Nicolai Parthenii Giannettasii Neapolitani Societatis Jesu. Ver Herculanum

발행: 1704년

분량: 306페이지

출처: archive.org

분류: 역사 & 지리

251쪽

Ut recitavit: Bona vel ba. tum ego , di tota poeti ea. At Laeli us. Sed quando tantus te vir excitavit, admsgo a te aec Ingas , oportet. Cui ego; Satis, superque lusimus, ut an Navalia bella absoluturus sim, plurimum dubitem . Ad Historiam, ut scis, animum applicui :& de hae etiam inanei pili est ammusta deo diminutae .corporis vires. Tum ille: Ne tam cito animo despondeas, revivisees Surrentino in Elysio illo tuo i euius gar potentissima tibi panae ara r cujus ope morbos omnes expellas . Cui tum ego: Nomin fietor, sed elapsos jam annos revocare non potest. Tum Laelius; ut Nestoreos vivas annos, Superos rogo , quaesoque & si placet, ut de nostri addat tibi Iuppiter annos , precor . Sed quid i siue, quod inter manus est e Cui ego : Carmen s culare, quod nuper habui ,&ut limatius iterum prodeat, ad trutinam re voeabam. Et ille: Quaeso, ut recites, nam eum ha huisti, morbo regio praepeditus, non interfui. Cui ego: Cantabo Iibenter, ut si quid minus placet, ad' moneas, atque illico de scripto canaitavi.

CARMEN SAECu LARE

INNOCENTIO XII. PONT. MAX.

HIe ego non Musas, Vatum commenta priorum In mea ab umbroso deducam carmin Pindo. Nee te per rigui pascentem flumina , Phoebe, Amphi ysi quaeram, vel in Actaeo Arachynto . . Naud equidem iacios ficto de sonte Iiquores Haurire est animus, nec inani nomine pasti. Te, Vugo, suae mi Lene IIra Teneranda Tonantis ,

252쪽

LIBER III. 2BI

Aufim, sita tuum fas est, ae eersere e Cel . Tu, quae purpureo fulges ei reum data Sole, Et stellis redimita, saei que innixa bie orni ,

Divorum regina, hominumque ine edi si & Omnis Te ei reum Aligerum pictis exere itus alis Funditur, obtervans, tua jussa explere paratus δTu Nati, tu Patris amor eommunis, de Aurae

AEtheriae . nostrique salus, spesque uni ea Mundi, Divinos fontes, de dii carminis cestrum,

In nostros infunde animos , rutverosque ministra

AEquales operi; quando nova secta paramu SDicere, quae Summus pacato eondere mundo, Magnanimis jamjam INNOCENT Ius apparato Isis A e toto in terras deducere gaudia coelo. Tuque adeo, magni quem secti Fata pararunt Authorem, Romane Pater, tui cernuus uni, per te pacatus, terrarum flectitur Orbis, Hue adsis, patrioque, precor, da carmina vati; ut eanere a superis per te data munera Divis, Sparsaque per cunctas est estia gaudia cerras ἔuique tuas possit laudes, tua nomina ferre,

Qua nitidus primo consurgit Luei fer ortu, Quaque idem sustus jam vesper mergitur undis. Iam ei reum flexo centenis Aursibus OIbe, Venturi Pareae texebant stamina seelirΤempore quo Superis mos est antiquus, Olympi Sydei eas aperire fores, atque alia Tonantis Attia, solennes Zc ei reum dueere pompas.

Ut que ipsi pariter largissima dona Deorum

Spectacli in partem tanti, pompasque venirent Mortales, soliti in cunctas diffundere terras Gaudia, laetitiamque, & amicae munera Paeis.

Et jam purpureo properabat lumine Phoebus pandere Divolum stellantialirnina, Nannum, O 1 An is

253쪽

io 4 VERII HERCULANI.

δnnum eXoptatum , votis & mille petitum, Ruspieio ordiri laeto, eum summus ab aree AEtheria Pater in terras sua lumina fixit, Visurus, quae sata hominum, qui rebus inesset

Terrenis color, & qui agerent mortalia casus. Sed vix divinos oculos, vix arduus Omnes Per terras ei reum mentem, perque aequora flexit, Cum totum densa immersum caligine Mundum Prospexit, se elerumque alta cuncta obsita nocte. Namque novis odiis , odiasque incensus avitis Tartareus Pluto, Stygiis ε sedibus om nes Per totum pestes vulorum immiserat Orbem . Quas inter discissa nigros Di se ordia erines Prima volat, spargitque faee S , atque undique vasta, Irritans populorum animos, ineendia sufflat Bello tum, sociosque in mutua concitat arma . Hi ne latε exultat Mars impius , aspera miscens Praelia e concurrunt gentes, quae pace quietae, Iamdudum patrios versarant vomere campos δInque vieem caedes, & tristia funera portant. Omnia miseentur, iactantur turbine ab uno Omnia , iusque datum steteri, perversaque saera. Quae cum prospiceret summo regnator ab axe, Ingemuir, casus hominum miseratus acerbos.

