장음표시 사용
31쪽
exiliumque rei iurtiua morte luisse radde etiam uires Italas Romamque Suismet Pugnantem membris, adice et ciuilia bella, et Cimbrum in Mario Μariumque in carcere uictum; quod consul totiens exul deque eXule consul 46 adiacuit Libyeis compar iactura ruinis eque crepidinibus cepit Carthaginis Vrbem. hoc nisi fata darent, numquam tortuna tuliSSet. quis te Νiliaco periturum altore, Μagne, SOpost uictas Mithridatis Opes pelaguSque receptum
et tris emenso meritOA eX Orbe triumphOS, cum iam etiam pOSSeS alium componere Magnum, crederet, ut corpus sepeliret naufragus igniS, eiectaeque rogum iacerent fragmenta carinae 3 55 quiS tantum mutare potest sine numine fati rillo setiam caelo genitus caelo' ue TeeePtuS, cum bene compositis uictor ciuilibus armis iura togae regeret, totiens praedicta cauere uulnera non potuit toto spectante senatu λindicium dextra retinens nomenque cruore deleuit proprio, possent ut uincere inta. quid numerem euerSaS urbes regumque ruinas rinque rogo Croesum Priamumque in litore truncum,
cui nee Troia rogus 3 quid Xerxem, maius et ipSO naufragium pelago 3 quid capto Sanguine regem 66 Romanis positum 3 raptosque ex ignibus ignes cedentemque uiro flammam, qui templa ferebat quo subitae ueniunt ualidorum in corpora morteSSeque ipsae rursus fugiunt errantque per ignes 3 7o ex ipsis quidam elati rediere sepulcries ;atque his uita duplex, illis uix contigit una : ecce leuis perimit morbus grauiorque remittit.
Succumbunt artes, rationis uincitur uSuS ;curn nocet, ceSSare iuuat mora Saepe malorum 75
dat causas ; laeduntque cibi, parcuntque uenena. degenerant nati patribus uincuntque parenteSingeniumque Suum retinent. tranSitque per illum, ex illo fortuna uenit. iurit alter amore et pontum transnare potest et uertere Troiam, SOalterius frons est scribendis legibuS ama. ecce patrem nati perimunt natosque parentes mutuaque armati coeunt in uulnera fratres ;non nostrum hoc bellum est; coguntur tanta mouere inque suas ferri poenas lacerandaque membra. 85 quod Decios non omne tulit, non Omne Camillos tempus et inuicta deuictum morte Catonem, materies in rem Superat, Sed lege repugnRt. et neque paupertas breuioreS eXcipit annOS, nec sunt immensis opibus uenalia lata, 9Osed rapit ex tecto funus fortuna Superbo indicitque rogum summis Statuitque Sepulcrum.
quantum eSi hoc regnum, quod regibus imperat ipsis lquin etiam infelix uirtus et noxia felix, et male consultis pretium est, Prudentia fallit; 93
nec fortuna probat cauSRS Sequiturque meronteS,
Sed uaga per cunctos nullo discrimine fertur. scilicet est aliud, quod nos cogatque regnique,
maius, et in proprias ducat mortalia leges
attribuatque suos ex Se nascentibuS annoS IOO fortunaeque uiceS. permiescet Saepe ferarum Corpora cum membries hominum ; non seminis illo
partus erit; quid enim nobis commune feriesque 3 1iiiSile in Dortenti noxam peccarit adulter rRStra nouant formas caelumque interSerit ora. Io5 denique si non est, lati cur traditur ordo, cuncta lue temporibus certis uentura canuntur rnec tamen haec ratio facinus defendere pergit uirtutemue suis fraudare in praemia donis. nam neque mortiferas quisquam minuS Oderit herbas, quod non arbitrio ueniunt, sed semine certo ; III gratia nec leuior tribuetur dulcibus esciS, quod natura dedit fruges, non ulla uoluntaS ;sic hominum meritis tanto fit gloria maior, quod caelo Suadente uenit; rursuSque noeentis II 5 oderimus magis in culpam poenRSque Creat OS.l nec refert, SceluS unde cadat; Scelus esSe intendum.
hoc quoque fatale est sic ipsum eXpendere intum. quod quoniam docui, superest nunc ordine certo caelestis fabricare gradus, qui ducere fleXO I2O
tramite prudentem ualeant ad sidera uatem. Nunc tibi signorum mores Summumque Colorem et studia et uarias artes ex Ordine reddam.
diues iocundis Aries in uellera lanise Xut 1Sque nouiS rursum spem Semper habebit Iasnaufragiumque inter subitum cenesusque beatos crescendo cadet et natis in damna feretur
in iugulumque dabit fructus et mille per artes
uellera diuersos ex se parientia quaeStuS : nunc glomerare rudis, nunc rurSuS Soluere lanaS, nunc tenuare leui filo, nunc ducere telas, I 3Inune emere et uariaS in quaestum uendere uesteμ, quis sine non poterant ullae Subsistere genteS,
uel sine luxuria : tantum est opus ipsa suiSmetresseruit Pallas manibus dignumque putauit 135 Seque in Arachneo magnum portasSe triumphum. haec studia et similes dicet nascentibus artes
ot dubia in trepido praecordia pectore finget
Seque Sua Semper cupientia uendere laude.
Taurus simplicibus dotabit rura colonis I opacandique labor ueniet; nec praemia laudis, sed terrae tribuet partus. Summittit in astris colla iugumque Suis poscit ceruicibuS ipSe. illo suis Phoebi portat cum cornibus orbem, militiam indicit terris et Segnia rura I 45 in ueteres reuocat cultus, duX ipse laboris, nec iacet in sulcis soluitque in puluere pectuS. Serranos Curiosque tulit fascesque Per arua tradidit, eque suo dictator uenit aratro. l laudis amor, tacitae menteS, et corpora tarda ISOl mole ualent, habitatque puer sub fronte Cullido. Mollius e Geminis studium est et mitior aetaSi per uarios cantus modulataque uostibus Orni et graciles calamos et neruiS inSi tu uerba 154l ingenitumque sonum ; labor est etiam ipsa uoltudiis. arma procul lituosque uolunt triStemque senectam ;l Otia et aeternam peragunt in Rmore iuuentam. M rei G, et eoi L C, rossi s F, restique exilium Thomas, Bull. do PAcad. roy. de Bel quo 1895, 548. 63 ituli res vires L C F, probat Postgate, italas acie8 β. εε et otii. GV 3. ε6 quot C. deque GrOnou. et ROSSberg, quouque G, quod Lλ β, quot et C, quod eae F. 67 adiacuit G β, at iacuit C, et iacuit F. 68 eque Scal. , 8eque α si, atque
32쪽
32 M. MANILI ASTIἰONOMICON LIB. IV
inueniunt et in astra uias numerisque modisque conesummant Orbem postque ipsos Sidera linquunt. natura ingenio minor est perque Omnia seruit. I 6O in tot iucundi Gemini commenta ieruntur. Jancer ad ardentem fulgens in cardine metum, quam Phoebues Summis reuocatuΗ curribus ambit, urticulum mundi retinet lucesque reflectit. ille tenax animi nullosque effusuq in usuΗ Ι65 attribuit uarios quaestus artemque luerorum :merce Peregrina fortunam ferre per urbes et grauia annonae Speculantem incendia uentis credere Operi Orbisque Orbi bona uendere 90SSet atque per ignotas commercia iungere terraR I7Ont ille alio Sub Sole nouas eXquirere praedaS
nauigat et celeris Optando Sortibus annOS luteibiles usuris aequo quoque tempora uendit. ingenium sollers suaque in compendia PugnaX. I75 Quis dubitet, uasti quae sit natura LeoniS, suusque Suo dictet signo nascentibus artes rille nouas Semper pugnas, noua bella ferarum apparat et pecorum Spolio uiuitque rapiniS.lloc habet, hoc studium : postis ornare SuperbOS ISO
pellibus et captas domibus praefigere praedaeset pacare metu siluas et uiuere vietor. Sunt, quorum SimileΗ animoS nec moenia irenent, Sed pecorum membris media graSsentur in urbe set laceros artus Auspendant fronte tabernae I 85luXuriaeque parent caedem moreSque luerentur.
ingenium ad subitas iras iacilisque receSsues aequale, et puro Sententia pectore SimpleX. At quibus Erigone duxit nascentibuS aeuum, Ora magisterio motusque eoercita uirgo, I9O ad studium ducet mores et pectora doctis rei tibus instituet; nec tam compendia cenSuSquam causas uiresque dabit perquirere rerum.
illa decus linguae iaciet regnumque loquendi
atque oculos menti, quiS DOSSit cernere cuncta 195 iunniuis Occultis naturae condita cauSiS. hinc et scriptor erit uelox, cui littera uerbum est, quique notis linguam superet cursimque loquentis eXuiluat longas noua per compendia voeeS. in uitio, bonus ut teneros pudor impedit annOS IOO magnuque naturae cohibendo munera frenat,
nec iecundus erit quid mirum in Virgine rin partus. Libantes noctem Chelae cum tempore lucisi er noun maturi post annum munera Bacchi mensurae tribuent usus ac pondera rerum 2OS et Palamedeis certantem uiribuS Ortum, qui primus numeros rebus, qui nomina SummiSimposuit certumque modum propriaSque figuraS.
