장음표시 사용
431쪽
dens neeessario eredere deberet cur fides totIu meriti principium esse , III. Porro lieet Dei cognitio, ad salutem nece Lsaria, supernaturalis esse debeat, adeo tamen distiniacta & clara neeessari non requiritur ', erassa est de valde eonfusa in nonnullis , sat scio . Deus enim suam gratiam diuersis hominum ingeniis facile ae Commodat , i vel attemperat , his maiora , minora illis infundi lumina. Quod omnes homines saluos
esse velit, voluntate scilicet antecedente, ut vocant,
di quodammodo conditio nata, id est, modo ipsi velint, recte dieitis, & in hoc gratulor, quod a Luthero, & Caluino distedatis ; ae proinde singulis
ea media praeparet, quorum scilicet ea paees & patientes sint, quae reuerasi adhibeantur, aeterna salus obtineri queat; multi autem ea media non adhibent, ac proinde non saluantur ἡ licet ea adhibere, in eorum potestate positum sit: illa tamen notitia naturalis, ut subnectitis, sustieiens medium non erat, ut patet ex dictis ; & multa alia ab iis homini-hus Deus exigebat, rectam scilicet fidem , amorem, cultum, &e.
IV. Nulli autem genti aeternae salutis via ita unis quam patuit, quin aliis etiam pateret ; ὀe lex illa diis uini eultus, quae fidem & eharitatem supponit, semis per ad salutem omnibus gentibus de adultis loquor necessaria fuit ἔ nee quidquam . quod per se malum esset,Deus hominum imbecillitati indulgere potuit, nee enim Deus volens iniquitatem est. Illa sensibi.
iis ratio, sub qua Deus coli potuit, modo sumbola
432쪽
i in lege natura. 397la illa ad Deum, ut prototypum, reserantur, per se mala non est ; quamquam symbola illa adhibita fuisse, non constet; de eadem facilitate negetur, qua asseritur. Quod aliqui Patriarchae ante Abrahamum
a recta fide deflexerint, verisimile est, & forte ipse Abrahamus initio ; sed quid inde quasi vero ex prauis parentibus, iancta soboles oriri non possita; cuius sanε rei innumera in saeris paginis habemus
V. Labanum exeusare , quid iuuat; quasi vero Iaeob inter infideles integram fidem seruare non potuerit, & ad eam uxores suas conuertere. Quis autem dieat, impiam illam idololatriae labem a Deo infirmitati humanae eondonatam fuisse, atque per missa mi ab his profecto Christianus abhorret animus. Divinatis autem, ne quid aerios dieam, ubi di-- citis, a Deo Moysi legem ideo traditam fuisse, quod illa naturalis Dei notitia tenebris obdum esset, de obliteratum, quid illa symbola significarent; haec,
inquam, sunt mera somnia, Deus enim temporum momenta ponderat, ac destinatis ab aeterno temporibus se & sua mortalibus aperit. Cum Adamo, Eis nocho, Noemo, Abrahamo, Iobo satis familiariter egerat , praeter alios, quorum sacrae paginae non meis minerunt , Moy si deinde peeuliares leges tradidit, praeter diuinam , iam quidem ante latam, non tamen adeo distincte expressam ad hanc om es omnino tenebantur, licet Moysetea omnes non adin stringeret; nec Synagoga Iudaica totam Ecclesiam complectebatur, quod vivo fateo .
433쪽
V. Ubi autem Seruator venit, primam illam na 'urae legem minime restituit , ut perperam diciti
red longe nobiliorem instilliit, Christianam scilicet& Euangelieam , quam gratiae vocant, propter ube in florem affusae gratiae appulsum. Ecesesam suam aedificauit& eam nouis Sacramentis, nouo sacris io, nouo ministrorum genere, sub Petro supremo V vario, nouis praeceptis Euangelieis, nouis consiliis, nouo testamento instructam e ise voluit , eamque viis niuersalem& Catholicam, quae non Iudaeos modo ea peret, sed omnes omnino populos complecteretis tur. Equidem Iudaeos ab antiqua Lege Iiberauit,exisieptis tamen diuinis praeceptis, vulgari Decalogo, ut vocant, contentis, eum enim Iudaica illa saera figurae e fient, & umbrae Legis Euangelicae, certe ubi lux affulget, expungitur umbra, ubi veritas appa- ret, figura inutilis censetur; ubi, quod promissum erat, exequutioni mandatur, pacti chirographum restindendum. Libertatem quidem Christus attulit, non quod nos a seruitute Iudaica liberarit, a qua Iudaeos duntaxat exemit, sed a peceati & diaboli - iugo; hae enim nos Christus libertate donauit, cum Dei filios esse voluit, quotquot eum receperunta, & Principem mundi eiecit foras, qui foedissimam
tyrannidem in toto orbe terrarum exercebata.
