장음표시 사용
351쪽
evari s Multis hor. Lin. Lib. VIII.
g. & in ipsa linea puta in centro A, fise semicirculum per suum centrum,&procede perinde re l
ais , a si vero eleuatio poli fuerit supra horirontem , duc sinum illius eleuationis in sinu com ωι - plementi declinationis muri, & productum diuido per totum mos es arcu numeri cliuisionis ha hebis inuentum primum. Huius complementi sinu tibi propone una cum sinu complcmenti altitudinis illius poli, minorem due in totum, & producium diuide in maiorem, mox arcus numeri sectionis aso. gradibus sublatus monstrabit inuentum fecundum. Huius inuenti secundi sinum tibi propone una eum sinu altitudinis illius poli, horum minorem duc in totum, sis. S productum diuide in maiorem, mox ex arcu numeri sectionis colliges inuentum tertium.
His tribus inuentis habitis, procedes ut prius: aut quod melius erito viae do tina capitis 8. huius, & construe tabulam pro illa superficie.
352쪽
Quae in toto hoc continentur Opello una cum propriis significationibus.
Caeta Innoeentia, inplicitas animi ab , Ataglyphum & Catagraphum p.c Descripti de signa
omni terrore liber. tio quam vitiores excitrium appellant. Aeaeus purus, sin)plex, Apertus, non Catagnomicum signum ex quo cosnoscitur effectus. versutus, aliorum mores non sormi Catagnomonicii est interiorii, & exteriorum significatio. dolosiis. Cathetus est linea perpendiculariter gemissa in aliqua seu Acatium Uelum maximum Navis uti- ra angialum retium cum has eonsituens. se Zocliaeus Matius, hoeest, ad Qt- Circulus uertiealis antonomastice sic dictus est ille qui premam Acatij redactus. caeteris e smilibus transi per ortum & occasum aqui- Almi eantarath sunt circuli in si sim eleuationum, sue noctialis,& per etenitti eapitis conssimisque anpulosi progressioniam, & inter se parasscli, quorum primus & ctos cum meridiano de horigonte videras ut 1 a lib. 8. omnium maximus est horigon e minimus vero es ille, Compleste irri, dem es, qu residuum ad so. gradus. qui propior est verties. Cortatum, Coelum sellatum. Complereentum. Altitudo axis Osi altitudo poli, &eeonuerso. Cosmos,& Cosmus,MunΗus. Altitudo poli si ipsa horizontem,& latitudo regioni est ea Cuspides 1 1.coeli domiciliorum sunt partes eclipticae, quae sem, cuius complementum,es altitu aequatoris. partiliter in eorum principiis r eriuntur. δε mussis Regula qua quaviis diriguntur. , Cylindrum,silie Oliustus,columna. Angulus communis in tabulis est numerorum duorum concursus. ' D. Actylicon,Annularis,underofliacu; dactylico o/ia- angulus horarius, ct dissantia horariaci linea meridiana cus annularis. 'in horironte, aut fi linea perpengiculari, seu etiam ali- Dactylioni Annullis. nea styli in circulo uerticalia eiretilis proereata. Dactyliotos ites Da yliotum, Annulatus, unde Zodiacus Anguli faurae efflectis qui ct cardines Aleuntiat sunt par- dactyliotos,Zodiacusanii latus. tes eclipticae, quae in quatiaor mundi partibus partiliter Dactylioteca,Anmalorum Repositoriunt, uncle Z iocus -consituuntur,quorum primus est horose pus, eius in- labialis, hoc est, Zoiliaeus creteros in se continens Zouentio habetur rapite 41.& 11 libri octaui. diacos. Anaglyphum sculptura,siue sculptum. Declinatio solis aut stellae intelligitor ah nquinoctiali, An lyptes, sculptor. Declinatio muti adortura,seu ad oecasum,est distantinera Anastyptum, sculptum, suo saura seulpta. duum horletoniis ti linea meridiana. Analogia,Proportio,proprietas, conuenientia, similitu Deltoton, i num est in Collo supra Vith minori, eauga .
