item consumens s Sed quis praesum et distinguere lucem .hanc ab hoc igni' vel ignem a luces Ita & caetera paria sumendo, de motus productiva, si placet, philosophare causa: & mi - raberis, foris i m 6tum haud ali ter in forma latere, ac ignis in luce, utpote quae debite collecta mox prodeat in igne &c. Ex his Duum cepaucis prudes plura conclude. ratione, si Sol ignis nisus- esse stipponatur, nutriatur; ac si cotinuo in fluxu & refluxu laboret, cur no mutetur &c. licet parte i. libri mei,ubi de solaris globi
iuper proprio axe couersione an nua agitur, sufficienter explicatum , & utcumque demonstratum habeas, unum tamen & hic
addere placuit. Videlicet, quod
poribus ob diuerserum qualitatum in unum collectarum hmpathias & antipathias , continuam pugnam esse necesse sit: ita in simplicissimis. impermixtis &primis corporibus puris qualem& Solis es ementarem essicacissimam flammam esse recte arbitrari' ob carentiam & absentiam contrari j quietissimam debere es se pacem,& unione necessarium videtur. Quem ergo furor solaris incedi, inimicu depascet cum sibi suo in regno habeat nullum' ut pote Solis Iustitiae typu geres, ip-s Salomone suo in solioquietior. Qui vero fiat ut Sol in continuo fluxu & refluxu idem absque
ulla mutatione tam constans persistat &c. Aio usque adeo fluxu &refluxu illum solari stam mae necessarium esse, ut sublato illo, &ipsium subi id mutari necesse sit. Nam si Oceano, aerique fluxus& refluxus in proprῆς sedibus nomodo non obsunt, sed prosunt
potius ad eorum a pii trefactione conseritatione, quid oberunt So
li sui ' Quod si enim Sol neque
rotaretur, neque agitaretur, sortassiis neque Sol, neque globatus ignis esset. Rotam namque stipitis cuiusdam avi volubilem assi-gito, & circum circa artificiose nitrati pulueris chartaceis piis idibus onerato, & exonerato: & lo-laris flammae circa propriti axem
se gyrantis typum hau) obseure
obseruabis. Caetera vero ex capi te 2. partis primae oculi mei Enoch 6c Eliae conclude. Num vero corpora animata vitam a calore solis obtineant: an
potius terra sibi etiam suum pro-M m prium
325쪽
prium habeat s Reciprocὸ quaero. Vinum in stomachum haustum calorem ne suum quendam pr prium in illud instillat potius eundem in potentia stomachi eminenter latitantem exci- -ο,' Dicerem ego , solarem scilicet calorem respectu animalis, se habere instar patris ε, telluris vero instar matris: denique animalis proprium ab utroq; productum, instar esse fili, utriusque. Radios alite solares citra corporum penetrationem corporeos asserere, profecto aperte negare videntur vitra desiissimὸ diaphana sine penetratione tamen dictis radijs peruia. Alioquin & magnetis, interiecto pariete, serrum tam constater sibi allicientis vim attractivam, corpoream etiam esse quis me prohibeat opinaris Quod si corporeos dixeris, admittere quoque non euitabis:.kilicet corpus aliquod viribus n turae in instanti minimum 2 Coo-Ooo. leucis belgicis seipso posse
moueri aerem'; penetrare. Cumnaq; Sol tot horis a tellure distet;& primo sui ortus instanti, radios suos eiusdem , aut speculi faciei immittat, euidens est supposito
uno, admitti debere & alterum. A Solis vero naturae cogniti O- ne plurimorum arcanorum scie-tia dependere recte existimas, neque me contradicentem unquam
habebis. Na quidquid tetra nox absente sole praerogatiui obtinet, hoc & rerum nexus sine Solis in-
fluxu, luce & calore obtinere viis dentur. Cum autem selem quintam supponas essentiam omniu
aliquid aquei, humidi, terrei8 Si
hoc, qua ratione eum ignem, &simplicem asseris 3 Quod si verbeum potius quintam essentiam ignis dixisses impermixtam alia rum rerum quintis essenti', sed subtilissime ipsam et natura maingistra destillatam quasi, proseistbhaud adeo de eius pabulo & nu-etrimento anxius fuisses .Lampades lenim perpetuo, sine ulterioris pabuli assusione, in Romanorum quorundam sepulchris, arte sola ardentes , fatis innuunt quid ipsa natura inlapade mundi queat &c.ipse enim Sol sibimet in ta subtili & quasi spiritali suppositione & natura sufficiens vi. detur respectu conseruationis sui . Sapienti autem hactenus paucis multa,ut puto locutus, libenter quidem dicendi finem modo facerem, nisi inane illud mon. strum vacui hactenus nusquam visium a silentio calamum retraheret.Nam hoc admissis prosecto non tam uniuersi decor faedabia
nus laconiunctus disturbabitur, commutandaque erit generatio deinceps in creatione, & e contra corruptio in annihil ationem: viaribusque iam naturae fieri, etsi meo iudicio haud tute aut piE, paulatim existimabitur , quod hactenus
326쪽
