Oculus Enoch et Eliae sive Radius sidereomysticus pars prima altera authore R. P. F. Antonio Maria Schyrleo de Rheita ... Opus philosophis, astronomis & rerum caelestium aequis aestimatoribus non tam vtile quàm iucundum. Quo omnium Planetarum veri mo

발행: 1645년

분량: 409페이지

출처: archive.org

분류: 천문학

301쪽

LIBER QUARTUS.

ISO mas & onustissimas naues dorso suo sine mersione gestare vehereques Anne & mirandum,vinum,Vtilam insinuauimus,aquς; liquorem adustum vero vino molliter & leniter superinfusiam sine mixtione loca sua ad se inuicem immutata seruare,quadoque verb vitro moto & agitato impermixta eadem xi alia mutare Certe oleum haud tenui asenora oribus liquoribus nisi per vim

i misceri quotidie videmus. Flutaq

is ιαωυ 8 uuios alios secant & eodem saepe Or UM alueo impermixti longo tractu comitantur. Sic & Rhenum fluuium in lacum Constantiensem medium se exonerare quidem, sed sine ulla permixtione penetrare permeareque; item aquas aquis sibi mutuo inequitare frequenter conspicimus.

Haec cum tam frequenter contingant , quid, obsecro, impediat

quo minus & aere leuiorem aeridensiori,aetherem Saturni Iouiali, iovialem martiali, Martis solari, solarem Lunari,& denique Lunarem terrestri innatare dicamus 3 Vtpote aequa proportione, aequa grauedine & leuitate se inuicem compleistentes aequali denique iure & qualitatibus excedentibus,& excessis, ab impermixtione &confusione se inuicem protegentes. Neque verisimile est in confinijs aethereis Saturni Iouis,Martis,

Solis,Lunae & telluris,aliquid per impetum agi quod Planetarum

motum turbet impediatile. Experientia namque constat, cunctos fluuios, liquores electricos, aromaticos,magneticos &alios,ipsam

deinde lucem qualitatem subtili Dsimam licet, inter tot tamen Ventorum & aeris mutationes, constantem motum suum obtinere

retinereque. Quid ergo impediat Planetarum sitis fluidissimis vaporibus , dc regionibus innatantium motum Cumque terrae vapores procul- ra in

dubio Lunaribus grauiores sint,

necesse est eos lunaribus contra nitendo, omne cum eis permixtionis periculum euitare: ita ut

quodam miro tenore, & pacifica habitudine unum systema vapidum , puta verbi gratia Lunae, temrestri innatet ε, neque tamen interim vaporibus terrestribus prope Lunae corpus, neque huius prope telluris globum accedentibus, aut se inuicem impedientibus. Paucis multa tibi insinuabo. Α- qua nisi dc pondere dc mole,corporis sibi incumbentis pondus & molem, in decupla quasi proportione superet,illud non iustinet. Hinc &tandem arcanum naturae sorsan nobis se pandere videtur, scilicet hac eadem de causa si caetera intelligamus tamen paria forte a Deo & natura Planetis suis molibus proportionatas etiam concessas fuisse a tellure & suis centris distantias, regionumque suarum densiorem ac rariorem materiam;pro Planetae maiori aut minori mole. Vnde videmus Luta

302쪽

oriam ni minime a tellure distare, quod corpori, fluori suo in-- aras nati tanti, tantae profunditatis re- gio vapida sussietat, ut in ea velut nauis in aqua commode fluere dc serri queat. Hinc cum Saturni globus Lunare corpus mole Ra vicibus 98oo. excedat, ideo natura parente ei etiam trecentuplo siphaerae suae profundior oceanus concessus videtur. Idem proportione aequa

etiam de reliquis Planetis intellige. Itaque quemadmodum naues ob aerem in lumbis suis conclusum, & pisces in mari motu sibi obstetricante, non subsident ita Planetarum globos proculdubio etiam intrinsece suis cauernis qualicumque aere, ut & nostra tellus in quibusdam suis partibus praegnantes,suas in effluuijs vapidis,non profundius, quam par est mergi

posse videtur. Quemadmodum igitur terra ab Opt. Max. rerum artifice Deo

super stabilitate sua in puro aere subpensa, landataque secure persi-- , neque Versius Lunam casum se nisti. Vllum metuit: ita Luna dc Planeatae nullius lapsus sibi versus tellu- pertimescunt,sed libere itinentium. ra sua, in suis vaporum oceanis peragentes,Deo dc naturae indefesso famulatu motuque ancillan

tur.

