장음표시 사용
41쪽
Hieronymus enim legit in graeco l0Xtu κοι ομνιαν pro Vulgato κυνομυίαν. at VerSio Italica secundum Aug. quaest. XXVI in ΘXOd.: .ecce ego mitto in te et in Servos tuos et in populum tuum et in domos tuas cynomiam. λ)620 ninosos dat manna cibos, qui farre minuto
sunt coriandra velut., Volg. XVI 14 ita: .apparuit in solitudine minutum et quasi pilo trusum'. Itala quam citat Augustinus: .et ecce in laetueremi minutum, lamquam coriandri Mn.
746 erepituque rerendo terribiles sonitus iterat tuba. Volg. XIX 19: .set sonitus buccinae paullatim in maius crescebatot prolixius tond0batur'. Itala quae exstat in Aug. de trin.
cum poeta noStro habet: .stebant autem Voces tubae prodeuntes sortitur valde'. haec hactenus. 0X Omnibus quae de codicibus in uxodo adhibitis supra congessimus apparere putamus codicis Lugdunensis similitudines non eSSe eas, Ut eum poetae praesto fuisse contendamus. immo vero verisimilius est poetao illum non innotuiSSe, cum praebeat lectiones, quaS poeta ipse simul cum graeco vel cum Wireoburgensi codisse contrarias exhibeat. coniciendum est in coloris heptateuehi libris eandum codicum rationem esse adhibitam. collationum vero iterum hic instilusere non licet. de Levitico enim praestant codicos Lugdunsensis et Wire eburgensis, ut non continua Serie, Sed ita ut semper sere alter tantum codex locum a poeta uberius tractatum Servaverit, et poeta ea ipsa, quae uterque eodex simul tradidit, obitur teligerit. Unum vero locum invenimus ubi iterum Lugdunensem codicem Wircoburgensi cedere oportet:
V. 31 . . . . ne vultur in escis
aut corvus picave fiunt neu buteo furvusa accipiterque Sagain aut miluuS ore obunco.
l) sequor in locis afferendis Sabaterii opus .bibliorum sacrorum latinae Versiones antiquae seu vetus Italica'. tom. IV. Parisiis 1751.
42쪽
Wirc. lev. XΙ 13: .aquilam et grysum et ossifragum et vulturemst miloum et corτum. LUgd.: .aquelam et Vulturium et acceptorem. et grypa et nocitabam et his similia et corvum set similia ei
in libro in num0rum Lugdunensis codex SoluS adest, in libro in D0ulseromium duo codices nihil eommune habent. praeterea poeta ipso hos libellos raptim iraelavit ita ut collatione locorum instituta vix quidquam ad usum nOStrum proficiamUS.
constituimus poetam libri in g0nosin maximam similitudin0m habere eum eOdice LugdunenSi, celororum Vero Carminiam textum magis cum codice Wirceburge Si facere. qUam Sen- lentiam nostram comprobatam esse inveniemUS , Si patrum testimonia cum poetarum verbis conserimus. eX illis quae initio huius capituli d0 origin0 vul patria collieum diximus iam diVinare poSSumVS, quorum potissimum patrum esseleSiasticorum Sacro teXtui poetae se appropinquont. poeta Sane libri in genesin ad exemplar Augustini prope accedit, cui codicem Lugdunensem nolum fuisse a viro docto Robert demonstratum eSt. Ut supra OStendimus, hic codex saepius eum locis ab Augustino citalis consensum ad Verbum eXpreSSUm praebet, ut suspieari liceat, illum patrem nonnumquam eX DOStro codice testimonia Sumpsisse. contra auctor libri in oXodum et in ceteros veteris testamenti libullos, qui Wircoburgensis aut similis codicis VeStigia prae se fert, cum Ambrosii vol aliorum patrum Italorum textu maXime Congruit. Beck0r qui sellam do hae ro vorba tacit sic iudical: .si Augustinum et Ambrosium conserimus cum noStro carmine sine dubitation0 omnus Ambrosii versionem similiorem eSSeducent quam Augustini'. quod ad librum in genesin pertinet
hanc Sontentiam prorsuS refellendam cenSeo. Primiam conserR-mus quae eXempla Becker ad sontentiam suleiendam protulerit. gen. 8 : sumat pharetram celeresque sagittas Aug. : .Sume VRS tuum pharetramque et arciam'. Ambr. : .carpe arcum et sagittas
43쪽
d0indo: 1045: compellat nomine visi Aug. : .appellaVit Iacob nomen loci illius aspectus dui; sidienim deum' nec aliter cod. LUgd.3. Ambr. : .et appellavit locum visio dui'.
