Ludovici Charondae ... Ad titulum de verborum obligationibus lib. 45. Digestorum scholia ejusdemque de iurisdictione, et imperio libellus

61쪽

nominatim legat ita, ut legatario cli gere latram voluerit liceat, quod in Caeteris locum non habet Toties enim haeredi electio est committenda, qtaoties moram non est facturus legatario. U. I. s. Sed ititam de Mat. I. Qui rem furto subtraxit, non potest non esse in mora,& restituendi dilatione ideoque semper rei extinctae detri-mcntum praestat. de condict.furistis. Et certe cum pro furto multae proditae sint actiones, una quidem est quae condictio furtiva appellatur,qua res ipsa & id quod interest agentis, petitur. cap. 3. 7. E condict. rt. Soli autem domino competit: cap. I. A tu qui si a fure stipuletur quod ex causa condictionis dare facere oportet, essicit ut huius modi tollatur condictio, cap. I .HIIIA desinat periculum ad promissorem pertiner quasi mora purgata .ca. 8 densis .

Non potest auteristipulari dominus refurto subtractam sibi dari,cum sua esse

62쪽

SCVOLIA CAP. XXIX σnon desinat. Quia vero codicere potest ei quoque stipulari licet quod ex causa condictionis alioqui consequeretur.

Uid est quod ait hominem quanditi

viVit condici posse: cu Papinianus tolli veluti quadam de lagatione condictionem,uel cum servus furtivus Offertur, vel in aliud nomen, aliudaque statum obligationis transfertur, scripserit'αι II. Equidem sentio condici di homi nem,& id quod agentis interest, posse: non condictione furtiva, quae novatione quadam extincta est, sed ea quae ex Verborum obligatione proficiscitur.

Nam Iustinia actiones quae ex ipsa nas.cuntur codictiones appellat inst. deverb. obligat praeterea quid de codicemus quod ille ipse Papinianus dixit nihil interesse praesens homo fuerit, necne : cum Marcellus scripserit, si tamen cum inprovincia forte servus esset, intercesserit stipulatio: iri usAliam facultatem ejus nancisceretur

iurisci promissor, decesserit servus, ' a surcua

63쪽

DE VERR BL IGAT. furem condictione non liberarie non enim obtulisse evin propior absentiam intelligi potest. cap. a.gidem resonsim deflui. liberat. Ego vero dicendum arbitror extingui quidem stipulatione condictionem verum sub onerendi conditione concepta sit stipulatio, non prius liberari furem, quam si praesentem omnino servum obtulerit qua in specie respondit Marcellus.

Cum fideiushria obligatio princi

palem respiciat: quodcunque scriptum est,quasi actum, per praesumptio nem actum Videtur ideoque constat ii quis scripserit se fidejussisse , omnia quae consueverunt, acta videri, videlicet eum ut fide ustarem Eterrogatum esse est ipsum convenienter spospon-dlisseansitur iitu is stadis ni . ct ibi Theoph. Sed irincipalem obligationem justam esse ac solennem,cum sine ea fide jussio non contrahatur cas Ιχ.

utis,t id quidem in hac locum

habet

64쪽

SCHOLIA CAP. xx. a habet: in caeteris vero conventionibus Ieque non observatur.Nam qui a pupiselo emit,probare debet se tutore authoare si lege non prohibente emisse. ω α 3. in n. de public in rem act. Eadem vis verbi promisisse traditur a Iustiniaιno s. Siscriptum H inuti sipul insic sibi Theoph. Si quem enim promisisse

in instrumento scriptum sit, perinde habetur, atque si praecedente interrogatione respondisset: quonia ex responsione qua in instrumento conscripta est, praesumiturdi interrogationem in re agenda praecessisse.Ideoque nihil interest 1ve ita concepta fuerint instrumenti verba, sive appareat interrogationem praecessisse.

VIdetur magis in stipulationibus id

tempus spectari,quo cotrahimus, quam quo rem petere possumus.cap.7sisse eod.=υp. 26. de sip.sem. Et constat quidem personarum ac relin contractum deductae rationem a principio

65쪽

DE VERB OBLIG. haberi ut vires accipiat stipulatio. e rum si ejus effectus ex praesenti duntas xat vitio impediatur, ne inutilis redda tu obligatio, minus quo consequatur stipulator quod ei iure permittente dari potest futurum tempus non praesens spectandum est. TIO caput ad disputationem morae 3 pertinet ex eoque constat speciei promissorem ad diem obligatum ante eius lapsum interitus periculum non praestare. - uid sit commercium habere,oste bit Paulus cum Labeonem referre scribit,agrum cuius commercium non habes, legari tibi posse Trebatium re spondisse. Quod merito Priscus Fulcinius falsum esse a jebat. Sed Proculus, si quis haeredem suum, cum fundum, cuius comm crcium is haeres non ha- dare jusserit ei qui ejus commea cium

