Marci Manili qvi fertvr Astronomicon libri qvinqve

발행: 1905년

분량: 50페이지

출처: archive.org

분류: 시와 노래

41쪽

ambitio, et morbum iuirtutis nomine iactant. I 33SemPer amare parum eSt, cupient et amare uideri. Iam itero Geminis iraterna ierentibus astra in caelum Summoque natantibuS aequore ponti Septima pars Leporem tollit. quo Sidere natis uix alas natura negat uolucriSque meatus ; I6O tantus erit per membra uigor referentia uentos. ille prius uictor stadio quam missus abibit. illo cito motu rigidos eludere caeStus, nunc eXire leuis miSSRA, nune mittere palmas,

ille pilam celeri iugientem reddere planta 165 et pedibus pensare manus et ludere 'fulto

mobilibusque citos ictus glomerare lacertis, ille potens turba periundere membra inlarum per totumque uagus corpHS diSponere palmaS, ut teneat tantos orbes sibique ipse reludat I7o et uelut edoctos iubeat volitare per ii Sum. inuigilat somnis, curas industria uincit; otia per uarios exercet dulcia lusus. Nunc Cancro uicina canam, cui parte Sinistracon Surgunt Iugulae. quibus aspirantibus orti i73 te, Meleagre, colunt flammis latitantibus ustum

reddentemque tuae per mortem munera matri,

cuius et ante necem paulatim uita sepulta est, atque Atalanteos conatum ferre labores, set Calydonea bellantem rupe puellam, ISO uincentemque uiros et, quam potui Sse uidere uirgine maius erat, Sternentem uulnere primo ;quaque erat Actaeon siluis imitandus et anto quam canibus noua praeda fuit. ducuntur et ipsi retibus et claudunt campos formidine mortis I 85 mendacisque parant foveas laqueosque tenaces currentisque feras pedicarum compede nectunt aut canibus ferrove necant praedaSque reportant. Sunt, quibus in ponto studium est cepisse ferarum diuersas facies et caeco missa profundo I9osternere litoreis monstrorum corpora harenis, horrenduinque iretis in bella lacessere pontum et colare uagos inductis retibus amnis,

ac per nulla sequi dubitant ueStigia praedas. luxuriae quia terra parum, fastidiet orbem I93

uenter, et ipse gulam Nereus eX aequore pascit. at Procyon Oriens, cum iam uicesima Cancro Septimaque ex undis pars Sese emergit in astra, uenatus non ille quidem, uerum arma creaties uenandi tribuit: catulos nutrire sagaeis 2OOet genHS a proauiS, moreS numerRre Per urbeS,

retiaque et ualida uenabula cuspide fixa lentaque contextis formare hastilia nodis, et quodcumque Solet uenandi BOScere cura, in proprios fabricare dabit uenalia quaestus. 2OSCum uero in uastos Surget Nemeaeus hiatus, exoriturque Canis, latratque Canicula flammas et rabit igne suo geminatque incendia solis, qua subdente facem terris radiosque mouente dimicat in cineres orbis fatumque Supremum, a Io Sortitur, languetque suis Neptunus in undis et uiridis nemori sanguis decedit et herbis.

cuncta peregrinos Orbes animalita quaerunt, atque eget alterius mundus. natura SuiSmet aegrotat morbis nimios Obsessa per aeStuS 2Is

inque rogo uiuit; tantus per Sidera feruor funditur, atque uno ceu sunt in flumine cuncta ;haec ubi se ponto per pronas eX tulit oraS, nascentem Si quem pelagi perstrinxerit unda,estrenos animos uiolentaque pectora finget aaol irarumque dabit fluctus odiumque metumquel totius uulgi. praecurrunt uerba loquentiS ; ante os est animus ; nec magnis concita causiSi corda micant, et lingua rabit latratque loquendo i morsibus et crebris dentes in uoce relinquit. 225 ardescit uitio uitium, uiresque ministrati Bacchus et in flammam saeuas exsuscitat iras.' nec Siluas rupesque timent vastosque leones aut spumantis apri dentes atque arma ferarum i effunduntque suas concesso in robore flammaS. 23Ol nec talis mirere artis sub sidere tali.

eernis, ut ipsum etiam sidus uenetur in astris ; praegressum quaerit Leporem comprendere curSu.

t ultima pars magni cum tollitur Orta Leonis, Craterque auratis surgit caelatus ab astriS, 235l inde trahit quicumque genus moreSque, Sequetur

et te, Bacche, tuas nubentem iunget ad ulmost disponotquo iugis imitatus fronde choreRA robore uel proprio fidentem in bracchia dueet 24o teque tibi credet semperque a matre reSe tumi adiungui calamis segetemque interseret UutS, quaeque alia innumeri cultus est forma per orbem,s pro regione colet. nee parce uina recepita

hauri0t e mystris et fructibus ipse fruetur 245 gaudebitque mero mergetque in pocula mentem.