. VI. Falso vero subnectitis, a Christo reuocatam filisse notitiam illam Dei naturalem, com diurnam fidem nobis reliquerit, iis scilicet diuinis arcanis re, seratis, quae antiquis reuelata non fuerant. Quis a
tem felicem hunc legis Euangelicae statum , eu*se dem
434쪽
in lege nasura.dem eum illo, qui ante legem fuit,esse dieat 3 Quis enim illas tenebras cum multiplici diuinae fidei li mine, quo Christus suam Eccletiam perfudit est
enim lux mundi, quae omnem hominem illumina ty quis, inquam, tenebras illast, euin tanta luminum vi comparet quis obscuram noctem, eum serena di quis inania quaedam & rudia sacra, cum nostris Sa cramentis, ac totius rei saerae mysteriis, quibus in
Melesia gaudemus t Quod autem dicitis, nullam a
Chtistoeonditam legem, adeo falsum est, ut relatis iere pudeat, considerate, amabo , quo vos errores vestri abduxerint ; nulla per vos lex Euangelica, nullus Christianorum coetus, nulla Ecclesia, ac pr inde nulla religio , nemo hactenus haereticus eo venit audaeiae, ut tam horrenda, tam impia, tam blaΩphema effutire ausus fuerita. V II. Quoties, amabo, Christus Ecclesiae memi. nit, ouilis & gregis, agnorum & oui urn cui, amabo, gregem suum credidit, claues regia tulorurn
tradidit, saeuitatem soluendi atque ligandi commio sit λ quid Apostolos facere iussit, quid praedicare ubi praecepta, ubi consilia, ubi responsa omnia igitur libertati hominum minime reliquit ; legem suam tulit; iugum & onus sitis subditis imposuita, illud quidem suaue , &hoc leue , computruit eunima facie olei, hoe est, multiplicis gratiae aece sione longe facilius redditum est. Porro leges pri
ei pales ad salutem necessarias a Christo accepimus. nec ullum naeuum, qui sit contra fidem, aut more stolerat Christus i nulla unitas, nulla pax, sine fideli legi ν
435쪽
hoo Lib.m V . XXX. Pustinendum legis, & Eeelesiae unitate. Nec quisquam est, qui ducat, omnes illos, qui ante legem vixerunt, aeternis crueiatibus addictos esse, quorum multi haud dubie salvi fuerunt, propter rectam fidem in Deum, aevitam recte eompositam. Christiani similiter tum vitopter sinistram fidem . nisi errore inculpato duis cantur, tum propter vitam malὸ actam aeterna iam te exeidunt; si vel alterum desit, salvi esse . nequeiatini, Depe autem recta fides eum mala vita coniunia est, raro tamen bona vita, eum sinistra fideia.
