장음표시 사용
131쪽
ria Ssortia, ac filius Ioannes Duces Insubrum dono dederunt Ioanni Antonio Sicco Borelis; nam is genitus ab Antonio Ducum aulico pueritiam omnem apud Francisi cum Sirtiam regia pene educatione institutus cum traduxisset. Galeatium Mariam Ducem sibi demeruit, qui praetextatum Ioannem Antonium dilexit unice, tum grandem natu singulari virtute, ac fide praeditum summis honoribus cXOrnauit. Praeficitur quidem primum praetoriano militi, tum Ducis stabulo, insignitus praeterea Comitatu Vici Martis, quod oppidum cst Metroco-mia Brianteorum collium , ct regionis, quam a veteri Martis cultu appellamus Martisanam . Cum autem militaris disciplinae scientiam teneret in primis, populos non modo transpadanos, verum etiam VallisClauenae, Vulturenae, ac fines Lari j rexit, praepositus etiam Foroliuiensimilitiae, ut Catharinam Ducis sororem , canaque prouinciam seruaret incolumem : praesectus item Placentiar. secundum Papiae , qua Ciuitate donatus a secretiori Ducum consilio suit, reposita mox regiae educationis gratia, cum Ducis Maximiliani Ssortiae pueritiam educandam suscepisset. Haec referre attinuit ob munificentiae monumentum, ac familiae decus sempiternum. Rcnerio eductos hoc anno ad nostra studia adolescetes Colle
gii trilinguis decimo calendas Quintiles; nam illud quoque Collegium fouendis literis instituit Cardinalis. M
quidem debueram an annum sequentem hane rei memoriam reijcere, tunc enim conditum suisse Collegium tradunt monumenta: verum quia candidatoslatinae limguae vocavit hoc anno Olglatus ad conuentum, prospecturum me legentium voluetati opinor, si narrationem praecipiam, cum annum venientem sibi totum fere asserant Academia Graphidis , & pretiosa opificia tabula rum . Cum igitur fructu&vbcies ex Ambrosianis semianibus
132쪽
BIBLIOTH. AMBROS. LIB III. ror
nibus colligi intestigeret Federicus, facturum se erepublica censuit, si alia subinde semina in eodem agro Mo lescerent, cultorum Iitu, ne mendaces postea fundi, aut egentes, seminis colentium incuriam accusarent. Itaque Collegium instituit adolescentum, quos Alumnos appellauit, mandando praeterea Conseruatoribus. & Doctoribus Bibliothecae, ut spectarent, si qui ingenijs prompti,. aut in Collegijs urbanis morarentur, aut alibi Madolem, suam proderent, modo ne desultorijs essent animis. Ascripsit vero Borrom us Alumnorum albo Hieronymum Aliserum, Franciscum Riuolam, Petrum Antonium Bru-gnoturn , Mauritium simium, Ioannem Petrum Puri- cellum, Franciscum Bernardinum Ram ponum, Fortunatum Raulium , Iacobum Philippum stitium, Ioannem Donatum Ferrarium , & Nicolaum Pelligarium. Porro ut grassarentur ad nobilium linguarum seientiam, alterius item Collegij author fuit Cardinalis, quod a Latini, Graeci. atque Hetrusci sermonis scientia trilingue nominauit. Suas deinde in classes cooptauit singulos adolescentes , prout natos eis facultatibus nouerat, conditis quoque legibus, quae statos conueniendi dies indicerent Collegis, ac scribendi pensum imponerent; annumcrabantur autem a Federico, non ut elementa, praeceptaque earum linguarum discerent, verum ut intima, atque Ooculta scrutarentur. Quos linguae Graecanicie addixit Cardinalis, reperimus hos sere, Donatum Ferrarium, Iosephum Ratium, Carolum Antonium Dauerium, Octauium Ferrarium , Ioannem Baptistam Argentum , M- Rettum Arrigonum: quabus adoptauit etiam alios, vi- laesicet Ioannem Baptistam Roueram, Alexandrum Per-lascam, Ioannem Baptistam Cosiam, Carolum Carca num , Carolum Dardanonum, Carolum Franciscum. Bonsignorium , Franciscum Hyacinthum Arrigonum,