tam rem abexperientia tibi demonstro. Argentum vivum vitro cilindrico primb infunde, cui ini Dias globulum aeneum ', tum Pin L

Mercurio aquam sontanam sepe infunde , aquae huic iterum globum ligneum impone.Tandem leniter superfunde aquae vinum s &vino globum ex cerae denique vino supernatet oleum olius,5: huic

spongea lignea. & videbis globum

aeneum argento vivo in fundo incumbentem , similiter alterum ex grauiori ligno aquae superficiei innatantem aliosque,neque liquores suos quibus innatant deserturos, neque hos sursum, neque globos leuiores & superiores deorsum petituros. Et hoc modo pulchra similitudine totum vagum Planetarum heterogeneum Oceanum,

cum suis globis erroneis innatantibus explicatum habes. Saturnus enim grauissimus,grauiori &proia fundiori videtur innatare suo vapido oceano. Iupiter & Mars leuiores leuiori minustiue profundo. Luna denique leuissima, leuissimo & minimὸ profundo

s UB ME ME R VM III. Supponitur oculis in Luna, πquidnam inde esset visu-

nu explicatur.

se pandit nobis campus, ob vicinitatemo multas couenientias quas habet Luna cum terra. Nam reuera qui soret in corpore Lunae constitutus oculus,c teris paribus, I i x eadem

303쪽

eadem q si visiti rus esset accidentia in terra circa illuminationem Solis in terram emissam, quas nos videmus modo ex terra in Luna. Nam quemadmodum nos mOdo ex terra videmus Lunam lumine plenam,dimidiam, mox in sal

cem curuari, neque tamen un

quam quasi omnino nostro subtrahi conjectui,nisi parum, dum

Soli coniuncta eius radijs occultatur. Sic etiam praecise oculus in Luna existens terram Visurus es.set,eadem periodo,hsdemque Phasibus simillime illuminari a Sole,

sicuti nos videmus Lunam menstrue irradiari a Phoebo. Verum hoc uno excepto quod omnia contrario modo contingerent supposito in Luna oculo, teris ramque conspicienti. Nam quando terra interponeretur Solem inter & Lunam, quo tempore respectu Lunaris oculi foret coniunctio Solis & terrae qualis vero respectu nostrum in terra existetium

modo est Solis de Lunae oppositio tunc Lunaribus incolis terra omnino etiam soret inuisibilis sicut nobis est Luna tempore coniunctionis;econtra, tempore , quo nobis apparet Luna ex terra obncura&noua, utpote Soli coniuncta,tunc Lunaribus appareret temra plena,totaque illuminata: nam

sicuti nobis tempore oppositionis contingit plenilunium , sic illis

Lunae incolis tempore nostri comiunctionis Lunae cum Sole, appariturum esset plenitertium, & vice

versa. Etenim qui foret in Luna, tempore quo ipsi terra inter se&Solem obiscitur quod respectu nostri quidem contingit in Plenilunio) nil visurus esset de terrae superficie, sed paulatim indies accedens ad Solem , paulatim etiam

conspecturus eli et aliquam illuminatae terrae portionem,in sorma tenuissimae falcis, prout nos videmus in Luna a die coniunctionis cum Sole. Deinde, Luna sto motu

