De Cypriani quae ferunter metris in Heptateuchum ..

31쪽

farontem 11 78 - caelesti eae pagina dele 1236 - umbratus mea deaetra mane 1278 - nobiscum praecelsa deus virtute maneto 1301. I 0 s. trina die 80 - miχta phalange 196 - concana valle 243- discreta terra 292 - densataque nube 389 - hue pugna duces 402 - quanta vos cura perennis 470. a etiam in imperativo primae coniugationis corripitur: subtera ex. 962 - e lica 1242 - 'adlesta Ios. 439. e in eadem forma alterius coniugalionis: 'provide ex. 1010- indulge 1181 - 'exhibe 1182 - 'dimore Ises. 19.u Semel in eXOdo: cornu ferit quemquam eX. 857.e8 non Saepe in his: pedes Ios. 58, 329 - sedes Ios. 416.us in his: servitus 1187 - 'tellus 97 - sultis Ios. 64. δ)sed fin0m laetamus huic commenlationis capitulo. licet tam magna et varia nobis occurrat similitudo intor libri in

geneSin et ceterorum carminum, quae inquiSiVimVS, artem metricam, tamen non tantum Valet, Ut eundem Ructorem Stalia amUS. nonne eam ipsam rei metricae tractationem etiam

apud alios illorum temporum scriptores invenimus 3 ut singula obiter tantum asseramus correptio vocalis a in ablativo primae

nec non in carmine do evangelio Hilario adseripto '). idem

l) Peiperus semel longam o finalem correptam esse vult Ιes. 479 cunctis optando poposcit. hunc locum mendosum esse ratus optanda legere malim. primum enim codex B hanc scripturam praebet, cum cod. Α obtundo exhibeat. d0indo hic usus o finalem in gerundii ablativo quinto Versus pede corripiendi a Iuvenco, Prudentio, aliis amatus praeter hunc locum in toto heptateucho non invenitur. postremo lectio optanda constructioni ac sensui accommodatior mihi esse videtur quam optando. 23 exempla collegit A. Oxe in libro inscripto: .protegomena de carmine adversus Marcionitas' Lipsiae l888.3) ed. R. Peiper in Corp. script. eccl. lat. vol. XXIII. p. 270-274, V. 80 te consona voce canentes, V. 88 picturaque inani.

32쪽

vilium nequo a Tertulliano noque ab Arnobio alienum esse L. Muollor assirmat ν). imminutionem vocalis e in imperativo alterius coniugationis praeter nostrOS admiSerunt prae axe Elag. II 5, aree Coripp. ioli. V 413, eaetor e Prud. periSt. V 60, percense Prud. ham. 624. de extenuatione deniqu0 diphthongi ae ab aliis usurpata iam Supra diXimus.1) L. Muellex: .de re metrica poetarum latinorum' pag. 341.

33쪽

III.

heptateuehi libriis recte sint adseripti 3

Iam A. Ebert qui do metro in h0ptateuchum in libri per- utilis Gesohichte der christiteh-lutein isthen Litteratur I in pag. 119 verba quaedam facit de hae ro dubilare videtur. scribit enim: Mir stelut nur dus Folgende fest. Urim Modus an gehori das Uerk einem Versasser; die Durstelli ny in der Genesis hut einenetwas undern Chara ter uis in den folgenden Buchern und inder Genesis selbst erscheint die grossere zweite Ha te et onweit steringerem Werte uis die erste: die Darstellung, immermehr abbreviterend, wird da su einer blossen, fast handwerk mussigen Versis ution, recthrend sie in der ersten Halfle geradelm stanaen Kolorit der in der Historia evangelica am nuchstenk0mmf. et ac profecto tractationis discrimon false sest ut aliquid Ossensionis praebeat. Sed accedunt etiam argumenta graViora. tres imprimis res plane atque aperte demonstrant eundem poetam totum hoplateuchum non consecisse: codiceS ipSi, qui carmina tradunt, loci ex bibliis Sacris politi, aliorum poetarum imitationeS.

Longum eSt de eodicibus ea ropseloro qua se viri docti in editionum prologomenis copiosissime congesSerunt. graViSSima tantum hic praemonuisse salis erit. tres imprimis codices CBrmina nOSira tradiderunt, Laudunonsos duo sauciali VΙΙΙΙ A et B)et Cantabrigiensis sauciali XI C) quibus unus idemque fuit archetypus. geneSis quae in codice B desideratur praeterea exstat in codico Parisino sauciali X G). primum locum tenet

codex A cum antiquitate lum quod Solus OmneS VOPSUS Ser

34쪽

Vavit una lanium lacuna admissa. ceteri mullis locis trun- eali sunt. in hac nostra quaestione conserendum eSt, quid codicus illi do auctore carminum tradant. Singulorum eodieum ad singulos hsepta leuehi libros superscriptiones et subscriptiones

deinceps enumerare OPUS erit.

in libro in genos in exhibent codices

A: Incipit liber geneseos metricus Cipriani. C: Ineipit liber Oenesis feliciter.

