장음표시 사용
711쪽
scitia porta; ubi Augustinus Caballus Iurisconsultus, Magistratus ciuitatis
tunc Princeps,claues illi urbis, aliquot latinis additis uerbis,obtulerat. Ad Ursianam aede primum progressus Ponti sex, ubi de more Deum esset precatus, Divi q. Apollinaris, Rauennae tutelaris, subsidium implorasset, ad Portu ensiuCanonicorum coenobium diuertit. Ibi Augustinus Caballus idem, breui latina oratione,& Rauennalium laetitiam explicauit, & ciuitate Pontifice plurimu, comendauit. Postridie eius diei, mane cum omnibuS,qui secum aderant, Odinalibus,ceteris q. Antistitibus, ad mare se contulit: a prandio sacrarum Uirginum Corporis Christi domum,Arce, D.Mariae Rotundae, Diuiq. Vitalis tεpla, inuisit.Tandε Quarto Id.discedens,Cerviam q. primo,mox Caesenam adiens,
modicis itineribus,Romam regressus est. Rauennae cum esset, paterne ac liberaliter, maximeq. familiaris Rauennates Omnes semper complexus atque ali
cuius , uniuersalem de se, ingentis prudentiae & caritatis opinionem, in Rauennates iam insinuatam, admirabiliter confirmauit. Tametsi non defuere, Iesitu' qui ob tributum septem millium & quadringentorum aureorum, ad ties annos , ciuitati paulo post impositum, maxime com moti sint, praesertim quod cum trientum minime excessiarum, in diplomate affirmasset, perpetuo deinceps, ad hanc diem, fuerit conserendum. Qui tamen aequiore animo, non modo a Rauennatibus, & ceteris Flaminis, sed ab omnibus, qui Pontificiae ditioni subiiciebantur, adtercenta aureorum nummum millia exactum tribu tum aestimabant, ii conserebant omnem culpam, in necessitatem; cui parendum esset. Nam per hos dies Turcarum Rex Solymanus; quem alii Seleim num appellant, hancq. vocem, Solomonem, exprimere asserunt; classem ingentem instruxerat ,& undique bella inter Christianos Principes aestuabant: quae breui post tempore inter Franciscum Gallorum Regem, & Carolum Caesarem maxime sunt consecuta. Horum autein bellorum cum maxima pars in
Gallia Cisalpina, & Subalpina prouincia conficeretur, in illis strenuam nauarunt operam Ludovicus Ra spontis alae equitum, sub Sfortia Pallavicino, ANN. M. praefectus; Lunardus Lunardius, sub Petro StroZZa, & Ioannes Aldrouandi DXLIIIl. nus Sebastiani filius,qui eo, quod in subiectis, Ceresolae campis, commissum est, proelio, magnam laudem adeptus est. Hoc tempore Leonellus Pius, &Hippolyta eius uxor, eorum q. posteri, ipsa potissimum petente Hippolyta, ciues, patricii q. Rauennates fiunt. Haud ita multo post Caesar, cum ob Philippi Lanigrauit Cattorum Principis,&Ioannis Biderici Saxonum Reguli, defectionem , Germaniam edomaret, eo bello Caesaris Rasponii uirtus, in Tanauertana oppugnatione, ceteri Sq. proeliis, quae tumultuaria potius, quam iusta committebantur, enituit: nec minus Ludovicus frater, centenariae alae equitum Praefectus, spectatae virtutis laudem promeruit. Ioannes etiam Aldrouandinus Pandulfini filius, ab Malalesta Malalestio, ueteranis militibus,quas Ianceas stactas uocant, suis praefectus, ad ueram gloriam aspirauit. Anno MDXLV. pridie Id Iunii Corradus spiritus sanisti Abbas, Hieronymus eques,& Ioannes Antonius, e vetusta omnes & nobili Gratarum Bononiensi fami. Iiae, ciuium & patriciorum Rauennalium numero adscribuntur. Cum vero . . quae a Pado Rauennam sosta pertinebat ob coenum sundo inhaerens, iam esset nauigationi inepta, Alexander Guicciolus,& Franciscus, Bartholomaeusq.
