장음표시 사용
281쪽
IV ortasse querat aliquis quomodo , quum
Deum nos unum colere .dicamus , duos tamen esse assevaremus , Deum patrem , 3c Deum filium. - , quae asseveratio plerosque in maximum impegit errorem . .
a cuum Deum unum colere dicamus , duos tamen esse asseveremus , Deum Patrem , ct Deum Filium . Id e se Abest a quibusdam Mss., & editis A Nota heic Lactantii nostri sati .cautum loquendi modum; nam de Deo loquens ; unum dicit; de Personis sermonem instituens non duos Deos sed solummodo Deum , Patrem , scilicet, o Filium, nominat; Ne .scantalum Gentibus praeberet.b Impegit errorem. Al. impingit: de iis infra.
Quibus quum probabilia videantur esse , quae dicimus , in hoc uno labare nos arbi
a tran a In hoc uno labare nos arbitrantur et Fulvius Ursinus legendum putavit, .in hoc uno labarare et ad illum Horatii. qui paria dicunt peccata . Laborant quum ventum est . Sed nihil muto ; labare enim est vacillare O vaculando modo buc , modo illuc ferri, & translate opti
282쪽
a6o Lib. IV. Cap.XXIX. Seg. 2.3. 4. trantur,quod & alterum, & mortalem . De unI fateamur . De mortalitate jam diximus inunc de unitate doceamuS .
me de iis dicitur , qui in una, eademque sententia minime constans est . Idem Lact. l. v. cap. Xum. Unq- ratio veri facit incerram . labantemque Sententiam
b Quod alterum , O mortalem. Al. quod Oaternum , O mortalem.
Quum dicimus Deum patrem , & Deum filium, uon diversum dicimus is , nec utrunq, secernimus, quia nec pater sine filio e sse potest , nec filius a patre secerni : siquidem nee pater sine filio nuncupari , nee filius potest fine patre generari . .
a tiuum dιcimus Deum Patrem , O inum Alium , non diversum dicimus , nee utrumque secernimus . Notanda sententia , ut Lactantium nostrum ab obtrectatorum calumniis suo loco vindicemus .
b Nee Pater sine Filio nuneupari potes , nee filius sine Patre generari r Ρreme ri nuneupari; in eo enim vis relativa consistit, qua utimur ad id explicandum , quod sequitur.
Quum igitur & pater filium faciat', & sis
ius a Quum igitur O Pater filium faciat: Scili set per
relationem realem ita ut verbum facere heic valeat ac si diceretur , eonstituat, inferat, importet, denominet,
283쪽
De Uera Sapientἰa Seg. 4. 26 Ilius patrem ue: una utrique mens , unus spiritas , una cibstantia est ε: sed ille quasi exu herans fons est AE , hic tanquam defluens ex
b Et Filius Tatfem . Scilicet per aliam , & qui-gem distinctam realcm relationem ; Non enim unum sine altero esse potest . Vide omnino Τertullianum adversus Praxeam cap. x. Al. ct filius fati Pessi me.
Vide Diff. xx lx. cap. v. s. Uriae Una utrique mens unus . Spiritus , una Substantia est . Quid clarius desiderari poterat ab iis, qui
Lactantium nostrum Arianum putarunt , ut eum a tamenormi errore dimitterent absolutum p Quae immediate sequuntur usque ad ea verba r Propiore exemplo Sc. desunt in nostro Bon. Cod.;& exempla notanda sunt ad illud declarandum , de quo diximus supra ad L. IV. cap. v I I. de Lib. 1 I. cap. pariter v a.d Sed ille quasi exuberans fons est, bie tamqvsimilestuens ritus &c. Vide L. II. cap. VIII. se g. g. , Langi et ius voeem suam heic extollit dicens t uuamquam Lactantius Φideatuν Catholieus circa Verbi divinitatem, nimis tamen balbutit, quum summum istud N- serium comparationibus naturalibus comparere conatur . Sed melius erat , ut quemadmodum alibi cum Gallaeo desipere solet, ita heic etiam cum eo silentium servaret. Quotquot sunt Ecelesae Patres iis similitudinibus utuntur ad declarandum divinae generationis mysterium ; quod quum nullus Lactantio nostro ele. gantiu S explanaverit, nescio quo plausu excipi possit ab eruditis haec Langletii nota vere puerilis. An ne audiet ab aliquo illua Horatii serm. L. II. Satyr. lII.