Atque haec divino dedit ore ι Tot horrida fluctus Martia luctifieos tempestas movit, & omnem Europam subvertit atrox furialibus undis . Nimirum tantos mortalia crimina luctus Per Iantas meruere neces et gens impia poenas Promeritas luit, & proprio se sanguine pascit. At iragili quoniam generi miserescere nostrum est, amula que inferni ea leanda superbia Ditis, Succurram tanto jactatis turbine rebus. QuaeqQt qua exoItus valeat sedare tumultus,

254쪽

LIBER III. ΣΟ Αtque suam Mando faelem , priscumque decorem

Reddere, sydereo demittam a vertice Pacem . Quaeque piet populos, Sc noxas diluat omnes , Addam olli eomitem Pietatem : operisque minister Praeelarus tanti, quique aurea secula condat , Sit, qui Romanae dignatus honore Tiarae , Terrarum regit auspieiis melioribus Orbem . Hunc etenim, eui munda dedit cognomina virtus,

Delegi prius ipse, saeta quam sede locarant

unanimi consensu homines , ut se ilicet alto E coelo Paeem redeuntem, munere nostros Atque una aeciperet Pietatem, Orbemque piaret, Atque novi in terras exordia dueeret aevi.

Idque etiam saetis praedi ei vatibus ante ἔNimirum ut gentes eunctae, populique tenerent, Quae summo praestanda viro reverentia, jussi. Hae e se eum nitidi fatus moderator Olympi, Aligerum e tantis ae eersit millibus unum, Magna Patris Magni cui terris nuneia ferre Concessum . pansis Euro velo eius alis Ille volat, solioque assistit jussa paratus Reeipere. actutum piae ido olli sie Deus ore :Vade, age, Romuleos in colles dirige curiam , Atque hae e Ponti si ei defer mandata Latino :Me tandem e celo Pacem dimittere ab alto Dee revisse : eui Pietatem adjungere, & Omnem . Virtutum insignem eoetum, sententia menti est . Ipse choro sedem tanto, & solennia sacra Digna paret, Latio gentes purgamine lustrer, Conciliet reges, deeernat foedera , placet Iratos populorum animos, nexuque sub uno

Alliget, & Seythi eos in fines bella releget. Illum ego, virtutes, reliquos quibus eminet omnes Mortales super, aspiciens , vim sciljce I .Equi. ,

255쪽

Candoremque, Fidemque, &Relligionis amorem . Ac mites animi sensus, mentemque benignam. Pauperibus qua semper opem largitus amicam est ;Iamdudum e tantis elegi Heroibus unum , Hae e ipsa ad rerum praeclara . & grandia facta , Se ille et ut magnus Pater esseti & arbiter Orbis, Venturique auctor se eli, Patisque sequester , Atque sator Pietatis, & illo ut Principe euncta,

Expulsis Ionge Furiis, & Dite fugato

Claustra sub inferna, antiquo reddantur honori. Haee Pater omnipotens. confestim nuntius ales Praepetibus eursum pennis rapit, & seeat altum δῖ thera, diffugiens , nitidum ceu fulguri & alis Dispulsus paribus late ei reum sonat aer . Et jam destendens Eoo a cardine summa

Attigerat Tauri fastigia r jam qu e Cbymaeram

Deserit, &monstrum, monstrique incendia ridet.

Mox volat .ssigaeo, sparsasque in fluctibus altas Despectat Spor ades, Cyc ladesque, & Gnossia regna ἐν Spectat & Euboeam , & toto iam gurgite menis ,

Pelion approperans, altumque inter se eat Oetam. Quos eum prospiceret, pla eido dat talia risu ro elaros ausus. & grandia coepta gigantum lHine se Pa in assi geminata in e ulmina librat GEt Pindum laeva, sortunatosque recesius Musarum,& Phoebi, dextraque Helicona re Iinquit. Nee mora fulmineis pulsata Ceraunia flammis Iam jam suee edens celer oecypat: inde profundum

Ionium eursu tranar pern te ; prop=nqus m Nox tenet Hesperiam: perque alta cacumina longi Sub paribus pennis delabri ur Α pennini. Ille et & vasta dimensus culmina montis, Se tandem saero Tarpari in vertiee sistit .