hic etium legum tabulas et condita iura nouerit atque notis leuibus pendentia uerba a Ioet licitum sciet, et uetitum quae poena Sequatur,lierpetuus l)opuli priuato in limine praetor. non alio potius genituA Ait Seruius astro, qui leges potius posuit quam iura reteXit. denique in ambiguo fuerit quodcunque locatum 215
et rectoris egens, diriment examina Librae. Seorpion armatiit uiolenta cuspide cauda, ista, Sua cum Phoebi currum I er sidera ducit, rimatur terrues et SulciS Semina miScel. in bellum ardentes animos et Martia castra 22Oellicit et multo gaudentem sanguine ciuem nee Prueda quam caede magis. quin il sa Sub armis linX agitur : capiunt saltus SiluRSque Dei errant, nunc hominum, nunc bella gerunt uiolenta ierarum, nunc caput in mortem uendunt et funus harenae. 225
atque hostem sibi quisque parat, cum bella quieScunt. Sunt, quibus et simulacra placent et ludus in armis tantuS amor pugnae in , discuntque per otia bellum et quodcunque pari studium producitur arte. At quibus in bifero Centauri corpore sors eSt 23Onascendi concessa, libet subiungere currus ardentes et equos ad mollia ducere irena, et totis armenta sequi paSeentia campi S, quadrupedum Omne genus poSitis domitare magiStris, exorare tigris rabiemque auferre leoni 233 eumque elephante loqui tantamque at ture loquendo artibus humanis uaria ad spectacula molem. quippe ferae mixtum est hominis per sidera corpus imi OSitumque manet, quocirca regnat in illas. quaque intenta gerit curuato Spicula cornu, 24Oet neruos tribuit membris et acumina cordi et celeres motus nec delassabile l)eetus. Vesta tuos, Capricorne, fouet laenetralibus igneμ. hinc artes studiumque trahit. nam quicquid in uμu- ignis agit poscitque nouas ad munera flammas, 245
sub te censendum eAt: Serutari caeca metalla depositas et opes terramque ΘXUrere ueniS, materiamque manu certa duplicare reperiani
quicquid et argento fabricetur, quicquid et auro, quod ferrum calidi soluant atque aera camini 25 Oconsum=nentque ioci Cererem, tun munera Surgent.
addis et in uestes Studium mercemque iugaeem frigore brumalem Seruans per Saecula Sortem, qua retrahis ductas summa ad fastigia noetes nascentemque facis reuocatis lucibuS annum. 255 hi=ic et mobilitas rerum mutataque Saepe mens natat; et melior iuncta Sub piSce Senecta est, pars prior et Veneri miXto cum erimine Seruit.
Ille quoque, inflexa fontem qui In Oicit urna, cognatas tribuit iuuenilis Aquarius artes : a
cernere Sub terris undas, inducere terrisit Saque conuersis aspergere fluctibus astra
litoribusquo nouis per luxum illudere ponto et uarios fabricare lacus et flumina ficta et peregrinantes domibuS SuSpendere riuOS, 263
169 postque Benti. , codd. 162 metom M et Benti. , uictum α Π, uictum F. 164 resecti G. 173 nauecussit Postgate. 8celeris L C, sterilis F. 17ε aequoque L C 3, uitae quoque Thomas. 17s apparet Votio et tuit nune
Dro uiuit Vsi) yecorumque s , asparat, et spolio uiuit pecorumqtie Benti. 180 auet, hoc διυdium e8t Pontanus et Heringa. OO8tiδ-8uperbo8 F et rec. man. in marg. G, po8iti8-δuperbi8 cere. , 8ltperbi Breuer. 182 victo Rossberg. 183 frenis a s . pecudum β. 9rassantur G. 186 morte8que ii F. 188 puro V1, puero ceti. 18s a qυibus L C di xit G, uuit celt. et pro uar. Acr. G. 190 ore C F, opta β, apta Benti. motu8que cf. u. 291ὶ Becheri, nudo8que codd. . nodoque Scal. in adnot. et Benti. russisque Koestitia, Philol. 1881, 183. 191 t Benti. , codd. 19Α a. 195βF. qm3 Pingre, quα α F, qui Uλβ. 198 om. β. 200 bona 8 β. et t. in Ves, et F. bona δυnt Edis, inuito bona sunt Postgate, instento bonais : at Lenti. 202 quod a F. 203 librantes F. ii octe celeum G. uerbis tempore luci8 ei sex menses Significantur, quibus luX praeualet, uoce noctem ei, quibus nox regnat; finem illius et initium huius spatii Libra libati. e. leuiter tangit tempore i. o. per in musti recentis. 20ε damnauit Postgate. 205 men8urae G, mensura et L λβ, men-δurae et ceti. tempora β. 211 sequentur-Vq, sequetur L- M. 212 lumine a Vo. 21ε cum GL β et supra scr. et et quam GL, Latio posuit cum Broiter, v. damnauit Jacob. 217 Seor,iu8 F. armata α F, armoti β, corr. Ellis. Scorpius armatu8-caudam Heringa, armata uiolentum conspice Breiter. 221 multum Ly C β. 223 perarant Lin β, peraorant Ellis. 226 sinis α β. 228 pustnae est L C F, puona et Vu, pustria e8t M. 23ο om. C. 2M quaque Becheri, quouetre α β, quodque F. 2Α3 uastat uos L , festiuos C F, restat uos β. foues F. 2- aries L C. trahis F. 2εο esset L 3, abit Cartauit. bonas Haupt, opusc. II 342. flumina II, munia Benti. 2ε7 sepositas Postgate. terraeque-lienas F. 2g8uuplicari et arte α β, uuplicarier arte F, corr. HauΡt, v. damnauerunt Scal. et Denti. , manus certam duplicare
33쪽
a69 qui per aquas ueniunt operum ponteSque Sequun
266 millo sub hoc habitant artes, quas temperat Unda, 267 quippe etiam mundi iaciem sedesque mouebit
268 sidereas caelumque nouum uerSabit in Orbem. mite genus dulcesque fluunt ad sidera partuS, 27Opectora nec SOrdent, iaciles in damna ieruntur ;nec deest nec Superest census. Sic Drofluit urna.
Vltima quos gemini producunt Sidera Pisces, his erit in pontum studium uitamque profundo credent; in puppes aut puppibuS arma parabunt, quicquid et in proprios pelagus deSiderat usus, 276
innumerae ueniunt artes ; uix nomina rebues
Susticiunt, tot sunt paruae quoque membra cari
adde gubernandi studium, peruenit in astra
et pontum caelo uinuit. et nouerit Orbem, 28Oflumina lite et portus, mundi uentOSque neeeSSeestiamque huc atque illuc agilem conuertere clauum et frenare ratem fluctusque estindere rectos, nut remos agitare et lentas flectere tonsas ;et plauidum ductis euerrere retibus aequor 285 litoribusque Suis populos eXponere ensioSaut uncos celare cibis aut carcere fraudem.
naualeS etiam pugnas, pendentia bella attribuunt pelagique iniectos sanguine fluctus. fecundum genus est natis et amica uoluptaΗ 29Oet celeres motuΗ mutntaque cuncta Per Reuum.
Hos tribuunt mores atq ue has nascentibus artes bis sex materia propria pollentia Signa. sed nihil in semet totum ualet. Omnia uireScum certis sociant signis sub partibus aequis 2930t uelut hospitio mundi commercia iungunt conceduntque Suas partes retinentibus astris. quam partem Danaae ili Xere decania gentes. R numero nomen pOSitum est, quod partibus astra condita trieonis triplici sub sorte ieruntur 3OO0t tribuunt denas in se coeuntibus astries inque uicem ternis habitantur sidera signis.
sic altis natura manet consaepta tenebris et uerum in caeco est multaque ambagine rerum. nec breuis est usus nec amni compendia caelum,
uerum aliis alia opposita est et fallit imago 3o6
mentiturque suas uires et momina celat.
quae tibi non oculis, alta sed mente iuganda est caligo, penitusque deus, non fronte notandus. Nunc quae sint coni uncta quibuS, quoue ordine, reddam, 3IOno lateant aliae uires aliena per RSti R. namque Aries primam partem sibi uindicat ipsi, altera sors Tauro, Geminis pars tertia cedit. sic in t0r denas diuisum dueitur astrum totque dabit uires, dominos quotcunque recepit. diuersa in Tauro ratio est; nec parte sub illa 3I6cen Setur, Cancro primam mediamque Leoni, extremam Erigonae tribuit. natura per RStrum stat tamen et proprias miscet per Singula uireS. Libra decem partes Geminorum prima capeSSit, Seorpius adiunctas, Centauri tertia pars est. 32Ι nec quisquam numero discernitur, ordine cedit. Cancer in aduersum Capricorni dirigit astrum
biS quinas primum partes dignatus in illo temporis articulo, Sub quo cenSetur et ii Se, 325 quod iacit aequales luces brumalibus umbris cognatamque gerit diuerSo in cardine legem ;alterius partis periundit Aquarius ignes ;quem Subeunt PisceS extremo Sidere Cancri.