133쪽
Antonium Moraonium , quorum scriptiones struamus adhuc, cum in Mediolanensi Seminario audirent Quirinum Doctorem eius linguae. Qui Latini sermonis ldecus ab interitu vindicarent, vocati suerant a Borro-maeo Carolus Albricius, Iulius Cassar Moneta. Franciscus de Donais, Marcus Aurelius Sam planius, Ioannes Baptista Cantonus , Oliverius Mazucnellus , Fortuna tus Baulius, Ioannes Baptista Natia, Horatius Landus, Hieronymus Bonsalius, Ioannes Antonius CastillionaeuS, Bartholomaeus Argentus; hos deinde antesignanos habuimus eius linguae, eosque primum Oviatus Bibliothecae Prajectus, atque Princeps huius agminis convcnire iussit hoc anno scriptionibus compluribus delatis, quemadmodum argumenta earum tradiderat OI-giatus. Alios sbi vendicauit lingua Hetrusca, maiores cam ii. - incla Caru, Franciscum Riuolam, & Carolum Villanti Q - .r Canonicos Acdis Diui Thomae in Terra amara tremanet sedi id nomen, quod sontes in illius area laqueo puniren- ' turi Ioannem Baptistam Villam Canohietim fani Diui Ba-Dulae, Iosephum Aliferum Canonicum Basilicae Protomartyris, Franciscum Bernardinum Ramponum, Archangelum Brascam. Si quis autem attente Collegij trilinguis institutionetan, atque Alumnorum deIectum expendet, mirabitur primum ingenium, mentemque Bonromari consulentis sic eruditioni, aescientiis, tum vero hoc agmen hominum commendabit, quos editis postea lucubrationibus, d gestis honoribus summis ire per ora ciuium audimus elatos laudibus, etiam cum eorum aliqui luce fluuntur, aut virtutis immortalitate rediuiuos, quos
dira neccilitas nobis inuidit. Et quidem reliquae adhu Ctabulae indicant nobis propositatuisse aliquibus Alumnis
scribendi argumenta,atq; ad te flos Censores ad explorat das lucubrationes, collatosque inter se animaduertendii 1 cer-
134쪽
BIBLIOTH. AMBROS LIB. III. rogcertamine, ne censurae seueritas male sanas scriptiones admitteret. Hieronymus Aliser acceptissimus Federico, quemadmodum nos ex literis Borromati ad ipsum frequentius missitatis coniecimus, scribere debuerat de M diolanensi Basilica Apostolorum Petri, & Pauli, non ea quidem inquam in Regione Tonsa urbis coenobitae se nedictini coluru, verum nobiliore alia, quam siue - ,
nas Arcitiepiscopus, siue Ambrosius excitarit nam casa si ma in ambiguo est) celeberrimam fuisse constat ob exu - d. μνιem e
uias Apostolorum, & Nagarij Martyris ibi reconditas, ac Serenae potentissimae feminae largitate, quae marmo- α' Ire libycostrauit templum, cum Mediolani una cuin vi- ro Stilicone consideret. Tradunt inde scriptores Apostolorum primum, NaZarij deindC appellatam Aedem : HE. in Mari quamuis Ambrosius illam eandem Basilicam vocaverit si Romanam, propterea quod in ea regione urbis sita sit, iaquae Romam ducit. Claruit etiam delubrum illatis inbaras complurium Diuorum corporibus, & adiectomy-' 'statum Colle io diuite copiarum, quas putamus a G Iies moBocardo cive donatas. cum ille agens feras Matrinniani corpus diu inter siluas delitescens reperisset; nam ager postmodum, in quo effodit mortales cremicolae exuuias, sundique affines sunt In potestate Canonicorum. Collegii istius aedes illic prius steterant, qua Franciscus
Ssortia magno sum 'tu focomitim extruxit anno MCD LVI.; verum in aedes Virginum migrare iussit Canonicos , - λ