de die in diem magis Soli appropinquante plusculum semper Lunari oculo de terrestri hemisphaerio illuminato appareret;ita ut ad quadraturam cum Luna profectus, exacte medietate hemit ph rij illuminati visurus esset. Deinde continuo accessu Lunae versus coniunctionem cum Sole,luccessiue oculo semper maior dc maior pars de illuminata superficie terrae sese exhiberet, donec in coniunctione totum terrae hemisphaerium lumine oppletum visurus e Diat. Denique a coniunctione retia pectu oculi in Luna suppositi iterum minueretur lumen in terra usque ad oppositionem. Deinde si terra diurne circa axe suum rotaretur , uti Copernicus supponit, tunc is qui ex Luna temram conspiceret, continuo per spatium et .horarum,boc est quotidie successive cerneret totam faciem & superficiem terrae : hocque etiam ii terra non Dretur mediante motu Lunae circa terram contingeret 8, quod quidem nobis

304쪽

nobis non euenit respectu Lunae, lis eos nobisitim aestatem & hye-ed quod illa non reuoluatur circa mem habere &e. Lunam, sicut Luna circa terram: Sed quoad Solem , mirabile nobis enim tantum una dc eadem accidens illis mestrue in Solis cor- perpetuo facies in Luna apparet. pore appariturum esset. Tempore Ex quo etiam necessarib fieret namque diuerso, diuersam etiam oculum scilicet in altera facie con- faciem eius cernerent , modo enim traria Lunae nobis inuisa,vel in su- Solis lumen per plures dies minu- periori eius hemit phaerio constitu- tim & subtiliter talcatum, modotum, numquam terram consipe eius dimidium hemisphaerium,cturum elle: possentque eiusmodi tandem iterum plenum , prodisi forent in Luna habitatores,non uersitate distantiae Lunae a Sole vi incongrue Antichthones appeti suri essent,hocque mirabile in Lillari, seu hyemalis hemisphaeris in- na stippolitis incolis accideret, colae, respectu terrae illuminatae: hi quod scilicet simul de semel eo- autem econtra respectu Solis, in- rum quidam Sole perplures dies habitatores aestiuales, eo qubd fa- priuarentur,nepe hqui eam quam ciem Solis frequentissime conspe- nos conspicimus faciem innabi-cturi essent, excepto tempore Op- tarent, quod fieret tempore noui

positionis,quo totaliter apud illos lunij: quo etiam econtra alij, qui foret nox,& quasi hyems, per con- faciem contrariam Lunae nobis tinuos 8. dies, deinde usque ad co- inuisam incolerent, totum hemis iunctionem cum Sole, continuo pherium Solis perplures dies concreticeret eis dies & aestas, quae si- specturi essent: tempore scilicet mul unius essent futurae duratio- continetionis: & vice versa in parnis. Adeo quod singulis mensibus te Lunae nobis abscondita exi a i.quadratura usque ad ultimam, stentes,tempore oppositionis om- quasi per continuos I 4. dies essent ninbetiam perplures dies,&aesta- habituri diem,& tanto etiam tem - te& Sole priuarentur : illi verbpore aestatem; nisi forte velimus qui serent in punctis c.d. figurae 3. dicere Lunares, ob suam vicinita- laminae G. Lunae L. non totum tem ad tellurem una nobiscum, Solem, sed perpetub aliquid tan- Sole in apogaeo existente, obtinere tum luminis eius vi stiri essent, pro aestatem perigaeo veris etiam hye- ea proportione videlicet, quis ma- mem) deinde iterum diminuere- gis aut minus a punctis c. d. vertur dies Sc aestas Lunaris partis no- sus Lunae inuisum a nobis hemis- bis inuisae usque ad ret. diem Lu- phaerium remouerentur.

nat: tandem denuo inciperet illis Itaque qui in corpore Lunae nox & hyems, per i . dies, usque seret suppoliti incolae,omni men- ad i. iterum quadraturam,nisi ve- se essene habituri sorte hyemem

305쪽

LIBER QUARTUS.