G hic omittore lic0l. quia salis constat Iuvenci nomen in Si perseriptione salso esse ascriptum.)in sino codicum: A: e plieit metrum Cipriani super ilibrum genesis.

C post v. 1183: e licit liber genesis . . . t incipit liber Modus. G: finit stenesis, incipit moduS.

libor in o Xodum haec praebet initio eodistum: A: superscriptionem non asseri. C ante v. 294: e licit liber genesis, incipit l. ea odus. in fine eodicum:

A: sinit liber GodHS.C: finit liber eaeodus, incisit liber Leriticus. in libro in Lovilicum praubent codice Sinitio: A: in eisit liber Leviticus. C: inoipit liber LeviticuS. B a. V. 263: e licit explanatio libri Modi. in sine: A: sinit liber Lesitieus: indipit metrum super numerum et pOSleae licit metrum super Leviticum. B: e. licit Leviticus: incipit metrum Super numerum.

C: e licit liber Lenitieus: incipit liber Numeri. ad librum in Numerum codices adnotant initio: nullus codex superseriptionem praebet. in fine: A: sinit metrum super Numerum.

35쪽

A. B: ineipit metrum super Deuteronomium.

C: finit liber Numeri - incipit Deuteronomium. initio libri in Duuteronomium sup0rscriptio ubique desideratur.

in sine: A. B: e licit metrum Deuteronomii. do libro Iesu Nav0 hoc adnotandum est. asserunt codice Sinitio: A: incipit metrum super librum Iesu Nave. B: ineipit metrum Iesu Nave. in fine:

A: e licit metrum B: explicit metrum Iesu Nare.

C: finit Iesu Nane - item incipit liber Iudicum. do libro Iudicum haec leguntur initio: A. B: incipit metrum super lιbrum Iudicum. C: finit Iesu Nune - item incipit liber Iudicum. in fine: B: e licit metru de libro Iudicum.

quid ex hac collation0 lueramur 3 semper tenendum est primum locum tenere codicem Laudunensem A. hic solus eX Omnibus codicibuS genesis auetoris nomen prae se seri, quod et in Super scriptione et in subscription0 coneseptis vorbis adiecit. in libro in eXodum idem superscriptionem non praebet; in sine vero sinit liber Modus, incipit liber Leniticus. concludendum eSt scribam eodicis A aut ipsum auctorsem libri in exodum ceterorumque librorum non cognovisse aut iam in archetypo nomen auctoris demisse. profecto eX codicis huius auctoritate carmina posteriora Cypriano libri in genesin poetae non aScribuni Ur. dicat quispiam scribae supervacaneum esse Visum esse RUCloriS nomen SinguliS metris praefigero. at in eodem codice ante

illa carmina metrum do Sodoma traditum est, quod etiam Cypriano ascribitur adstatim initio versuum incipit versus G-priani de Sodoma et in subseriplione e liciunt versus Cipi iuni

36쪽

de Sodoma. eur librarius postea in superscriptione et in sub- Scriptione genesiS nomen poetae repetivit, in ceteris earminibus Omnino omisit 3 nonne ei perSuasum erat, illum Cyprianum haec non odidiss03 alterum argumentum quod hic respiciendum est, codex ipse nobis paravit. leslo Peipero codice A haec carmina continentur:

.Molrum Si. Hilarii Pictaviensis episcopis in genusin .Proba de aepiatico .Cipriani de Sodoma'. .Alcimi Aviti carminum libri I-IV'..Draconlii libor I'. liber geneSeos metricus Cipriani'.

.liber leviticus'.