denique: 1387: quem postquam incolumem disere et vivere recte. AUg.: .Satvr S eSt pater tuus, adhuc vivit'. , Becker hunc locum ex Ambrosio Sic assert: .recte est puertuUS ... adhUc ViVir. Sed aperto errore, nam secundum Sabalerii
adnotationem in pag. 112) postremum illud .adhuc vivit' ex
Augustini locul. 170 de gen. deSumptum eSt. si Ox his tribus exemplis concludendum eSt, uter propiUS accedat ad poetae nostri verba, certe Augustinum non Ambrosium hunc esse confitebimur. ac profecto non Solum locos inveniSSe nos gaudemus, ubi poeta noster longe abhorret ab Ambrosii versione, sed etiam exempla nos habere, quae belle poetae cum Augustino ConSenSum demonStrant.
Ambrosius alitur atque po0la libri in g0nesin legit in his:
314 sescento8 . . . et unum orbes erat vateS, primo iam mense secuto
utque die menSi8 primo. Ambr. : .in primo et Sescentesimo anno vilae ΝO0 primo die mensis imminuta aqua a lacie terrae ut denudavit Νose lectum
μια του μηνος. Sabalerius adnotat: .in quibusdam codicibus set in edition0 Compl. deest illud μια του μηνὼς id quod ne Ambrosius quidem legisse videtur. noster Vero cum graeco locum exhibet. 24 conscendens montem fractus qui respuit unda8. Ambr. : .et recessit inde in montem contra Orientem Bether. Volg.: .et inde transgrediens ad montem contra Orientem Bethel'. graeci quidam legunt cum nostro εν Βαι λ καται θάλασσαν. valde dolendum Augustinum hos locos non tradidiSSe. cum Augustino congruit nostor prae celeris in his: I 071 illio improbius Dinum Correus amatam.
44쪽
interproles LXX ita: καὶ εἶδεν αντ ην δ υἱος Eμμωρ δEναιος, ὁ αρχων τῆς γῆς. in codicibuS Vero AleX. et Sar. nec non in odition0 Aldina non legitur δ EDαιος sed δ λορραῖος. August. quaeSt. 107 in gen. hunc locum logit: Fidit Sichom filius Emmor Evasei princ0ps terrae Dinam, filiam Iacob at cum sententia a nobis proposita optime congruit quod in codicibus octo Augustini loco citato pro .Emmor Evaei' est .Emmor Chorraeus'. 0Xemplar quod hanc lectionem pra0buserit et ab Augustino ut a Cypriano nostro adhibitum eSSe apparet. id0m Hsficitur sex his: 1102 eryo ubi iam tandem bis nonuinta per annos situ fuit proceri8.
itidem textus graecus nec non Volgala. antiqua versio apud Hieronymum sic: .suerunt autem dies Isaac quos vixit anni centum Octoginta quinque'. AUgUStinuS Vero quaest. 128 .vixit ISRRC OmneS annos Vitae Suae centum Octoginta' et quaest. 122:
892 miscera portabat capta. Aug. : .Venit ille qui ierat ad venationem apportans quod pateriuSSerat'. VOlg.: .coelosque do venatione cibos intulit patri'. propius ad Augustini quam ad Ambrosii exemplar accessit poeta praeter locos supra notatos in his: 1171 tris fundos tris esse dieS.