ab & aestatem, longissimam diem &noctem,pro situ eorum, in Luna de eius dispositione aspectuque

cum Sole: & consequenter annuὸ duodecies circiter contingeret illis aestas & hyems, suo modo sed breuissimo temporeduraturae,nempe vix i1.dierum spatio. Uibus iuppositis etiam convincitur , baud

credibile & probabile esse,qubd in

Luna sint incolae,ut quidam arbitrati sunt,idque ob perpetuam βctam velocem semper vicissitudinem aestatis & hyemis, diei & n

Etis: quid enim ibi stabile posset

fieri ' quomodo vel quo tempore, competentes ex Luna progignendi fructus haberi nisi dicamus de homines &fructus, etiam mutationi Lunae continuae proportionatos debere esse. Merith itaque Luna instabilis, dc mutabilis asseritur, prout reuera non solum res. pectu nostri continuo videtur, taetiam respectu sui & Soli,esse deprehenditur.Sed nunc etiam libeat venire ad motus ex Luna, oculo supposito apparituros. Dico itaque oculum in Luna lappositum ea Tychonice quam pernicano modo propriu motum haud percepturum, sed visurum omnes Planetas irregulari motu ferri:modo quidem progredi, tunc retrogredi , tum stare quasi. Tellurem autem nostram menstrue, Solem vero annuὸ Zodiacum perqrari dicturus esset, etsi ob menstruam sitam circa tellurem periodum Sol quandoque

tardius, aliquando etiam velocius moueri ei videretur. Denique Saturnum & Iouem Luna a coniunctione sua cum eis retrogrados 7.diebus primis putaret , idque ob motus fiat celeritatem,tarditatem superiorum superantis.similiter, si caetera paria intelligas, respeetia aliorum etiam Planetarum se habitura esset.

sublunarium remum quarun

dam, eiusque influentia

es virtute, inciendo oceano: seu defluxumreluxu maris. Item de causa ventorum re terra motuum σα '. I. Lunam maximam habere vim

in humida siublunaria covora. Item maria Philoso o-rum sententia de causa eo ctrice astus marini. MVltorum certe saeculoriam

constans experientia satis arguit quantam Lunare sydus inhumana corpora terrestria vim potestatemque obtineat. Vnde dc Galenus lib. 3. de diebus criticis causam morborum pituitosiorum Lunae attribuite & medici Lu

nam Diuitiaco by Corale

306쪽

nam e quatuor humoribus aqueae naturae pituitam augere, communiter sentiunt. Ptolemaeus etiam is, ideo Lunam scemininam asserit, quod in eius natura humiditas excedat. Aiunt insuper cerebrum humanum ob abundantem humidi rate mutationes & varietatem Lunae sequi.Certo etiam compertum habetur, nonnullos morbos a frigidis humiditatibus oriundos, humanum corpus definitis distant ijs& spatijs Lunae a Sole adeo frequenter infestare, ut qui ijs laborant, prosectb influentias,coitus, oppositiones & alias cum Sole c5- figurationes Runae apertissime in se persentiscant experianturque. Patet hoc in multis hominibus, quos Lunaticos ideo dicunt,quod

νες ι'. certis Lunae cum Sole configurationibus ob cerebri eorum tunc temporis nimis auctam intensamque a Lunς influxu humiditatem, quasi amentes dc a ratione deflectentes reddantur,inque maximas furias quandoque agantur. Sic etiam Luna sitiente seu noua, Vina

aliosque in dolijs liquores minui, econtra in Plenilunijs augeri

aiunt.

Cum itaque Luna tantam Obtineat virtutem in humida minora,quantam putas obtinere in maiora,& vastissimum oceanum s Et

licet hactenus plerique artifices ScPhilosophi causam fluxus & refluxus maris in Lunam reiecerint; pauci tamen hoc arcanum, qui

fiat, penetrasse,aut bene explicasse

videntur et varij enim varie hanc

oceani reciprocationem explicat. Nam Stoici arbitrabantur mun- gemmiudum, animal quoddam esse varijs

ex elementis conglobatu &c m- marino.

positum, mente dc spiritu praeditum, habens quasdam in profundo oceani nares,per quas anhelitus autem is si,aut attraim modo aquas marinas exspuant quasi,& a se propellant,modo reuocent, & denuo resorbeant ; sicque fieri accensium & recessum oceani Plato putabat fluxum de refluxum maris piam

ad littora haud aliud esse quam

aquas cuiusdam specus hiatu et ias, late effusas,&denub eodem re

meantes.