t nec solum terrae spem credet in annua uotR, j ann0nae quoque uectigal merceSque Sequetur,

praecipue quas umor alit nec deserit unda. talis effinget Crater, umoris amator. 25OIam Subit Erigon0. quae cum tibi quinque teretur partibus ereptis ponto, tollentur ab undis cara Ariadneae quondam monimenta Coronae et mollis tribuent artes. hinc dona puellae namque nitent, illine oriens est ipsa puella. 235 illo colet nitidis gemmantem floribus hortum, pallentes uiolas et purpureos hyacinthostiliaquo sit Tyrias imitata papauera luees

uernantisque rOSae rubicundo sanguine florem ;caeruleum foliis uiridemue in gramine collem 26o conseret et ueris depinget prata figuris aut uarios nectet flores sortisque locabiti essingetque Suum Sidus; quin mutua preSSOS incoquet atque Arabum siluis mulcebit odores

156 uidere α. 161 uentos β F, uietor α. 163 moritur α, monitus F. 166 saltu F, folle Benti. 168 filαtum G. 16s uvas F, prob. editt. omnes. flαntres C F. 170 ipsa ex β. 176 latitantibus Reinosius, habitantibus α F, habentihus β, αb8entibus Gronouius. 17s αtlanteos GL F, prob. Benti. , αdlanteo L*C. conαtus L conatur β. u. damnat Immisch. 180 capellam G. 181 quem Postgato. uideri α F. 182 natus G. 183 quaque Gronouma, quamque codd. , quique Postgate. metuendus Scal. in adu., prob. Postgate. 185 montes L 3 et supra scr. mortis L. 191 harenis Reinesius, hαbenia GJAC F, habensi Vq, habetis M. 19 nec Gronouius. dubitant apud Scal. , dubitat codd. , dubia8Benti. 196 an fastidit et 3 Becheri. 196 pascet ed. princ., prob. odiit. omnes. 197 cancro est α F. 201 per arte3 C F. 204-s , Reinesius et Jacob p. xlx. pascere G. 205 proprieta ei. 206 n meus codd. 207 'αmmia C et Pro uar. Acr. L. 208 rabit ed. princ., rupit GL CF, rapiet II, papet β. 210 Postgate. 217 sint F. 218 per proximαs-horas α β. 219 si quem si om. Lλὶ α F, quam nec β, nisi quem ROAsberg. per8trinaeerit Scal. ,re8tinaeerit G, prob. ROAAberg, restrinxerit L β, perstrinxerat C, constrinxerit F. 221 fletus αβ. 222 procurrunt 223 concitam condita codd. 22 rapit GLλCF. 225 reliquit G, pelidit Broitor. 226 vino Benti. 227 flammαα F. 228 ripasque α. 22s at α, et M. 230 corpore amma β. 231 in sidere M F. 234 ora G L, ore C F, orbe Scal. 236 Craterque uon. , caeteraque a F, cetera β. 236 8equentur codd. , corr. Scal. 237 rivis Benti. , Prob. Haupt, OP. III p. 474. 238 tuos α F. iunstit αVqF. 239 disponetue β F. 2g0 Andentem GD, fundentem CF. ducet Scal. , ducit codd. 2Α1 tibi Scal. , cibi Lλ, siti coit. credet V1, eredit ceti. qui codd. , que Schneider 8tirpemq. α m. Teδectamin; α add. Benti. retectum Ves, refectus F. 2g2 adivnoit codd. , corr. Scal. thalamis stalamis Lin a. interserit αVqF. 2ε3e8t F, et α. β. 2- colit α F. 2AS e mystris Turnobus, emiseris codd. , emessis Geuartius, e murris ROSSberg. frustibu3LCVqF. Duetur codd. , corr. Scal. 251 tibi Benti. , ter codd. feretur ed. princ., feruntur codd. 256 Ortum α F.

260 caeruleumque s 3ὶ oleis Benti. uiridemque C F. in stermine euutem Ellis. 263 et Anstetque β. suum G β, 8us3 Lλ, 8uu8 C, 8inu F. sidus similesque in β, similes in G, simileaque sidus in L , simileaque inVC F, quin Benti.

42쪽

42II. MANILI AS ONOMICON LIB. U

ot medios unguenta dabit reterentia satus, 263

ut sit adulterio sucorum gratia nanior. munditiae cultusque artesque decori set lenocinium uitae praeSenSqUe VoluptRS. Virginis hoc anni poscunt floresque Coronne. at cum per decimam consurgenS horrida partem 27OSpida foret praesens uallantiS corpus ariStas, amorum ingenerat studium rurisque colendi: seminaque in faenuA Sulcatis credere terris HSuramque Sequi maiorem sorte receptis frugibus innumeris atque horrea quaerere meSSi, 273 quod solum decuit mortalis nosSe metallum :nulla fames, non ulla forent ieiunia terris, diues erat census saturatis gentibus orbi; in et, si forte labor uiris tardaverit, artes, quis sine nulla Ceres, non ullus seminis usus : 2SO subdore fracturo silici frumenta Superque ducere pendentes OrbeA et mergere farra ac torrere iocis hominumque Himenta pararentque unum genus in multas uariare figuras;

et quia dispositis habitatur spica per artem 285

frugibus, et strueto similis componitur ordo, Seminibusque suis cellas atque horrea praebet: sculpentem iaciet sanctis laquearia templis condentemque nouum enelum per ieeta Tonantis. haseo luserat quondam diuis concessa figura, 29O nunc iam luXuriae pars, et triclinia templis

