De capella regis utriusque Siciliæ et aliorum principum liber unus auctore Josepho Carafa c.r

411쪽

tini eidem oecurrerunt, verba faciente Bartholomaeo Eprscopo Segobienti, Praesecto Apostolici Palatii; quodque ei locus tum in Capella , tum in Concistorio datus inter duos ultimos Cardinales. Memorat & alios Oratores cum eo missos , nempe Vincentium Archiepiscopnm Acheruntinum, Zenonem S. Marci Episcopum , Hieronymum Episcopum Policastrensem , Franciscum Ducem Gravinae, Capolum Comitem , Venafri, Lucium Comiωm Conchae, & Bartholomaeum Comitem Palenae; ornatumque Principis ita describit: 'λ- eepi vise de vellato violareo indutus erat , eulanam habens

ex perlis, ct lapidibus aestimationi ex miluum ducatorum , oin tam eum esse instimationis ejusdem, faenum totum expertia , ct pretiosis lapidibur compo Ium prioris trium mi

lium ducatorum , ac totum eguisuis ni mentum auratum ab ante , σε retro risum : praccedebant Familiam suam Salmaeacio. omnes copertae copertis riseis , familiares vero ad numerum inter 7oo di 8OO. , quos tamen, ut audivi , ad ea ummam non ascendere dicebatur. Narrat quoque , die a I. Du-eembris , selio S. Thomae, in Consistorio publico praestitisse paterno nomine Romano Pontifici obedientiam, a duobus ultimis Cardinalibus Diaconis , & a Palatinis associatum, exhibilis , lectisque Regis ejus parentis litteris, Episcopum S. Marci verba fecisse, ac tamdem finito Concistorio Principem detuli in fimbrias posteriores Pluvialis Papae. Illud vero haud est lilentio praetereundum, quod nempe Ponti sex in Matutinis officiis Natalis Domini quintam lectionem canendam voluerit ab ipso Friderim Aragonio, cui En sis benedictus tradendus erat. Ita enim addit Brochartus. Antequam hoc mane feretum fluam Cameram exiret S. D. N. intellectis autem trI-bus disersis ordinibus in dicendis lectionibus in Matutinis Natalis Dornini diversis temporibus observatis , voluit , quod primam lectioneis Aecolitus , secundam Auditor, tertiam Subdiaconus, quartam Reverendissimns D. Cardinalis Montifregalis junior Presbser, quintam Illustrissimus D. Hiderieus fem habiturus , sextam Reverendissimus D. Cardinalis S. Anastasiae, Aptimam Viceeaneellarius, o vam Senensis, Dis uni Sanctitatis Suae Assisentes dicerent , di nonam Sanctitat

412쪽

Sisa fe dicturum dixit , pus voluit fletulti per me Di ari,

prout tum feei: tum describens Matutina officia Natalis Dominici, refert quintam lectionem a D. Friderico deeantatam se i sse : quintam , ait , in Dissimus D. Fridericus indutus superpelliere pluvisu accinctus ense, observatis prius fultis caeremoniis. Eumdem Pontificem anno I 9 . in die Natalis Domini Ensem benedictum praebuisse Ferdinando Calabriae Duci , Alphon si II. Neapolitani Regis filio, indicat in suis Diariis idem Brochartus; hinc investitum Ferdinandum de Calabriae Dueatu scriptit Summontius. At anno I 96. Alexander Ponti sex Philippum Archi ducem Austriae , Ducemque Burgundiae donavit Ense & Pi leo, & anno I 97. Ducem Stetinensem Regiae stirpis Principem, qui Romae aderat, uti resert Brochartus: Publicata Indulgentia plenaria, ct Gangelio S. Ioannis pos Misumser Papam lecto, Papa ascendit ad desium, ubi eum Mitrasedent donapit Ensem, quem hodie , au- teguam Cameram Papagaui paratui exiret, publice benedixit

sub sectis in Caeremoniali as hoc ordinaus, Illustris o me Metinensi pradicto coram fe gmu flexo , cujus nomine volui Sancti ait Suae pos ipsum Ensem sibi datum paucis verbis ad

hoc aptis per me conceptis, gratiar vere , sed Papa sinerent , id consuetum non esse , negavit me audire, exsimo ne haberet ex tempore respondere. Dux ensem cum Cappello habito con- Anapit uni ex is nobilibus, qui ipsum eontinuo ante Ducem portavit, ct defendit irae Dux eum Ense ad anum Capelix. Sequenti vero anno, Ludovico XI. Francorum Regi trans mittendum Pontifex decrevit: Anno a nasivitate D. N. I Chrsi, ait Brochartus, I 498. die Martis a s. iacti mensis Decembris S. D. N. eirca horam I 6. vel quamprimum venit ad Cameram P pagalli, ubi receptis paramentis, dempta