Columbi cognomento Lupatelli, fratres, per fossam percolam, quae ipsorum
712쪽
erat I ii patellorum, usque ad D. Petri in armentario,inde per Guiccioli palades,bi ςu: ore ui nouam postero anno deduXerunt: Senatu illis, quartam eius cectigalis partem ob id pridie Kal. Novembr. tribuente. Annum quadragesimuin septimum supra millesimum quingentesinium, qui in Germanici belli nYLVii
f)rme tempus incidit, fecit Rauennalibus senestum Iulii Ferretii interitus; qui pietatea doctrina ornamento ciuitati fuerat. Nicolao patre genitus, Ioannem Petrum Ferretium, Lauelli natum Episcopum, fratrem habuit: ipse iurisconsultus, ex scriba, factus, cum multas pro patria legationes obiisset, sub Petro Toletano, Neapolis Prorege in multis Apuliae Dauniae prouinciis, Regius iudex, latronibus vias purgauit, eam q. Opinionem integritatis & probitatis de se excitauit apud omnes, ut Proregi carissimus, adp amplissimos
honores maximis itineribus propediem ascensurus videretur, nisi cum mors rapuisset. A Clemente Pontifice eques & Comes Palatinus, est fictus: &quamquam assidue crat multis negociis impeditus, nocturnas ta inen horas,&statim pransus ac caenatus , saepe etiam inter scyphos; erat enim cibi somni q. parcissimus; in studiis litterarum insumere consueuerat.Vnde complures ex tant libri, te veteri praesertim illustrata, instaurata l. militia, de re nauali ,resposa item de singulari certamine. Decessit summa religione, uti pium decet Chrisianum,in opido sancti Seueri, quod est in Apulia Daunia; ibi q. in aede Trini tatis sepultus Octauo Id. Mart. Non deerant tamen alii ciues, qui pari gloria,
ct studiis optimarum artium, ornamento ciuitati essent: Nam Ioannesbaptista Rubeus Carmelitanus Theologus, Rauennae natus, originem Parma dii cens, cum doctrina& dicendi exercitatione valeret, sacris concionibus elo- quentia non minus quam pietate religione l. resertis, totius Italiae & Siciliae aures, non absque immortali; Vt puto; laude circumsonabat: ad seq. vocatum hoc tempore Paulus Tertius Pont. MaX. ex eorum numero uoluit esse,
qui in Gymnasio Romano diuinos libros publice interpretarentur. In quo se munere ita gessit, ut non modo multi grauissimi viri, eius auditores scriptis exciperent, quae ipse voce interpretaretur, sed Pontifex illum eis adiunxerit, quos doctissimos undique selegerat, qui ipso prandente; id enim solum tempus optimo Pontifici a curandis Reipubl. Christianae negociis, vacabat: disputarent de rebus diuinis: quarum disputationum, inter reliquos, socium lia. buit Cornelium Musim cucullatum Franciscanum, quem paulo post Episcopum Bitontinum Pontifex secit. maiora Rubeo elargiturus, quorum maximam & summam significationem dederat, nisi omnem euentum mors Pauli anteuertisset. Atqui parcior hoc loco sim est necesse, ne, quod hominis virtuti debetur, ab omnibus q. Rauennatibus, ut alios taceam, est satis cognitum, id affinitati datum plerique putent, aliorum fortasse calamis describen. dum. Insigni etiam militari laude, hoc tempore Fabricius Syopolus Rauen. nas, Caesaris, de quo supra diximus, frater, ductor militum, in transalpinis etiam regionibus enituit: cum praesertim apud Ioanem Iacobum Mediceum, Mariniani Marchionem,Italorum peditum,ac tormentorum Caroli Caesaris Praesectum, in bello Sicambro, in Diuoduri Mediam atrium opidi expugnatione,&in Germanico aduersus Lanigrauium summus coactor agminis, ac eius uicarius saepe suisset. Rauennae, Camillus Thomaius medicus insignis, ea gloria fruebatur, quam Venetiis, omnium consensu adeptus suerat; cum praesertim
713쪽
praesertim ea in re satis secundo euentu sit usus, quem comitem illi arti, plerique etiam ducem, faciunt; Vt a nobis eo dialogo, satis; ut opinor; accurate ostensum est, quem de ignorantia, improbitate, & infelicitate medicorum inscriptum, Iulio Ru uereo, Vrbinatiuin Cardinati, Rauennatiq. Archiepisse po,dicauimus.De Febribus, de l. humani corporis morbis, & ad Tyrones de medicinae primis rudimentis coin mentariolos in vulgus extulit. Moritur clarissimus hic medicus Rauennae, cum diu calculo in vesica laborasset, anno ANN. M. MD XLIX. quem haud ita multo ante Benedictus Accoltus Archiepiscopus, DXL lx , non absque veneni suspicione Florentiae decedens, in