Sed parte Ocini in Surgentem cerne Sagittam Ch0larum. dabit et inculum torquere laesertis et calamum neruis glebas et mittere uirgis 293

pendentemque Silo uoluerem deprendere caelo

cuspide uel triplici securum figere DiSeem. quod potius dederim Teucro Sidusiae genusue Τteue, Philodieto, cui malim credere parti ΤΗ0etoris illo in eos arcu teloque iugauit, 3OOsistebatque suis ignos et mille earinis. hic sorioin pharetra Troisto belliqtie gerebat

maior et armatis hostis subsed orat eXul. quin otiam ille pater tali de sidere cretus QSSe poteSt, qui Serpentem Super ora cubantem, 3O3inieli X, Iinti SOnmumque animamque bibentem sustinuit misso lietere Re proSternere telo. Rrs erat esse patrem ; uicit natura periclum, et pariter iuuenem somnoque ne morte leuauit tunc iterum natum et into per Somnia raptum. 3IO

ut cum secretis improuidus Haedus in astris erranti similis iratrum uestigia quaerit Ρ0Stque gregem longo producitur interuallo, sollertis animos agitataque pectora in usus ossingit uarios nec deficientia curis 3I5 nee contenta domo ; populi sunt illa ministra perque magistratus et publica iura ieruntur. non illo coram digitos quaesiverit hasta,

dolueritque bonis sector, poenamque lueretur noxius, et patriam iraudarit debitor aeris. 32o cognitor est urbiS. nec non lasciuit amores in uarios ponitque torum suadente Lyaeo; mobilis in saltus et scaenae mollior arte. nune surgente Lyra testudinis enatat undis forma per heredem tantum post fata Sonantis, 325 qua quondam Somnum lite ieris Oeagrius Orpheus et Sensus seopulis et siluis addidit auros si Diti laerimas et morti denique finem. hinc uenient Tiouies dotes boreaeque sonantis garrulaque in modulos diuersa tibia forma, 33o et quodcumque manu loquitur flatuque mouetur. illo dabit cantus inter conuiuia dulcis

Diulcebitque sono Baechum noctesque tenebit; quin etiam curas inter secreta mouebit carmina iuri tuo modulatus murmure uocem 335 solus et ipse suas Semper cantabit ad aures, sic dietanto Lyra cum pars uicesima SeXta Chelarum surget, quae cornua ducit ad astra.

Juid regione Nepase uix partis Oeto trahentis Ara ferens turis stellis imitantibus ignem 34o in qua deuoti quondam cecidere Gigantes ;nec prius armauit uiolento fulmino dextram Iuppiter, ante deos quam constitit ipse sacerdos ;)quos potius finget partus quam templa colentes utque auetoratos in tertia iura ministros 343

linaene deoS, et qui possunt uentura uidere 3 quattuor appositis Centaurus partibus sestertsidera et sex ipso mores naSesentibus addit.

aut stimulis agitabit onus mixtosque iugabit 35o

Semine quadrupedes aut curru celsior ibit nut onerabit equos armis aut ducet in arma. illo tenet modicas artes ad membra ferarum :set non auditos mutarum tollere morbos, hoc est artis opus, non eXSpectare gemente83 3550t sibi non aegrum iam dudum credere CorΡUS. Hunc subit Arcitenens, cuius pars quinta nitentem Areturum Ostendit ponto. quo tempore natis fortuna ipsa suos nudet committere cenSus,r0galis ut opes et Sancta aerRriR Seruent, . 36Ο regnanteS Sub rege Suo, rerumque ministri,

tutelamque gerant populi, domibusve regendis

265 medicos F, Medos Denti. 267 fylaeens Benti. , adsunt F, om. α β. decorae F. 271 8e Scal. , Nasenti8 α, na8centis campus F. 278 8a urati C, sutura tu8 R. orbis CF, v. damnauit Benti. 27s iuris uel uiris α β, rethris F, Probant editt. Omnes. 281 facturos codd. luci α, supra ei scr. li L, liti β, sulcis F, corr. Wittios et Benti. Scaligerum secuti. 282 collocat post 283 G. tersere Reinosius. 8aera GL, supra scr. Nel farra L. 28ε uariare Scal. , uaria8que codd. 285 haberetur GU. 286 et structo Benti. , exstructos G, destructos L M, distructus C, instructus F. 288-292 collocat post 508 Scal. 289 tenaeis α β. 291 et om. β, est Scal. 29Α datit haec Benti. 298 potius Scal. , totiu8 GLβ, totus C, totu)n F. teeiero α M, te citro Ves. 299 tene β. -iloctetae G M. inrellini GU, matium β. 300 arcu telaque Ly, arcus et telaque L , areus et tela C F, arcu toluxuque β. 301 sistebat que 3uis RosSberg, mittebatque 3 uos codd. , mittebat Scal. saeuos iones qui Ellis, v. damnauit Lenti. 302 8ortem pharetra Lenti. , ortam α, orta in β, autem F, pharetram α F, pharetro β, orbam pharetram Rossberg. bellis ue Lenti. , bellumque codd. 306 8onumque α β, 8 uelimsi e Immisch. 310 fatum α M, θια V . 315 σnoit G, et sinstit ceti. 318 qillo GL CF. coram Gronouius, curam codd. uistitos quae8iuerit Benti. , resito codd. , qui α quae β F, iuuerit αβ, qui uerit F, dissito requieuerit Postgate. hastae