do . miro moeso accommodatnm,tria pulliaturum anguis
Analemma, Coelestis spherq species, ae forma qi1aesare, habentis,shuia P .gmi litera: ireahitiem roserens duo in plano destrapta. hus aequalis angulis uno longiori, in unoquoque anguia Arcus hciridiotitiales in tabulia horologiorum sunt Aistan- io stellam admodum partiam habens. ii a linea meridiana per gradus lioriet tuis,computatae Dii horostos p capud nos idem est quo dimidiatus, sue in superficie plana as horas distinguendas, ius procre, per medium sectus,qualis septimo quoque sie post pletor a circulis uerti libus. Ni Arabieti dicuntur Arse num orbem luna uidetur. muth. Dies naturalis est reuolutio aequinoctialis circa terram se Areus uero uerti les,sunt dissa tatim, horaris in circulo uer mel cum tanta zodiaci parto,quanta interim Sol pertraticuli quihus utimur in superscie erecta pro horolopiis sit motu proprio contrasrmamentum: si aliuna scilicet sabricandis. & constituitiatur a eireulis transciatibus per ilici & noetis. vltauque intersectionciri horistontis & meridiei. Dies uerli altiscialis est 'auium tempori quo sol ah ortu Areus liturnus, est arcus a,quinocti, lix in die artificiali per suo usque in occasiuri supra nostrum hemisphaei tu mo- ortus. Idem de arcu noctiarno in nocte intelligen- uetur,idest arcus diurnus. dum est. Distantia horam in principio nosiarum supputationum
Ascensio recta &medii coeli est eadem, nempe natoria semper intelligitur a metiatano per gradus quatoris, arcus, qui uelisti acciti responden, ad meridianii perta nisi aliud specificetur. uenit. Vide eaput M.tib. 8. Disantia solis aut eius altitudo, semper initi sipitur se illa Ascenso obliqua in arcus aquatoris, qui eum dato sgno parte eclipticae, He qua si os elatio, quamuis ihi Solves arcu eius seni ecliptica' sursum horistonia responden non fit.
ter eleuatur. Vide p. i. sit, s.
Automata, instrumenta, tali fabrefacta artificio, ut pci se FLlipsi ouatus. ipsa uiueri uideantur. Autodi lactis .Qui seipsum magisrum habet, talis est: - FInitor, sue finiens;seu liorieton, in circulus circi in ita ctor huius opelli. que terminatur visus. Atimuit, in sphaera sunt circuli, i sit manis)areus uerti cales transeuntes per genit, & otii sentes horizontem Glahlymos, Cardo.
in quaslihel partes ad angulos rectos , de iliorum nu- Gighlymaeos Caesitantis mero est meridianus,& circulus uerticalis. Vide supra Cra ius,in ona pars circuli se 3 .ci diuisitur in co. min. arcus horizontales, & uerticales, ac etiam caput a 3. Gradus aequales in tabulis ascen mim, sin throdus si lib. s. ptim in distantijsuero, uinoctial,s. Graphis Delmeatio suturae pictum, & accipitiri propria
353쪽
7 3 Qt equinoctiaret, sunt hore quales. Hotean temeridiana in horolo iis simplieibus,sunt te a m dici nocte.Postmeridianae uod a meridie. More in quales, naturales seu temporales quibus planetqs nauli esciminantur initiu lia muni a solis exortu,ae etiaci principio noctis, & tam in die, quam in nocte sempet sunt duodecim. Horae occasi tales idest ab occasu. Bore occidentale; in tabulis horologiorum supputan/is, sunt iste quae contingunt citra lincam s)li: orientales uoto lilii a de hoe in superficie decliui. A i in licitilon tali &υerti ali superficie meridiem precise aspiciente, linea meridiana hoe constituit discrimen in duas Nitaliter diuides
Horolo Λ simplicia continent duntaxat horas a meridi dea media noche ut habetur in lib. 8 Horolo tum liasi cum incipit numelare horas ab occasu soli, Callieii S Germanicii a meridie, de media nocte. Horolcopus est pars Todiaci, qui ab oriente emergit, qui