Diuiq. Laurentii sepultus, praecesserat; cum annos quinque & uiginti, Rauennali Ecclesiae praefuisset. Paulus Pontifex, qui amplissimi huius Archiepiscopatus dignitatem paene obrutam dolebat, cupi e baiq. eam in pristinum, si fieri posset,restitui, oblatam occasionem libenter arripiens, Rauennatem Archiepis copatum Ra inutio demandauit, ex Pctro Aloysio filio, nepoti, & Octauit Parmensis Ducis, Alexandriq. Cardinatis Farnesii statri: atque id eo libentius quod Rainutium videbat ad id muneris aptum, quippe qui cum esset adhuc adolescens, Patavit,& Bononiae diligenter ad litterarum studia incumbens, ingentes in philosophia, ceterisq. bonis arti bus, progressus fecerat: graece potissimum, & latine doctissimus.Cumq. antea eques Hierosolymitanus esset,Vcnetiarumq. Prioriis sacerdotii Hierosolymitant titulus est; ita ingenue se,liberaliterq. gesserat, ut Paulus auus anno M DXLV. cum annum aetatis decimum quintum Rainutius ageret, sancti Angeli adiecto titulo, Cardinalem eum fecerit, Picentinamq.& Anconitanam prouinciam administrandam, Legato, tradiderit Legati ad Pontificem, qui de nouo Archiepiscopo gratias agerent, pridie Non. Octobr. creati Iacobus Spadolarinus iurisconsultus, & Antonius Racchus. Res nutius Archiepiscopus Rauennas factus , undique monumenta exquirit,
quibus restitui pristina Archiepiscopatus dignitas posset. Verii id nobile consilium , mors Pauli Pontificis, quae paulo post, eodem anno est insecuta, oppres ANN. v. st. Suscitur insequenti anno in Romanum Pontificatum Iulius Tertius tquin L. statim annum secularem aperuit. Ad illum oratores . XVI. Kal. Martii desti. nati sunt Ioannes Arigonius medicus, Caesar Rasponus cohortis Praefectus, Hieronymus Ruginus iurisconsultus,& Matthaias Faber, medicus. Praeerat hoc tempore,multis ante anniS Legatus uniuersis Flaminiae Hieronymus Carctinalis Capoferreus, qui Rauennae in Portuensi coenobio habitabat. Hic cum ob finitima, de quibus memorabimus, Mirandulana, Senensiaq. bella, ne prudentis Principis officio deesset,uenisset in sententiam muniendae urbis, urbanorum primo, deinde agricolarum censu habito, iubet, qui essent apti mi- Iitiae , in promptu adesse omnes, sibi q. contum fraxineum pedestrem, aut tormentum manuarium, & galeam comparare unumquemque t mox pluribus locis propugnacula, summo agricolarum incommodo, qui acribus minis ad id laboris, maximam partem, compellebantur, extruxit: quorum tamen uix unus,aut alter,qui lateritio pariete conuestiebantur, adhuc supersunt. Quamquam autem pronunciatis edictis, latisq. legibus plane sanctis, omnem uitio. rum occasionem tollere nixus suit, a suis tamen familiaribus nonnullis, multa
passi in summa licentia, libidinose, petulantem. tota urbe committebantur, sic ut infamiae nota, quandoque citam ob id attingere Cardinalem auderet:
714쪽
ut Pinuum sylvas omittam,malo,nouoq. exemplo plane destructas,dum non eius modo familiae usibus, sed aliorum praetcrea multorum ligna, aulicorum gratia, uulgo caederentur. Ad haec accedebant vigiliae,quae ad muros urbis diligentissime; quod aliqui deridcbant ; singulis noctibus crebrae positae, circueahantui eas si quis agere non potuisset,pecuniae numerabantur,quibus deinde aliquot administris stipendia crant constituta. Eadem bellorum suspicione commotus, Brunorum Zam pes cum iuniorem Antonelli filium, undecim natum annos, ad se Forum Livii accitum, & a Briton oriano Episcopo adductum, in custodiam tradidit; statim q. Forum Pompili ii quod Antonellus patera Paulo III. Pont. Max. decem illi nummum aureorum myriadibus numeratis, anno M D X X X V. in perpetuum pro se & posteris acceperat; ingressus est,quod a firmaret, uereri se, ne Galli Opidum occuparent: cum tamen non deessent, qui Capoferreum, ut est hominum genus suspiciosum natura; pecumam potius, filio,ab Antonello nuper demortuo, relictam, expetiisse, quam Callos in ciuisse suspicarentur. Tandem tamen Iulii Tertii Pontificis iussu, Brunorus e custodia emi ilus, in principatum suum restitutus est. Sub id tem rus, initio anni MDLI. Ra inutius Farnesius Alexandri Manroli Bononiensis, Philippi filii, fidem, integritatem , labores, quibus perpetuo usus est, remuneraturus, Tu duramim, Aquilianum, Bagnotum, Molendinum uetus, Val.