G, hastam F. 321 Nerbis α F. amaris G L- C, amoris β. 322 in Hatios Postgate. 8uadetque α β, madetque F, corr. Denti. , 8e datque Scal. , secludetque Gronouius, 8udatque Salmasius, 8--Jacob. 323 nobilis α β. 8eue G, 8enae Ly. arte. ire C et Pro uar. Acr. L, artor Vu. 324 hinc 8urstente Lyra, cum pars uice8ima 86. ta Chelarum Suruit, testudinis Breiter. 325 praefata GL, praelata C, prolatu F. 326 8onitumque supra Scr. . l. 8ouum Lin αV2F, mentemque feris P. Francius et Benti. , ferens codd. 329 uocis uoles ed. princ., uoces uotis doctis Fin codd. horeaeque ς', belleque F, et haraeque Benti. , chordaeque Pingre. 330 starrulaque in cod. Venetus teste Benileio, 'arrula quac suetque) ceti. 333 noetemque β. 335 carmine α F. 337, 338 damnauit Benti. hie hinc I probat Jacobi distante codd. , sic dictetii te Pingre in Lyra, quae cornust ducit ad astra. Chelarum sursset cum pars uicesima sexta Postgabo in hemistichiis transponendis Scaligerum secutus et 13aucos uia. post u. 338 intercidisse ratus. 338 suiment β. si uect α, cum par8-8ursset uncis inclusit rec. man. G. 339 quod α, stat Rossberg. Nepae uiae Scal. , pari Ni. n. G L- C F, yaruis uiae I λ, να uia si. 3ΑΑ quos ed. Princ., quod codd. , quid Jacob. snstet Scal. , sustent codd. puriu8 a Pud Fayum, ortu 3 codd. 3Α6 Noee Scal. , Nostes codd. 3 7 possint M. 3Α9 8idere α. morem G, more L C 3. 350 8timulos F, nradis Breiter. astitabu Jacob, astit aut GVC, astitauit uul Lλ, astitauit β, austet F. onus β, Omnis α, omnes F. miaeta89HeL C 3. 362 equis armos Postgate. 353 medicas ed. princ., mcdias codd. ferorum Benti. 36ε collocat post 366 Benti. mutarum ed. Princ., mutarunt codd. , mutorum Benti. , mutarum Postgate. 356 aeorum F, ae9 οδ ceti. 360 8acra F. 362, 363 collocantur in codd. Ρost 373, transposuit Scal. 96runt G, serent F.

43쪽

M. MANILI ASI ONOMICON LIB. I

praepositi curas alieno limine claudant. Arcitenenes cum se totum produxerit undis terdecima sub parte ieri, formantibus astris 363 plumeus in caelum nitidis olor euolat alis. quo surgente trahens lucem matremque relinquensit Se quoque aerios populoS caeloque dicatum alituum genus i=ι Studium censuSque voeabit. millo fluent artes : aut bellum indicere mundo 37O0t medios inter uoluerem prenSRre mentuS, aut nido captare Suo ramoue Sedentem, PaScentemue Super Surgentia deicere lina.

atque haeo in luxum. iam uentri longius itur quam modo militiae ; Numidarum pascimur oris Phasidos et lucis ; arcessitur inde macellum, 376

unde Rurata nouo conuecta est aequore pelli S.

quin etiam linguas hominum sensusque docebit

aeri RS uolucres nouaque in commercia ducet

uerbaque praecipiet naturae lege negata. 38O ipse deum Cycnus condit uocemque sub illo,

non totus uolucer, Secumque immurmurat intuS. nee te praetereant, clauSRS qui culmine Summo paScere aues Veneris gaudent et reddere caelone certiS reuocare notis, totam ue per urbem 385 qui gestant caveis uolucres ad iuSSa parRtRS, quorum OmniS paruo QOnSiStit paSSere cenSuS. has erit et similis tribuens olor aureuS arteS. Anguitenens magno circumdatus Orbe Draconis

cum uenit, in regione tuae, Capricorne, figurae, 39o non inimica iacit Serpentum membra creatis ;accipient sinibusque suis peploque fluenti osculaque horrendis iungent impune ueneniS. at cum Se patrio produeet ab aequore Piscis

in caelumque ierens alienis finibus ibit, 393

quisquis erit tali capiens Sub tempore uitam, litoribus ripisque Suos circumieret annOS pendentem et caeco captabit in aequore piscem eumque Suis domibus concha ualloque latentis protrahet immersus. nihil eSt audere relictum : 4oo quaeStus naufragio petitur, corpuSque protundo immissum pariter quam praeda exquiritur ipsa.