Quid eum balba feras annoso verba palato p
284쪽
Qui quoniam Q.nmo patri & fidelis , &
charus eii , non separatur , sicut nec rivus a fronte , nec radius a sole , quia & aqua fontis in rivo est , & solis lumen in radio 2 aeque nec vox ab ore sejungi , nec virtus , aut manus a corpore divelli potest.
a MLque nec Sox ab 'ore . Al. aeque neque .
Quum igitur a prophetis idem manus Dei s& virtus A sermo dicatur , utique nulla di scretio est e quia & lingua sermonis ministra est , & manus o , in qua est virtus , - indivi
duae sunt corporis portiones. a mnlyra est . σ manus &c. . Al. verbum , alii copulam omittuna , S sensum obscurant. in 7. '
Propiore uti exemplo libet e quum quis habet filium , quem unyce diligit , qui tamen sit in domo, & manu patris - , licet ei
a Tropiore exemplo. Al. Propriore . & sic Bon. b H Domo,oe in manu Patrιs. Al. O manibus Patris
285쪽
De Hero Sapientia Seg. 7. 8 9. Io. 263 nomen domini , potestatemque concedat ;civili tamen jure R domus una, Zc unus dominus nominatur . tris. Filii enim & emancipari, O manu mitti a Patre dicuntur, ut supra vidimus ad c. 3. ; unde in manu Patris esse , adhue cum illo domum gubernare , seu in unum incolere significat, unumque cum illo esse rein
lius ac pater , qui unanimes incolunt mundum , Deus unus est : quia S' unus tanquam duci, & duo tamquam unus .
a Sed mundus una Des Domus est. Minucius Felix cap. xxxi II. Deo , inquit , una domus es mundus hic totus in
Neque id mirum , quum , & filius sit in patre ' , quia pater diligit filium , 3c pater in filio , quia voluntati patris fideliter paret, nec unquam faciat aut fecerit, nisi quod pater aut voluit, aut jussit .
a Quum σ filius sit ia Putre . Idem Christus Dominus Jor T. v. 38. ait ι Pater in me est , ct Ego in
Denique unum Deum e sse tam patrem.
286쪽
264 Lib. I R. Cap. XXIX. Seg. IO. I I. I 2 quam filium , Esaias in illo exemplo , quod superius posuimus is, ostendit, quum diceret: Adorabuni re , Ο Ie deprecabuntur , quo niam in te Deus es , ct non es alius Deus pra ter te . Sed, & alio loco b , similiter ait : Sic dicit Deus rex Israel , o ραι eruit eum Deus aeternus : ego primus , ct ego novi mur , ct praeter me nemo es De I ω
a ιη illo exempdo , quod superius posuimus r Nempe cap. X IV. seg. 7. cx Isaaete ca'. XLV. st. Iq.b Sed O a Ilo Deo i se ilicet Isaiae cap. XII v. ψ.6.
Quum duas personas proposuisset Dei regis , id est Christi , & Dei patris , qui eum post passionem ab inferis excitavit, sicut ostenis di s se diximus ' oseam prophetam, qui ait:
Et de manu inferorum eruam eum et tam Ioad utranque permnam reserens, intulit , &praeter me non es Deus , cum posset dicere Praeter nos : sed fas non erat plurali numeros so Parationem tantae necessitudinis fieri . a Sιcut ostendisse diximus Oseam propbetam et Ni
Unas est enim solus, liber, Deus sun nrus , carens origine ψ , quia ipse est origo
a carens origie r intellifle Esientiana divinam , seu
287쪽
tinentur. seu ΡatrisPersonam seeundum ea , quae diximus supra c. xit I. seg. 2. , & I. seg. a. cap. vo . , & ibidem seg., II.& I3. , & L. II. cap. IX. seg.4I. dc qq..1 13. Quapropter quum mens , 3c voluntas alterius in altero sit, vel potius una in utroque, merito a unus Deus uterque appellatur:
quia quicquid est in patre , ad filium transfluit , & quicquid in filio , a patre descendit
a ma in utroque ; merito . Al. male una ἔ in utroque merito oee. . Al. in utroque una, cte.