lis pondi dimidium, opida ab Archiepiscopatu Rauennati distracta, lono dedit intereaq.multorum ciuium Rauennatum militaris uirtus,mirabiliter. Mirandia lano,Senensq . bello eluxit. Mirandulanum bellum inde originem traxerat, quod Octauius Farnesius, Parmae Dux, uerebatur, ne Caesariani illam urbem raperent; cum huius rei minime leuia indicia,in Petri Aloysi patris interitu habuisset mam eo; dum uiueret adhuc Paulus Pontifex; crudeliter interfecto, Caesar Placciatiam, per Ferrantem Gon Zagam, occupauerat. Itaque cum subsidium a Iulio Tertio Pontifice postulatum,non impetrasset , consuleretq. Iulius, ut auxilia sibi,unde posset,inctius,compararet, Octauius ad Gallorum Regem uersus,inde praesidium habuit ad tuendam Parmam aptissimum, cum interea Ludovico Raspono cohortis praefecto, assidue circa urbem uteretur; ususq. semper fuisset, nisi Ludovicum, Ioannis Baptistae Montis littera Romam reuocassent. Cum igitur Carolus Caesar praesidii Gallici certior esset factus, conquestus est apud Pontificem per litteras grauiter , in Italia , Gallorum aduentu, ignem accendi. Pontifex, qui ab Octauio nihil tale decretum iri, sic inscio, inconsulto q. putabat, ubi didicit rem , maxima molestia allectus est , non solum quod praeclaram urbem ab Ecclesiae Romanaeditione ad Gallos abstractam in ueretur, sed quod Caesari, Parmam Octauio adimere uolenti, receperat curaturum, ut ne quid mali, incommodiue ad Caesarem rediret. Itaque & se Caesari, per Legatos & litteras purgat;& coactis copiis, Parmam obsidere, Gallos & Octauium pulsurus, instituit. Interea a Gallis, Petroq. praesertim Strotia,& Cornelio Benti uolo, ut Parmensem obsidionem auerterent, Mirandulae milites cogebantur. quamobrem Pontifex, ne quid Bononia consequeretur incommodi , fratris filio, iuuene sosti , Ioanne Baptista Monte Imperatore , copias ad circumuallandum illud opidum mittit : qui Montes , Ludovicum Rasponum Rauennatem , incentii Nobilis cohortis Vicarium , statim fecit uniuersi cxercitus Le. Ooo Satum.
715쪽
patum. Mox Rauennae imperat ex agro , calones C X X X . plaustra XX & iuga boum totidem. Raucianates ut iis , atque aliis huic bello neccosariis praesto essent, pridie Kal. Iunii, quateruiros ex Senatoribus suis in id munus creant, Caesarem Rasponum cohortis Praesectum, Hieronymum M naidinum , Hieronymum , & Augustinum Pignatias. Sed copias interea Galli ad Creualcorum admouerant , quod est in Bononiensium finibus opidum , quamquam non septum moenibus , tamen Optimo aggere ac fossa , in qua satis alta erat aqua , duabusq. antiquis portis , & turribus munitum. Id si a Gallis fuisset occupatum , non est dubium , cum posset adhuc inulto melius muniri, quin tuta futura esset Gallis statio, unde quotidie ad Bononiae portas excursiones fieri, &Parmensis obsidio remoueri facile potuissent . Ceterum cum eius opidi praesidio Gli inuisus Serugus Forolivianus , spectatae uirilitis Dux , cum peditibus C C C. esset ι qui paulo an tu portam aggeribus muniens, plerisque eam prouinciam irritam dicentibus, quod opidum defendi , aduersus tanti exercitus impetum , non posset, se pro Romana sede uires omnes suas , uitam q. ipsam libenter prosusurum responderat; oppugnantibus hostibus sese intrepide cum suis opposuit . Qua in propugnatione cum Andreas In diuinus, cui nouum a Sale cognomentum est , ciuis Rauennas , Ginulfi cohortis uexilliser , sortissimi militis nomen acerrime depugnans promeruisset, gena ictu scio petii grauiter traiecta, de muro est deiectus : quapropter Ioannes Franciscus ossius item Ra. uennas, qui iuxta illum sortiter, ac strenue dimicabat, uexillo statim accepto atque erecto, id animi hostibus ademit, quod Andrea concidente acceperant i cum prRsertim Ostius nihil mortem timens, virtutis bellica exemplum , uel hostibus, praeberet. Quo etiam loco Aldrouandinus Aldrouandi .nius, & Caesar Ossius, Ioannis Francisci frater, Rauennates adolescentes, intrepide de aggere propugnantes, multis hostium intersectis, irruentes & egregie oppugnantes sistinuerunt, sic ut re insecta, desperataq. prouincia, non
absque singulari Serrughi laude , discesserint. Haud ita diu post Ioannes
Baptista Montes, ne in octo militem haberet , cum ad Bonportum castra posuisset, accepissetq. Gabrielem Tali aferrum, cum equitum ala, Mercu rium Baliardum i Paulum Talia ferrum; Hludovicum'. Carissimum , cum suis peditum cohortibus, Parmen ses omnes integrae fidei, ac spectatae uirtutis Duces, ad Mirandulam contendere , ipse primo Ortandi num Pist
riensem cum stlopetiariis tercentum trans Scultennam amnem praemisit,
qui aggressus hostes fortiter pugnans, occubuit; & paulo post cum Areanito Macedoniae Principe, plurimis q. ueteranis militibus, in quibus Pinus & Caesar Oilii Rauennates fratres eminebant, iuuenili potius ardore, & multo maiore uirtute, quam consilio ad eosdem profectus, egregie ante alios pugnans, in locum, hinc praealta fossa, illinc praeruptis rupibus angustatum , imprudenter deductus est; ubi ab hostibus circumuentus & vulneratus ; quemadmodum & Macedoniae Princeps ; temerarii sortasse usius poenas dedisset, nisi Pinus ossius; qui iuxta illum e pedibus pugnabat, cum csset equus, in quo erat, scio petit ictu interfectus, opem magna uoce Imperatori darissimo