Duritur ex eo , qvid omnia ita fini comparata, ut absinendum sis a rigidis rensiris. um igitur omnia ita sint comparata, abstia
nendum esse a rigidis censuris , quibus fe-zandis hactenus partes assueuerint, quieti vero& tranquillitati ab omnibus studendum , atque decretoriam sententiam aliquando in diuino iudieio, a summo & elementissimo Deo esse expectandam, in cuius iudicio, uti nemo iustificari pocst, quoeum Deus iure agere,& delicta omnia voluntatis ad rigidu examen vocare velit: ita etiam omnino credendum esse, pari aequitate, & haud dubiἡ .maiore, Deum etiam errorqs intellectus reuocaturum esse in examen, quo facilius homini est, illa vitare, & magis arduum animum penitus expedire. In
isa igitur Domini & Seruatoris nostri Iesu Christi
436쪽
Φιλαινορωetria esse acquiescendum, & interea in hoe mundo, quantum fieri possit, pacem cum omnibus
I. B iniustis censuris abstinendum esse, ultro a fateor; a iustis tamen, post Ecclesiae & leia α xgitimi iudieis sententiam , abstinere non possumus, nec debemui. Eeclesiae iudicio standum est , quod eum diuino semper consentit, nec anxij expectare debemus, quod iam tenemus , vox Petri, vox Christi; vox Ecelesiae, vox Dei est lis porro con sentire non valemus, qui Deo non consentiunt, qui Ecclesiam non audiunt , ac proinde Ethnicorum αPublieanorum loco habendi. Pacem & tranquillitatem Eeelesiae non ipsi perturbauimus, sed vos ultro ab Eeelesia desciuistis, &sacram illam v ni tatis fibulam rupistis, qua corporis Christi membra copulaniatur: quid ergo nos quieti & tranquillitati studero iubetis; nisi adsit fidei unitas, nulla pacis unio intercedere potest.
II. Errores intellectus si erasti & voluntarii sint,
perinde atque alia delicta,Deus ad rigidum examen vocat, praesertim si eum obstinata pertinacia errores illi coniuncti sint. Decumana praesumptio est, errores vestros diuinae bonitatis ac obtentu, eleuare ac minuere : Deus, mihi eredite, non irridetur. Nec est, quod infirmitatem humanam praetexatis, quae in alio potius delictorum genere timenda est, quam in haeresi & infidelitate; nempe pro hae magnis animi perturbationibus aut motibus nona , Cc gitain
437쪽
o1 . Conclusio parenetica.pitamur. Hinc contrarium penitus sentio, scilichhfore, ut Deus peccata infidelitatis longe grauius adseuerius puniat, quam simplices carnis lapsus, v. g. quod certe inter morales Theologos nemo erit, qui neget et hine ab Ecclesia seuerius huiusmodi peccau
I. Vidῆgitur restat, praeclusis omnibus Essita. giis, nisi ut tandem ad Eeclesiam redeatis, Viri Clarissimi ; disputatum satis e altereationes odia potius nutriunt, quam mentes illvis strent; illa vanae gloriae aura omnes, saltem ut pluri mum ducuntur, ut vinci pudeat. Itaque,quod hactenus tot scriptorum ac librorum volumina in lucem edita, tot concertationes, tot congressus obtinere non potuerunt, id fere diuinae gratiae beneficio ae Spiritus sancti impulsu consequuti sumus, nondum sane rediistis, nec deditionem fecistis; nutare tamen,& quasi de deditione agere coepistis; macti animo, vocantem Deum auscultate,diuinis gratiae motionibus obseeunda te: quid vos moraturi Vestra fides v bis suspecta est, nostrae firmitas ae steritas vobis peris speciae; pauea sunt, quae displiceant, eaque nullius momenti, & mera aditincta, quae ad rei substantiam non pertinent, esset, quod viri prudentes aliquid in vobis desiderarent, si propter accidentia, ut Vocant, substantiae ac totius rei iacturam faceretim.
II. Iam eonscientiae stimulis acti estis, salutem vestram
438쪽
Concluso paravetica. ' Αφῖ vestram in tuto collocate; vox illa cordis interiori quae vos compellat , ad reditum & resis istentiam vos hortatur, pulsat & vellicat Deus cordis vestri fibras, ut vos tandem excitet, Durum est vobis contra stimulum calcitrare , de imminente periculo Deus intrinsecus vos monet: quid , amabo, obsurde se itis λ, Nihil a lius excusationis praetexere poteritis, nec bonam fidem aut in culpatam ignorantiam cau.sari, cum iam vobis religio inmussa sit, &vestrae causae magnopere diis dati c. III. Quid es maiorum vestrorum exempla vo Smpueant,quorum integram fidem antiquis historia. Tum monumentis c9nsign/tam habetis ZQuanta ipῆ
pietate, quo affectu &.antino erga Ecclesiam Roma ianam fuerint, tot ab iis relicta monument testantur, tot sacrae aedes conditae, tot Monasteria instituta, tot Nos comi a constructa, δέ annuo censu instrusta tot viri sanctimonia illustres, doctrina extim j , tot
Imperatores de Ecclesia bene meriti: nullus sane est Germaniae, Belgi, Angliae tractus, in quo huius ς- di antiquitatis vestigia non eX tenta. IV. Quid porro vos tenpi t an forte pastorum vestrorum curat sed lupi sunt rapaces, suis commodis intenti, sibi consulenteis pos gregi Lpxaeterquam quod iis sunt moribus, saltem ut plurimum, qui Vobis exemplo esse no possunt. Deinde quis nς scit, ma-hori saltem e parte, transfugas esse ac Monachos ais postatas, qui qiurata ide, me scelerum poenas lue-xent, ad vos transierunt: miseret me vestri, ita me De Rs amet. An forte salutem vestram iis cr stit, - , cq R. qui.