Apollonius Thianeus oceanum

aspiritibus, qui partim sub ipse,

partim circa ipsum anhelant impulsum repulsumque fluere, & re I fluere sen iit. Timaeus vero causam aestus marini in flumina per Celtarum montes in Atlanticum mare irrumpentia rethcit, quae sese praecipitando aestum & mare V geant , colligendo vero retra

hant.

Seleucus arbitrabatur VndM s livi; maris a perenni terrae circumactu reciprocari tellurisque motus impetu Lunae vertiginem occursando, se inter maria & coelum flatu colligete, & in mare Atlanticu incumbente,fluxum & refluxum eia fici. Idem sere docet Galilaeus de c. ἡ Galilaeis', scilicet causam aestus & η ust. retractionis oceani telluris vertigini,& agitationi eius annus attribuendo.

307쪽

buendo. Quid vero Aristoteles cum Sole varie configuratur.Quae

hoc de admirando accidete tenue- sententia etsi caeteris paribus, ali-rit,haud satis constare videtur. Re- quid attingat; tamen quomodo fert tamen Plutarchus lib.J. de vere fluxus & refluxus causetur perari uti plac. Philosoph. cap. II. Aristote- motum solum & varium utriuste ac Heraclitum aestum oceani a que luminaris aspectum,certe non

Sole proficisci arbitratos esse. Sole attingit. scilicet plerosque flatus sua cir- Denique nuper Aristarchus quicumvectione secum serente, qui- dam reluscitatus de Mundi syste-i bus ingruentibus mare intumese mate pag. 77.&sequentib. causam cat,residentibus resideat. aestus marini in terrae gyrationes. Mis,ia Alij, stus marini causam aqua- agitatum,inque loco transitus telia . . rum evaporationi attribuunt, lurem inter Δc Lunam constri- qua facta mare intumescat,cessan- elum,atque coangustatum,ac tum

te resideat. denuo in ampliori loco amplia-Alij rarefactioni, &conden - tum, dilatatumque aerem rehcit. tioni aquarum ex alueo oceani Sed ut libςre δicam, nulla ha prodeuntibus adscribui. Alij,aestus rum opinionum placet, aut rei&causam in partium quarumdam arcani huius nodum plene plane- decliuitatem rethciunt,utpote quae que soluit absolui ve. Non haec littoribus ex aduerso opponantur; Vltima,quia terram moueri neque ad quas mare senis horis accedat; solide probat, neque tuto & verε easque altiores inueniens totidem sacra Scriptura ac Decreto S. Cog. refluat. & nostris nouis Theorijs Tychoni λ.-.. Alij deinde cum Ptolemaeo lib. ce resormatis c5tradicentibus de Om, p2 2. cap. ia. Cicerone lib. 2. de Nat. monstrat &c. Neque aliae , quia

i , iis Deoi Plinio lib. 2. cap.9 . Strabo- aut nodum arcani huius naturae

ne de situ orbis lib. Averroe a. vel haud benὸ soluunt, aut potius

Meteor.Alberto M.tib. 2. tract. s.c. fictionibus quam rationibus ab-6.D.Thoma inet. dist. l . q. I. a. . soluunt; quas quidem fusius resu-tΣ. Scoto in a.dist. i . & alijs, causam tare haud ope pretium duximus; aestus marini Lunae adscribunt, se- utpote nostra infra ponenda sen-cunddm motum quo cum primo tentia sussicienter resutandas. mobili diurna conuersione agitatur & conuertitur. Conimbricenses vero in lib.Meteor. Arist. Tract.' ' 8. cap.6. accessum & recessum O- MEM-ceani quidem Lunae motui attriis

buunt,tamen non per se,sed prout

308쪽

CAp VT TERTIUM. a IMEMBRUM II.