1251 his alius furpes macie Subiungere gre88uS. Ambrosius hunc loeum legit: .aliae vitulae, ViSu deformeS, ieiunae Corpore'. Volg. XLI 3: .aliae quoque Septem emergebant de flumino, Modae consectaeque macie'. AuguStinus hunc quidem locum non servat, sed infra versum 19 logit cum nostro: .nunquam vidi tales in toto Aegypto turpiores'. Videmus Cyprianum magis consentire cum Augustino quam cum AmbroSio. vice versa in libro in exodiam poeta maiorem cum Ambrosii version0 as finitatem praebet, quam cum AugUSlini,
45쪽
sicut sa0pius stolii eum codice Wircoburgensi contra Lugdunensem. hunc cum Ambrosii interpretatione contra Augustini consensum Becker recte Statuit, Sed iusta exempla, quibus hoc firmaretur non protulit. Unum tantum eXStal. adicio haec: 196 inde manum sinibus condens candore nivali
protulit atque iterum tectum deprompsit; ut ollii
Augustinus hic legit .mille manum in sinum et misit eam et laeta est manus eius leprosa tamquam nix. millo illam in sinum iterum. misit et recepit colorem suum'. similiter legunt seditionus Complutunsis et Aldina λεπρῶσα ωσεὶ χιών. vulgatus teXtUS graecus non habet λεγ ιρωσα. praeter hunc soli cum noStro Congruunt de nive sed de lepra nihil dicontos codox Lugdunensis et Ambrosius: eod. Lugd.: .insereS manum luam in sinu tuo l). et intulit manum Suam in Sinu Suo et protulit eam et laeta sest manus eius tamquam nix. insers iterum et intulit manum suam in sinu suo et protulit eam de sinu suo et restituta est ad colorem Suum'. sed propius ad poetam accedit Ambrosius: .manum suam miSit in sinum et protulit eam et laeta est manus eius sicut nix. iterum misit et protulit eam et erat Sicut carnis humanae species 201 nec minus obniti vates tenuemque loquellam
dicere et obstrictum nodis vis promere vocem.
Augustinus hunc locum translatum legit: .ait Moyses ad dominum: .precor domine non Sum eloquens ante hesternam neque ante nudiustertianam diem' et alio loco: .erat ipse graditis vocis set linguae lardioris' ad verbum lare cum LugdunenSi consentiens: .gracili enim voce et tardiore lingua ego Sum'). at Ambrosius cum nostro: .non sum dignus ab heSterno die ex quo coepisti loqui cum servo tuo et tenui voce et tardi-
842 ac si forte sui velamen corporis idem committit truditque tibi pro pistnore nummi
resti ue Sol ante csput quam condat olymp0.
46쪽
Augustini versio uno loco repugnat iis quae poeta tradit:
366 . . quater centum virindu8 conSumpserat annoSutque quater den0S pariter . . .
AUg.: .incolatus autem filiorum Israel quom incoluerunt in terra Aegypto et in torra Chanaan ipsi et patres eorum anni quadringenti triginta'. Hieron.: .habitatio filiorum Israel quam habitavorunt in terra Aegypti anni CCCCXXX'. itidem set Volgala. Ambrosius, codd. Wirc. Lugd. hunc locUm non Servant. interdum mirus est consensus poetae et Luciferi Calaritani. haec adnotavi eXempla: 836 . . . si forte riris fervebit riaeu duobus Augustinus: .si litigabunt duo viri'. Luc.: .si risaverint duo'. 847 combustaque flammis eaepiat ignis edain. AUg.: .combuStionem pro combuStione'. Luci : .combu8tum pro combusto 954 non credes narrata tibi quae nullu fidei
firmamenta iuvant. LUC.: .non credes auditui vano'. 963 innocuum ne ste ne virum nam pectore iuSto eSt. Volg.: .inSOntem et iustum non Oecides'. LUC.: jnnocentem et iustum non OccideS.
968 munera non sumes . . . quoniam mox lumina caecant Sermone8que virum.
Volg.: .mUnera eXcaecant prudentes et subvertunt verba iUStorum'. Lucis: Anunera enim eaecaecant oculos Videntium et pestilarant sermones iustos'.