implorasseti statim enim Hludovicus Rasponus, cum plerisque suis equi tibus accurrens, cum serre subsidium recto itinere non posset, aditu ab hostibus
716쪽
stibus intercluso , manifesto se mortis periculo obiiciens , ex praealtaris ac equum, cui insidebat; sex militibus eκ suis subsequi iussis; inferius praecopitem se dedit, in l. hastatorum hostium cuneum irrumpens, omnes fudit ac fugauit, cuin ipse quidem incolumis euasitici, equus tamen, in quo crat, cognomento Bella sona, decem uulneribus hastatorum hostium ,& aliqui bus scio petiariorum ictibus fui Tet affectus. Tanto periculo Montes & Area-nitus liberati, ingentibus actis Raspono gratiis , laudataq. mirum in modum uirtute, eum carissimum habuerunt. In Mirandulana deinde obsidione, Rasiponus cum multa fortiter ac prudenter, tum illud in primis egit, quod Horatio Farnesio, Octauit Parmensis Ducis fratre, cum multis cohortibus Par. ma , ad Mirandulam se recipiente,& ab Ioannebaptista Monte; qui eam de speculatoribus profectionem nouerat, ad Secchiam amnem; quem Gabel-ilum veteribus fuisse opinamur ; deprehenso , Rasponus , una cum pleri Lque nobilibus viris , gregariisq. militibus, reliquos antegressus , primus
fuit, qui irrueret in hostes: ibi in cassides clopo ictus, nihil tamen ; pilai
uiter attingente &elabente; accepit incommodi, cum equus , tribus pilis,&duobus pedestris lanceae ictibus uulneratus esset. In ceteris deinceps tumultuariis proeliis,quae quotidie committebantur, sortissime semper dimicauit.Quo loco illud non es lepraetereundum silentio putauimus, quod cum per speculatores, Ioannebaptistae Monti significatum es Iet,Horatii Farnesi familiae magistrum,Parmam ut proficisceretur, egredi e Mirandula, ille confestim praemisit Rasponum,qui hominem persequeretur, quod ita diligenter secit Raspontis; ut hominem circiter dece milliaribus procul a castris fuerit assecutus, quem tamen alium simulans esse, ob eam,qua Farnesium gentem prosequebatur,obseruantiam, incolume,intactumq.dimisit,cum ad sexaginta millia nummum aureorum,quae ille familiae magister secum habebat,reiecisset; contem psissetq. canamq. praeda,magnam partem,sibi,&iis,qui fuerant eum insecuti, tribuenda videbatur. Saepius etiam non dispari virtute Montis sarcinas & impedimenta ex hostium manibus eripuit, tametsii hostes numero longe praesta rent. In una autem harum digladiationum adeo in femore ictu velitaris hastae vulneratus cst , ut medici de eius salute ac vita desperauerint, ad extremum tamen conualuit. Eodem hoc bello Ioannes Aldrouandinus, Pandulfini filius , apud Camillum Vrsinum meruit, & quidem tanta virtute , ut honorificis eam litteris , quas nos legimus , Vrsinus plurimum cil tulerit . Vitalis etiam In diuinus cognomento Salius, quattuordecim equitibus suo sumptu , secum ductis , apud Troilum Rubeum Parmensem, sancti Secundi comitem , ad clarissimam ac plane Regiam Petri Mariae patris glo riam aspirantem , militauit : atque eo maiore virtutis fama , quod cum plerique illi , apud Rubeum , inuidiam conflassent, ipse tamen praestan. tibus factis, adeo eius gratiam promeruit, ut exacto bello discedentem, Ru heus , mucrone equestri ,& balteo donauerit: quo munere admodum ex tollere Vitalis gloriam Rubeus est visus, cum mucro ille & balteum Petri Mariae patris fuerint; viri sua aetate , diuinae propemodum virtutis gloriam , rebus bello maximis gestis , omnium principum virorum consen sit , promeritii; quem ob id Franciscus Gallorum Rex non modo Vniueruso peditatui praefecerat, sed; qui tunc honos maxime rarus Italis contingerc O o o et bat;
717쪽
bat; in equestrem D. Michaelis ordinem , nono abhinc anno , a scripse arat . Miran dulano bello , pace a Pontifice cum Gallis facta , absoluto , . cum Ioannes baptista Montes eodem ferme vestigio temporis occubuisset N bellum Senense inde ortum est, quod Senenses anno MD LII. expulso exur be Hispanorum praesidio, Gallis se dedissent: id cum aegre Carolus Caesar tu lisset, comparato exercitu, quem Cosmus Medices, Florentiae Dux , Neapoli & Mediolano, maximam partem, euocauerat, Senarum oppugnationem, Ioanne Iacobo Medice, Mariniani Regulo, copiarum Imperatore, aggressus est: cum ex aduerso Petrus StroZZa, Gallorum Regis in Italia Vicarius, tum ex Mirandula, tum ex Gallia mari nauibus deuectos milites coegisset, ipsam q. Senarum urbem propugnaculis ad portam praesertim Camoliam extructis, suisset egregie munitus. Huius autem belli initio, cum VitaIs Indi uinus, cohortis Praefectus, una cum Leonido Mala testa ; apud quem militabat: ad sanctum Cassanum commoraretur, die quadam sub occasu in Solis, ex ini. prouiso Marinianus Imperator, cum aliquot Hispanorum cohortibus, adueniens, praecepit, uti se, Leon idi cohortes, depositis impedi mentis, sequerentur: quod cum esset statim factum, posteroq. die, circiter horam ante occasum Solis, alteram, ad Montis regionis prata per uenassent, ad suum quolibet ordinem se recipere iusso , indus umq. supra arma induere, ex singulis cohortibus viginti quinque selopellarios exemit, & primum agmen quingentorum
peditum constituit, cum vigintiquinque selopellarii, quos ex cohorte Vitalis extraxerat, omnesq. sere Rauennates erant, primi conspicerentur; atque hoc ordine Senas versus contendere coeptum est. Cum esset autem a Prae.