ut Leo consortis meminit sub lege trigoni 33o
Lanigerumque ducem recipit Taurumque quadrato coniunctum sibi ; sub Geminis pars tertia tertur,h0S quoque contingit per senos linea flexus. Praecipuum Erigone Cancro concedit honorem, cum tribuit primam partem : uicina relicta est 333 uicino, Nemeaee, tibi; parS iPSiuS una eSt, quae fastidito concessa est iure potiri. sod Libra exemplo gaudet pariterque regentem noctes atque dies diuerso in tempore secum Lanigerum Sequitur ; ueris iuga temperat ille, 3 io haec autumnalis componit lucibus horas. nulli concedit primam traditque sequenti uicinam partem ; Centauri tertia Summa pest. Scorpios in prima Capricornum parte locauit; alterius dominum iecit, cui nomen ab undiS ; 343 extremas uoluit partes sub PiScibus esse. at qui contento minitatur Spistula neruo, Lanigero primas tradit sub iure trigoni ut medias Tauro partes GeminiSque Supremas. nee manet ingratus CapricornuS crimine turpi, 35o sed munus reddit Cancro recipitque receldus principiumque sui donat ; coniuncta Leoni regna ferunt summas partes et Virginis eSSe. fontibus aeternis gaudens urnaque clusenti
iura sui Librae permittit prima regenda . 385 haerentisque decem partis Nopa uindicat ipsi:
summas Centaurus retinet iuuenile per astrum.
iam superant gemini Pisces, qui sidera claudunt: Lanigero primos tradunt in finibus usus 339
perque deuem mediaS parteS tu, Τaure, receptus ;quod SupereSt, ipsi Sumunt utque Orbe ieruntur eX tremo, Sic et sortis pars ultima cedit. haec ratio retegit latitantis robora mundi in plurisque modos repetitaque nomina caelum diuidit et melius sociat, quo Sael IuS, Orbem. 365 nuc tua sub titulis inllantur pectora notis ;dissimulant, non ostendunt mortalibus astra. altius est acies animi mittenda sagacis, inque alio quaerenda manent iunctisque sequendum uiribus. et cuiuS Signi quiS parte creatur, 37Oeius habet mores atque illo nascitur RStro. t talis per donas sortes natura feretur. testis erit uarius sub eodem Sidere fetuH, quodque in tam multis animantum milibuS, iiii O quae ueniunt Signo, tot Sunt, uot corpora, moreμ, et genus eXternum referunt aliena per RStra, 376 conlusique fluunt partus hominum atque ferarum.
scilicet in partis iunguntur condita plures diuersasque ierunt proprio sub nomine leges.
266 legitur in codicibus post 269, huc reuocauit pro codicum quae forma scribens qui Immisch ; per aqua8 h. e. aquae ductibus ; collocat post 267 Scal. ; post 269 transponit 267 tum 266 scribens quae per aquas nauant operam Postgate. fonte8que Salmasius, Plin. exerciti. p. 738, probat Postgate. sequentur αM F. u. damnauit Benti. 270 ab sidere Scal. 276 in G, et ceti. arma naualia et ad aggrediendum et ad defendendum. 280 uinxit set Luc. Mueller l. l. p. 408. 282 illuc. huc LCβ. alissem G, calistinem uel calistine ceti., corr. Susius. 283 es indere L*F, effundere ceti. 284 remis assere L Cs F. inflectere codd. , corr. Soal. 285 F, quid ceti. euertere a F. 289 luctus α β. 290 nautis GL CF. uoluntas II β et Ρro uar. scr. G. 298 Danaae Postgate, decanae GI 'F, deuetnae ceti. , Graiae Benti. decanteα α 299 numen L C, numem β. 303 conspectα α β. 30ε caeno GL, caelo CF. que Om. G. 307 momina Scia. , nomina codd. , numinα Fay. 308 alia α β. 312 om. CF. post 313 collocantur III 400-682, tum IV 1 9, denique IV 314 sqq. in α, notis in marg. genuinus Ordo restitutus est. 31g in ter L, inter coit. densas a F. dicitur a M. 316ulia Benti. 318 erissone ed. princ., trisone G, ersonem ues erisonen ceti. 321 adiuncta codd. , corr. Benti. ναὶ δ e8t Scal. , pαrte8 GV 3, parte C F. 326 umbris ed. princ., undis codd. 328 ionem G. 330 sublestit G. 333 his-senas
G. flexos L C R. 335 cui β F. 336 nemee codd. 338 extemplo α β. 3go ueris editt. vett., uerbis α β, ut bis F. 3Α1 hie G C F, hae D. lucidus α F, luculus R. 3Α3, 3M collocant post 3Α8 α β. 3Α5 cui nomen fecit a F. 352 que om. G. 366 nγα ed. princ., nota dodd. 357 iuuenale II C β. 359 Laniferos G. 361 1itque Bbenti. , atque GDCF, quae I λβ. 363 latrantis α. 36ε repetit atque G Is C β. ominae G. 366 nodis L C ntidis Edis. 367 ostentur α β. 368 immittendα Thomas. 369 quaerendo L s. monent Scal. , mali α, mala quid β, mαnet F. cunctis G, cunctisque L. quaerendum saliquid Ellisin aliud Cartauit. 375 coriore a. 378 fartus G Lλ. II. F
34쪽
34M. MANILI ASTI ONOMICON LIB. IV
nec tantum lanas Aries nec Taurus aratra 38Onec Gemini musas nec merces Cancer amabit, nec Leo uenator ueniet nec Virgo magistra mensuris aut Libra potens aut Scorpius armiΗCentaurusque ieris, i i Capricornus et undis ipse suiA Iuuenis geminique per aequora PiSeeS ;mixta sed in pluris sociantur sidera uires. 386 multum, inquis, tenuemque iubes me terre laborem 396 rursus et in magna mergis caligine mentem, 388 cernere eum facili lueem ratione uiderer. tu ad quaeri8, deuS QSt. conariS Senndere caelum
39o fataque fatali genitus cognOScere lege 39 Iet transire tuum peetus mundoque potiri. pro pretio labor est, neu sunt immunia tanta.
nec mirere uine fleXus rerumque entenRS.
admitti potuisse sat est. Sint cetera nOStrR. 395393 at non periossis iugiet te montibus nurum, obstabitque suis opibus superaddita tellus. ut ueniant gemmae, totus transibitur Orbis,
nec lapidum pretio pelagus cepiSSe pigebit.
rennua solliciti consummant uota coloni ; 4 et quantae mercedies erunt fallacia rura liser aeremus lucrum Iinui Martemque Sequemur in PraedaS. pudent tanto bona uelle eadusta lluxuriae quoque militia est, uigilatque ruinis uenter, et ut perenni, SuSpirant SaeΡe nepoteR. quod caelo dabimus, quantum eSt, quo VeneRt
omnel 4o6 impendendus homo est, deus esse ut possit in
hae tibi nascentum mores sunt lege notandi. Nec satis est signis dominantia discere signa per denos numeros, et quae sint inSita cuique ;Sed proprines partes ipsRA Spectare memento 4 II uel glacie rigida S, uel quas eXusserit igniS et Sterilis utroque ; tamen, quRS largior umor
mixtis uiribus et uario consurgunt sidera teXtu. 4 Is est aequale nihil. torren μ aspice tractus set maris eque nrtis iugientia flumina ripis. crimen ubi sue frequens, et laudi noxia iuncta
sic sterilis tori sens laetis interuenit aruis ac subito rumpit paruo discrimine letus. 42Oet modo portus erat pelagi, iam iacta Charybdis, laudatique credit post paulum gratia ponti.
it nunc per Scopulos, nunc campis labitur rem ni aut iaciens iter Rut quaerens curritue redituo. Aio etiam caeli partes uariantur in nStris ; 425 ut signum a signo, sic a Re diserepat ipsum
momento luse negat uireS uictumque Salubrem,
quodque per has geritur parteS, Sine fruge creatur aut credit reus multis sentit bona mixta querellis. hase mihi signandae proprio sunt carmine ParteS. sed quis tot numeros totiens sub lege reterre, 43 It it partes iterare queat, tot dicere Summari perq/te PariS cauesus iaciem mutare loquendi rincipimus si uerba, piget, si gratia deerit, in uanumque labor cedit, quem deSpicit RuriS. 435 sed mihi per carmen fatalia iura ferenti et Sacros caeli motus ad iussa loquendum est; nec fingenda datur, tantum monstranda figura. Ostendisse deum nimis est; dabit ipse sibimet
pondera. nec faes est uerbis Suspendere mundum ;rebus erit maior. nec parua est gratia nostri 44 Ioris, si tantum poterit signare cauenda. accipe, damnandae quae Sint per Sidera parteS. Lanigeri pars quarta nosset nec SeXta SalubriS ;septima par illi ac decuma est decumaeque Se unda, quaeque duas duplicat SummaS Septemque nouemque, . 446 unaque uiginti numeris pars addita laedit, et quinta et duram consummat Septima partem. Tauri nona mala est, similis quoi tertia pars est POSt decumam, nee non decumae pars Septima iunctabisque undena nocens, et biS duodena nocenteS, 45 Iquaeque decem trisque ingeminat iraudatque duobus triginta numeros, et tum triceSima Summa PSt. Pestifera in geminis pars prima et tertia Signis, Septima non melior, ter quinae nOXin par eSt, 458 unaque bis denis breuior nocet unabue maior, et similis noxae ueniet uicesima quinta, cumque duae subeunt, uel cum Se quattuor addunt. Nec Cancri prima immunis nec tertia pares est nee SeXta, Octaua est Similis ; decumaque peracta prima rapit; nec ter quinae Mementior uSuS. 46ΙSeptima post decumam luetum et uicesima portat et quinta accedens et septima nonnque Sunam R. Tu quoque contactu primo, Nemeaee, timendus
et quarta Sub parte premis, bis quinta salubri 465
terque caret eaelo, uiuesima et altora laedit, et tribus appositis uitium est totidemque Seeutis, ultima nec prima melior tricesima parS QSt. Erigonae nec pars prima eSt nec SeXtR, nee uniund decumam nec quarta nec Octaua utiliS unquam ;proxima uiginti numeris et quarta timendae 47set quae ter decumam claudit sors ultima partem. Et quinta in Chelis set septima inutilis uestu tertia et undecimae, deerimaeque et Septima iuncta, quartaque bis denis actis et Septima, et ambae 478
quae numerum claudunt nona et triceSima partes.