hactenus in solius reru Ter Opt. Max. Patratoris Maiestate & potentia haud minus recte quam pientissime adorauit, admirabaturque uniuersa rationalis crea
Sed ut vacuum plenius exhau-i riatur evacuetum; dignetur, obsecro, Tua Illustrissima D. Figuram 3. laminae G. penitius insipicere , &ea quae supra de illa de
mostrauimus aequa ratione ponderare. Si enim in cuppa a. b. c aer neque condensatur, neque rarescit; quorsum ergo tam subito evanescit qtiaue ratione, quo motore vitri densitatem, tam insensibiliter penetrat Zvel si hoc no, clim duo corpora nequeant simul& semel esse in eodem loco viribus naturae, quis obsecro, aqua ex inferiori vitro ad superius accendente, dictum aerem tam cito anni hilat 'quis eadem denuo relabente nouum aerem indicta cuppa recreat' Vel quis ergo cogit aquam contra naturam suam sursum ascendere S anne vacuum illud b.a. c ' an agens aliud reale
si hoc ergo quale sit illud assi
gnetur. Si illud: quomodo inane quid, nihil & vacuum, reale corpus ciere & in illud actiones
reales & attractivas exerere potest3 Supponamus deinde totum quadratum spatium a. Es.&similiter utrumque vitrum intus esse Vacuum; eritne hoc modo hoc
corpus in locos Quod si denique ERTIUM. 273 aqua cacabi calore sustositi ignis
intumefacta dc ebulliens, non ra- reficit; unde ergo ei illa humida augmentatios an forte ex igne an ex aere eius superficiei innatante an denique ex aqua ipsa quorum quodcumq; causam accretionis illius aquς dixeris, meo iudicio minus recte, miniis philo phice dixeris. Nam ignis,re mota iam & negata rarefactione, aquam suo calore potius minue re, quam augere videtur , quod patet in liquoribus diu super euebullientibus.Aqua vero unde sui incrementi materiam desum et Zan a se ipsa, an ab aere' prius dici nequit; quia eo ipso denuo concederetur rarefactio et neque secundum . Etenim aer in aquam conuertendus, necessario magis quam in se videtur condensandus est: si minus, qua ratione erisgo tam lubito iam in aquam conuersum introducitur in eum grauitas
Vnde patet Philosophum illum , quisquis sit, necessario etiacommixtiones & commutationes elementorum ad inuicem negare,econtra Vero multa exotica
dc absurda concedere coactum iri. Cum enim aer etsi sua natura leuissimus, tamen in aquam conuersus ingrauescat;aqua vero in aerem transmutata leui descat, omne autem graue per condensationem, & vice versa ,omne leue per rarefactionem fiat: prosecto non video quid rarefactio de
327쪽
condensatio in natura delique- est neque ad aliquid est; ut quid
rint, quod tam severam relega- ergo,vel quo fine in rerum natutionis e rerum natura sentetiam raest
demeruerin ti econtra neque in- Denique si pro rarefactione &telligo, quid inane illud vacuum conden fatione vacuo supposto, vel naturae, vel scientiae praestare, grauia sponte ascedant, leuia des- dc prodesse queat, quod ad latam cendant,aut hoc fiet naturali inhaereditatis praerogatiuam suble- clinatione corporis naturalis ad uariaue adoptari seu a Philo - illud nihilum & vacuum tanquaphis,seu a natura debeat.Et revera ad centru priuatiuum: aut ad im- mirum, imo iniquu esset natura pediendia stipplenduinq; vacuu. velle aut posse, quod neque Au- Si concedatur hoc:vel ergo natu. stor eius Optimus Max. vult aut ra acquiret suum finem dc inten- fieri intendit i scilicet in tum ascendendo & descendendo:
Dιο θη. theatrum mundanum produ- vel non 1I acquirit;ergo vacuum
cendo, quod corporum munda- semper impediet; sin vero, igiturnorum tam admirada repletione frustraneus ponitur, ille ad va-& creatione iam ab ipso Deo eua- cstum in natura nisus.cuatum sublatumque videbitur. Tandem quidquid in rerum Esto autem vacuum, verbi gra- machina est, ad aliquid, & aliud ita, inter corpus E. & corpus F. est. At vacuum ad nihil,& ad non
Figlirae 3. laminae G quam igi- aliquid est quia quod nihil in setur vel quomodo obsecro inter est, neque ad aliquem finem, ne-hoe &illud spatij dimensionem que ad terminum realem & co Philo phus ille metietur in Vel relatiuum esse potest; non ad fi- enim ale distabunt inuicem, vel nem realem,quia neque sinis per non distabunt: si hoc, utrumque nihil, neque nihil per finem ali- erit ergo unu simul,& frustra po- quid acquirit aut molitumnon ad netur vacuum inter hoc 3c illud, terminum, quia nullus est termi- frustraq; hoc dicetur hoc,& illud nus nisi alicuius sit terminus. Cualiud. si illud, necesse est igitur ergo vacuum nihil sit, qua ratio- per medium quodda illa corpo- ne ad aliquem terminum esse pora distare:at medium nullum, ni- testZὶ ergo vacuum in rerum na-hil,&inane est: ubiergo vacuum tura neque datur, neque Viribus est rerum patratarum dabile est.