torio Diaboli vocato haud procul iam peruentum , aliquot inuenti sunt. Gallorum equitum speculatores, qui cum interrogati a nostris, quinam essent, conclamarent Galliam a nostrorum primo agmine, pilarum; quae Me. diceorum insignia sunt, & Ducis nomina ingeminatis clamoribus attollente,
ut pilarum in fugam acti sunt , usque ad Praetorium Diaboli; quo loco, Ma
riniano iubente, constiterunt, dum ceterae , aliorum agminum, cohortes aduenere: tuncq. recta ad portam Camoliam iter intenditur: quo cum ad horam noctis nonam esset peruentum, primus Vitalis, cancellatos portae po-ses attingi uexillo suo fecit, eosq. effregit, & igne excitato magnam partem eorum, & portae etiam nonnihil incendit; cum interea assidue cum hostibus depugnarent, in qua dimicatione , quae protracta est ad quattuor horas , aliquot suos milites egregie fortes Vitalis desiderauit. Albescente deinde caelo, Marinianus Vitalem iussi, cum sua cohorte,Camolianum propugnaculum magnum exploratum proficisci, quo cum Vitalis illico profectus esset, ibidemq. siclopellarios hostili circiter quinquaginta reperisset,alios antegrensus, manus cum illis conseruit, tanta uirtute, ut selopellarii desertis stationibus Senas confugerint; cum eorum aliqui; ut deinde a speculatoribus est cogni tum ; intersecti, multi vulnerati essent. In eo propugnaculo duas horas Vitalis, instructa semper acie, commoratus est, cum interea Masinum ititium Rauennatem,cohortis suae Vicarium, ad Marinianum Regulum misisset, qui praescriberet,quid agendum: iussit aute Marinianus, ne inde exiret Vitalis, usquedu alia sibi mandarentur. Ceterum haud ita multo post,armati cu Senenses tu
mercenarii mille Senis erupentes,magno impetu in propugnaculu, ubi erat Vitalis,
718쪽
talis, irruerunt, initum q. est tumultuarium proelium satis uehemens atque atrox, quo multi utrinque vulnerati, atque etiam intersecti sunt. italis cum sua cohorte duas amplius horas aduersus eos mille armatos egregie strenueq. pugnauit,horam l. & dimidiam propugnaculum defendit, sed maiore in horas impetu irruentibus hostibus, cum videret multos ex suis plane temere atque imprudenter interituros, neque aliquem in subsidium accurrere, quod caeterae cohortes aliis distinerentur locis gradum retulit, recepitq. se in domum propugnaculo vicinam, ubi curare omnes corpora iussit. Cum autem eo interim Mariniani Regulus aduenisset, Vitalis obuiam accurrens, rem omnem narrare ingreditur, at subridens Marinianus, humerumque Vitalis manu sua leuiter percutiens, Rem, inquit, Omnem noui, teque in primis optimam strenui Ducis operam nauasse, quod te deinceps quoque effecturum speror mox interrogauit num corpora milites curassent, quod cum a Tr. maret Uitalis , nunc, inquit, Hispanorum cohortem incolumen seruare
tempus est, quae in Camoliano suburbio inter portae urbis turrim ,&suburbii portam , in templo quodam , remansit, neque ob pilas hostium undique uolitantes egredi inde potest. Vitalis instructa confestim cohorte, suburbana tecta ingressius , manus cum hostibus , tum ad turrim , portae urbis , tum ad suburbii portam conseruit, cum q. assidue depugnans ad ill id
templum peruenisset, in quo Hispani erant, eos seras euocare , metum q. omnem ut abiicerent; quando iam hostes cum suis militibus , secum q. proelium facerent; hortari . atque hac ratione Hispani inde exeuntes, incolu mes ad ceteros rediere t cum in ea digladiatione Hispani quattuor , de Petrus Martir Morandus Rauennas , Vitalianus miles occubuerint . Intuens autem Mariniani Regulus Vitalem cum Hispana, suaque cohorte reri deuntem, magna laetitia periusus, Leonidum Malatestam uocat, apud eum Vitalis virtutem laudat, mandatq. uti curentur Uitalis, cohortisq. illius corpora, esse enim intra horarum trium spatium, honorificam & egregiam prouinciam aggressuros. Itaque