Mitra , benedixit Ensem, asperist, incensavit more solito ,

fum me tenente quousque D. Adrianus Curicus Camerae superpelliceo indueretur, qui iraum deinde ante Crucem ad Bainii inpraedictam pretavit, oe reportatu. Finita Musi more solito, Papa antequam exiret Cameram secretam convocatis ad se Cardinalibus decrepit Essem eum Pilao inittere Illustri Gon Ludovico XI. Francorum Regi arisionis o. Henit deindeas

413쪽

Thiara , flve Ecgno , O licet praedictus D. Adrianus etiam Protonotarius , σ Secretarius Assolutis, ae habitum Prolonotarii deferret, tamen quia enyem deferre nectabat ad Clericos Camerae , non autem ad Protonotarios , vel Iecretarios ,

solui, quod in habitu Clerici Camerae, non Prounoiani , vel Secretarii, ut conperiebat , i um ensem priaret, prout D Dum est. Ex his patet, quo olim ritu Romani Pontifices Ensem Pitcumque tradiderint, eosque Principes acceperint. Cum vero ad absentes Principes sacra haec munera transmissa sunt, pariter non sine solemni, sacroque ritu exhibenda suere . Ita cum ab Innocentio X. Rex Poloniae donatus est Ense ,& Pi leo; & ejus conjux Rosa aurea, Archiepiscopo Andrinopolitano Apocrisiario Pontificio datum est in mandatis , ut in illorum munerum traditione hunc servaret ordinem relatum a Cartario in laudata Dissertatione . ordo fretandas in tradi

tune F i , di Rose aureae . Ad Illustris O ReferendisfD. Archiepiscopum Andrino litanam apud Regem PoloniπApostolicae Sedis Nuncium . Statim ae ad manus Dominationissesrae uisserissimae permenerint Rosa aurea , Ensis cum GaDro, ct Brevia Sancti mi Domini nastri Papae, Sereni psimis Regi, & Reginae Sanctitatis buc nomine praesentanda , hoe idem Ipse iisdem notum faciet; ab isque diem praesentationis celebrandae salui curabit, ct Brevia Regi, ae Reginae consegnabit; ηον tamen nisi in pso se , ct Rose traditionis actu aperiendo. Fus die, Dominatis sesra Illustrissima modo Feommode poterit eum solemni equitatu Helsam de natam

adibit, immediate ante Dominationem De am Musir mam uitando praeeuntibus duobus familiaribus, talari habitu indutis , altero Roseam auream , altero Ensem eum Galero de

super an to, deferentibus. In Ecclesia ponetur Rofa Dpro medium Alioris prope Crucem: En s vero eum Galero a sarte F solae eremi fusinebitur. on que Dcminatio vestra Illu-srissima e sua habitatione discedet, Rex Regali indutus cis

de , una cum Regina Regiis itidem ornamentis amicta , e Re gia discedet, uti mul ad em hora in Relsa referiri valeant .

414쪽

39 Ima Induet Paramenta sero prope faldisorium a parte Episto-

ω collocandum ἡ ct Regem, ac Reginam advenientes capitis incianatione revere itur. Deinde Missam inchoabit, quum . solemni , vel solemni ritu , prout magis Regi placuerit, pro gurtur. Response outem , Deo gratias, ver culum,