Deinde quidquid in erru natu- Habes itaque,Illustrissime Dora est, vel ideo et se videtur, aut vi mine, hisce quidem meam men- suo modo Authoris naturae re- tem, sed nescio an etiam tuam Sc praesentatio, echo,& typus sit, aut aliorum. Hoc autem aequissime
ut ad aliquid sit, at vacuum nihil rerum dc scientiarum aestimator semper
328쪽
semper agito, scilicet ut nihil in
mentem recipias, neque aliquid sorte iam receptum Queas aut naturae, aut rationi, aut Diuinae denique menti repugnans. Vale.
Et me Tibi , Teque mihi semper integrum , uti capisti, habeas. Αntverpiae. Kalend. August. M. DCXLV.
CAPUT IV. . De quinque reliquis Planetis,
stria humana profecto nostro hoc saeculo admiranda circa corpora caelestia phaenomena detexerunt, quae veterum philosophorum scholas omnino latuisse' videntur. Quippe cum diuinae bonitati familiare sit, semper quid noui ex sui thesauri arcanis emere,quo mundus, salijs de tritis ei quasi iam vilescentibus) nouis
recreetur, scientiaeque no tam renouentur , quam perficiantur; hinc & omnino credibile videtur Creatore eiusmΟ--tam di nouitatibus caelo deductis, sae- . CVlum nostrum tot miseri s &
derivan Peccatis icatens, tot bellis agitatum, ad suae diuinae potentiae, fa-27 pientiae & bonitatis admirationem , laudem & amore pientissime prolectare inuitareque velle. Omnia enim propter semetipsum ver tus es Dominus, si sacris Literis credamus: eo scilicet fine, ut cuncta
creata entia rationali creaturae,
muto quasi sono, omnipotentis conditoris sui laudem,potentiam bonitatem & sapientiam buccinarent, cum omnis creatura sit echo quasi Dei. Ita etiam verissimum esse illud Dauidicum, caelos scilicet en arraregloriam Dei; Saturnus Planetarum supremus tricorporea sita mole SS. Trinitatis mysterium repraesentans , haud obscure monstrat. Vide in lamina. G. figurae Misa. quartae, tres stellas C B. D. qu rum quidem semidiameter meqdiae B. diametro comitum C. &D. & stellae Martis F. omnino aequalis est: prout & medius ψ bus h B. mole sua adaeqirat I uem E. Sicuti etiam C.& D. Matatem F. quod frequentissimis quidem obteruationibus, &dimensionibus optimo dc longissimo telescopio a nobis diligenti indagine omnino copertu habemus. Alij quidem arbitrantur duas ansales stellas G D. conuerti citaca Saturnum. B. proindeque occultari aut vespertine aut matutine; quod nos quidem nunquam obseruauimus. Quod si vero hoc fieri contingat, necesse est talem motum esse tardissimum, proindeque non nisi post aliquot an-
329쪽
nos obseruabilem. Hinc chira tali motu dicti laterones, unus quidematutine, alter vero vespertinere spectu oculi nostri coniunguntur necessarium videtur Saturnurotundum & s litarium ,econtra ad latera & in quadraturis tricorporeum apparere debere. Inspiciatur figura. r. lamina: G. Intelligatur Saturnus f. oculus A. laterones e. s. Quando itaque iam dictae laterales stellae e. s. Saturno f. seu matutine, seu vespertine copulatae erunt secundiam rectam lineam A. E. f. scilicet in n. de puncto huic retro Saturnum opposito, oculus A. Satornum f. necessario solitarium dc rotundum conspiciet. Dictis vero comitibus denuo promotis in e .&S.tricorporeum cernet. Sed si hoc concedatur, cogemur etiam admittere Saturnum a dictis later nibus posse quandoque occultarI, Teu eclipseri; quod cum vero nu- quam visum fuerit,inter duo unuconcedere necesse erit. scilicet dictos laterones aut citra Saturnuse gyrare ; aut si hoc, necessarib proprio lumine eos praeditos, Saturnoque luminarium instar esse, quorum lumine ipse proprio destitutus recreetur, illustreturque. Saturnum autem nulla ratione
sufficienter a te ob ingentem remotionem eius ab eo posse illuminari distat enim minimum
cis horarijs, hoc est 1o. millionibus) ut supra capiter. memb. F. pag. 2 i. &. 1i2. huius libri . deductum habes. cum solarem
3 . I i/ .conspiciath Ita Vt reuera terra minimum centies fortius,& intensius illuminetur quam ipse Saturnus. Ex qua tam diuersa ratione irradiationis Saturni de telluris, cogita quid luminis Saturnus a sole remotissimo haurire
Probabili lsamum itaque , nis a si is imo necessaritim arbitramur 4 4 ills Icilicet Saturnum omnino aliunde quam a sole remotissimo lumen sibi sufficiens conquirere. Cum vero eius duae laterones stellae lucidissimς cernantur; pro-netb necesse videtur Saturnum ab eis utrinqtie potissimos siti luminis radios mutuare.