curato corpore, Marinianus Leonidum & Vitalem iussit, Camolianum propugnaculum magnum aggredi, omnemq. uim ac uirtutem adhibere, ut recuperetur. Consestim ii duces ,rcliquos antegressi, militibusque breui oratione ad pugnam accensis,castra mouent, nec diu post ad propugnaculum, quod parum aberat, quadringentis tum Senensibus, tum mercede conductis militibus munitum, perueniunt; ubi atroci commisse proelio, multi utrinque vulnerati sunt, ex Senensibus duodecim occubuere . Strenu e autem ante alios Leonido de Vitali oppugnantibus, tandem, postquam per horam acerrime dimicatum uerat, hostes propugnaculum deserere, seq. intra urbem recipere coacti sunt: quamobrem statim Vitalis curauit supra aggeres, ad angulum, qui Cittadellam respicit uexillum suum s gi ; ibidemque ex Mariniani praescripto, & tum constitit, & quattuor deinde menses cum dimidio, reliquis cohortibus Leonidi Ma testae comitatus , commoratus est . A primo autem , quo propugnaculum ingressus est , die, ad triginta , quotidie tumultuaria cum hostibus certamina con serebantur, ingenti non minus laude, quam damno, quod agger depressor erat, nec erigi, nisi noctu, poterat,si quidem interdiu ob crebras maiorum, minorumq. tormentorum pilas, Senis e duabus turribus emissas, prohiberen- Ooo 3 turr
719쪽
tur: quamquam & noctu pars construebat aggerem, alii cum hostibus dimicibant, adeo ut intra duorum nariasium spatium ex Vitaliana cohorte circiter octuaginta milites ceciderint; ipseque in primis Paulus Portus Rauennas, aeminis coactor. quibus a Petro Vitalis fratre, qui Rauen me erat , septuaginta recentium militum supplementum est adductum, cuin &ipse quoque Petrus deinde in eadem cohorte militauerit. Postridie autem quam propugnaculum maenum Vitalis occupauerat, paruum propugnaculum conspicatus , in cuius medio domus erat, statim explorauit locum, uatelligens t. plurimum reserre, si a nostris obtineretur, ibidem militum suorum manum collocauit. Ad ueniens interea Mariniani Regulus, Vitalem sibi obuiam ueniente in , cum uideret, ad ueteranos milites uersus , Quam ingenti, inquit, Dux hic Vitalis inter cetcros decorandus est laude: mox in eo paruo propugnaculo milites intuens,Vitalem interrogauit explorasset ne locum, Vitali eos milites suos esse, ab seq. ibidem positos asserente, eius humerum leuiter manu percutiens, Omnes, inquit, egregii, strenui l. militis partes impleuisti: statina t. Vitali sociatus illud propugnaculum inuisit, cum tamen multae inter eundum currulium toriamentorum pilae in eos ab hostibus disploderentur. Paucis post diebus cum ad Sept. Id. April. hostes magna equitum, peditum q. manu Senis egressi, in campis, qui ad Tressam sunt,a porta Camolia haud procul,cum Mariniani militibus,qui erant extra propugnacula, manus conseruissent, iam q. multis utrimque intersectis Mariniani milites, ad coenobium dirutum, cui sanctae Abundar nomen est, se recepissent, Friderico S auello,a Leonido Mala testa, per ueteranum militem , subsidium postulanti, Vitalis cum selopetiariis centum est missus: qui feliciter audax in liustes irruens, adeo strenue se gessit, ut quamquam ex suis aliquot ceciderunt,aliquandiuq.cum Iustiniano Seuerolo Fauentino, praestantis uirtutis peditum praesecto, singulari certamine; cum esset uterque securi armatus; dimicauit, ad extremum tamen referre pedem hostes coegerit, eosq. ad muros urbis fuerit persequutus: ubi ab iis, qui de muro propugnabant, ad cingulum pila selopi ictus, nihil accepit incommodi. Marinianus Regulus, qui Vitali ob spectatam virtutem timebat, iubet interea illum ad ceteros se recipere: quod & Vitalis fecit: redeuntem autem Hispani omnes Duces, nobilesq. viri, amplexati, atque Osculati sunt, cum miris interea laudibus virtutem illius efferrent. Ceterum cum mense Maio renuncia.