De diuersis maribus, cti' cureis

a Natura motus conces

sem suerit. ETsi diuersistima & plurima

contineantur in tellure nostra maria:sex tame magis principalia ab hydrographis enumera- ramis. tur; scilicet primum mare Oceanum; secundum mediterraneum; tertium Adriaticum ; quartum Mare Iubrum ; quintum Persicum;sextum Caspium. Oceanum quidem mare e Gaditano freto & herculeis columnis velut portu soluens, totum tellurii globum quodammodo ambit,dc circum quaque in diuersas mundi oras &littora, conti-οιωηm nentes, insulas & promontoria in υν- immensum se diffundit. Quod deinde respectu diuersarum partium & plagarum mundi, diuersa etiam sortitur nomina. Nam ab Oriente dicitur oceanus Eous; ab cidente occiduus: a monte At- Iante, Germania, Britannia, Scythia appellatur oceanus atlanti- s,germanicus,britannicus, scythicus ab Aethyopia aethyopicus,&sic deinceps.

Medites . Mare mediterraneum, quasi mum - terram medians, Africam ab Europa discriminat.Quod iterum indirieria maria diuiditur, scilicet in Adriaticulii, Gallicu , Siculum&c. Adriaticum ab Atria nobili quondam oppido ad usicis ad Padum fluuium prςclaro portu condito, appellatur, Dalmatiam &Graeciam ab Italia diuidens &c. x

Mare rubrum appellatur aut ab arena eius rubra, aut a rubris

coralijs quibus fundus illius scatere dicitur. Mare Persicum a Persia ita di Mare

etum quasi humani capitis sor-2, a

mam exhibere, & in longitudinem 28o. leucas continere dici

tur.

Mare Caspium unde originem suam trahat vix constat: D. Thomas & alij censent hoc mare Vndique quas insulam terra cinctum esse,& a nullo alio mari oriri, nisi forsan occulto meatu subterraneo; ab Oceano stagnantes suas aquas excipiat. Iam cur mari ab opt. Max na- cis remtusae Auctore motus sit concessus, m l . variae cause reddi possent. Primo quidem ut per continuam agitationem 3c motum aquae marinae a putredine ill se seruarentur;vid mus enim aquas immotas citis putrefieri. Deinde ut mare a sordibus varie conceptis purgaretur; prout euidentissime patet experientia, cum quidquid Hrdium contineat,inlita' etiam alueo expursare,& euomere soleat.

309쪽

Naaes ex occidentern ortum plus tem

MEMBRUM III.

De Uarlys motibus quibus mare agitatur: item reciprocum

auum non τbique esse υniformem oe similem.

V Arijs certe motibus mare agitari deprehenditur: nam

praeter motum naturalem grauitatis quo deorsum deprimitur, &agitatione qua a ventis in diuersias mundi partes propellitur; primo mare videtur ab ortu in occasu fluere. Enimuero ab oriente ex Hispania ad occasum nauigantes, item in mediterraneo ex Pa-ρπη 'βη laestina in Hispaniam contenden-

., .ua in tes, plus temper temporis redeun-ος asum, do quam eundo insumere deprehenduntur. Et huius quidem motus causam quidam diurnae coeli conuersioni tribuunt. Secundo mare tam oceanumquam mediterraneum a septentrione in austrum propellitur de cuius etiam causa varis varie philosophantur. Tertius motus est reciprocationis seu aestus dietiis, quo scilicet mare reciproca agitatione nunc versus littora urgetur, tunc

in se redeundo subsidere deprehe-ditur &c. ius caust inuestigatio certe hactenus Philosophos magnopere torsit; ita ut asserant Aristotelem tanto taedio ac labore in Euripi natura contemplanda