Ite Missa est , Dowinatio vestra Illustrissima sedebit in Folia-sorio ante medium Altaris, revibus eidem versis , cum Mura. Rex mandabit legi Breve Sanctissimi Domini nostri, quo alto meo perlecto , Serenissimus Rex accedet ad Dominationem ses in Illustrissimam , cui antes i iam genuflexo Galerum per caput imponet'. dicendo: Accipe, Serenissime Rex, Galerum hunc, quem tibi elargiendum Sanctissimus universalis Eccletiae Pastor ad nos transiuilit, aureis Spiritus Sancti radiis micantem , ubi candentes uniones non rapaxis Aquilae erudelitatem , sed paci serae Columbae innocentiam effingunt ;ut scias, bella tum demum justa esse, cum non usurpandi in perii , aut opum rapiendarum cupidine geruntur ; sed suscipiuntur, Spiritu Sancto admonente, ad propugnandam fidem,& ad stabiliendam pacem, quae relicta Principibus terrae fuit haereditas Christi in Caelum redeuntis qui vivit, & regnat in saecula saecularum. Amen. Deinde Dominatio testra IIIustrissima Ensem e vagina Muilum eidem Sereni o Regi attribuet dicendo: Accipe insuper Mucronem Domini, & Gladium salutis ὁ & fiat in dextra virtutis tuae innocentium tute-Ia , & impiorum flagellum, & ad gloriam Dei omnipotentis, R S. Matris Ecclesiae illucestant corustationes eius orbi terrae. Mox eodem Ense inius 2aginam reposito Sereni imo Regem recinget, dicendo: Accingat te Gladio suo super femur tuum Potentissimus , qui superbis resistit , humilibus autem dat gratiam. Tu autem crebris victoriis cole Deum exercituum , R ultionum Dominum. In nomine Patris , & Filii, & Spiritus Sancti. Amen. terra a Regem Crucissignum producendo. Tunc Rex dimisH Gauro, manam Dominationis vestrae Illuseri Anae exsculabitur, ct ad thalamum revertetur . His absolutis, Mese ad Seren Pisam Redinam directum epulabitur: eoque perlecto , Sereuissima Regina ad Dominationem vestram Iuu- siris am accedet, cui ante ibam genusi xc Rofam auream a

415쪽

tradet dicendo: Accipe Rosam, quam tibi nomine Sanctiss- mi universalis Ecclesiae Pastoris Innocentii Domini nostri elargimur, per quam designantur gaudium utriusque Hierusalem, triumphantis scilicet, & militantis Ecclesiae, & perquam omnibus Christi Fidelibus manifestatur flos ipse speciosissimus, qui est gaudium, & corona Sanctorum omnium. Suscipe hanc tu Serenissima Regina , quae secundum saeculum n bilis, potens, & multa virtute praedita es, ut amplius omni virtute in Christo Domino nobiliteris, tamquam Rosapian

lata super rivos aquarum multarum; quam gratiam ex sua uberanti clementia tibi concedere dignetur, qui est trinus,& unus in iacula saeculorum . Amen . In nomine Patris , &Filii, & Spiritus Sanciti: ter Agnum oueis super Reginam

producendo. Sereni a Regina manum Dominationis is ae

Illustri ae exosculabitur , ct ad Sedem suam se recipiet.

Tune Dominatio se a Illustri a solemnem Benedictionern populo elargietur, ct reliquum MPme de more absoloet. Pera Ha Μ a, solemniter ad Regiam redibit Rex Sereni us cum Regina, antes immediare equitantibus duobus Nobilibus Ro-fam auream, di Ensem cum Galero desuper apposio , dese rentibus . Praedicta solemnitas decentius in digniori Belsa peragetur; verum FSereni o Regi magis placuerit, eadem in Sacello Palatii Regii celebrare, utique ibidem rite, ae per sei poterit . Describunt Dumontius, & Roguetius in Qeremoniali Hispaniae lib. I. cap. 4. q. I quo ordine in Eccle sa Regia S. Laurentii, die 24. Augusti, anno I 39 I. Philip pus Princeps Asturieensium postea Philippus III. Rex Hispaniae, ab Apocrisiario Pontificio Ensem, Pil eumque recepe rit a Gregorio XIV. transmissuna . Narratur ibi, Pontificium Apocriliarium Aulicis associatum , praeeunte Praelato quodam sacra munera deserente, adiisse Ecclesiam, indutumque in Sacrario vestibus sacris accelsise ad Altare ad Rem Divinam faciendam, collocatis super eo sacris muneribus, praesentibus

Rege, & Principe sub Regiis Cortinis; ad Misse finem infaldistorio consedisse, lectisque a Secretario Regio litteris

Pontificiis, stantem, recitatis quibusilam precibus, Ense scinxisse Regem provolutum ingenua, eductumque evagina