Tempus erasi quo bland totis Aurora coruscis

256쪽

Se eomit, iam prompta mari consurgere, & Orbi Optatum deferre diem praenuntia Phoebi:

Cum Pater e thalamo surgens Romanus ad aram

Se flectit, funditque preees r & Numina toto Pro grege sollieitus, pro sponsa exolat; ibi ales Summo missus ab axe supervenit, Se iacit ore Talia divinor Superi me rector Olympi Ad te, Mago e Pater , demisit & illa reser re Iussit, agenda tibi quae sunt , quaeque ipse misertus Fata hominum optasti iamdudum supplice voto: Nimirum assi ictis paeem concedere rebus , Atque omnem lustrare gregem, Mundumque piare Criminibus, saevi quae multa licentia Martis, Et rabies hominum, & diri furor intulit Orei a Atque futura aevi primordia eondere, quae jam

Coneordes auro subtexunt ductile Parcae. Ergo age, quandoquidem tantarum ad munera re umTe Pater Omnipotens delegit, & omnia volui Sub pedibus, vertique tuis mortalia jussit. Numinis i magm divina ad ecepta min, ster: Iunge animos regum, populorum peet ora flecter Dapaeis leges, mala erimina dilue, lectum Conde novum, eunetisque viam sub sydera pande. Haee postquam roseo effatus dedit aliger Ore , Se subito, expansis in eoelum sustulit alis . Quaque viam se euit; fax lumine es ara refulsit e Atque aer ei reum dio spiravit odore. At Pater Aligeri summo dignatus honore, Ilicet aggreditur magni mandata Tonantis Explere,& finem tantis imponere coepti S. Et go ubi Sol fuscis rediens auratus ab indis

Extulit Oeeano eurrum, lueemque revexit,

257쪽

Aeeiti veniunt Patres, diumque subintrant Limen, & auratis se cuncti in sedibus aptant. Hi ne postquam siluere, throno sie inquit ab aure . Tum Pater, & laetis implet sermonibus aures rQuod preeibus multis, dudumque optav imus, illud .

Nune tandem omnipotens solio miseratus ab alto , Annuit: & Pacem mortales visere rursus ,

Et laeum Pietatem una de dueere Olympo, Eumque novo iussit diffundi gaudia se elo .

Quare agite, haec mecum molimina grandia rerum ,

Suscipite, in partemque operis succedite tanti. Haec ubi, qui pulchra sunt majestate de eo ri, Quique tonant aeri eloquio, ingenioque potentes, Deligit, ut magnos ad reges saera reportent Mandata,&dictis animos ad foedera flectant. Utque, iubente Deo, deponant arma, furoremque Et tandem a praedis, ignique, & caede tenentes', Conjungant foeto se foedere, seque vicissim, Depositis odiis, puro amplectantur amore, Foedatasque pient fraterno sanguine dextras. Ipse sed interea solennes dueere pompas Molitur, eondenda quibus saera secula Mundo

Ruspieiis Divum magnis, atque omine laeto. i. ordiri in ei piat, saerisque insignibus ornet. Est Vari eam elivoso in vertiee collis Regifico moles sumptu, luxuque superbo , Instructa, & summo Divorum sacra Tonanti, ri Magnum opus, & regni pro maiestate Latini. Cuo mi Roma potens, nil majus iactitat Oibis. Magnorumque serax operum generosa vetustas. Nee quidquam Romana eo lit saeratius usquam Relligio, & magni elare se it nomine Petri , Narmoribus surgit niveis, variataque saxo Barbarico6Numidaque ex eisae a rupe columnae.

258쪽

Longa laboratis queis projectura eo ronae Capitulis super in eum bit, circumque re eurrit , Ineingens templum, sculptura insignis, & auro ;Altera Divorum quo non est ditior aedes. Vasta sed in eoelum testudo attollitur, alti mula Soractis, vel nubiferi Apennini Stellatumque ferit stellato vertiee Olympum . Concava dep ct s Divum nitidissima signis, Quae spirate sua sub imagine , viva colore

Nativo credas, fulvoque ardere metallo . iQuo vestita tholi fastigia summa superbi, . Atque extrema simul confinia, quaeque figuras Appictas inter spatia inter posta nitescunt. Clarum opus,& sactum se dicere posset Apelle. At veto insculptis ei reum convexa renident Marmoreque, statuisque: & coelo insignia docto Ampla senestrarum fulgescunt limina,& areos