Scorpius in prima reus est, qui tertia par est et sexta et decuma set quae ter tibi quinta notatur undecimam geminans, et quae uiuesima quinta eSt
Si te fata sinant, quartam ne Selixe ΡRTtem Contauri; iuge et octauam ; bis SeXque pernetiS, octo bis aut denis metuendus dicitur Rer, 380 urata G. 381 amauit α β. 38 feri sioni G Lλ, sepi sioni β. 385 tui α β, tuis Ellis. 387 uultum α, vultu β. 388
35쪽
cumque iterum duodena refert aut terna deeemque aut septena quater, uel cum ter dena fi urat. 483Nec pars optanda est Capricorni septima ; nona consentit, decumamque SequenS quam tertia signat, et tribus aut una quae te, uieeSima, fraudat, quaeue auget quinta, numero uel SeXta teretur. 489
. damnanda est decumae Suecedens prima peractae tertiaque et quinta, et numero quae condita nona est
et post uiginti prima et uicesima quinta,
cumque illa quartam accumulanS uicesima nona.
Tertia per geminos et quinta et septima Pisees undecima, et decumae metuenda est Septima iuncta, et quinta in quinos numeroS reuocata, duaSque 496
accipiens ultra summaS metuenda teretur.
Hae partes sterilem ducunt et frigore et ignistera uel sicco uel quod superauerit umor, si rapidus Mavors ignes iaculatur in illum, soo
Nec te perceptis Signorum cura relinquat partibus ; in tempus quaedam mutantur et ortu accipiunt proprias uires ultraque remittunt. namque ubi se Summis Aries extollit ab undis sos et ceruice prior fleXa quam cornibus ibit, non contenta Suo generabit pectora censust dabit in praedas animos Soluetque pudorem. tantum audere iuuat. Sie ipse in cornua fertur, ut ruat et uincat. non illos sedibus isdem 5 Iomollia per placidas delectant otia curaS, sed iuuat ignotas Semper transire per urbes scrutarique nouum pelagus totius et esse
orbis in hospitio. testis sibi Laniger ipse,
cum vitreum findens aurauit uellere pontum 5I3 orbatumque sua Phrixum per lata sorore Phasidos ad ripas set Colchida tergore ueXit. At quos prima creant nascentis sidera Tauri, fominet incessunt. nee longe enu Sa petenda eSt, si modo per causaS naturam quaerere faS est. 52o auersus uenit in caelum diuesque puellis, Pleiadum paruo referens glomeramine Sidus. accedunt et ruriS OpeS, propriaque iuuencum
Sed Geminos aequa cum profert unda tegitque 323 parte, dabit studia et doctas producet ad artes; nec triste ingenium, sed dulei tincta lepore
corda creat vocisque bonis citharaeque sonantis instruit et dotes saltus cum pectore iungit. At niger obscura Cancer cum nube teretur, 33o
auae uelut eXutus Phoebeis ignibus ignis doseit sit multa fuscat caligine Sidus, lumina deficient partus, geminamque creatiS mortem fata dabunt. Se quisque et uiuit et sestert. Si cui per summas auidus produxerit undas 333
ora Leo et seandat malis hiscentibus Orbem, ille patri natisque reuS, quaS ceperit il)Se, non legabit opes censum que immerget in ipso. tanta fames animumque cibi tam dira cupido corripit, ut capiat Semei nec compleat unquam, S O inque epulas iunHS reuOeet pretiumque Sepulcri. Erigone SurgenS, quae reXit Saecula ΡriSca iustitia rursusque eadem labentia iugit, alta per imperium tribuet instigia summum roetoremque dabit legum iurisque saerati 5 3 sancta pudicitia diuorum templa colentem. Sed cum autumnales coeperunt Surgere Chelae,ielix aequato genitus Sub pondere Librae ;iudex examen sistet uitaeque neeisque imponetque iugum terris legeSque rogabit. 35O illum urbes et regna trement nutuque regentur unius; et caeli post terras iura manebunt. Scorpius extremae cum tollit lumina caudae, si quis orit stellis tum sustra gantibus OrtuS, urbibus aug0bit terras iunctisque iuuencis 353
moenia Succinctus curuo deseribet aratro aut sternet positas urbes inque nrun reducet oppida et in domibus maturus reddet aristaS. tanta erit et uirtus et cum uirtute poteStas. Nec non Arcitenens prima cum ueSte resurgit, 36Opectora clara dabit bello magnisque triumphis
conspicuum patrias uietorem ducet ad arces, altaque nunc statuet, nunc idem moenia uertet.
sed nimium indulgens rebus fortuna secundis inuidet in facie saeuitque asperrima ironii. 565 horrendus bello Trebirem Cannasque lacumque ante fugam tali pensabat imagine uictor.
Vltimus in caudae CapricornuS Reumine Summo
militiam ponto dictat puppisque colendae
dira ministeria et uitae discrimen inertis. 57o Quod si quem Sanctumque uelles caStumque probumve,
hic tibi nascetur, cum primus AquariuS ΘXit. Neve sit in primos animus procedere Pisces :garrulitas odiosa datur linguaeque uenenum uerba maligna nouas mutanti S Semper ad RuriS, 575
crimina per populum populi ferre ore bilingui. nulla fides inserit natis, sed summa libido
ardentem medios animum iubet ire per ignes. scilicset in piscem sese Cytherea nouauit, cum Babyloniacas summersa profugit in undas 58Oanguipedem alatos umeros Typhona ierentem inseruitque SuOS SquamOSiS piscibus ignes. nee solus fuerit geminis sub Piscibus ortus :irator erit, dulcisue Soror, materue duorum.
Nunc age diuersis dominantia sidera terris 383
collocat Benti. II 232 pars est prima nocens umentis fundentis codd.) 8emper Aquari. 90 est. et Benti. 8uccendens GL 3. 691 quinta e8t codd. , corr. Scal. nona Breiter, non codd. 692 quinta. nonα ri, noua M. e8t adit. M. 693 accumulant GL, accumulat ceti., corr. Scal. 500, 601 damnauerunt Fay et Jacob. rapidos Benti. , probat Postgate. iaculetur M. 501 Saturnus codd. , Saturnusue Benti. 8uam Benti. , 8umet a, fumet β, 8ummet F, gerit Postgate. colores L , dolores C, phoebus uecα ἰαbores β, uapores Benti. , probat Postgate. 609 tαnta α. audire α F. 510 G, ceti. ruat G L ruit C F, ruet β. et a F, ut β. illos Benti. , ullus β, uili8 ceti. idem α F. 511 deludant G. curam a. 512 Onotαs et supra a scr. o L C, orbes L 3, orbe C, Onotum-orbem F. 51ε sibi G, tibi coit. 617 teroo LλM, temta I p C F, eruo Vq. uexit G, revexit ceti. 519 feminea α β. incelli G, iacet Ly, iaceat O, iliceat ireceant F, corr. Benti. 522 ulomerabile codd. , corr. Gronouius. b23 accedent L Cβ F, Ρrobat Postgate. et rursus a F. iuuencum genetivus, cf. Verg. Aen. IX 609. 62ε nocte G, docte LC. 625 profert cum a F. uincla GL C, uinculet cossit F. 629 saltus. sanetas Immisch ; dotem cantus cum pectine Benti. 531 sutu8 β, extinctus F, Ρrobat Benti. , exustus Jacob, qualiter exustus Ellis, qu uiter exutus Cartauit, Revue crit. 1892, II p. 28. 632 ue fuit G, defuit Edis. 533 pa) t us Lenti. , artus G F, arctus ceti. 636 quoi Scal. , qui α β, quis F. 537 patris G , natis G. 638 lessauit L C β. censuque inmerstitLCβF. ipsa GU. 63s et Og0 damnauit Benti. cibi Scal. , sibi codd. dura C. 5ε1 mula a. retitet G, reticet L funusque litet Ellis, funusque citet Postgate. 6- tribuit codd. , corr. Jacob. 6ε9 examen Benti. , extranea GII, extrema L* C, eaeter α β, extremae F. b51 noluetuque GVs . oerentur G. 653 emtraneae G Li. tollet β, probant Jacob et Ellis. 556 8 cinctis α ri, prius o expunxit G. 568 reddit 560 primo eum uespere auruit Ellis. 662 ducit L C. 563 statui -uertit L Cis. 666 locumque GiLC. 569 in ponto LCβF. dieret L C 3. 570 dura F. 671 probumque F. 573 Lene si in Scal. , et α β, ut F, post et spatium IV liti. G. primis a, primu8 β. animu8 Om. GLλ. pro lueere G, ne uero sit te primO8 yroducere Benti. 57ε mouentum a Vq. 575 mouentum-mutanti semper et Ellis, mouentum instant hi Cartauit. b76 damnauit Scal. ferre. seret Benti. , pol et ferre Immisch. 578 iubet Benti. , libet codd. , iuuat Breiter. 57s nouauit editt. vett., notauit codd. 580 babilonias a F, babitonia Vq. summersa M F, ca8u8 G,eα8um mer8α Sed mer8α eXPunxit) L, ca8um C, cassum mersa ri, passura Ellis, casu usti me cf. Ouid. fast. II 467 Immisch. 681 alato3 humeroa et Pro uar. Scr. alatia humeri8 G, cf. Postgate i. c. p. 15, u. damnauit Benti. b8ε erat V C F.