quae proximum Agathae fanum tuebantur, Montantius diriti in alias sedes eiusde Diuae prope coenobium Augustini in Regione Nova inductis. Hoc altero postea sublato Vestaliu P m et M Mdomicilio superfuit Augustini nomen atque ara in eiusdem Aede posita est Agathae ad coenobii veteris monumentum. Francisco Riuola mandauerat Cardinalis, ut Grammaticae Abyssinae operam sidam impenderet , an obsecutus fuerit
135쪽
fuerit sederico, non satis scio ; illud quidem compertum mihi est Armeni sermonis doctum fuisse Riuolam, aCpostquam voces omnes illius linguae intulisset Latio, Grammaticas institutiones absoluisse : quae omnia denique prodierunt in publicum. Mauritio Bim io contigerat Conciliorum cura, quae in Italia sunt habita, colligendo
nimirum singulorum monumenta , ac in unum veluti corpus rerum omnium partes ,&membra conferendo; quae autem vera, ac legitima Concilia, quae adulterina, si- ignificabat Franciscus Bernar sinus Ram pontis. De origine, & incrementis Bibliothecae, Collegij que Ambro-1iant Fortunatus Raullus, vir disertus, cuius memini initio operis, scribere aggressus fuerat, mors praepropera eripuit nobis hominem , tristi literatorum hominum fato, quos raro senectus cxpectat. Arabicum codicem Alpharabij, manu descriptum, tradiderat Borromaeus Iacobo Philippo Butio, ut donaret Latio: agebatur in eo de legibus, ac Elementis musices ue haec autem studiorum auspicia placuisse maxime Cardinali argumento est, nam Butium postea , & Ioannem Donatum Ferrarium in Collegas
nostros cooptauit, quemadmodum trademuSue is vero Ferrarius cum sermonis Graecanici scientissimus esset, i ullus a Borromaeo lucubrationes Graecorum reddebat latine . Ut literatorum oculos subirent lucubrationes
Antonij Georgij Belatij. curam eam Cardinalis Nicolao
Pellizatio commiserat: isque respondit votis Borromaei, castigando, & vulgando opus hominis .iPorro Belatius ille non obscuro loco ad Lacum Vrbanum natus, cum
altus, educatusque fuisset a Diuo Carolo, decessit de vita in aula Federici, atque ex consuetudine herili postquam singularem prudentiam hausisset, instituit suis lucubrationibus milites, expendens loca plura Pobbij, ac Criaris, quae ingenia ad legendum invitent. Vnunti
136쪽
BIBLIOTH. AMBROS. LIB. III. Ios
praecipue mirati sumus, dum illius librum volueremus , etenim Federicum Aenobarbu Levitiae nota liberat, neque ab illo Mediolanensiu urbem si perinie sto sale dirutam,verum excisa modo moenia ac domos eorum docet,
qui Guelphis studeret; quς omnia licet aduersentur scriptoribus nostratibus, atque exteris, conatur tamen prinhare coniecturis . Vt scriberet de vocibus radicalibus Hebraici sermonis, demandauerat Borromaeus prouinciam BrugnoIo. Neque postrema suerat propugnandae religionis cura ue Spartam Illam tuebatur Ioannes Petrus Puricellus, elaborando controuersias , discutiendoque my steriorum caliginem,quam haereticorum impudentia mortalibus offfuderat. Ostendit nobis exaratas manu controuersias illas Augustinus Puricellus Laurentianae Aedis Archipresister, atque alia doctissinu Patrui sui monumenta nondum a typographis tractata . Porro aetalcm pene omnem transegerat ille maiorum disciplinarum studijs, longa Philosophiae, ac Theologiae consuetudine avocatus pene a reliquis facultatibus: ut propterea Cardinalis controuersijs conficiendiS prudenter ad- . .