66쪽

SCHOLIA CAP. XXXIV. arcium habeat, putat haeredem Obliga tum esse quod verius est vel in ipsam rem, si haec in bonis testatoris fuerit: vel si non est, in ejus aestimationem. R. so. Glegat a. la igitur rei commercium non habere dicitur, qui eam propter corporis sui vitium, vel propter qualitatem relicti, vel aliam quamcunque probabilem causam habere non potesso, quam vis illius capaces sint cet ri Nec enim haec verba ad eas res referri posse sentio,quae ab humano comimerci, usu omnino remotae sunt, cum de iis stipulari non liceat. Quod hic de stipulatione dicitur,in legato etiam locum habet: nisi sorte testator legatarium incapacem esse certo sciens, rem ei aliquam legaverit. Nam is nihil, ominus quanti sese comparari, iatam aestimationem accipiet. O.LII, S. Si quia

In ster,s tamen consentiatur. Quamvis congrue ad interrogatio- diem non sit responsum , ideoque

67쪽

DE UERI OBLIG. stipulatio non contrahatur si tamen in id quod responsum est,conserint co- trahentes, Valet quod actum est quoniam hi contractus consensu fiunt,non

confirmantur.

Contractus cui vel dolus causam dedit,vel in quem dolus incidit, sive sit bonae fidei, sive stricti juris, tum

iure civili,tum exceptio ire praetoria imfirmatur quamvis subtilitate juris valeat. Quod enim dicitur eum ipso jure nullius esse momenti, intelligitur non vi exceptionis quae objicitur, sed quia iure ita constitutum est, ut nullus reddatur cap. 33.Hpac. .H GL 3 3. e mino. 3 proprio I3 de a Lempl. 3. C e resinae mendit Tollitur etiam doli exceptione contractus . si ipsa tantum res dolum

habeat.

DEsumptum est hoc caput ex Ulpia/ni libro 9.ad Sabinum. In cuius enarratione diligenter observandum est

68쪽

CHOLIA CAP. XXV I. est in quo Sabinum noto Ulpianus. Hoc enim neglecto ipsum intelligere dissicilimum estataque prima huius caspitis verba usque ad verile Sed obligatore Sabini sunt cujus sententiam notat atque interpretatur Ulpia in hoc ipso versic.Tum Sabini verba seqyuturab eo versae A siquis velit, sec.Vt vero huius capitis enarrationem aggrediar, tollenda est quaedam contrarietas quae exta uli te sponso oritur. cap. 33.in- Scribit enim ille eum qui spondet dolum malum abesse,abfuturumve eisse, non simplex abnluivum spondere, sed curaturum se ut dolus malus absit.

Idemque in illis stipulationibus habere

licere. Item neque per te,neque per hara redem tuum fieri quo minus fiat. Constat autem eum qui effecturum se utTitius daret postponderit, Obligari. s. sauu alium H inues.sipat Sed inspiciendum est quamvis hac stipulatione factum alienum promitti videatur,atque ita senserit Sabinus tamen Ulpianum existimasse promissorem ejusque haeredes

69쪽

DE VERB OBLI α' o succe res tantuna contineri. qiiod nec Paulo dii plicuit. Licet enim simplexabnutivum hanc non continire stipulationem dixerit: non tamen ge nervii ter statuit promisidrem sese obligare ut curet per neminem fieri quo nainus habere liceat,sed eam vim& naturam huic inesse obligationi. Est igitur quod scribit, cum hoc capite coni λfmgendum: quod satis indicat exemplum stipulationis, iris perte, nes per haredem tuum en quo minata sar Fateor equidem spondere aliquem posse se effecturum ne per quenquam omnino fiat quo minus liceat haberes verum Promittere non potest per quenquamno fieri quo minus liceat habere: quod sensit Ulpian.

Ad Perb hoc en neque ipse reus.

JHaec verba sive sint Sabini, sive Ulpiani, praecla rei meo iudicio explicat quid contineat stipulatio habere licet: re, cui sub poena factum alienum inest.

Neque enim illa de promissore intelligenda

70쪽

SCHOLIA CAP. XXXm sogenda sunt, licet ita posse accipi non ignorena; sed ad reum, id est eum de cujus re agitur, Cic. lib. a. de orator ipsum scilicet per quem promissum est noseis ri quo minus habere liceat, ejusq; haeredes: succe res,reserri debent. Sic enim contextum recte conjungemus.

Mota igitur controversia esicit ut Iac stipulatio habere licere commitratur. Habere enim dicitur qui sine interpellatione obtinet ca .ras deverb.

signi P. Verum i is qui emptorem in

evictione rei vicerit, ante ipsam ablatam vel abductam sine successore decesserit, rem nihilominus habere licere emptori videtur.ca x . de vi I. Nam licet propter controversiam commissa erat stipulatio quia tamen res apud emptorem remanet, estque finita lis atque extincta, per neminem factum esse L. detur quominus ipse rem habere poμ tuerit: ideoq; tum nulla copetit emptori ex stipulatu actio: quia rem ei habere