36쪽
36 M. MANILI ASPRONOMICON LIB. IV
Dercipe. Sed Summa est rerum referenda figura. Hiattuor in partes caeli discribitur orbis :nas uentemque imumque diem mediosque calores teque, Helice. totidem uenti de partibus isdem erumpunt Secumque gerunt per inania bella. 59o asper ab RXe ruit BoreaA, fugit Eurus ab ortu, Auster amat medium solem Zephyrusque proiectum. hos inter binae mediis e partibuS aurae exspirant similes mutnto nomine flatus. ipsa natat tellus pelagi lustrata corona 595 cingentis medium liquidis amplexibus Orbem inque Sinus lionium restipit, qui uespero ab RStro admissus dextra Numidas Libyamque calentem adluit et magnae quondam Carthaginis arceS litoraque in Syrtis reuocans sinunta uadosas 6oo rursus Hie ad Nilum derectis fluctibus exit. laeua freti casedunt Hispanas aequore gentiSteque in uicinis haerentem, Gallia, terris Italiaeque urbses dextram sinuantis in undam HSque canees nil, Scylla, tuos avidamque Cliarybdim. hac ubi se primum porta mare fudit . . . , 6O6 enatat Ionio laxasque uagatur in undaS. et prius in laeuam se effundens circuit omnem Italiam, atque Hadriam comitatur nomine Pontu',
Eridaniquo bibit suetus ; secat aequore 'bellum, 6 IOIllyricum Epirumque lauret claramque Corinthumot Peloponnesi patulas circumuolat OrRS. rursus et in laeuum refluit vastoque receSSU
Thessaliae fines et Achatea praeterit arua. hie pontus iuuenisque iretum mersaeque Duellae truditur inuitum faucesque Propontidos repto 6I6 Euxino iungit ponto Maeotis et undis, quae tergo coniuncta manet pontemque miniStrat. inde ubi in angustas iterum se navita faueeSHellespontiacis reuocatus fluctibus effert, 62o Icarium Aegaeumque secat laevaque nitentis miratur populos Asiae totidemque tropaea uot loca et innumeras gentes Rotamque minantem uotibus, et Cilicum populos Syriamque seruStam, ingentique sinu fugientes aequora terraS, 625 donec in Aegyptum redeunt curuata per undaΗ litora Niliacis iterum morientia ripi S. haec medium terris circumdat linea pontum atque his undarum tractum constringit habenis. millo laeoni modiae diffusa per aequora terrae. 63OSardiniam in Libyco signant uestigia plantae,
Trinaeria Italia tantum praecisa receSSit. aduersa Euboicos miratur Graecia monteS, et genetrix Crete civem sortita Tonantem.
Aegypti ut Cypros pulsatur fluctibus amnis. 635
totque minora solo tamen emergentia ponto litora et aequalis Cyclades Delonque Rhodonque 'Aulidaque et Tenedon uicinaque Corsica terriS litora Sardiniae primumque intrantiA in Orbem oceani uictricem Ebusum et Balearica rura. 64O innumeri surgunt scopuli monteSque Per altum. Nec tantum ex una pontus Sibi parte reelu Sit faucibus abrelitis orbem ; nam litora plura impulit Oceanus propius, Sed montibuA altiAest uetitus, totam ne uinceret aequore terram. 645 namque inter Borean ortumque aestate nitentem
in longum angusto penetrabilis aequore fluctus peruenit et patulis tum demum iunditur aruis Caspiaque Euxini similis facit aequora ponti. altera Aub medium solem duo bella per undas 63o intulit Oceanus terris. nam Persica fluctus arua tenet titulum pelagi praedatus ab iSilem, quae rigat ipse locis, latoque infunditur Ore nec procul in mollis Arabas terramque ferentem delicias uariaeque nouos radicis odores 655 leniter rediundit gemmantia litora luantia Set terrae mare nomen habet; media illa duobus.
Φquondam Carthago regnum sortita sub armis ignibus Alpinas cum contudit Hannibal arees fecit et aeternum Trebiam, Cannasque Sepulcris 66o obruit, set Libysen Italas infudit in urbes.
huic uarias pestes diuersaque monstra ferarum concessit bellis natura infesta futuris :horrendos angues habitataque membra ueneno et mortis pastu uiuentia, crimina terrae ; 665 et uastos elephantas habet, saevosque leoneSin poenas fecunda suas parit horrida tellus, et Portentosos cercopum ludit in ortus ac sterili peior siccas intestat harenas,
donec ad Aegypti ponat Sua iura colonos. 67O inde Asiae populi diuesque per omnia tellus ;auratique fluunt amnes, gemmiSque relucet PontuS, Odoratae spirant medicamina siluae.
India notitia maior, Parthique uel orbis alter, et in caelum Surgentis moenia Tauri, 675 totque illum circa diuerso nomine genteSad Tanaim Seythidas dirimentem fluctibus urbes ;Maeotisque laeus Euxinique RSrera ponti. aequora et eX tremum Propontidos Helisespontum
hanc Asiae motam posuit natura potentis. 6SOuod superest Europa tenet, quae prima natantem iactibus excepitque Iouem taurumque resolui Pondere paSSa Suost: ignique onerique leuauit. 586 fyuris G. 587 deseribitur codd. , corr. Buocheler, Mus. Rhen. 1858, 602 sq. 588-L 3. imumque
Becheri, ipsumque codd. , t 8umque Bonincoiitrius. 590 uerunt om. G. 591 uerus G. 592 peractum Ellis. 595 uacat GL: C, notat F. 597 uesper Vq, uespere F. atro F. 599 adluit Benti. , abluit α F, aluit β. 600 uadosis a Vo. 601 nihilum α β. uirectis G F. 602 caedunt. alludunt 'Voltjor, de Manilio poeta p. 34, accedunt Postgate. aequora β.606 ac a F, atque Ellis. finem us. Om. α β, ab illa F, aperto emicat Benti. , iniqua Jacob, ab arta Rossberg. 607 et rinta, a F. 608 laeuam se Gronouius, leuas codd. 609 atque om. β. comitatur Becheri, conmutatu8 V2, comitatu3 ceti. pontum GF, ponto ceti., corr. Bechert. Italiam, Hadriaco mutatum 1 mina ponto Gronou. , probat Benti. 610 vel ι in F, laeuum Scal. , Probant Betiti. et Jacob, Ellis. sequiturque rebelle Ca rtauit. 612 peloponensi α. 615 hinc intra Benti. , hic penitus Jacob. 616 artae odiit. vett., Denti. 618 poni Mnque IIOD. , probant Scal. et Benti. 619 Di/ces. partes C F. 623 quod L Cβ. actamque Becheri, arcumque a F, aurumque β, Taurumque IS. VOSSius, Catuli. LXIV 105, p. 204. 629 habe=iis Scal. , harenis codd. 63g est Rossberg. crete cod. Oxon. teste Ellisio, creta a si, cretae F. 635 Amisti Scal. at Rossberg, Amyptia GV β, pulsatur cipros ammtia L-C F, Ellis. anin Benti. , Omnis codd. uersum excidisse uidit Scal. 636 sola a. tamen. taceo Doruillius ad Charit. - P. 371. 8alo- pontus litora habet, qualis BOAsberg. 638 Aulidaque. fortasse A Bochori. tenodum α, tenedum β. 639 queom. G. orbe a H. 6g0 uictrice II β. mebusum C, melius usum β. Meona C F. 6 2 reclu8us codd. , corr. Benti. 6 3 obicibus ruptis Benit. 6- oceano potius codd. , corr. Immiscli., scit. Orbi h. e. τῆ οἰάου μενη. Oceano penitu8 Ellis, cf. Postgate i. c. p. 40. 6Α6 boream LC. 6g7 lonsto a F. 650 per tinde a V per inque II, perinde Rosia)erg. 661 iam GII. 662 tenet ed. Ρrinc., tenent codd. 653 rwat Scal. , restat GUβ, et mit L-CF. Ore Benti. , ω'be α β, orbi F. Ρost 657 uersum excidisse Libyae nomen continentem uidit Scal. , multa deesse notat Benti. 659 albinasLλ, albanas GL*CF. contundit cum L β, cum contulit C. 660 aeternum Lenti. , aeternam α β, aeterni3 F. 661
37쪽
M. MANILI ASPRONOMICON LIB. IV 37
ille puellari donauit nomine litus
et monimenta sui titulo sacrauit amoris. 685maXima terra uiris et fecundissima doctis urbibus : in regnum florentes oris Athenae, Sparta manu, Thebae diuis, et rege uel uno
princeps illa domus, Troiani gratia belli, Thessalia, Epirosque potens uicinaque ripis 69o