consectum suisse,ut illic ultimum suum clauserit diem.Vnde & prouerbium ortum videtur: Aristoteles non habet Euripim: Euripus habet Aristotelem. Vt ut sit, certe huius accidentis causam perscrutatu difficillimam esse,& vix hactenus plene planeque detectam aut enodatam in professo est. Neque

etiam hoc mirum videatur, nam uti Ter Opt. Max. rerum Conditor non uno die totius mundanae machinae fabricam absoluit, sic certe valde credibile est, eum etiam non cuncta eiusdem penetralia & arcana uno saeculo, vel

millenario manifesta & detecta esse voluisse, sed vergente mundo , paullatim plura nobis plentisii me pandere. Sicuti enim mundus paulatim de die in diem

tempore creationis magis ac magis perfectus completustiue fuit: sic etiam iam de die in diem scientia circa eundem perfici & compleri magis videntur; ut bene ait Ecclesiasticus , M non cog=ioscat bo-mo quod operatus est Deus ab initio 'sque ad finem circ. Iam admirandum quidem est, aestus marinos in quibusdam ma- ῶ--, εἴ ris tractibus aut nullos aut certe. νθ perexiguos esse, uti in mari Nar γε μbonesi,Tyrrheo,Ligustico,in M xico ad Cubam Insulam & vicina

loca.In aliis econtra maXimum,

uti inplaga Indiae , ad Gangemdi

Begaram, in mari Flandrico-Britannico ubro &Lusitanico.Certe

310쪽

tini.

&alijs maritimis locis, in plenilunio mare ad 1 oo. fere passus a littore discessisse , dc denuo totidem reaccelsisse deprehendimus. Admirandum etiam est fluuium Tamasin in Britannia verius fontes 1o. milliaribus I mari su

pinari, dc totidem sere Betim in Hispania , haldi m in Belgio vltra Gandauum: econtra flumina atlantica minime a fluxu suo, maris refluxu reclinari. Deinde admirationem augere videtur huius accidentis aliud adhuc accidens mirabile, scilicet aestus marinos non ubique idem temporis spatium intumescendo residendoque consumere. In Belgio enim, Lusitania, aliisque locis, Oceanus communiter senis intumescit horis, de totidem detumescit: econtra in Guinea Pruthiopiae, dc ad Erythrarum Africae promontorium , quaternis horis crescit, octonis iterum decrescit. Ita etiam in littore Aquitaniae ad fauces Garumnae, septenis horis aestuat, quinis vero remittitur. Admiratione dignum etiam est, Oceanu nempe in littore Cam-

baiae in faucibus Indi fluij, binis

horis 3o. quasi leucis ad littus accedere, totidem retrocedere tanta quidem velocitate, ut homines nisi cymbali seno praemonereu-tur,celerrimo etiam cyrsu prope-Tanres urgentesque se ad littus Undas vix euaderent , quin rapi

ditate earum mox obruerentur.

Denique ad oram novae Gui-

neae tantum ferunt aestuantis Oceani impetum dc vim esse ; ut ne confringantur allidanturque naves , vix tribus anchoris retineri queant. Vltimo non eodem diei tempore semper Oceanus intumel-cere incipit, ac desinit, cum fere indies una hora tardius assurgat die una quam altera , id quod ex motu Lunae periodico prouenit, omni die ad minus i3. gradibus ab occasu in ortum se promΟ-

Redditur tandem nouased cer

te probabilissima re malis meri ins causa fluxus

refluxus oceanisi licet ex rarefactione O' condensitione aeris in s male tam lunari quam teltaris , calone ex lunari reflexo modo intumescentis, tum frigore δε-nuo se retrahentis. CAus m primariam fluxus

S refluxus Oceani ex Luna defluere testantur quotidianae e perientiae. Nam primo aperte patet secundum diuerses Lunae ad solem aspectus aestus marinos

nunc minores, nunc maiores fieri: tribus namque diebus ante de post pleni δc noui-lunia mare maxime seruere deprehenditur: in quadraturis vero multo mi-

SEARCH

MENU NAVIGATION