nec Semper tanti merces est parua laboris ;conSibus aequantur conchae, lapidumque nitori uix umquam est locuples. Onerntur terra profundo. tali sorte suas artes per litora tractat, 4o6 aut emit externos pretio mutatque labores institor aequoreae uaria Sub imagine mercis. cumque Fidis magno succedunt Sidera mundo, quaesitor scelerum ueniet uindeXque reorum, 4IO qui commissa suis rimabitur argumentis

in lucemque trahet tacita latitantia fraude. hinc etiam immitis tortor poenaeque mini Steret quisquis uero fauit culpamue perodit, proditur, atque alto qui iurgia pectore tollat. 4I3

caeruleus ponto cum Se Delphinus in astra erigit et squamam stellis imitantibus exit, ambiguus terrae partuS pelagoque creatur. nam uelut ipse citis perlabitur aequora pennis, nune Summum ScindenS pelaguS, nunc alta pro

et sinibus uires sumit fluctumque figurat, Sic, uenit ex illo quisquis, uolitabit in undis

nunc alterna terens in lentos bracchia laetus et plauSa reSonabit aqua, nune aequore merSRS diducet palmas, iuriiuus remuS in il SO, 428 nunc in aquaS rectus ueniet passumque natabit ut unda mentitus reddet Super aequore enmPUm, aut immota terens in tergus membra latusque non onerabit aquas Summi Sque Recumbet in undispendebitque Super; totuS Sine remige velum eSt. illis in ponto iucundum est quaerere Pontum, 43 Icorporaque inὶmergunt undiS ipsumque sub antris

Νeren et aequoreas conantur utSere nymphaseXΡOrtantque maris praedas et rupta protundo naufragia atque imas auidi Scrutantur harenas. 433 par ex diuerSO Studium et Sociatur utrumque in genus aque uno digeStum Semine Surgit. adnumeres etiam illa licet cognata per artem corpora, quae ualido Saliunt exeuSSu petauro ulternosque cient motus : delatus et ille 4 oliue iacet, atque huius casu suspenditur ille ;membraue per flammas Orbesque emissa sagrantis

molliter ut liquidis per humum ponuntur in undis, delithinumque suo per inane imitantia motu ut viduata uolant pennis et in aere ludunt. 445 at si deficient artes, remanebit in illis materies tamen apta, dabit natura uigorem

atque alacreS eurSUS campoque uolantia membra.

Sed regione means Cepheus umentis Aquari non dabit in lusum mores ; incit Ora Seueris, 45Ofrontis ac uultus componit pondere mentiS.

ΡaScentur euriS ueterumque eXempla reuoluent,

semper et antiqui laudabunt uerba Catonis tutori suo supercilium patruiue rigorem. componet teneros etiam qui nutriat annos, 4550t dominum dominues praeteXtae lege Sequatur,

quodque agit, id credat Stupefactus imagine iuris.

quin etiam tragico praestabunt uerba coturno ;cuius erit quamquam in chartis stilus ipse cruentus. nec minus et scelerum laute rerumque tumultu 46o gaudebunt. atri luXum memorare Sepuleii luctantemque patrem nato Solemque reuerSum

et caecum Sine sole diem, Thebana iuvabit

363 limite α F, lumine R. elaudunt α, claudent F. 366 nitidis olore uolantis α, ultibi solore uolutatis β. 369

busque G β. fluentis L C β. 39ε producit L C F. ab apud Scaligerum, in codd. 396 erit β F, est G C, om. I is est L .

g63 tithana iuvabit C.

44쪽

44 M. MANILI ASPRONOMICON LIB. V

ilicore bella uteri mixtumque in fratre parentem,

'quaerere Medeae natoS iratremque patremque ;hinc uestis, flammas illinc pro munere miSsas 466 aeriamque iugam nactosque eX ignibuS annos ;mille alias rerum species in carmina dueent. forsitan ipso etiam Cepheus reteretur in actu S.

et si quis studio scribendi mitior ibit, 47o

comica componet laetis Spectacula ludis, ardentis iuuenis raptasque in amore puellas

ruis in cuncta Suam DroduXit Saecula uitam Oetior urbe sua linguae Sub flore Menander, 473 qui uitae ostendit uitam chartisque Sacrauit.

et si tanta Operum uires commenta negarint, externis tamen aptus erit nunc uoce poetiS, nune tacito gestu reteretque affectibuS ora

et sua dicendo iaciet solusque per omniS 48oibit personas et turbam recidet in uno, aut magnos heroa S aget 'Scaenisque togatus Omnis fortunae uultum per membra reducet aequabitque choros gestu cogetque uidere praesentem Troiam Priamumque ante Orn cadentem. 485Nunc Aquilae sidus reieram, quae parte SiniStra rorantis Iuvenis, quem terris SuStulit ipsa, fertur et extentis praedam circumuolat alis.

fulmina missa reteri et caelo militat ales bis sextamque notat partem fluuialis Aquari. 49O illius in terris orientis tempore natuS ad spolia et partas surget uel caede rapinascumque hominum dederit strages, dabit ille iura

nec pacem a bello, ciuem discernet ab hoste ;ipse sibi lex est, et qua ieri cumque uoluntaS, 495

praecipitat uires. laus est contendere cuneta.