416쪽

ei praebuisse , mox Pil eum Regio capiti imposuisse , denique

universos benedictione donasse. Philippi III. filius primogenitus Princeps Asturicentium , qui deinde Philippi ΙU. nomine imperium tenuit, & ipse donatus est Ense, Pileoque a Paulo U. Pontifice, simulque Rosia aurea donata est Elisabellis

Borbonia illius conjux . Hanc caeremoniam Matriti in Capella Palatina peractam suis. ab Apocrisiario Pontificio Patriarcha Hierosolymitano , celebrato Sacro, prassientibus Rege ,δc Principe ornatis Torque Velleris aurei , Oratoribus Principum, Magnatibus Au , die as. Septembris, anno I 6I8. constat ex laudato Ceremoniali Dumontii, atque Rossuetii. Redeuntibus vero a Capella ad aedes suas Principibus, Supremmus Praefectus Regii stabul i proximus incessit ante Principem deserens Ensem, Pileumque , Magnus vero Capellanus deserens Rosim auream proximus in celsi ante Serenissimam Principem memorati Philippi uxorem . III. Sacris hisce caeremoniis Capellae Palatinae addimus aliam, qua Cardinales recens in hunc coetum adscitos, & in Aula praesentes, honoris causa , & nomine ipsius Summi

Ponti fieis, Principes ipli donant insignibus illius dignitatis. Cujus quidem moris prima vestigia non ultra seculum decimum tertium repetenda elle, patet ex eo, quod tunc pri naum ab Innocentio IU. in Concilio Lugdunenli I. anno Ialq. ut invitarentur ad amorem effundendi pro Ecclesia sanguinis, Cardinales decorati fuerint purpureo galero. Quibus ne tum temporis quidem purpurea indumenta peculiaria fuerunt, utpote quae Legatorum propria erant, his enim , ut majorem auctoritatem Romani Pontifices conciliarent, purpurea sua vestrinenta communicarunt. Compertum siquidem est, priscis illis temporibus Romanorum Pontificum purpureas sui sese vestes; & hinc Arnulphus Episcopus Aurelianentis in Synodo Remensi anno 99 i. cap. 28. indicat Romanum Pontifimeem in sublimi solio res dentem , ve purpurea , ct aurea radiantem ; & Joannes Sarisberiensis lib. 6. de nugis Curiat. cap. 2 . eumdem dicit non modo purpuratum, sed deauram tum incedere ; & Otto Frisingensis lib. 6. cap. 33. loquens de Hectione Leonis IX. scribit illum assiimpssse turpes ram Pom

417쪽

iis talem ; denique Leo Ostiensis lib. 3. cap. 63. agens de

electione Urbani II. memorat cappam rubeam , quam Roma ni Pontifices induebant. Itaque, ut olim Vicariis Sedis Ap stolicae concessum est Pallium, ita & Legatis purpureum indumentum quamobrem apud Ra inaldum ad annum IIII. legitur Legatus Constantinopolim missus calceis, & indumentis rubeis amictus I atque Matthaeus mestmonasteriensis refert Joannem quemdam Rusum ab Innocentio in Hyberniam anno Ia 7. missum , quali Legatum , non tamen rubris vestibus insignitum : haecque Legatorum ornamenta vocantur ab Innocentio III. in Concilio Lateranensi insignia Sedis Apostο-llae . A Legatis ad Cardinales omnes profluxit illud vestimenti genus; iisdemque Paulus II. addidit rubrum galericulum, seu pileum, quem Bire tum vocant, ut a Praelat is caeteris secerni possent in sacris caeremoniis , ubi galeri usus non est ullus. Ita tradit Cardinalis Papiensis lib. 2. Comm. COMI Γ-bus, qui Deris induti vestibus a Praelatis Inferio in ordinum praeterquam Deo non noscebantur, usum mitraeseri cec Damascei operis, rubraque capitis indui z, quibus soli Antipites Romani antea utebantur. Addit Platina in hujus Pontificis vita, prohibitum ab eo fuisse , ne quis praeter Cardinales indumento illo purpureo caput tegeret. Deinde Gregorius XI Ranno I 39 I. Cardinalibus quoque e Coenobiis, vel Monasteriis adlectis rubrum pileum concessit: qua occasione Antonius Scappus de hac re libellum edidit. Conjuetudo tamen mittendi pilei ad absentes, non admodum vetusta dici potest, uti notat Thomassinus par. I. lib. a. cap. II . cum anno II I 6. Io annes XXII. interpellatus a Galliae Rege Philippo , ut recensereato Cardinali Gallo pileum mitteret, recusa Nerit, excusaveritque pristum morem, Per quem id minus liceret: Nuia nec praedecessores nostri Romari Pontifices consueverunt extre a Curiam hujusmodi leos mittere: & a temporibus B. Ludovici pileum Cardinalitium non esse missum, nisi ad duos Angliae Nuncios, quorum neceste esset dignitatem exaggerari, ut hinc pondus, Rauthoritas accederet eorum statutis. Clemens VI. cum Cardinalibus adscripsisset Abbatem S. Dionysii pileum misit, concrediditque tribus Episcopis cum episto-