Illyris, et Thrace Martem sortita colonum ;M stupefacta suos inter Germania partuS, Gallia per census, Hispania maxima belli, Italia in summa, quam rerum maXima Roma imposuit terris caeloque adiungitur i9Sa. 695hos erit in fines Orbis pontuSque voeanduS, quem deus in partes et singula diuidit astra ac sua cuique dedit tutelae regna per orbem, et PropriaS gentes atque urbes addidit altas, in quibus assererent praestantes Sidera uires. 7OOnc uelut humana est signis discripta figura, et quamquam communis eat tutela per Omne corpus, et in proprium diuisis artubus exstat: namque Aries capiti, Taurus ceruicibus haeret; bracchia sub Geminis censentur, Ρectora Canero ;te Se uine, Nemeaee, uocant teque ilia, Virgo ; 7o6 Libra colit clunes, set Scorpius inguine regnat; et femina Arcitenens genua et CapricornuS nninuit; cruraque defendit Iuvenis, uestigia Pisces)sio alias aliud terras sibi uindicat astrum. 7 IOIccirco in uarias leges uariasque figuras dispositum genus est hominum, proprioque colore formantur gentes SOetataque iura per artuSInateriamque parem priuato foedere Signant. flava per ingentes Surgit Germania partuS. 7IS Gallia uicino minus est iniecta rubore. asperior solidos Hispania contrahit artus. Μartia Romanis urbis pater induit Ora Gradivumque genus miscens bene temperat artuS. perque coloratas subtilis Graecia gentes 72ogymnasium praefert uultu fortesque palaeStrRS. et Syriam produnt torti per tempora erines. Aethiopes maculant orbem tenebrisque figurant Pertusas hominum gentes. minus India tostas progenerat mediumque iacit moderata tenorem. 725 Iam propior tellusque natans Aegyptia Nilolonius irriguis inluseat corpora etampi S. Phoebus harenosis Afrorum puluere terries exsiccat populos ; et Μauritania nomen oris habet titulumque suo ieri ipsa colore. 73Oadde sonos totidem vocum, totidem insere linguas et mores pro Sorte pares ritusque locorum; adde genuS proprium simili sub semine frugum
et Cererem uaria redeuntem meSSe per orbem
nec paribuS siliquas referentem uiribus omnis ; 733 nec te, Bacche, pari donantem munere terrari atque alias aliis fundentem collibuA uuas ;cinnama nec totis passim naseentia campiS; diuersaΗ pecudum facies propriasque ferarum set duplici clausos elephantaS carcere terrae. 74O quot partes Orbis, totidem sub partibus orbes ;et certis discripta nitorii regionibus astra
periunduntque suo subiectaS aethere genteS. Laniger in medio sortitus sidera mundo
Cancrum inter gelidumque Creuerum per temporaueris 743
asserit in uires pontum, quem uicerat iPSe, uirgine delapsa cum iratrem ad litora uexit si minui defleuit onus dorsumque leuari. illum etinui uenerata colit uicina Propc citis j et Syriae gentes et laXO Persis amictu 73o uestibus ipsa suis haerens, Nilusque tumescens in Catierum, et tellus Aegypti iuSSa natare. Taurus habet Seythiae montes ASiamque potentem et molles Arabas, siluarum ditia regna.
Euxinus Scythicos pontus sinuatuS in arcus 753 sub Geminis te, Phoebe, colit. post braeelita iratrisi ultimus est positus Ganges et decolor Indus. ardent Aethiopes Cancro, cui plurimus ignis, hoc color ipse docet. Phrygia, Nemeaee, potiriS, Idaeae matris famulus, regnique ferocis 76o Cappadocum Armeniaeque iugis ; Bithynia diuosto colit et Alaeetum tellus, quae uicerat orbem. Virgine sub casta felix terraque marique est Rhodos, hospitium recturi principis orbem,
tumque domus uere solis, cui tota sacrata est, 765 cum caperet lumen mi ni sub Caesare mundi. Ioniae quoque sunt urbes et Dorion rurn,
Arcades antiqui celebrataque Caria iam a. quod potius colat Italiam, si seligis, RStrum uam quod cuncta regit, quod rerum pondera nouit,esignat summas et iniquum Separat aequo, 77Ι tempora quo pendent, coeunt quo noXque diesque 3 Hesperiam Sua Libra tenet; qua condita Roma orbis et imperio retinet discrimina rerum
lancibus et positis gentes tollitque premitque 773
qua genituS cum fratre Reuiues hanc condidit urb0m Jet propriis frenat pendentem nutibus orbem. interius uictae sidus Carthaginis arces ot Libyam Aegyptique latus donataque rura Cyrenes lacrimis radiatus Scorpius acer 78o eruit, Italiaeque tamen respectat ad undas Sardiniamque tenet tu SaSque per RequorR teri RS. Gnosia Centauro tellus circumdata ponto paret, et in geminum Μinois filius astruml ipse uenit geminus. celeris hinc Creta sagittas 783
asserit intentosque imitatur sideris areus.l insula Trinacriae fluitantem ad iura sororem subsequitur Creten sub eodem condita Signo ;proximaque Italiae et tenui diuisa profundo Ora paris Sequitur legeS nec Sidere rupta eSt. 79O tu, Capricorne, regis quicquid sub sole cadento
est positum gelidamque Helicen quod tangit ab illo :68ε et 685 damnauit Benti. illa a. luetus α, fluetvs F. 685 sui. sub L , sub hoe C F. honoris G. 687 orbibus 3. 688 Thebae odiit. uolt., thebas codd. diciisii GL CF. 689 collocat post 686 Scal. , damnauit Benti. Pella I.
38쪽
38 II. MANILI ASI NONOMICON LIB. IV
Hispanas gentes et quot fert Gallia diues,
teque ieris dignam tantum, Germania, matrem asserit ambiguum sidus terraeque mariSque 793 aestibus assiduis pontum terraSque tenentem. Sed Iuuenis nudo toruintus mollior actu
Aegyptum ad tepidam Tyriasilue reoedit ad arces et Cilicum gentis uicina et Aquariu S RI HR. Piscibus Euphrates datus est, ubi Disce sub retro, 8 cum iugeret Typhona, Venus subsedit in undis. magna iacet tellus magnis eireumdata riliis Parthi seu Parthis domitae per saecula MenteSBaetraque 'aetherios, Babylon et Susa 'spimosque nominaque innumeris uix ampleetenda figuris Sosot Tigris et rubri radiantia litora ponti. sic diuisa manet tellus per Sidera cunein, e quibuS in proprias partes sunt iura trahenda ;nnmque eadem, quae Sunt Signis, commerein Seruant; utque illa inter se coeunt Odioque repugnant, SI Onune ad uel Sa polo, nune et coniuneta trigono, quaeque alia in uarios affectus causa Rubernat: sic terrae terris respondent, OrbibuS OrbeS,
litora litoribus, regnis contraria regnR; sic erit et sodes iugienda petendaque cuique, 8I5 sic speranda fides, Sic et metuenda pericla, ut genus in terram caelo descendit ab alto. Percipe nune etiam, quae sint ecliptica Graio
nomine, quod certos quasi delassata per annos nonnumquam cessant Sterili torpentia motu. Saosellidet immenso nihil est aequale sub aeuo perpetuosque tenet floreS unumque tenorem, mutantur sed cuneta die uarirentque per RΠΠΟΝ, et ieeunda suis absistunt frugibus arua continuosque negant partuΗ esseta creando. 825 rursus quae fuerunt steriles ad Semina terrae,
post noua susticiunt nullo mandante tributa. concutitur tellus ualidis compagibus haerens subducitque solum pedibus, natat orbis in ipso, et uomit Oceanus pontum sitiensque resorbet 83onec sese ipse capit. sie quondam mea Serat Orbem, humani generis cum solus constitit heres Deucalion seopuloquo orbem DOSSedit in uno. nee non eum patrias Phaethon temptauit listbonas, arserunt gentes, timuitque incendia caelum, 833
iugeruntque nouas ardentia sidera flammas, atque uno timuit condi natura sepulcro. in tantum longo mutantur tempore eunetnatque iterum in semet redeunt. Aio temΡOre Certo Signa quoque amittunt uirees Sumuntque 1 OCOΡtnμ.