et si torto bonis accesserit impetus RuSi S, improbitas fiet uirtus, et condere bella et patriam poterit ma nis ornare triumphis. et quia non tractat uolucris, Sed Suggerit arma SOO immissosque refert ignes et fulmina reddit: regis erit magnitae ducis per bella magister ingentisque suis praestabit uiribus usus. at cum Cassiope bis denis partibus actis aequorei Iuuenis dextra de parte resurgit, SOS artifices auri iaciet, qui mille figuris

uertere opuS POSSint caraeque acquirere dotem materiae, et layidum uiuos miScere coloreS.

hine augusta nitent Sacratis munera templiS, 5o9 aurea Phoebeis certantia lumina flammis, SI Igemmarumque iubar, radiantes lucibus ignes. hine Pompeia manent ueteriS monimenta tri

0t Mithridateos uultus induta trophaea. 5IO et quod erat regnum, pelagus fuit, una malorumJ 5I4

non exstincta lue Semperque restentia flammis. 5I5hinc lenocinium formae cultusque repertUS corporiS, atque auro quaesita est gratia irontis, perque caput dueti lapides, per colla manuSque, et pedibus niveis fulserunt aurea uincla. quid potius uiatrona uelit tractare creatos 52Οquam laetum reuocare Suos quod possit ad usus rae ne materies tali sub munere desit, quaerere Sub terris aurum iurioque latentem

naturam eruere Omnem orbemque inuertere praedae

imperat et glebas inter deprendere gazam 525

inuitamque nouo tandem produeere enelo.

ill0 etiam iuiuas auidus numerabit harenas periundetque nouo Stillantia litora ponto paruaque ramentis faciet momenta minutis. Paetoli illo leget census spumantis in aurum, 53Oet Perlucentes cupiens prensare lapillos uerticibus mediis oculos immittet auarOS ;et coquet argenti glebas uenamque latentem eruet et silicem riuo saliente liquabit. aut laeti mereator erit per utrumque metalli, 535 alterum et alterius Semper mutabit ad usus. talia Cassiope nascentum pectora finget. Andromedae Sequitur Sidus, quae Piscibus Ortis bis sex in partes caelo uenit aurea deXtro. hanc quondam poenae dirorum culpa parentiam 5 o prodidit, infestus totis cum finibus Omnis incubuit pontus ; timuit Nel naufraga tellus.

hie ΗΤmenaeus erat; solatoque publica damna 545

priuatis. lacrimans ornatur Uictima poenae, induiturque sinus non haec ad uota paratOS, uirginis et uiuae rapitur Sine iunere iunUS.

ac simul infesti uentum est ad litora ponti, mollia per duras panduntur bracchia cauteS. 55O ad StrinXere pedes Scopulis, iniectaque uincla, et eruce uirginea moritura puella pependit. Seruntur tamen in poena uultuSque Pudorque ;Supplicia ipsa decent; niuea ceruice reclinis molliter ipsa suae custos est ipsa figurae. 553 defluxere Sinus umeris, fugitque lacertos uestis, et effusi scapulis haesere capilli.

ter circum Aleyones pennis planXere uolanteS fleueruntque tuos miserando carmine QRSUS

ot tibi contextas umbram iecere per RiaS. 56O ad tua sustinuit fluctus spectacula pontUS assuetasque sibi desit periundere ripaS, extulit et liquido Nereis ab nequore uultus

et casus miserata tuos rorauit et undas.

ipsa leui flatu refouens pendentia membra 565

45쪽

M. MANILI ASTRONOMICON LIB. L

aura per eXtremas resonauit flebile rupes. tandem Gorgonei uictorem Persea monstri

felix illa dies rodeuntem ad litora duxit. isque ubi pendentem uidit de rupe puellam, deriguit iacie, quam non Stupefecerat hostiS ; 57Ouixque manu spolium tenuit; uictorque Medusae uictus in Andromeda est. iam cautibus inuidet

ipsis

felicesque uocat, teneant quae membra, entenRS. et ΡOStquam poenae cauSam cognouit ab ipsa,

destinat in thalamos per bellum uadere ponti, 373

altera si Gorgo ueniat, non territus ira. concitat aerios cursus sentisque parentis promissu uitae recreat paetusque maritam ad litus remeat. grauidus nam Surgere pontuScoeperat, et longo iugiebant agmine fluctus 38o

impellentis Onus monstri. caput eminet undis scindentis pelagusque mouet. circumSOnat Requordentibus, inque ipso rapidum mare nauigat ore. hinc uasti surgunt immensis torquibus Orbes, tergaque eonSumunt pelaguS. Sonat undique Phore. FS,

atque ipsi metuunt montes scopulique ruentem. 586 infelix uirgo quamuis sub vindice tanto, quae tua tunc fuerat iacies t quam iugit in auras spiritus t ut toto caruerunt sanguine membra, cum tua fata cauis e rupibus ipsa uideres 59o ad nantemque tibi poenam pelagusque ferentem l luantula praeda maris i quantis hic subvolat undis Perseus t et caelo pendens iaculatur in hostem Gorgoneo tinctum defigens Sanguine ferrum. illa subit contra uersoque a gurgite irontem 595 erigit et tortis innitens orbibus alte emicat ac toto sublimis corpore fertur. sed quantum illa subit semet iaculata profundo, in tantum reuolat laxumque per aethera ludit Perseus et ceti subeuntis uerberat Ora. 6COnec codit tamen illa uiro, sed saeuit in auras morsibus, et uani crepitant Sine uulnere dentes ;0mat et in caelum pelagus mergitque uolantem Sanguinei S undis pontum que eXtollit in astra.