439쪽
4o Conclusio parenatica. qui suam non eurant; qui sibi nequam est, aliis bonus esse neqv ita. V. Omitto infaustum Patriarcharum vestrorum nomen; cogitate, quaeso, ac serio apud vos reputate,
an Lutherus & Caluinus Petro Christi Vicario anteponendi sint. Vtriusq; laudes & Elogia supra. iam perstrinxi; hoc loco non repetam, ne vobis insultare videar, quod tantum abest, ut faciam, quin potius maximo vestrae salutis ac prosperitatis desiderio teneri me sentio. Sed mirum mihi semper accidit, qui fieri posset, ut prudentes & cordati viri, quales vos esse intelligo nec enim factiosos quosdam Compello, qui religionis obtentu tumultus excitantis duos sacerdotes apostatas Romani Pontifici ante
VI. Tanta fidei vestrae ae dogmatum varietas est, ut certi ae tuti esse minime valeatis. Fides illa, quae nutat, dubia est, ae proinde humana, non vero diuina; sed haec nutatio ad constantem situm inclinat,&mutationem desiderat. Nutare in fide prudentis hominis non est , quum illa duntaxat fides tenenda sit, quam certam esse constet, si autem certa est, minime nutat. Alia, quae cadura sunt, dubia & incerta manere, parum profectδ interest: at salutem nostram
dubiam esse , quoad eius fieri potest, vir prudens
VII. Quis autem non videt, quanti sit, Catholicorum partes sequi, & fidem nostram amplectit, in quo sane nulla iactura fieri, sed maximum luerum sperari potest, nempe apud vos etiam in confesso est, quem.
440쪽
Conclusis paravetiea. 4 quemlibet in Eeelesa Romana saluari posse; elim amen nos, in vestra secta, neminem saluum 're ere. amus, adultum scilicet, nisi forte quispiam inculpato errore teneatur , & pro admissa lethali noxa , contritionis actum eliciat; quod quam raro aecideis re possit, iam sit pra dictum est. VII L Itaque extra Ecclesiam Romanam, nullum lucrum sperari, de maximum damnu, post mortem, iure timeri potest ἱ in ea vero . nullum damnum timeri, sed maximum luerum, & bonum sperari. Imprudenter igitur quispiam fecerit, si ab Ecclesia deficiat ; salutem suam, hoe est, rei summam, manifesto periculo & aleae committat , in Ecclesia Roma.na omnia sperare, nihil timere possum , modo caetera consentianti extra Ecelesiam cuncta timere, nihil sperare; hinc omnia consequi, nihil perdere ; illine vero nihil consequi , omnia perdere; summa igitur stultitia est, ab Ecelesia desciscere . IX. Nec est, quod ineonstantiae & leuitatis nomen ac probrum timeatis, nempe mutare in melius, sapientis est parentes vestri, qui ab Ecclesia diste serunt, iustam hane causam afferre poterant, ne a recta ac sibi a maioribus relicta fide, & lege defieta. Tent. At vos, qui vobis conscii estis erroris, & pessimi status, in quo vivitis, nihil sane est, quod a mutatione deterrere queat, quam nemo prudens vitio vobis verret, sed potius summae laudi. Quis enim eum non laudet, qui errore comperto, ab eo declinat, & eognitam veritatem ultro amplectitutia.