tum Mariniano esset, Gallorum, Turcarum a. classes coniumstas , ad Ilvam diripiendam properare, tres praesertim, quae portum eius insulae Ferralium appellatum, tuentur, arces,solo aequaturas, Marinianus, Leonidi, Vitalis q. virtur te plurimum confisus,eos misit,qui insulae praesidio essent: ad quam cum esset ab illis peruentum,intuereturq. portam nouam,quae est ad portum, haud satis munitam,Vitalis die noctu i non modo irrequieto militum labore aedificare aggerem,sed ipse in primis ut alios doceret, exemploq. accenderet,agen do , atque instrermenta coirectando, nullum uel humilis etiam operae laborem
aspernari. Quamquam nullis deinde munitionibus usi sunt, si quidem classis Gallica cum Turcicis aliquot triremibus, mense Quinctili, ad eam insulam adiens, iuxta Planosiam; qui eius insulae locus est; magna tempestate in diuersum acta est, triremes t. septem Gallicae aduersis diu suetibus iactatae, tande a Planosia haud procul diis actae. Cum autem interea Ludovicus Rasponus,
720쪽
qui post Mirandulanum bellum, suos equites in Picentibus, Aesii continue
rat, ad Senense uocatus, illuc cum Prospero fratre, cui omnem fere deman dauerat equitum suorum curam, proficisceretur, iter Cortonam intendit, ubi ad Vallianum pontem Ascanium Corneum , copiarum Florentinarum in illis locis Praesecitum, reperit, qui Rasponianos equites de itinere fesses O . liuetum misit, ut uires reficerent. Sub id tempus Corneo ad Clusium fuso, captoque, Rodulpho autem Baleono inter sto, reliquisq. Ducibus sere omnibus fusis, ac sugatis, cum Ioannem Franciscum Ostium R auennatem , he teranum Cornei militem , magnus casus incolumem seruasset, Caesaris eius fratris, Ducis Bagaliae ab Monte vexilliferi, uirtus sese maxime patefecit, dum post diuturnam pugnam, in exiguum collem se cum militibus si audiana tibus quadraginta, desertus a ceteris, recepit: ubi cum diu irruentium in se hostium impetum egregie sustinuisset, effracta tandem vexilli hasta, vexilloque pilis stlopellariorum discerpto, adhuc truncum manu gestabat, erigebatq. uerum hostes, qui potiri eo alioqui desperabant, exiguo colle, vasis,
. tormentarii pulueris plenis, circundato, excitatoq. incendio, olluum, ceteros l. Rauennates milites paene combusserunt. captus ossius,Senas a. ductus,
. tres menses in custodia habitus est; quibus elapsis, Blasii iurisconsulti fratris opera, est emissus. Erat enim tum Blasius, Balduino, Iulii Tertii Pontificis fratri,familiaris,& carus. Insecuta hac clade, cu in Ludovicus Rasponus in O. .liueto opido, se tutum satis non putaret, ad Vallianum pontem cum sua equitum ala profectius, ibi Petrum Paulum Tosingum, & strenuos plerosque alios Duces reperit, qui se illuc ex infelici proelio receperant, iam q. cum locum retinere, tueriq. aduersus hostium impetum posse desperabant. Viso autem Raspono, cuius nouerant virtutem, adeo animus illis, & vires additi, ut, adueniente paulo post equitatu hostium , ad pontemq. se conuertente, Raspono, & ceteris fortiter propugnantibus, & repellentibus, pons fuerit conseruatus,& re hostes insecta abierint. Ibi autem cum Rasponus aliquot dies commoratus fuisset, a sanctae Florae Regulo, ad Marcianum, Florentinorum opidum, quod est in Senensium finibus, & a Luci gnano Senensium opido, duo circiter millia passuum abest, ad stativa mittitur. Eius opidi, uniuerseq. paludis, quam Glanis amnis efficit, curam Paulus Vrsinus cum peditibus septingentis, equitibus sexaginta, quibus praeerat Rabatius Regulus Gallus, gerebat. Ibi tumultuaria quidem, sed ab spectata militum virtute admodum celebris pugna commissa est, ad Ranaiolum pontem, qui est e regione Podii; quo loco haud ita diu post, inter Marcianum, Folia numque opida, Petrus Stroeteta susus, fugatusq. fuit. Eo igitur proelio licet utrinque multi vulnerarentur, tamen omnino abfitisset parum ;nis peditibus, qui e Foliano , cum Ioanne Baptista Martino, alae equitum Florentini Ducis praesecto, eruperant, tormentarius puluis defecisset; quin eo die suisset Luci gnanum captum . Ludovici autem Rasponi repellendis, ac sustinendis hostibus, virtute sese tum maxime patefaciente, Prosper sentiens, selopellarios ex hostibus duos secundum flumen contendere, ut Ludovicum fratrem interficerent, incitato statim equo, fratrem inde demouit, haud tamen adeo celeriter, quin equus, in quo Ludovicus erat, pila in femore vulneraretur. Diremptum est ob ma-Nimum imbrem, qui tum accidit, proelium, hostibusq. ob id, satis exhibi