movcrit hominem, volente Minerua facile scripturum. Reliquam vero aetatem assectam senio ad amoeniora studia conuertit, monumenta videlicet urbis vetera tradendo , exoletas Iam vetustate memorias Diuorum excitando , vindicatis itidem ab iniuria criminis sanctissimis ciuibus Arialdo, & Heriem baldo , agens praeterea ista templis, ut narrauerant tabulae, ac conij ciendo, disputam. doque assequi potuerat, eaeque lucubrationes iam praelum subiere. Fregerat denique mala aetas hominem maiora etiam molientem ue nam animus erat quemadmodum no obscuram antea dederat significationeὶ non modo fanum Ambrosj, & Laurentij illustrare, eiusque mystas, verum caeremonias, & ritus hosce Ambrosianos,
137쪽
quibus facimus ad aras, ac psallimus. Placuisset quidem id operis eruditis hominibus; nam cum Romanorum,
m .e-ι d. ac Graecorum moreS teneamus, nostros plurimi igno
rant, ex quibus tamen multa decerpta sunt, atque illata in Gregorianos modos, sacra praecipue carmina, & preces . Plura quidem tradidit Collega noster Iosephus
M. i. Δ ἡδε ι. VicecomeS, cum Liturgia ritus persequeretur, seque Mi ς p ta ad hoc opus iusto volumine aggressuriim est pollicitus :promissa tamen minime seruauit; eundem quoque labo-rηκιω- ab rem iussuSa Diuo Carolo exhausit Carolus a Basilica Pe-
ποῖ τοῦ tri Nouariensium Antistes; nos fiortasse modo ne mala corporis coeptis obsistant) cuncta tradere instituemus. Haec igitur studia praebebant alumnis iter ad Ambrosiani Collegi j decus ; nam ad eam messem subolescebant. Ex Collegio autem trilingui prodierunt illustres doctrina
viri , Octauius Ferrarius coopta tus postea in nostros Col- Iegas , Bonetius Arrigonus, Franciscus de Domis, Horatius Landus, Ioannes Baptista Rouera, Hieronymus Bon- salius, Ioannes Baptista Naua, & Bartholomaeus Argen-ν--λω ια, tus. R eliquorum par decus ; Ioannes Baptista Villa maiores urbis Basilicas, ac vetustissimas quasq; Aedes ex Ornauit, indicata singularum origine, condIt I S, atque sacris exuuijs templorum, monstrando praeterea preces ad conciliandos in septenis delubris Diuos, stata eorundem nomenclatura . Comparauit deinde in calce libri Insubres cum Quiritibus , docens Mediolanensem urbem appellatam merito Romam alteram, quo nominet, quondam Constantinus Byzantium insignivit. Hunc sane titulum, ac nomen praeferebat olim Mediolanum , propositis extra moenia versiculis ad commendationem , ac terrorem urbanae magnitudinis, qui Thebis, atque Athenis maiorem esse urbem indicarent, & genti
distr bus metuendam 3 verum sue Galeatii Vicecomitis
138쪽
BIBLIOTH. AMBROS. LIB. III. Ioy
odium fuerit erga Patriam, sue adulatio erga Ticinem ses, ne arcis munitissimae substructionem iniquo animo paterentur, siue utrumque, marmor illud gloriar Al ediolanensis Papiae ad caput pontis, qui Ticini ripas iungit, in pariete inclusum est, nec praetereuntium oculos adducit. Ordines item religiosorum hominum, & militum recensuit Villa; persequitur autem singulorum initia, &incrementa, docet quinam suerint authores instituti, quae ratio, ac leges, quo anno unusquisque ordo prodierit, aut interierit, describendo praeterea vestium cultum , leucophaeat , tum atratos, candidatosque , &Agnipedes, arctoque fine constrictras coenobitas, ut Ordinis indumenta , aut monstrauere Superi, quemadmodum Dominica nar familiae, aut conditor coetus inuenere. Postremum hoc opus nondum typographos conuenit
Ambrosianae Bibliothecae scrinijs contentum . Idem scribendi genus delectauit Ioannem Antonium Castillionarum Curionem Aedis Vincentianς, amantissimum perscrutandae antiquitatis virum . Scripsit primum de Aede sua, ac urbanis Curijs. rimatus diligenter singula monumenta, quae Ticinensis Portae confimjs circumscribuntur: praeterea superstitiose religionis exuuias, & lapides indices vetustatis collocauit in parietibus Vincentianis, . substructa domi quadam veluti antiquitatis Officina. '' Aliae itidem lucubrationes satis significant hominis voluptatem inscribendos nam siue ea aestimemus, quae de templis urbis, siue ea, quae de Regibus Angleriae, ac deflagrionibus exarauit, singula redolent antiquitatem. Sustulit Castillionarum lues minime tamen immemo, rem instituti sui, & Bibliothecae. Quippe membranas ea. 33. suas omnes, aduersaria, ac quidquid scripserat, forulis Ambrosianis legauit, meditamenta videlicet, atque ab