Graecis hoc eodem nomine ἀνηυκ- e , siue et a u - ληn aris uer . athendens appellatur. De hoc uide eas ut 13.& 1 lib. s. Hypotenula est sinea diagonalis tangens duas metas, quae in triavio orthoponio opponitur angulo tecto, seu quae perpendicolatii et non on recta. 1 mentum primum, aut secudum avi tertium est arcus tela aliqua partium summa,per quam matbemati opeiationes nolo sum. De his uide in curollario capitis t.&3 . lib.s.l Atet illa horologia dicuntur in superficie serpen/icolati
Iatitudo ortus,amplithido, & e coalio sta ascenso Solis ad hos ontem idem eli quod distantia horizontalis ah or tu recto siue ea iit septentrionalis, siue mendiana. Vide caput lue. siti a. Latitudo solis aut stellae aut euiuiis eorporis cesessis imm toniton concepti intestigii ursena per ah ecliptica. Istitia libuero re ionis est distantia reuii hab quinoctiali, se tia eadem ut eleuatio poli. hi ea ire igitur se Hirco Mnis aliter de ea specificetur. Linea perpendicularis in muris rectis est linea meridiana in obliquis ea parallela linet meridian Litie, holidionii, in superficie erecta intersecat lineam petipendicularem a s an pulos rectos. Linea meridiana,& i 1.hors Germanice eadem ea, que snmuro semper uenit perpendicularis. Linea syli est ilia. si pra quam imminet axis mundi habetq; ad tris.&nsnimis Dor inmi distantias. In superficio hotia tituli est lini a meti stana, in uerticali, perpen sicut 1is.lo aliis uero lia perficiebus pendula contingit. Locus Soli, aut pelle est pars ecliptica in quo res evitur. Longitudo in coelo. est pet gradus rodiati, incipiendo a principio Aries in terra uer ab insulis fortunatis. E s.Maanus, unde Meilagiphlymus magnus Card. Mi reeiphlymeos sine Megagigglymeus, magnus Cardinas, siue magnus Cardiness. Megastelli eraim amplum Ccelum stellatum, vel magnum abisserum Nieto, paruus. Mithra, uire u persis dicitur Sol, unde Mithri ratium lio tot iuvi Soli sue solare. Mithr; notia i ,horologium solis siue solare,dicitur etiaam ore horarium a se ima Thyarae. Muriis ostiquus,ed, quando declinata meridi no , seu a pisItrIotu licet perperidicularis. 'Adit, esseesiptieς punctus oppostus. - Noes a noctiso se ficta.Hi priuatio lueis ab umbra te re causata.& ess reliqua pars diei alti sciatis, cuius paesi ea sunt he scilicet Vesper, Cropusculum, prima fax, concuhium intempessum Gallicinium, Conticinium. Matuti num,& dilueritum siue Aurora, Vide Ceti linum de die natali. Crepusculum tamen quod est liux dubia; vespertinum accipiunt a solis occubitu usq; ad primas tenebras matutinum uero a prima luce usque ad solis ortum atq; horum utrunque uulgus diei, mathematici uero noctialieribunt. Ops mathe,iq.qui iam gransis natu sistit, vel qui serius uadiseen sum aceedit ut ipse operis auiodida eius. Opsi mathia, sera eruditio. Orientalia horolopia, At oeeidentalia, sug& latercilia sicuntur, sunt illa, e ipsa re plagam prxcise aspiciunt. Ortus uetus seu rectus, est illa pars, ubi oritur quinoctalia. Idem de octasse intelligendum es. . Orthogonius, est triangulus habens unum angulum rectu, ct duos ac uioa consans uidelicet Basi, Catheio, de NDpotentati. 'Atalaeloeram reum, uir agi ilaterum, cuius opposta latera sunt asinuicem uidis antia, sue parallela. pareno, dicitur quos alicui rei preter pro post iura additur
Pars proportionalis quaesti vise ante tabulam finitum te Eforum.exempla uero . in cap. 3 lib. 8. num. 3.& 6. Polyceros, cornutus, sue stolia cnrnua habens, talis es go diacus, ex multis consans circulis excentricis qui in ei cum etentiarum puntio omnes conueniat dia inetralia
polytonius Muliorum angulorum figura posγmorphus multiformis. principium alicuitis inuenti, est arcus alicuius statis prim'
prouenientis ex numero partitionis. 'vadrans est qucirta pars circunferentiae continens so. gra lus aut sex horas. 'Quadrangulum, est figura habens quatuor angulos aequa les,licet latera insqualia. .