1) hic asserendus fortasse est locus1277 sub fornice saaei umbratus mea deaetra . . . Lugd.: .et ponam te in speluncam petrae'. sic etiam Wirceb. August.: .ponam te in specula petrae' Vel alio loco . in caverna petrae). Ambros. :.Ponam te in foramine petrae'.
47쪽
sed exempla aestumulare nolo. transeamus ad Levilleum,
Numeriam, celera metra. in Levilico non exstant loci ubi ot Ambrosii set Augustini versio traditur. in univorsum hic poetateXlum sacrum leviter tetigit, eum vix trecentis versibus lotum librum absolverit. neque ex Douteronomio et Iesu Nave hab0mus quae hic Colloeanda sint. 0X Numero Vero quaedam. asserre iuvat quae pro certe indicant Augustini versionem non esse similem eXemplari auctoris. 156 a bis vicenis et quinque adsumitur annis et qui seri itium iam denis quinquies annis
e levit domini . . . . NacuuS Sit.
AUg.: .a quinto et Vicesimo anno et supra introibunt administrare et a quinquagesimo recedet ab administration0 set non oporabitur ultra'. item Volg. et cod. Lugd. praeterea testimonia non EXStant. qualem hic poeta codicem adhibuit γ276 sedulus haec fates et cunctis mitior audit. Aug. : .et homo Moyses lenis Valde plUS quam omnes hominus
Super terram'. RUCl. l. de prom. ap. ProSp.: .MOySeS mitis prae omnibus hominibus quae erant super terram'. 470 enodis nam vir9α . . . floruit atque nuces prompSit. Aug. : .et ecce germinaVit Virga Aaron ...'. Ambr. : . virga Aaron nucea floruit'. auet. l. de prom. : .et ecce germinaVit Virga Aaron . . . et produxit germen, florem germinavit et nuceS'. 674 quum dolor effugiet totus operumque laboreS. Vig. TapS.: .non erit labor Iacob noquo vid0bitur labor in lSrael'. Ambr. : .non est lator Iacob nec dolor in Israel'. Volg.: .non est idolum in Israel nec videtur simulacrum in Iacob' graecus: μοχθος ουδῖ πονος). sed fin0m faciamus huic qua ustilandulae parti breviterque 4 colligamVS, quibus de rebus verba secerimus. in libro in geneSin plurima eodicis Lugdunensis vestigia invenimus. in
libro in exodum paucis quidem locis eundem Cum Poetu CongrUere, graVioribuS Vero quibuSdam plane abhorrere cognOVi-
48쪽
mus. magis in hoc libro set quantum sieri potuit in r0liquis
heptateuehi molris Wirceburgensem codicem oblinere ostendimus. quid inde lueramur 3 num ab eodem po0la set librum in genosin et librum in exodum - alia carmina hic missalaciamus - Scriptos iam putemus cum in altero carmine diversa ab alterius carminis textu sacrae Scripturae SpecieS appareat 3 certe unus et idem auctor hac mira ratione in carminibus conseiendis nunquam usus est . quid γ nonne idem comprobatum Vidimus in patrum ecclesiasticorum textus eOllatione, qua in altero metro Augustini a uel oris Asrieani, in altero Ambrosii, Lucisuri Calaritani scriptorum Italicorum interpretalionem similem sesso intell0ximus 3 ha0c textus diversitas dilucide atque aperte demonstrare mihi videtur, et carmen in genesin et libros in eXOdum, in Levitieum, in ceteros hepta-10uchi libros divorsis auctoribus esse attribuenda in).
33 De aliorum poetarum imitatione.
Aliorum poetarum imilationes tertium ilinseris ducem esse dixi. Si eundem auctorsem Omnia carmina illa conscripsisse volumus ut iidem in omnibus metris auelores eadem Semper ratione adhibili sint postulandum est. videamus num ita reSSe habeat. primum inter poetas auctores locum in metris nostris omnibus tenet Vergilius pari ubique frequentia eXScriptUS. praeterea nobis Oecurrunt Classicorum poetarum 1) do Tertulliani aliorum patrum versionibus inquirere hic longume8se puto, praesertim cum Becher hanc materiam iam absolverit pag. 34. 35. idem complures locos attulit ubi poeta cum Volgata facit contra versionem antiquam. haec esse vestigia versionis antehieronymianae quae Hieronymus in interpretationem recepit, recte explicavit. locus Veroqui exstat: gen. 928 872) illi somnum ingens rumpit pavor OSSaque ... hic adiciendus non est. Becher sic: Volg. XXVIII 17 ... Davensque' ... Aug. : .et timuit et neutram versionem poeta secutus est, Sed totum versum ex Vergilio mutuatus est qui legit Aen. VII 458: olli somnum ingens rumpit pavor OSSaque et artuS.