Diximus supra Cap. 2.memb. 3 .Saturnum circa proprium suum axem gyrari horis o6. 38c siue diebus nostratibus 29. hori S lo.
1 proindeque tantum etiam caeteris paribus fore diem unam naturalem Saturni, si in eo ex suppositione Cardinalis Cusiani i colae forent. Quibus suppositis, repete figuram 3. laminae G. cuius A globus intelligatur Saturnus;globuli vero collaterales;d .e. c. f. retro E. & F. supponantur laterones eius. Dico saturninos incolas , si qui ex suppositione forent , iucundi Isimos habituros dies de vix nisi in Z. X. A. 6c eius puncto opposito, nocte operturos esse. Sod si ia dictus Satur
330쪽
a statis intelligatur verti super polos versus laterones inclinatos, scilicet super m. eiusque polum per Αἰ inter X. & S. medium ac contrarium , Dico supposito etiam
laterones nunquam sua loca rOtatione aliqua circa Saturnum
mutareὶ neque sub ipsisSaturninis polis incolas lumine diurno priuandos sore, uti consideranti patebit ex dieta figura. Sed qua ratione, inquies, babituri euent aestate & hyemem' Respond. eiusmodi temporis differentias eo modo etiam sed suo optime demonstrari, saluarique posse, quo supra rotatione annua solaris globi , circa proprium axem faciem suam modo intensius,modb remissius calentem telluri obvertentis aestatem,
hyemem, autumnum & ver ter-ricolarum fieri posse explicauimus t ita ut duorum lateronum hemisphaeria etiam in magis &minus intense calentia & lueentia diuisa intelligantur, sic ut intensius calentia aestate, remis sius verb hyeme Saturno obverti intel ligantur &c. Posset etiam sorsan suspicari, an non forte medius globus A. sua natura lucidus, duos laterones E F. opacos illuminet, caeteris tamen omnibus paribus , ut dimim est intellectis &c. Iam oculus in Saturno suppositus, in Theorijs nostris Tych nico reformatis, nunquam inseriores planetas visurus edet magis a Sole recedere quam Iouem gradibus ηα Martem g. I 2. Venere m gr. 4. Mercurium gr. 2. pro- T Q. indeque omnes Solis comites di- riores ru- mirus, Soli vero suum proprium
motum scilicet 29. annorum reuolutionem assignaturus S tandem se in centro uniuersi demersium arbitraturus esset.
Denique admirandum est, molem Saturni, respectu telluris prout dc omnium Planetarum)prodi radice quadrata suae reuolutionis , scilicet se habere ad
terram Vt ior. ad I9. proindeque tellurem magnitudine sua vicibus 161. excedere si tamen simul & laterones eius coniuctos intelligas, alioquin Saturnus litari iis & medius mole sua qualis est Ioui,laterones vero Marti, prout ex figura A laminae G.apparet, ubi omni u Planetarum magnitudines aequa proportione descriptas desumptasq; habes,ex radicibus quadratis suarum reuolu.tionu&c.ὶ Deinde valde suspica- struas mur Saturnu forsan adhuc sibi superiores Planetas agnoscere, licet nobis ob ingentem distantia in--- uisos, quandoq; tame pro cometis, aut stellis nouis falso agnitos. Denique eum quoque eae q.
elementorum quacumque mixtione corviare , proindeque Varijs etiam mutationibus corruptioni , & suis quoque meteorologicis impressionibus subiectum esse probabile videtur:quod idem de alijs etiam Planetis , caeteris