cauSa patet, quod luna quibus deiecit in astris, S i orba sui fratris noctisque immersa tenebri S. Quin medius Phoetu ra dios intercipit orbi μ. nee trahit ad se tum, quo fulget, Delia lumen, haec quoque signa suo pariter cum Sidere languent incuruata simul solitoque exempta uigore 8460t uelut elatam Phoeben in itinere lugent. ipse doeet titulus causas, ecli litica Signa diXere antiqui. pariter sed bina laborant nee uicina loco, Sed quae contraria fulgent, 85o sicut luna suo tune tantum deficit orbe,
cum Phoebum aduersis currentem non uidet astriR. nee tamen aequali languescunt tempore euneta, sed modo in asseetus totus producitur annuS, nune breti ius lassata manent, nunc longius astra 835 exceduntque suo Phoebeia temi Ora eRSu.
atque ubi periectum est spatium, quod cuique dica
impleruntque suos certa statione labores bina per aduersum caelum fulgentia signa :tum uistina labant ipsis linerentia signis, 86o quae prius in terras ueniunt terraSque relinquunt, Sidereo non ut pugnet contrariuS Orbi, Sed quia mundus regit cursus, inclinat et ipse
amiSSRSque negat uirees nec munera tantaneo similis reddit noXns. locus omnia uertit. 863
Sed quid tam tonui prodest ratione nitentem
scrutari mundum, si menS Sua cuique reΡugnat,
Spemque timor tollit prohibetque o limino caeli 3
condit enim quicquid uasto natura reeeSRu, mortalisque iugit uisus et pectora nostra ; 87Onec prodeSse potest, quod intiS cuneta reguntur, cum fatum nulla possit ratione uideri. quid iuuat in seniset sua per conuicia terriet fraudare bonis, quae nec deus inuidet ipso Τquosque dedit natura oculos deponere mentiμ 3 875l et SpicimuS cnelum, cur non et munera caeli rinque ipsos penitus mundi descendore census seminibusque suis tantam componere molem et partum caeli sua por nutricia ferre OX tremumque Sequi pontum terraeque subire 88ol endentis traetus et toto uiuere in orbe. Illa in ea parS Superest rationem discere in astris 3 iam nusquam natura latet ; pervidimuμ Omnem et capto potimur mundo nOStrumque Parentenil RrS Sua Derspistimus genitique Recedimus astris. 885 an dubium est habituro deum sub peetore nOStro, in caelumque redire animas caeloque uenire rutque sit eX Omni con Structus eorΡ ne munduS, Retheris atque ignis summi terrae fine mariSque,
spiritus et toto rapido quae iussa gubernet, 89Oμio esse in nobis terrenae corpora Sorti S, Sanguinea Sque animas animo, qui cuncta gubernat 7s3 et G, Om. β, seu L CF. Benti. , qthou codd. 796-G C, suΡra scr. iotimu8 L, cstibu8V1, probat Ellis, lintribus Thomas, flatibus Willenis, litibus Immisch. terentem Postgate. 797 actus β, arcu F, Nudod artu8 Scal. 798 post Amr/ptum spatium quinque liti. G. ad F, om. ceti. t iurem GF, Melidam LC β, Acu tum imidam Benti. tura8que Vq. ad arces Om. α β, lepidam ad arces lyriasque recedit F, corr. Betiti. Amyptum et curat teMidam Tyriosque recessus Thomas, Tyrias Syriasque recesit Broiter, Acu tum supra lepidum Syriasque recedit Ellis. 800 et bi pidee8 β, ubi piscis coit., et ruptor a 3, arator F, corr. Vossius ad Catuli. XXXVI 12, 13. 88, hirto Jacob, 8ub- orto Ellis, piscis ohertu Bossberg. 803 Parthis β. seu Bochert cf. adn. IV 793j, seu GL CF, sub L et β, Parthis et a Scal. , probat Benti. 80ε Larthraque Lλ, Laetriaque Laertaque C. eternis Vu, aeteriu8 M, et Hyrcani Benti. babylon F, babilonem G, babitone LC β. et suset L* C β F, et si G, et su LJ. Vimosque G L , pimosque L , pun0δque C,
upuuodque ri, opinio8que M, panosque F, Ρrobant Benti. et Jacob ; u. damnauit Scal. dubitanter commendans : Bα traque et Arii- Danisque. an est lacuna ante hunc v. statuendar 805 complectenda β. 807 per 8aecula C F. 808 e. et L C. 812 alia oria. G, alium varios β. 822 colorem C F. 823 die Gronouius, uire codd. variantur in orbe C F. 82ε ab8i8tunt Benti. , subsistunt codd. nec-sυbsistun Ηuetius. 828 uariis C F. heres β. 830 uenit-resoluit codd. , corr. Scal. 838 lcmpora α. 8ΑΙ quo et M. uefecerit astris β. 8Α3 medius Lenti. , inedios codd. 8- se editt.uetf., ectum L-α caecum ceti. lumen si, luna α F. 8 6 usori Is β. 847 l ueent α 8Α8 ipsa α F. titulus editt.uetf., titulo8 codd. causas Lenti. , causae quae G, causae causaeque ceti. ipsa uocet titulos. pariter 8cu Breiter, δα docent titulo causas, quae ecliptica Ellis, ipsa docens tituli causas ; Mu Postgate. 863 tempora α Vq. 856phebcα α β. 868 implerumque L C β. post 861 unum uel plures uersus excidisse suspicatur POSigate. 863 qua β. δα α F. 866 iam αβ. 868 e om. V β, α editt. omnes. 869 eonditur β, post enim spatium III litterarum G. quicquid F, quod re, quiu β. 872 fatis G. 876 est munere Benti. , post 876 excidisse uersum uidit ROSSberg; tranS-ΡOnit huc u. 882 Scaligerum secutus Postgate scribens: quanta en; u. damnauit Lenti. 877 cenδum α, δcHδU8 F. 880 Pontum Benti. , Mortum codd. 882 cf. adn. 876. quanta et codd. , corr. Ellis, quantista ROSSberg. diδcerne β. t HGδtri8 POStgate, noctis codd. , ducere nostis Breiter, v. damnauit Benti. 888 est Benti. , probat Postgate. 890 8piritu SScul. , 8yiritum codd. , tum spatium III liti. G. et in F. toto a F, totum β. rapidum CF. qui F. stubernan δ SCH. , subernant α, yiu ei non V, 9ubernat F. spiritus est gubernans quae iussa sunt in tota hac mole rapida ' Scal. , subernet Jacob, Viritu8 e8t totum rapide per ubernans Postgate, v. damnauit Lenti. 892 animi qui F, 8ansum avi He
39쪽
dispensatque hominem 3 quid mirum, nOScere mundum
si possunt homines, quibus est et mundus in ipsis,eXemplumque dei quisque est in imagine parua 3 893Rn quoquam genitos, nisi caelo, credere fas est osse homines 3 proiecta iacent animalia cuncta in terra, uel mersa undis, uel in aere pendent. Omnibus una quieS, uenter UenSHSque per RrtUS, et, quia consilium non est, et lingua remiSSR. 9OO unus in inspectus rerum uires ille loquendi ingeniumque capax uariasque educitur artes
hic partuS, qui cuncta regit: SeeeSSit in urbeΗ, edomuit terram ad iruges, animalia cepit imposuitque uiam ponto, Stetit unuS in arcem 9O5 erectus capitis uictorque ad sidera mittit SidereoS Oculos propiusque adspectat Olympum inquiritque Iouem ; nec sola fronte deorum
ContentuS manet, et caelum Serutatur in aluo QO natumque Seque S corpus Se quaerit in RStriS. 9 Io
huic in tanta fidem petimus, qui in Saepe uoluereSaccipiunt trepidaeque suo sub pectore fibrae. an minus est Sacris rationem ducere signis siluani pecudum morteS Ruiumque attendere cantus
atquo ideo faciem caeli non inuidet orbi sis
ipse deus iuultusque Suos corpusque recludit Semper uoluendo Seque ipsum inculcat et Ostori , ut bene cognosci possit doceatque uidendis, qualis eat cogatque SuRS attendere leges. ipse uocat nostros anim OA ad Sidera mundus 92onec patitur, quia non condit, Sua iura latere. quis putat eSSe netas nosci, quod cernere ins est 3 nec contemne tunS quaSi paruo in corpore uires ;quod ualet, immensum est. Sic auri pondera parui exsuperant pretio numerOSOS aeriS ReerHOS ; 925 Sic adamas, punctum lapidiS, pretiosior auro est; paruula sic totum peruisit pupula caelum quoque uident oculi, minimum est, cum maxima
sic animi sedes tenui sub corde locata per totum angusto regnat de limite corpuS. 93o
materiae ne quaere modum, Sed Dei Spice uires, quRS ratio, non Pondues habet. ratio Omnia uincit. no dubitos homini diuinos credere utSuS.