418쪽

la , qua fgnificabat , quamvis inolevisset mos , ut Romam

proficiscerentur pileo donandi a Papa: Licet imitanda serparit antiquitas, ut ad honorem Cardinatatus ezentis, prius Capello rubeo uteretur, quam illum de manu Pontificis suscepisset , missum tamen a se esse, quem a tribus acciperet Episcopis, quod certior famis esset, illum propter gravi Ilima Regni negotia non posse a Rege divelli. Deinde invaluit mos, qui nunc temporis Obtinet, ut rubrum galerum nulli absenti, nisi Principi Regiae stirpis transnittatur, bene vero purpureum Biretum ad absentes ab aliquo e Pontificio famulitio deferatur . Sique Cardinalitiis insignibus donandus in alicujus Regis Aula commoratur , hune solet Rex ipse hono. ris causa exornare insignibus collatae ei dignitatis . Et id quidem Reges ut plurimum praestant in Capella sua Palatina . Sed in Aula Regum Galliae saepe in Capella , quandoque etiam in cubiculo Regis peractam testantur Dumontius , & Rosiue lius in Caeremoniali Galliae ὁ iique hunc caerenaoniae ordinem reserunt. Ablegatus Pontificius primo ad invisendum Regem, eique exhibendas Pontificis litteras ducitur ab Oratorum Receptore , silutatur a Rege detecto eapite, & ubi Rex Pontificis litteras accipit , rursum caput in honoris signum

detegit. A conspectu Regio ad Capellam pergens , ibi supra

mensiam rubrum Biretum in argentea concha a Capellano quodam porrecta collocat. Stata die, ad eamdem Capellam se confert quo etiam Receptor Oratorum curru Regio adve- eius Cardinalem ducit, ibi a Magno caeremoniarum Praesecto excipitur, atque dum Sacrum celebratur , consistit prope sedem procatoriam Regis a sinistra parte . Sacro peracto, Pontificius Ablegatus rubrum Biretum e mensa sumptum Regi porrigit, qui illud capiti Cardinalis imponit, isque surgens Regi gratias agit. Tum alibi purpureas vestes induit, rursum ad Regem a Receptore Oratorum , & Magno caeremoniarum Praesecto ducitur , tum Reginam adit, venient que occurrit Aulica Matrona ad Delphinum, tamdem caeterosque Regiae familiae Principes salutandos pergit, quos alloquens sedet, detecto capite . Olim quidem, imperante Henrico III. mos fuit, ut qui a Rege accipiebant Cardinatatus in-

419쪽

sgne, si ve exteri, sive subditi, eo die eum Rege diseum berent. At imperante Henrico IU. desiit mos ille, solique Apocrisiario in Gallia Pontificio ad Cardinatatum promoto servata est hujusmodi honoris praerogativa. Et hunc quidem Capellam adeuntem ad accipienda Cardinalitia insignia , nedum Oratorum Receptor , sed & e Principum numero aliquis

comitantur militesque consueto militari obsequio colunt, ingredientem Capellam medium inter Principem a dextra,& Receptorem a sinistra , Magnus Praesectus caeremoniarum excipit. Acceptis in tignibus, accumbit menta una cum Rege , qui surgens detecto capite se in honordiri, ac prosperitatem Romani Pontificis bibiturum enuntiat; tum sedens,