.metrum Super librum Iudicum'. qui codicum per libros disposuit, Seriem quandam et progreSSUm argUmentorum apparere voluit; proptorea Aviti librum V ab Ι-IV separavit. at quaru laetum est ut inter libros in genesin et in exodum Aviti librum V intorealarot 3 Aviti senim liber quintus de transitu muris rubri inseriplus enarrat res geStas inde a quinto usque ad decimum s0Xlum capitulum libri exodi. metrum Vero in exodum etiam quinque illa priora capitula exhib0l. ergo mula lis illis Alcimi libro V set motro in

exodum iustus argumentorum progreSSuS OXStiliSset. Scriba non sinu consilio illum librum inter genesin et sexodum interposuiSSemihi videtur. metrum do exodo quaeque Sequuntur ad Cyprianum non pertinere noverat; item noverat cohaerere eXOdum cum levitico; ergo leviticus et exodus ne Separarentur, huic

illo Avili librum V sociarias prasemisit. quodsi credidisset eXOdum Cypriani esse, huius nomen sine dubio repetiisset seripsissetque metrum de Modo Cipriani perinde atque Aviti nomen repetiit scribsens Aloimi Ariti liber T

37쪽

Priusquam Oa quae C. Becker in dissertatione Ut P0ipor in prologomenis editionis monuerunt inspexi, ipse mihi argum0nta conquisieram quibuS patriam carminum quantum siseri potuit desinirem. prae ceteriS me non praeteriit textus saeri spocium permagni eSSe momenti in hac re investiganda. similibus viisset rationibus atque Beckerus USUS de necessitudine auctorum ut sacri textus generum longe aliter me iudicare consiteor. C. Becker pag. 33: .ma Xima, ait, Similitudine poeta eum Wircoburgonsi hi codice utitur, contra Ollobonianum et Lugdu-

nonsi maximo ab Ottoboniano haec de codicibus contundit. quod pertinet ad patres maxime consentire illum affirmat cum

Ambrosio et Hieronymo imagiS quam cum Tertulliano et Augustino'. Peiperus Beckero a SSentitur. quaestiones illorum hunc eventum habuisse non miror cum inde sententiae proficiscerentur, totum heptateuchum uni poetae eSSO Vindicandum. duo sacri textuS genera a nobis perScrutanda Sunt, Clam codicus manuscripti versioniS antehieronymianae tum eXempla, quae patreS eccleSiastici in scriptis protulerunt. 0X eodicibus huc spectant Lugdunensis, OllObonianus, WircoburgenSis. de horum patria quaedam praemittere liceat. VerSioniS ante- hieronymianae reliquias, quae sub nomine Itala comprehendi Solent, plerasque ex Africa Originem traxisse a viris doctis d0monStratum QSt. 0Xemplaria lamen suiSSe Sacri textuS, quae non inde orta erant, constat. ex nostris eOdicibus Africanae

Originis sunt Lugdunsensis et otiobonianus. do codice Wirce- burgensi editor Ernestus Rank0 hoc pro corto affirmat non Africanae Originis illum esse. quae cum ita sint pro duobus codicibus, pro Lugdunensi et Oll Oboniano, unum LugdunenSem,

1) Par palimpestorum Wircoburgensium. Antiquissimae veteris testamenti versionis lat. fragmenta e codd. rescriptis eruit Ernestus Ranke. Vindob. l871. 4'. 2) Pentateuchi versio lat. antiquissima. ed. U. Robert, Parisiis 1881.

38쪽

qui plurima pentateuchi fragmenta praebet, in USum nostrUm conserre liceat. ac primum quidem inquiramus de condicione quae intercedat inter singulos codices et inter poetam libri in genesin. licet in singulis locis propius poetae verba ad codicis cuiusdam

leXtum accedant, inde concludendum non eSt, hunc codistem poetae ante ocul OS Versaliam esse. copiosiore locorum collatione ultro evincitur, quem codicem poeta SeculUS Sit. atque ego Lugdunsensem vel similem eodieem nostro praeSto fuisse Contendo. Beckerus allulit quidem locos duos, ubi noster cum codicu illo facit; sod non tanti hoc austimavit ut aliquid indoad poetae exemplar eruendum lucraretur. in his vero locis con- SensuS graviSSimias apparet poetae libri in genesin cum codico Lugdunensi: v. 580 testamenta dei cui sunt concordia Summi.

870 maiorem natum ... impellit. Lugd. XXVII 3 Foeavit salium maiorem natu. 871 sumat pharetram celereSque SagittaS. Lugd. XXVII 3 .nunc ergo sume vasum tuum pharetram sel arcum' sic etiam Augustinus praeter .VRSUm').875 et promptim deferat haedo8. Lugd. XXVII 9 .aeeipse mihi duos haedos' sic Aug.).946 desolsens lupidem putei qui t erat ora. Lugd. XXJ X 10 .set devolsit lapidem ab ore puteι. 950 nee patitur gratis vatem Servire propinquum. Lugd. XXIX 15 .non servies mihi gratis'. 1028 transmittere Mima, Iordanemque tuum. Lugd. XXXII 11 .in virga enim transivi Iordanem istum'

sic AugustinUS).1037 stupuit pura corporis illa. Lugd. XXXII 25 ybstipuit latitudo lamoris'.