iam iacit ipse deos mittitque ad sidern numen, maius et Augusto creScet sub principe caelum. 93 3
Hic alius finissset iter signiSque relatis,
quis aduersa meant Stellarum numina quinque,
quadriiugis et Phoebus equis et Delia bigis,
non ultra StruXisset opus caeloque rediret.
ac per descensum medios percurreret ignes 3 Saturni, Iouis et Martis Solisque, sub illis. post Venerem et Maia natum te, Luna, Hagantem. Jme properare uiam mundus iubet, Omnia circumsidera uectatum et toto decurrere caelo, cum semel aetherios iusSus eonScendere currus Io
Summum contigerim sua per fastigia culmen. hine uocat Orion, magni parS maXima caeli, et Ratis heroum, quae nunc quoque nauigat RStriS, Fluminaque errantes late sinuantia fleXus,
set biterum Cetum squamis atque ore tremendo, J IS Hesperidumque uigil custos et diuitis auri, et Canis in totum portans incendia mundum, Araque, diuorum cui uotum soluit Olympus ;illinc per geminas Anguis qui labitur Arctos,
Heniochusque memor currus pinuStrique BooteS, 2O atque Ariadneae caelestia dona Coronae, uictor et inuisae Perseus cum falce MeduSae, Andromedamque neganS genitor cum coniuge CepheuS,
lquique uolat Stellatus Equus, celerique Sagittae
Delphinus certans, et Iuppiter alite tectus, 25 ceteraque in toto passim labentia caelo. quae mihi per proprias uires Sunt cuneta canendR, quid ualeant ortu, quid cum merguntur in undRS, et quota de bis seX astris pares quodque redueiut. has stellis proprias uires et tempora rerum 3Oconstituit magni quondam fabricator Olympi. Vir gregis et uictor ponti, cui parte relicta nomen onusque dedit, nec pelle immunis ab ipsa, Colchidis et magicas artes qui uertere Iolcon Μ0deae iussit movitque uenena per orbem, 35 nunc quoque uicinam puppim, ceu nauiget, Argoa dextri laturis ducit regione per RStrR. Sed cum prima Suos puppis conSurgit in ignis, quattuor in partes cum Corniger eXtulit ora, illa quisquis erit terris Oriente creatUS, rector erit puppis clauoque immobilis haerens
mutabit pelago terras uentisque Sequetur fortunam totumque uolet transnare profundum classibus atque alios' menses aliumque uidere Phasin et in cautes Tiphyn Superare trementem. 45 tolle istos ortus hominum sub sidere tali, sustuleris bellum Troiae classemque Solutam 893 quid in ras. G, quod Ly. 894 post 895 collocat G. in ipsis L C F, ipsis G β. 896 an cod. Mon. , aut ceti.
V 1 relictis G, probat Brettor. 5 7 damnauit Benti. decur1 ea et a F. 8 libet et β. s uectatum ed. Princ., uectantur codd. , uectantem Breiter. et add. Benti. 10 uescenucre G C, sed supra scr. con Dr. m. G. 11 ue8tisin G. 12 mayn heroum Om. α. 13 qui G, quem C. 15 caecum uel cecum ei β, v. damnauit Benti. 23 Andromedarique M.
40쪽
Sanguine et appulsam terris : non inuoliet undis Persida nec pelagus Xerxes facietque tegetque ;uera Syracusis SalamiA non merget AthenaS, SOPunica nec toto fluitabunt aequore rOStra, Actiacosque Sinus inter SuspenSues utrimque orbis, et in ponto caeli fortuna natabit. his ducibus caeco ducuntur in aequore OlRSSeS,
set coit ipsa sibi tellus, totuSque per USUS 55
diuersos rerum uentis accersitur OrbiS.
sed decuma lateris surgens de parie sinistri maximuΗ Orion, magnumque ampleXus Olympum quo fulgente super terras caelumque trahenteementita diem nigras nox contrahit alas) 6o
Sollertis animos, uelocia corpora fingetatque agilem Oilicio mentem curaSque per omniSindelassato properantia corda uigore.
instar erit populi totaque habitabit in urbo
limina peruolitans unumque per Omnia uerbum 65
sed cum se terris Aries ter quinque peracti Spartibus extollit, primum iuga tollit ab undis Heniochus clivo ilio rotas conuellit ab imo, qua gelidus Boreas Aquilonibus instat acutis. 7Oillo dabit proprium studium caeloque retentRnS,
quas prius in terris regitator amauerat artes :stare leui curru moderantem quattuor ora spumiferis irenata lupis et flectere equorum praeualidas uires ac toto Stringere gyro; 75 aut cum laxato iugerunt cardine claustra,eXagitare feros pronumque anteire uolantis uixque rotis leuibus Summum contingere camΡum uincentem pedibus uentos, uel prima tenentem agmina in Oblicum curSus Uitare malignos, SOobstantemque mora totum praeeludere circum, uel medium turbae nunc dextros ire per Orbees
fidentem campo, nune meta currere R uta
spemque sub eXtremo dubiam SVSpendere QRSu. nec non alterno desultor sidere dorso 83
quadrupedum et stabilis poterit defigero plantas perque uolabit equos, ludet per terga uolantiani;
aut Solo uectatus equo nunc arma mouebit,
nune leget in longo per curSus praemia circo ;quicquid do tali studio formatur, habebit. 9Ohinc mihi Salmoneus, qui caelum imitatus in Orbe pontibus impositis missisque per aera quadrigis eXΡreSSiSSe Sonum mundi sibi uisus et ipsum admouisse Iouem terris, dum fulmina fingit, sensit et inimi Ssos ignes Super ipSe SecutuS 95 morte Iouom didicit, generatus Dossit haberi. hoc genitum credas de sidere Bellerophontem
impOSuisse uiam mundo per Signa uolantem ;cui caelum campus fuerat terraeque fretumque
sub pedibus ; non ulla tulit uestigia eurSIIS. ΙCOhis erit Heniochi surgens tibi forma canendR. cumque decem partis Aries duplicauerit ortus, indilusent Haedi tremulum producere mentum hirtaque tum demum terris promittere terga,
qua deXter Boreas spirat. nee crede Seuerae IOSirontis OpuS Signo, Strictos nee crede Catones
abreptumque patri Torquatum et Horatia facta ;mniuS Onues Signo est, Haedis nec tanta petulcis conueniunt; leuibus gaudent lascivaque Signant pectora et in lusus agiles agilemque uigorem II Odesudant; uario ducunt in amore iuuentam ;in uulnuΗ numquam uirtus, sed saepe libido impellit turpisque emitur uel morte uoluptaS. et minimum cecidisse malum est, quia crimine
nec non et cultuΗ pecorum nascentibus addunt II 5ΡnStoremque Suum Menerant, cui fistula collo haerent, et uoces alterna per Oseula ducat.
sod cum bis denas augebit septima parteSLanigeri, Surgent Hyades. quo tempore natis nulla quies placet, in nullo sunt otia fructu ; I2OSed populum turbamque petunt rerumque tumultuS;
seditio clamorque iuuat Gracchosque tenentes rostra uolunt montemque Sacrum rarosque Quirites ;pacis bella probant, curaeque alimenta miniStrant; immundosque greges agitant per Sordida rura; I 25st fidum Laertiadae genuere Syboten. hos generant Hyades mores Surgentibus astriS. ultima Lanigeri cum pars exeluditur Orbi, quae totum Ostendit terriri atque eruit undis, Olente Seruans praegreSSOS tollitur Haedos, i 3oe gelido Stellata polo, quae deXtera ParS eSt, osticio magni mater Iouis. illa Tonanti fundamenta dedit pectusque impleuit hiantis laeto suo dedit et dignas ad fulmina uires. I 34
his setiam ingenito est uisendi ignota cupido,
Pleiades dueit. quibus respirantibuA almam in lucem educunt Bacchi Venerisque Sequa iΗΡerque dapeS men SaSque Super petulantia corda et salse mordaci dulcies quaerentia riSuS. I 45 illis cura sui cultus frontiesque decorae semper erit tortos in fluetum ponere crines Rut uinclis reuocare comas et uertice densi fingere et appositis caput emutare capillis pumicibusque cauis horrentia membra polire ISO atque odisse uirum sterilisque optare lacertos ;iem ineno uestes Deo in usum tegmina plantis,
sed specie fictique placent ad mollia greSSUS. naturae pudet, atque habitat Sub pectore caeco
per Noeti8que ceti. , per monte8 Scal. quaerunt Scal. in adn. , rufa Vo. rut et Supra i Ser. v M, ruunt ceti. 160 aduersos
codd. , corr. Scal. praecepsque G. cum Benti. , ut tollitur Scia. , compellitur β, attollitur ceti. , qua l. Ellis. 1ε1.iscis Oreore8 α F, lucis honore Broiter. 1 2 Peliades G, Pleidas β. 1g3 eduntur Scal. , Prob. editt. omnes. L-C Fλεο mordueis L C s3. 1 6 uultus C F. 148 uinetis Vi et Scal. , undis ceti. 152 nec insunt α M F, nec inSint Vo, corr. IJenti. 163 species F, Veciem Lenti.