opertoque capite bibit: at Cardinali standum est, & detecto capite, bibente Rege. Mox stans Cardinalis ipse in honorem,& obsequium Regis ebibit. Porro in eorum numero , qui a Rege acceperunt Cardinatatus insignia , suere anno I 622- Lugduni, Armandus Richielius Episcopus Lucionensis, &anno i 63 . in Capella Palatina Fontisbellaquei Alexander Richius Apocrisiarius Pontificius: at Petrum Berullium ab Urbano VIII. in Collegium Cardinalium adscitum anno I 627. insignia illa accepisse a Maria Medicea Galliae Regina scribunt

citato loco Dumontius, & Rosis uetius. IU. Eamdem hanc caeremoniam Hispani Reges agere setiam consueverunt in Capella Palatina . Ciacconius in vitis Romanorum Pontificum ordinem indigitat, quo Albertus Austriacus, Arelii dux Austriae , Maximiliani II. Imperatoris filius , anno I 377. rubrum Biretum, Galerumque a Gregorio XIII. Pontifice illi transmissum acceperit: Laudavit, inquit , Gregorius Asertum in Senatu, di per comiten Annibalem Pepulumpatritium Bononiensem, Cordinali S. Sixti e junctum , ct ab intimo 'sius Ponti is cubiculo , ADBrto pileum , ct galerum surpureum peculiari benignitate missi; Reginae vero Hispaniarum Rofam auream Panti'ῖ

eonsecratione nobilem. Pervenit Madriium Pepulus Suadra

gesima pen: exeunte , Nicolao Ormanet o Discopo Patavino, osolico Internuntio adhue supersite, qui eum direxit, in Regioque Sacello erara Madrituis Albertum tondens Curse

420쪽

naque bonestavit: traditio tamen galeri, Regis v luntate iudiem Pentecostes resecta es. Tunc in celeberrimo S. Laurentii Templo apud Monachos Hieroviniano1 OrmanetluI Sacrum

flemni ritu relebravit , ct galerum rubrum , amplisimae dignitatis insigne, Rege, ct Regio sanguine spectante , Alberi

eaput imposuit, ct hie jurejurando, ut receptum es more , se ob inxit . Dic sequenti , Internuncius idem solemne Sa-erum peregit , fede que, Reginc, quae sola ad Aram asenderat , Pontificium aureae Ros donum, Rege, Regii ue prs sentibus, tradidit ,-illa religiose accepit. Namque Principibus Regiae stirpis tum rubeum Biretum , tum Galerum coli sueverunt Romani Pontifices transinittere; et si quandoque alios etiam linc honoris praerogativa affecarint, uti Gregorius XIII. anno II 83. Rodericum de Castro , virum nobilissimum , de quo Ciacconius: Philissus mypaniarum Rex ab ipso Pontifice jampridem petierat, ut galerum dignitatis insegne Roderico absenti mitteret; ud Me Gregorius nonnisi posmultos menses adduci potuit; non enim impedimentum agnoscebat, quod Rodericum ne Romam proficisceretur, retardaret. Et Pius IV. anno i 36 I. Stanislao Hosio pileum & galerum Uiennam usque transmisit, quae ille accepit insignia ab Archiepiscopo Strigoniensi . Caeterum Alberto non Rex ipse, sed Apocrisiarius Pontificius contulit Cardinatatus insignia. At Serenissimum Infantem Ludovicum Borbonium Philippi U. Hispaniarum Regis, & Elisabethae Farnesiae filium , a Clemente XII. an. ι733. in Cardinalium ordinem adscitum, ablegato in Hispaniam Joanne Constantio Caracciolo e Principibus Sincti Boni, viro nobilissimo, atque ornati stimo , tunc Pontificis a cubicu- Io, nunc Camerae Apostolicae Clerico, & supremo rerum maritimarum Praesecto , qui rubeum Biretum deserret, Rex ipse donavit insignibus collatae Ecclesiasticae dignitatis. Ea vero caeremonia, nulla solemni pompa , R in Oratorio privato Regis, die Ii. Martii, anno I 736. peracta est , quod ruri, in loco Regiis deliciis addicto, quem Pardo nuncupant, Rex,

R Regia familia recreationis causi commoraretur . Ablegato

tamen Pontificio Madriti degenti hospitium, mensa, vehicu-

. - . la