1361 testatus verba IoSept. Lugd. XLIII 5 .per testimonium testutus est nobiS homo'.

39쪽

v. 1387 quem postquam incolumem disere et vivere recte. Lugd. XLIII 28 recte est puer . . . adhue vivit'. 1396 sietum, posuere munistri. Lugd. XLIII 32 .ponite panes, posuerunt ei Soli'. 1468 lentae spondens cucumina virque. Lugd. XLV 31 .ut iuravit ei super cacumen Ni .ssae. 1478 dat Sichimam gludiumque suo dat spicula nato.

Lugd. XLVIII 22 .do tibi Sichimum quod accepi in gludio

meo et sagitta'.

1236 trina visus stestare cani8tra. Wirc. gen. XL 16 .pulabam tria canistra hagero 1251 his alius turpes macie Subiunstere str 8MS. Wirc. XLI 3 .devoraverunt turpes et macerae carnibUS alias septem boves bonas'. etsi paucissima solum fragmenta genesis in codice Wire0bUrgenSi exstant, tamen non ambiguum erit quid do similitudine eodi eum et genesis poetae coneludamUS. Certe eodeXLugdunensis exemplari poetae similior est, quam eodeX Wirce- burgenSiS. magnopere dolendum est ea ipsa quase hie 0Xhibet fragmenta in eodice Lugdunensi desiderari. nam ex Singulorum locorum collatione indubia nos de hac re doeumenta percep-lUI OS esse manifestum eSt. Sic vero de poetae Sacrae Scripturaelsextu lantum verisimile aliquid proponere poSSumus. haec de libro in geneSin. de eXOdo Bochor ructu eonstituisso mihi videtur propius accedere poetam ad codicum Wireeburgonsem quam ad Lugdi nenSem. quamquam exstant in utroque codiee SaepiuSeadem exodi fragmenta, lamen in usum nostrum hoc non tantum Valet, quia ei ipsi loci a poeta aut omnino omissi aut, obiter lanium iraelati sunt. Sed singula perSpiciamUS. Concinentem videmus eodicum Lugdunensem in his:

103 . . . quaS SiStere contra nequaquam audenteS . . . vindicat.

40쪽

Lugd. 0X. ΙΙ 17 .Surgens vero Moyses et indicavit eas Volg. .SUrreXitque Moyses et desensis puellis'. 1146 . . . diem Sollemnem confore disit.

Lugd. XXX 5 .dies sollemnis domini crastina dies'.

sod abhorret idum in loco hoc: 263 iamque pius rates bis quadraginta per ann08

pacificum sitam . . . terebat.

Lugd. VII T .Moyses aulum erat annorum LXXXIII'. Volg. .erat MoySes Octoginta annorum' nec aliter graecus textus, AuguStinUS. Wirceburgensis codex sacit cum posela in his: 946 eaeternis cessate deis maledicere. Wirc. XXII 28 AEleos alienos non malediceS'.

Volg. .deΟS non detraheS'. Aug. .deos non malediceS'. LXX intui proles: θεους ου κακολοI σεις. 1224 . . . circum tria milia caedunt

quis vicena simul studio quasi milia iungas.

Wirc. XXXII 28 .e0eidserunt d0 populo in illa dio XXIII

milia hominum', LXX καὶ επεσαν εἰς τρισχιλίους ανδρας. itidem Lueiser Calaritus . . .quasi tria milia hominum' necnon Ambr. Opl. Lugd. .Occiderunt illa die quasi tria milia virorum'. Volg. .cecideruntque in illa die quasi viginti tria milia hominum'. pauci codices graeci sociandum Rankii adnotationem Hκοσι τρεέσχαι πιις ἀνδρων Servaverunt. morito igitur Beeker ex hoc loco concludondum putat poetam libri in 0XOdum cum codice Wircoburgensi maximam habere similitudinem. praeter lextum graeeum codicum a Rankio adlatorum, quos a nOStro Ruetore adhibitos esse reiciendum est, Volgala vel Sio Sola cum eodice Wir eburgensi et poeta facit. hanc vero poetae non in manibus fuisse apparet ex his: 286 his uetis cynomia fluit quae muSca canina dieitur. Volg. VIII 21: .ucco ego immittam in te et in servos tuos et in populum tuum et in domos tuaS Omne genUS mUSCIPUm'.