Magalfici, cardoque auro variatus a & omnis Ex opere insigni moles externa superbit . ut Polyeletea se natam dieere dextra

Posset, & astrigero similem se fingere Olympo. Hujus ab augusto Romani limine templi

Dum saera Pontificis vox intonat,alta Tonantis Redduntur populis, totique orae uia Mundo. Sancta hic Relligio e ultu veneratur avito Regnatorem Orbis, Divumq; hominumq; parentem; Atque adolet pia thura : patrumque e more vetusto Mille taeerdotes persolvunt sacra: Supremo Inque eruenta Patri mactatur victima Natus . Natus, quo cuncti sunt Servatore redempti Murtales, propria noxa, noxaque paterna. Hue reges sua dona serunt, hue cardine ab omni Terrarum populi venientes vota resolvunt.

Omnes hic gentes divino fonte lavantur

259쪽

2Io - VERIS HERCULANI.

Sordibus a eunctis; animisque, & corpore mundae Instar olorini eanescunt alitis, stra ut volitare super, numerumque augere beatum ,

Cumque ipso tegnare Deo per laeula possint. Augusto in templo hinae sub eardine valWar

Vertuntur solido , nitidoque ex aere rigescunt. Quarum perpetuo euactis hae e una patescit, Numen adoratum quoiquot delubra subintrant. Altera e entenis ubi magnus eursibus annus Incipit, atque novo eonduntur secta metallo,

Ponti si eis Magni dextra reseratur; & illa Quotquot templa petunt quocumque e litore Mundi, He saera Romano peragunt de more , piantur Criminibus , vitam quae eommisere per omnem :Atque iter ad Superos sibi tutum, &Olympia regna, Ad quae progeniti magno sunt munere Divum , Lactea per ait idi pandunt vestigia Coelii

Ergo ubi iam tempus, eomposto foedere, Paeem Aeeipere e e colo venientem , unaque beatum Virtutum e Cetum , saeraque sub arce loeare: Settieet ut magni menses auctoribus illis Exoptata novi facerent exordia secti rTum Pater ornari cultu delubra superbo Praeeipit, & Phlygio vestirier omnia textu, Omnia Sidonio fucata ardere sub ostro. Et jubet Attali eo pariter, Batavoque labore Marmoreum splendere solum. eultuque Britanno. Insterni notes . ornari foribus aras; Balsama sueeendi , lyivasque ardere Sabaeas ,

Quidquid M.AEgyptus,quidquid Nabathaea remittunt

Regna vaporifer Persisque , Eoaque tellus.

Ordine sed loago solennes instruit ipse

Interea ad templum pompas, eo mitante Senatu Purpureo Patrum a quos torque induta eoruic

260쪽

LI BER. III. 2 LINobilitas sequituri totaque ex urbe Q iirites Effusi, retro isee edunt agmine longo.

Ipse Quirinali gradiens spectabilis ostro ,

Et nitidus gemmis , tempora 1 aera Tiara Tergemina redimitus, & ore verendus, & alta 'Maiestate , Deo similis qua eernitur ipsi, Coetum inter Patrum, turmasque inpedit rantes. Pone chorus geminus, geminas divisus in alas Subsequitur, et ibaras, sistrumque, & nablia pulsans, Arte, modis, numero,& eoncordi personat ore Diu inas laudes, Superosque ad grandia cςpζε , Auspieiis properare bonis, & adesse te cundos Supplicar, ingeminansque preees gens a stonat omniS. undique septeni festivo earmine coli Responsant: M tota saero per compita passim ,

Perque vias omnes subsultat murmure Roma: Et ean tu , cytharaque poli eonvexa resultant. Jam sacrum ad templi limen pervenerat agmen Purpureum : in binas hic se tum distrabit ala rAmplaque per medium fit semitar totaque long ordine flammarum, pompa que ardente Leluce L. Hae se Romuleus Princeps ad operia reducit Limina, que is sancti capiunt exordia me uias, Mox veteri de more sacras discindit ac moVecte fores, reserat valvas . aditumque Lecludit. Quo novus auspieiis currat felicibus annus. Qui subito festa populi, Patrumque, Equinumque Voee salutatus, plausuque exceptus ovanti est. vix diae patuere fores, eum tu ne cla I Ingens delubrum complexa est undique flamma , Auditusque sonus, validi ceu fluminis acti Disrupta de nube: omnisque a vertiee collis, Et templum visum est ἡ & subsultare columnae.

Mox scindi ceti via , cs lique a liminc primo

Aurea

SEARCH

MENU NAVIGATION