Spectabat pugnam pugnandi causa puella; 6o3 iamque Obrita sui, metuit pro uindice tali

SHSpiranS, animoque ma i S quam corpore Pendet. tandem confossis subsedit belua membris plena maris Summasque iterum remeauit ad undas et magnum uasto conteXit corpore pontum, 6 Iotunc quoque terribilis nec uirginis ore uidenda. periundit liquido Perseus in marmore corpuS maior et ex undis ad cautes peruolat alto soluitque haerentem uinclis de rupe puellam deSponSam pugna, nupturam dote mariti. 613 hie dedit Andromedae caelum stellisque Sacrauit, mercedem tanti belli, quo concidit ipsa Gorgone non leuius monstrum pelagusque leuauit. quisquis in Andromedae surgentis tempora ponto nascitur, immitis ueniet poenaeque magister 62o

carceris et duri custos, quo Stante Superbae prostratae iaceant miserorum in limine matres, pernocteSque patreS cupiant eXtrema Suorum Oscula et in proprias animam transferre medullas.

carnificisque uenit mortem uendentis imago 625

l supplicium uectigal erit; qui denique posSet

pendentem e scopuliS ipsam Spectare puellam. vinctorum dominus Sociusque in parte catenae interdum poenis innoxia corpora Seruat. 63OPiscibus eXOrtis cum pars uiceSima primal signabit terrae limen fulgebit et Orbi,

ReriuS DRScetur Equus caeloque uolabiti uelocisque dabit sub tali tempore partus

Omne per Officium uigilantia membra ferentes. 633hic glomerabit equo gyros dorSOque SuperbuR ardua bella geret rector cum milite miXtus. hie stadium fraudare fide poteritque uideril mentitus passus et campum tollere eul Su ; quamuis extremo citius reuolauerit Orbe 64o nuntius, extremum uel bis penetrauerit orbem.

t uilibus illo otiam sanabit uulnera Suci Squadrupedum et medicas artes in membra ferarum nouerit, humanos et quae naScentur ad 11SIIS.

DiXa genu species et Graio nomine dicta 6 3 Engonasin cui clauda fides sub Origine constat, i dextra per extremos attollit lumina Pisces.s hinc iuga nascentum, dolus insidiaeque creantur,

graSSatorque uenit mediam metuendus in urbem.

et si forte aliquas animus consurgit in artis, 65o in praerupta dabit studium uincetque periclo ingenium, ac tenuis ausus sine limite gressuescerta per extentOS ponet uestigia funes, et caeli meditatus iter uestigia perdet aene Sua et pendens populum Suspendet ab ipso. Reua Sub eXtremis consurgunt sidera Ceti 636 Piscibus Andromedam ponto caeloque Sequenti8. hoc trahit in pelagi caedes et uulnera natOSSquamigeri gregis : extentis laqueare profundum retibuA et pontum uinclis artare iurentem 66o

et uelut in laXo Securas aequore PhoeRScarceribus claudent raris et compede nectent incautosque trahent macularum momine thynnOS. nec cepisse Sat est; luctantur corpora nodisi exspectantque nouas acies ferroque necantur, 665l inficiturque Suo permiXtu S Sanguine PontUS. tum quoque, cum toto iacuerunt litore praedae, altera sit caedis caedes ; scinduntur in artus corpora, et eX uno uarius describitur uSUS.

illa datis melior sucis pars, illa retentis ; 67Ol hinc sanies pretiosa fluit soremque cruoris

uisoribitur M. 671 florumque G L 672 mixto. ouaeto G.

46쪽

46 M. MANILI ASPRONOMICON LIB. V

illa putris turba est; strages coniunditur Omnis

permiScetque suaS alterna in damna figuras communemque cibis usum sucumque ministrat. 675 aut eum caeruleo stetit ipsa simillima l)onto Squamigerum nubes turbaeque immobilis haeret, excipitur uasta cireumvallata Sagena

ingentisque lacus et Bacchi dolia complet

umoreSque uomit socia per mutua dote, 68oot fluit in liquidas tabes resoluta medulla. quin etiam magnas poterunt celebrare Salinas et pontum coquere et ponti Secernere uires, cum solidum certo distendunt margine campum adpelluntque suo deductum ex aequore fluctum 683 claudendoque negant. tum demum suscipit undas area et epoto per Solem umore nitescit. congeritur Siccum pelagus messisque profundi canitieS Semota maris, Spumaeque rigenti Singentes faciunt tumulos pelagique uenenum, 69o

uitali sale permutant redduntque Salubrem. at reuoluta polo cum primis uultibus Aretos ad sua perpetuos reuocat uestigia PRSSuS, numquam tincta vadis, sed semper flexilis orbe, 693 aut Crnosura minor cum prima luce reSurgit, et pariter uastusue Leo, uel Scorpius acer nocte sub extrema promittunt iura diei, non inimica ferae tali sub tempore natis ora ferent, placidasque regent commercia genti'. 7OOille manu vastos poterit frenare leones et palpare lupos, pantheriS ludere capti S, nec fugiet ualidas cognati Sideris ursaΗ

inque artes hominum peruerSaque munera ducet.