Iq. o, Non potest igitur ille luminus , ac singularis Deus nisi per filium coli : qui solum patrem se colere putat , sicut filium non colit, ita nec patrem quidem . .
a Ba nee patrem quidem . Al. repetunt: colit.
Qui autem filium suscipit, & nomen ejus gerit , is vere cum filio simul & patrem colit , quoniam legatus , & nuntius , & sacerdos summi patris est filius . Hic templi ma-
288쪽
266 Lib. IV. Cop. XXIX. Seg. II. I. 2.ximi β janua est , hic lucis via , hic dux salutis , hic ostium vitae .
b me templi maximi &c. Respieit ad illud Christi effatum apud S. doli. xiv. 6. Ego sum via , oe veritas , oe vita O c.
SEd quoniam multae haereses extiterunt,& instinistibus daemonum , populus Dei 1cissus est , R determinanda est nobis veritas breviter , R in suo proprio domicilio collocanda : ut siquis aquam vitae cupiet b haurire , non ad detritos lacus deseratur , qui non habent venam , sed uberrimum Dei noverit fontem , quo irrigatus , perenni luce ripoliatur . . Ia Et in suo. AI .ae in suo. b cupiet ; Al. cupit. c Terenni luce . Fulv. Ursin. , & Iisus mallant peren i latice ; Nullo tamen codice sic legente , nihil
Ante omnia scire nos convenit, & ipsum ,& legatos ejus p taedixisses quod plurimae sectae haberent existere AE, quae concordiam sancti
a uxod plurima secta habereat existere t Heum r
289쪽
De Vera Sapientia Seg. 2. φ . . 267cti corporis rumperent : ac monuisse , ut summa prudentia caveremus , ne quando in laqueos , & fraudes illius adversarii nostri, cum quo nos Deus luctari voluit, incideremus .
more suo corrigit et deberent existere t Al. addui, O haereses post To sectae r Pro nostra lectione similem locum habemus supra c. x I i. seg. II. & L. v I I. cap. VI 'seg. 6. & Cicer. L. I. Epist v. ad Lentulum , ubi ait thabeo Icribcre. Adde Bunem. notas ad L. c.
Τum dedisse certa mandata , quae in perpetuum custodire debemus o . Quorum plerique immemores , deserto itinere cassesti , via- sibi devias per anfractus , & praecipit ia consdiderunt , per quas partem plebis incautam, & snnplicem , ad tenebras , mortemque deducerent ri custodire debemus. Al. deberemus .
Quod quatenus acciderit, exponam . Fuerunt quidam nostrorum vel minus stabilita fide , vel minus docti , vel minus cauti, qui discidiurni facerent unitatis , & Ecclesiam dissiparent . Sed
a Uui discidium facerent unitatis . Al. dissidium t Intellige schismata , quorum aliqua . & quidem Lactantii temporibus, fuerunt particularium Ecclesiarum, alia vero Ecclesiae universalis, ut infra dice
290쪽
Deum nolle se, & colere simularent, augendis opibus , & honori studentes , affectabant maximum Sacerdotium o , Sc a potioribus vi- sti , secedere cum suffragatoribus suis maluerunt , quam eos serre praepositos si , quἱ-bus concupierant ipsi ante praeponi .
a Assectabant maximum Saeerdotium. Romanum, ac totius Ecclesiae Pontificatum ι quod paullo infra demonstrabimus, ut Romana: Sed is primatum , Lactantio teste , ataramus ; di primi in Eceles a Dei Schismatis originem retegemus non nisi superbia, Spraesumptione conflati. Vide Severum sulpicium L. it. eap. xv II. Heic interea nota Betuleii temerariam in stitiam i viderit . inquit, Romanus Pontifex . Ubi potius dicendum erat et Videant Heterodoxi quo no mine R. P. sit appellandus. b uvam eos ferre praepositos . Bon. Nam eos Drre praepositos. Aldust Nee eos oec.
- 6. Quidam vero non satis caelestibus literis
eruditi,quum veritatis accusatoribus respondere non possent, objicientibus, vel impossibile , vel incongruens esse , ut Deus in uterum mulieris se includeret , nec caelesten illama In uterum Mulieris se includeret Al. in utιrum D mulieris. Al. indueret.