Quadratus uerb hahet later qualia, & quatuor angulos
Esduum ess iaem quoὰ complementum ad so. gradus.c Chema Muta, cultui, o natus . . Q sciturassia, vel craphi, dii, ea deline alio suturae pies rar: accipitur pto ptimo linearum ductit 3c umbrarum λ. delineatione in instruinentis Sciotheticis. Seiother. Instrumentum Gnomonicum,quo Architecti u tuntur in metendis aediscijs.seiotheticum est instrumentum sue figura,ex qua per vin-hrarum obseratationes, liciunt ut horax seiotheria, delineatio intellecti alis. Scioth eticon Horolotium, quo ex umbra Solis eoil imus
Sela misis lunatus, habens formam multarum lunatum, qui & polyceros, hoc es cornutus dici potest. Solarium est horologi iura solare. Sinu, fec tia ess chorda subtensa potiioni alicuius a reus te spondens in quadrante, semidiametro alteri parallela,atque alterum ad tectos incidens angulos. Sinus uersus, est sagitta i/qiiesennidiameter per lineas silere ad inaequales portiones orthoponaliter diuisus.
Solis distantia altitudo declinatio es huiuscemodi, intellis
tur locus ecliptica de quo si operatio.
stet thoraritim horologium hahens se am selimsueh rologium sessarium.
Supeiscies plana,& horizoni lis,ldum sunt.
354쪽
superscies uerticalis aut electa , seu perpendicularis, cliin pariete,aut in simili super te. Suhetscies meridionalis Quei sus meridiem, liret p eis eram plagam non aspiciat. idem de septentrionali superfitaeie intelligendum est.
Θmmetria, commensi iratio,apta membrorum,partium veproportio.
sympathia, conuenientia, compassio iniunctio naturae. Mnesis, mentis perceptio. stelli latium, horolosium habens formam stellae, siue ho rologium stellarium.' Mauma miraculum, significat admirationem, unde. Thaumaleinma Spl a Coelestis quasi miraculose inflatio Aescripta.
nyara, vela iam, ornamentum capitis, quo utuntiat Pontifices, vinclo
Thya horarium horolo tum in ellipsis vel Thyate sermudeseriptum, quod & Mi in horarium dicitur.
Triangustis,uide supra rartogoni f. Trochlea linil tumentum cum orbiculis ad subleuanga, &deprimenda onera unde Trochi horarium, horologium ad formam Trochleae resa
V Mbra uersa dieitur ah hori Zonte usque Ia s. graduum altitudini postea umbra tecta usque ad so. gr uiam
venit nuncupanda. Vmbra in tamen rectam uocant communiter eam, quae clin plano vi umbra turris.
Vmbram vero Versam, quam risus horironti parallelus in pariete aut cylindro perpendicillariter stante, procreat. I ii conficiendis tamen nostris tabulis, utimur semper
Veriri es 2 enim issem sunt. En illi est punctus in toto directe amminens capti ni stro, qui & uerim dicitur, ut supra.