ille elephanta premet dorso stimulisque mouebit 7o5 turpiter in tanto cedentem pondere punctiS ;illo tigrim rabie soluet pacique domabit; quaeque alia intestant siluis animalia terras, iunget amicitia secum, catulOSque SagaceS

tortia Pleiadas dotauit forma sorores 7 Io

femineum rubro uultum SustuSa pyropo, inuenitque parem Sub te, CynOSura, colorem,

si quos Delphinus iaculatur quattuor ignes, Delio tonque tribus iacibus, similique nitentem luce Aquilam, et flexos in lubrica terga Dracones. tum quartum quintumque genus discernitur omni 7 16

e numero ; Summamque graduS qui uincit utramque, maxima pars numero, cenSu concluditur imo, quae neque per cunctaS nocteS neque tempore in omni resplendet uasto caeli summota profundo ; 72o sed cum clara suos auertit Delia cursus, cumque uagae stellae terris sua lumina condunt,

mersit et ardentis Orion aureus ignis, Signaque transgressus mutat per tempora Phoebus :effulget tenebris et nocte accenditur atra; 725 tum conferta licet caeli fulgentia templa cernere SeminibuA solidiη totumque micare

spiritus aut solidis desit, sitque haec discordia

concorsJ stipatum stellis mundum nec cedere summa

floribus aut siccae curuum per lituS harenae; 73o sed quot eant Semper naSeenteS aequore fluctus, quot delapsa cadant foliorum milia siluis, amplius hoc ignes numero volitare per orbem.

utque per ingentis populuS discribitur urbes, 7 et principiumque patres retinent et proXimum equester ordo locum, populumque equiti populoque subire

uulgus iners uideas et iam sine nomine turbam :Sic etiam magno quaedam respublica mundo quum natura iacit, quae caelo condidit urbem. 730sunt stellae procerum Similes, Sunt proxima primis sidera, Suntque graduS atque Omnia iura priorum. maXimus eSt populus, Summo qui culmine fertur; cui si pro numero uires natura dedisset, ipse suas aether flammas Sufferre nequiret, totus et accenso mundus flagraret Olympo. 743673 turbαι strves G Is C, turbat i est posses Lλ, turba e8t rastes β. 677 terraeque F, turbaque Lenti. 680 timor-

F. 6ss ferae Scal. , fere codd. 700 hora G β. 70ε collocat post u. 706 Benti. 706 punctis Huet, cunctis codd. , contis Rossberg. 707 donabit GLA. 709 amicitias L C β F. permulta excidisse uidit Scal. 711 rubo α. 712 inuenti parem GLi. 713 delphinos G L delphinis F. 715 flexos in lubrica V1, lubricα steae08 in G, flexos in om. II, seaeos

lubriore in C, flexos per lubri α β F. tero; leones a, terνα F. 716 omni apud Scaligerum, Omne L- C F, omnem coit. 717 8ummaque codd. , corr. Benti. uincit Ellis, tunstitur codd. , di8 iuristit Benti. Utramque Benti. , anssue codd. 720resyondent alto codd. , corr. Benti. 721 currus et Benti. 722 uagae 8tellae Beuli., νωα e8t illa codd. , e terris G L 3, etheris C, et terris F. sublimia G L, supra scr. vel sua lumina L, 8ulumia Π, sutumina M. 723 Uiii α β. 727 luminibus Vsi et in marg. II, probant editt. omnes. 8olidis Vsi et in marg. II, de8it F et in marg. C, Om. ceti., densis Scal. . Probat Benti. , lucis Broiter. 728 spiritus om. G. solidis Om. de8it L-, de8int G Ly, om. CF, desunt β. u. Ι 1ε2 huc migrauit. 729 collocat post 730 Scal. stipatum Benti. , spatium α β, 7iec spatium 8tellis mundo F. 731 quod α d. 732 quod α β. deliba α, delibia β, decliva Rossberg. 734 instentem F. discribitur M teste Breitero, deseribitur ceti. orbes α Π, urbem fecit ex orbem Fr. 736 equiti ed. Princ., equitum codd. 737 et iam Benti. , etiam codd. 738 rewublicα Denti. , respendere G, restondere ceti. mundo est β. 739 urbem Benti. , Orbem codd. 7M iura Benti. , uicta α ι , iuncta F. yriorum Uu et supra scr. II, priorem ceti. 7ε3 cui 8i α, cin9 3i Vq, eu0i 8i ut uidetur II, ea ius F.

SEARCH

MENU NAVIGATION