49쪽
nomina Lucretii, Horatii, Ovidii, Silii, Iuvenalis. sed hos missos laciamus et accuratius Claudiani imitationes poetae apud auctoressoquioris illius aevi amatissimi perlustremus. λ)iam P0ipserus 3 et Beck0rus') vestigia eius in carminibus, nostris invenere. Sed celerius ea praetervolaverunt. nam fieri non potuit quin eos diligentius in hanc rem inquirentes sug0rset divorsitas et carminis in geneSin et ceterorum metrorum, qualis in imitando Claudiano sine dubio est agnoScenda. rem ita agamus, ut deinceps imitationus Claudianuas asseramus , iiS 0XempliS, quae PeiperUS in indice non exhibui, crueis Signiam adpingenteS. in genesi inveni haec: ' 56 secat meatus, Cl. XV 223 Secuere meatu8.' 84 nulla maculatum Rufe Serenum, Cl. XVII 208 nulla temeratus nube Serenum.' 120 surget pro stermine, Cl. XLIV 23 nec semine Suryit.' 155 elidit steminis pia guttura palmi8, Pseudoclaud. laus Here. 58 corripis eaeiguis moin grandia guttura palmiS. 357 postquam iam mente Serena, Cl. VII 182 qui mente Serena.' 443 proturbat regem, Cl. V 476 regem proturbat.' 527 tornu cum fronte iuvencum, Cl. VIII 518 quum torηa voluptas fronti8.' 866 hine inter medios surgit discordia fratre8, Cl. XV 236 in fratres medio discordia Mauro naScitur.
955 ... quo Sen8im lana colores dividuos raperet virgarum perlita 8ucco, Cl. III 207 rapiunt sibi τellera SusOS.
50쪽
998 dioressus nicto conscendit flumine collem. Cl. VII 46 ascensu Mincere monteS.' 1204 oompellat voce maritum,
Cl. XXXVI 113 compellat voce Cybeben.' 1216 emitque occulta fateri,
Cl. XXXV 304 eouentur eitae commissa fateri. 1237 regisseis dapibus lautoque impleta paratu, Cl. V 340 atria regifico iussit splendere paratu.' 1275 tellus sitientibus arida veni8, Cl. XVIII 115 quolis sitientibus arvi8, arida SesseS.' 1413 vates discedere cuncto8 imperat, Cl. VII 142 et notos diseedere tectis duae iubet.
EX eXOdo et ceteris carminibus adnotavi ha0c:
' ex. 2 surssit de germinH, Cl. XXXXIV 23 nec semine Suryit. - 10 talibus Ufatur, Cl. III 85 effatur talia.' 48 conspicuisque geni8, Cl. XXVIII 560 conspicua8 9enaS.' 68 imperat acciri, Cl. XXXIII PT imperat acciri.' 72 puer prorepsit ad annOS, Cl. VII 22 reptasti per Scuta puer.' 87 dum se seduluS offert, Cl. XVIII 365 sese poscentibus offert.' 90 quid celsa cervice tumes ceu principi8 alti,
Cl. V 344 iam regule tumens et principe celsior ibat.152 magnarum largitor spum, Cl. VIII 118 magnarum largitor Oueum.' 242 758, 1011, 1169) dominum subnisus adorat,
Cl. XXII Tl dominum submissu8 adorat.' 347 positu formidine SueCi, Cl. XXIV 282 positu ludat formidine pastor.' 357 horrisona8 NOeeS,Cl. III 85 horrisonis dictis.