solutam structuram lucubrationum . Politiores laterae
139쪽
caluui ius Μ tenuerunt nanciscum Arrigonum acceptum Musis ob
aciem ingenij. quae in illus lucubrationibus vibrat. Commendauit etiam hominem Graecanicae linguae scientia, unde Atticae uber talis clegantiam hau sisse censemus. Maiora secutus est OIi uerius MaZuchellus, vir literatissimus; fuit enim hominis ingenium ad omnes artes, d
scientias factum: siue enim am Ceniores literas spectemus, siue Philosophiae . ac Theologiae luterusque interiorem notitiam, calluit omnes apprime, qua dicendi copia, atque habendarum orationum suauitate , qua vi qua-Firm tis dam arguendi. & facilitate nodos explicandi. Certe ipsius nomen saepissime in Tlicologorum scholis commendatum audiuimus cum ij sua effata nobis adolescentibus traderent; quae reS placebat maxime, quod obaeratus essem Mazuchello : is enim me , & sacra ornaueractoga, & alia ante omnia mente voluentem Seminariei sibus Musis formandum tradiderat. Concidit su petaOribus annis r secutaque est hominem mortuum fama,
quam liuor superstiti negauerat; hoc virtuti contingit , ut
nitens multorum oculoe perstringat, eam vero caecita terra abstergat, cum sua lumina momens condit. Claudit agmen AIexander Perlasca, cui Latini sermonis traditos ta-ν----sces Octauius Ferrarius pater eius linguae in Patauino
Gyrnnasio viris doctissimis est professus. Fgo enim ad laudes Alexandri L ribendas alienam prius fidem implorare debui, quam meam, ne famiIiaritas tradenti obesset. Si quis tamen Iucubrationes aptius permultas amet euoluere, puram putam ubique Latiam sermonis elegantiam suspiciet, eumque unum affirmabit aureae aetati&facundiam posse reuocare. Sane cum Iuteo hoc seculo
longe plures barbari castimoniam latinae linguae violent, quam olim in Latiam irruperint, mirum est quos lanae, meliori lato fictos suis ei qui uarer mortuam latinitatem
140쪽
excitarent ad vitam. Habuit quidem Perlasca, Latini se monis vindex acerrimuS, testeS , ac praecones suae cloquentiae Gasparem Scioppium , Octauium Ferrarium, , Carolum ' Mariam Maddium Grmanicae & Latinae lingus doctissimos viros; neque ij aliquid magis mirati sunt in
hoc Alexandro, quam quod Latium totum subegexit Eadem studia hominem etiam consectum morbo prosecuta sunt, quae nouem annos in crudienda Seminariensi pube, & aetatem propemodum totam absumpser .rant, cumque creptum terris adhuc luget cloquentia. Haec sunt alumnorum lumina citra reliquorum inui. diam : ne, si quem nostrae laudes prae terruerint, male scribentem fugisset. Caeterum cuna iam secundum annum Romani honoris fastigium teneret Urbanus Octauus , Gregorio Pontifice mortuo, spes maxima affulsit Musis. non modo quia placerent summopere Vrb ino studia .&cogitationes Federici, sed quia morum similitudo, ac familiaritas ita utriusque animum copulauerat, vis epissime Vrbanus literas ad Borromaeum scriptaSpriuato nomine subsignaret. Et quidem Pontifici Maximo aequa res vlla est, ut unus ex nobilissima Borromaeorum Familia Conseruatoribus Bibliothecae ascriberetur , ne alieni tantum molem hanc scientiarum regerent, sum vero demerendis hoc pacto studiis , di animis Borromarae gentis erga literatos , quos huic familiae acceptissimos fuisse satis intelliget, qui in Pontificatum Diui Caroli, ac Federici inquiret. Itaque Urbanus unum ex eadem familia tueri iussit Collegium; siue is Ecclesiastica toga ve- , α πlaretur, siue aris minime addustus esset. Porro Federicus inter gentiles Borromaros Comarchum Iulium Caesarem progenitum a fratre suo in Conseruatorum albur retulit , eiusque sobolem, nepotesque, ac posteros ad tuendam Babliothecam aduocauide autem si infoecumda